Kampania społeczno-edukacyjna Narodowego Centrum Kultury poszukuje odpowiedzi na pytanie o współczesny patriotyzm i podpowiada, gdzie i w jaki sposób można odnajdować symbole narodowe. Pakiety edukacyjne „Poczuj Polskę” udowadniają, że patriotyzm można odczuwać wszystkimi zmysłami.
„Barwy Wspólne” to działania skupione wokół symboli narodowych i kulturowych. Celem kampanii jest rozwijanie uczuć i postaw patriotycznych rozumianych jako codzienne, drobne gesty oraz szacunek symboli narodowych.
Jednym z jej elementów są pakiety edukacyjne „Poczuj Polskę”, które mogą być wykorzystane przez edukatorów, nauczycieli czy pedagogów, prowadzących zajęcia z uczniami w grupach wiekowych 4-6 oraz 7-10 lat. Cały pakiet składa się z karty informacyjnej, artefaktów, scenariuszy warsztatów, plansz ciekawostek oraz koła inspiracji. Wszystkie obiekty i zadania mają pobudzać zmysły odbiorców.
W ramach kampanii powstało pięć pakietów a każdy z nich skupiony jest wokół jednego zmysłu: wzroku, zapachu, dotyku, smaku, słuchu oraz węchu. Koncepcję dotyczącą tego ostatniego pt. „Wrażenia wspólne”, opracował artysta wizualny Paweł Szeibel.
W Audycjach Kulturalnych opowiedział o pracy z najmłodszymi, związanej z rozwijaniem postaw patriotycznych, a także pobudzaniem wrażliwości na sztukę współczesną oraz świat natury.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Dzisiejsze spotkanie chciałabym zacząć od pytania, które myślę, że zadaje sobie wiele osób, które też pojawiło się w przestrzeni publicznej, ale które chyba cały czas jest aktualne i na które odpowiedzi cały czas poszukujemy.
Mianowicie, co to znaczy być patriotą w dzisiejszym świecie?
Myślę, że tutaj ogromne znaczenie mają różne drobne gesty, szacunek do symboli, symboli narodowych, ale też różne nasze codzienne zachowania i nawyki.
Dostrzeganie piękna i znaczenia w tym, co jest wokół nas.
I mam wrażenie, że budowanie właśnie takich postaw, wzorów i zachowań wspiera kampania społeczno-edukacyjna Barwy Wspólne, której organizatorem jest Narodowe Centrum Kultury.
Przy okazji twórcy tej kampanii zaprosili do udziału osoby związane z różnymi dziedzinami, które zwracają uwagę na szczególną rolę zmysłów w tym odkrywaniu, myślę, że mogę powiedzieć odkrywaniu Polski.
Ja mam tę przyjemność, że zaproszenie do dzisiejszej rozmowy przyjęła jedna z tych osób, a jest to pan Paweł Szejbel, artysta wizualny, który na potrzeby kampanii stworzył pakiet edukacyjny, który nosi tytuł Wrażenia Wspólne.
Witam w audycjach kulturalnych.
Dzień dobry, witam, dziękuję za zaproszenie.
Kampania Barwy Wspólne kierowana jest do dzieci w wieku szkolnym, konkretnie do dwóch grup w wieku 4-6 lat, a także 7-10.
Pan także z najmłodszymi pracuje, oprócz tego, że pracuje pan z tymi trochę starszymi na Akademii Sztuk Pięknych, ale z tymi młodszymi również.
I dlatego wydaje mi się, że pytanie o to, co to znaczy być patriotą w dzisiejszym świecie jest bardzo zasadne.
Wydaje mi się, że jest to bardzo ważny temat, o którym na pewno należy rozmawiać.
Rozmawiać z różnymi grupami w różnym wieku.
Tutaj na potrzeby tych warsztatów rozmawiamy z młodzieżą szkolną, z dziećmi o tym, jak nasze zmysły mogą postrzegać różnego rodzaju wątki patriotyczne,
jak nasze zmysły, a szczególnie w moim przypadku węch, jest takim doświadczeniem, czy jest taką formą pamięci, pamięci o naszej wspólnej przestrzeni.
Zarówno tej leśnej, ponieważ moje warsztaty są rozpisane na taką przestrzeń parkowo-leśną,
ale również taka przestrzeń na przykład artystyczna, która również odgrywa bardzo ważną rolę w tych warsztatach.
