Wybrany utwór: „Prymityw z Powiśla”. Sztuka Leona Kudły
Był pracownikiem poczty, brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej i uznaje się go za… jednego z najwybitniejszych przedstawicieli sztuki nieprofesjonalnej w powojennej Polsce. Tworzący na Powiślu oraz w rodzinnej wiosce Świerże Górne Leon Kudła jest bohaterem najnowszej wystawy w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Leon Kudła urodził się w 1878 r. we wsi niedaleko Kozienic, jednak większość swojego życia spędził w Warszawie. To właśnie tutaj pracował na poczcie i zajmował się drobnym handlem, „po godzinach”, zajmując się rzeźbieniem figurek z topolowego drewna. Choć był uznawany za niezwykle skromnego człowieka, jeszcze za jego życia organizowano wystawy jego prac – dla komunistycznej władzy, rzeźbiarz był idealnym przykładem artysty pochodzącego z ludu.
Leon Kudła często był porównywany do Nikifora, ich prace zostały zresztą zestawione na jednej wystawie w Galerii Zachęta.
Przełomem w życiu Kudły była niespodziewana śmierć jego syna Antoniego, dobrze zapowiadającego się malarza. To wydarzenie sprawiło, że poświęcił się zupełnie pracy rzeźbiarskiej. Spod jego dłuta wychodziły świątki, figury świętych, a także przeskalowane figury zwierząt (zwłaszcza ptaków). Narzędzia którymi się posługiwał, również zrobił sam – a ów warsztat można zobaczyć na wystawie „’Prymityw’ z Powiśla. Leon Kudła 1879-1964” w Państwowym Muzeum Etnograficznym.
Twórczością Kudły był zachwycony m.in. Karol Tworek, który przyjaźnił się z rzeźbiarzem i w swojej kolekcji miał wiele jego prac. Co ciekawe, nie chciał ich odsprzedać żadnemu muzeum. Natomiast ludność wiejska i sąsiedzi Kudły odrzucali jego twórczość. Na próżno szukać w okolicy jego rodzinnej wioski wyrzeźbionych przez niego figur. Kudła był tego zresztą świadomy, a swoje prace kierował do obiorcy miejskiego, oczekującego sztuki ludowej, nazywanej niegdyś (bez negatywnej konotacji) prymitywną.
W Audycjach Kulturalnych o wystawie opowiedział jej kurator – Patryk Pawlaczyk.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Państwowego Muzeum Etnograficznego.
Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!
Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki
Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej o Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej o Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej o „Południk 21. Czapski – Kozera”
