Polskie tradycyjne, satyryczne i patriotyczne kolędy i pastorałki – Jacek Jackowski

dr Jacek Jackowski

Lulajże, Jezuniu, Bóg się rodzi, Przybierzeli do Betlejem – to jedne z najbardziej znanych polskich kolęd i pewnie wielu z Was zna ich teksty na pamięć. Ale czy wiecie, czym różnią się kolędy od pastorałek? I czy słyszeliście kiedyś świąteczną pieśń o pijanym rzeźniku? Nie będziemy Wam ich śpiewać, ale trochę o nich opowiemy w tym odcinku podcastu. Moim gościem jest dr Jacek Jackowski z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk.

Macie swoje ulubione kolędy? Mój gość zdradza swoje typy pod koniec rozmowy. Ale zanim się nimi podzieli, sporo opowie o historii kolęd i pastorałek, zabawnych sytuacjach związanych z jasełkami i pochodzeniu słowa kolęda. Posłuchajcie koniecznie.

Polskie kolędy i pastorałki

Najstarsza kolęda w języku polskim pochodzi najprawdopodobniej z XV wieku i zaczyna się od słów: Zdrów bądź królu anielski. Autorem tłumaczenia był Jan Szczekna, członek zakonu cystersów. Przez wieki w Polsce powstały tysiące pieśni związanych z Bożym Narodzeniem. W tym odcinku podcastu skupiamy się na stricte polskich kolędach i pastorałkach. A te w tekstach często odnoszą się do tego, co charakterystyczne dla naszego kraju. Pasterze bywają góralami, a zimy są mroźne i śnieżne.

Osobną kategorią są piosnki wesołe ludu, których w żadnym wypadku nie powinno się śpiewać w kościele. Ich teksty często są okraszone chłopskim humorem i opowiadają historie dosyć luźno związane z okresem świątecznym. Ciekawą listę takich utworów znajdziecie na blogu biblioteki cyfrowej Polona.

Polskie kolędy i pastorałki były dopasowywane do sytuacji w kraju. Dlatego istnieje sporo pieśni patriotycznych śpiewanych na melodię kolęd, które powstawały w czasach zaborów czy stanu wojennego.

Zawartość odcinka

Z tego odcinka dowiecie się między innymi:

  • jakie są charakterystyczne cechy polskich kolęd;
  • o czym są teksty kolęd satyrycznych i patriotycznych;
  • co kolędy mają wspólnego z kalendarzem.

W rozmowie z dr Jackiem Jackowskim wspominamy też o polskich szopkach. Dowiecie się o nich więcej z odcinka Tradycyjne polskie szopkarstwo.

Fot. Tomasz Banyś

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zapisz się do Newslettera