Wybrany utwór: Artysta, marszand, pasjonat – Karol Tchorek
Karol Tchorek był odnoszącym sukcesy rzeźbiarzem i twórcą medali, a także kolekcjonerem sztuki. Z równie wielkim zaangażowaniem działał na rzecz artystów zarówno podczas wojny jak i po jej zakończeniu. Do dziś w Warszawie można znaleźć wiele śladów jego działalności – nie tylko słynne tablice upamiętniające miejsca walk i ofiary niemieckich zbrodni.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Karol Tchorek jest znany przede wszystkim jako autor tablic, które upamiętniają w Warszawie miejsca niemieckich zbrodni na Polakach. Projekt artysty, z charakterystycznym krzyżem maltańskim, zwyciężył w konkursie ogłoszonym przez Stowarzyszenie Architektów Polskich. W mieście pojawiło się ich około 460, do dziś zachowało się ok. 200.
W latach 20. XX w. Tchorek studiował w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa oraz w stołecznej Szkole Sztuk Pięknych – stworzył dwie pracownie, jedną na Powiślu, drugą w Broku. Był pasjonatem i badaczem sztuki kurpiowskiej, a duża część jego kolekcji jest dziś przechowywana w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce.
W czasie wojny stracił dom oraz pracownie, a w czasie powstania warszawskiego zniszczony został prowadzony przez niego Salon Sztuki Nike (róg Marszałkowskiej i Pięknej). Była to nie tylko galeria sztuki, ale także miejsce, w którym artyści mogli otrzymać wsparcie. Salon ponownie zaczął działać po wojnie, a sam Tchorek wstąpił do Związku Polskich Artystów Plastyków, gdzie w dalszym ciągu angażował się w pomoc (również finansową) dla twórców. Między innymi dzięki jego staraniom, członkiem związku stał się jego przyjaciel Leon Kudła, którego charakterystyczne, nieprofesjonalne rzeźby kolekcjonował.
Tchorek to autor m.in. socrealistycznej płaskorzeźby „Macierzyństwo”, którą do dziś można oglądać w stołecznym MDMie, nagrobka Władysława Strzemińskiego, a także pomników „Warszawska Jesień” przy Akademii Muzycznej w Warszawie oraz upamiętnienia uczestników zbrojnego oporu przeciw Niemcom w latach 1939-1945 w Ostrowi Mazowieckiej. Jego ostatnia pracownia przy Smolnej 36/10 w Warszawie, pozostaje pod opieką Muzeum Warszawy. Znajdują się w niej nie tylko pamiątki po artyście i jego kolekcja sztuki, ale także liczne projekty i prace.
O Karolu Tchorku opowiedziała w Audycjach Kulturalnych Lena Wicherkiewicz, koordynatorka pracowni przy Smolnej 36/10.
Zdjęcia: Pracownia Karola Tchorka, fot. Adrian Czechowski, Michał Matyjaszewski, Muzeum Warszawy.
Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!
Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki
Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej o Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej o Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej o „Południk 21. Czapski – Kozera”