Powiedział pan o węchu, że to jest ten zmysł, któremu poświęcił pan najwięcej uwagi i który w barwach wspólnych jest eksponowany.
Ja mam takie wrażenie, że węch z tych pięciu, które mamy, jest momentami niedoceniany,
że chyba często nie myślimy o nim jako z myśle fundamentalnym, podstawowym,
a zaryzykuję takie stwierdzenie, że na pewno nie myślimy o nim jako o sposobie odkrywania świata, natury, przyrody,
no ale właśnie też budowania patriotyzmu.
Można by to uogólnić i powiedzieć, że również nie kontrolujemy naszego oddechu,
ponieważ jest to pewnego rodzaju czynność, którą wykonujemy w sposób mechaniczny.
Nie zawsze skupiamy swoją uwagę na tym.
I jak najbardziej zgadzam się, że pewnego rodzaju zapachy mogą odwoływać się do pamięci.
Do pamięci pewnych miejsc, do pamięci związanych z charakterystycznymi roślinami dla naszej szerokości geograficznej,
do zapachu pewnych czynności związanych np. z gotowaniem, z kulinariami,
z zapachem pewnych charakterystycznych miejsc, zabytków, ulic.
A może nawet jesteśmy w stanie opisać poszczególny zapach, który jest on zakorzeniony w nas, w naszej pamięci.
Z warsztatów, które pan opracował, mogą skorzystać m.in. nauczyciele, edukatorzy, pedagodzy, którzy z dziećmi w wieku szkolnym pracują.
Bardzo ważną ich częścią jest przybliżanie artystów, którzy w swojej twórczości zajmują się właśnie światem natury i przyrody.
Ale zanim o nich zapytam, chciałam zapytać o artefakt.
Warsztaty mają taką bardzo misterną konstrukcję.
Myślę, że są interesujące zarówno dla dzieci, jak i dla osób, które je prowadzą.
Ale ten artefakt, którym pan się posłużył, jest też wykonany z takiego bardzo wyjątkowego tworzywa, bo on jest wykonany z wikliny.
Każdy cykl warsztatów posiada swój artefakt.
W moim przypadku jest to kula z wikliny.
Zdecydowaliśmy się na wiklinę, ponieważ ona jest dla nas takim materiałem, z którego możemy uzyskać różnego rodzaju przedmioty.
A zależało nam na tym, aby jednocześnie ten przedmiot był bliski, możliwy do pracy z całą grupą.
Ale też, żeby ten przedmiot miał swój zapach.
I to wiklina jest wyjątkowa, ponieważ jest silnie związana z naszą kulturą.
Jest to też pewnego rodzaju taki moment, dla mnie bardzo ważny, kiedy przygotowywaliśmy te warsztaty.
Ja akurat poznawałem wikliniarstwo, poznawałem te materiały charakterystyczne wyplataniu, czyli rogożynę, która również jest niesamowitym materiałem plecionkarskim.
Poznawałem słomę żytnią, z której można wyplatać w formie pętelkowej.
I te różnego rodzaju praktyki wikliniarskie, które akurat wtedy poznawałem, były dla mnie bardzo pomocne przy konstruowaniu tego artefaktu.
On jest o tyle istotny, że jest jakby przewodnikiem po warsztatach.
On jest tym elementem, w którym to uczestnicy rozpoczynają swoją wędrówkę po lesie.
Każde rzucenie wiklinową kulą prowokuje do przemieszczania się, do spaceru, ale podejmowania różnego rodzaju zadań, wyzwań, o którym właśnie są warsztaty.
Jeżeli rozmawiamy o tych celach konstrukcji warsztatów, to ja chciałabym zapytać o artystów, których pracę pan przywołuje.
Jakby chcąc zwrócić uwagę na to powiązanie, bo ja cały czas je widzę, kiedy myślę o tych warsztatach, o tych scenariuszach.
Właśnie ten świat sztuki, świat natury, świat różnych wartości, ale też świat odbierany zmysłami.
Istotne dla mnie w konstruowaniu scenariuszy warsztatów było przemycenie sztuki współczesnej, czy zainteresowanie najmłodszych sztuką współczesną.
Dlatego też zdecydowałem się, aby każde zadanie związane z przebywaniem w lesie, przebywaniem w przyrodzie, było wywołane dziełami sztuki, czy praktykami artystycznymi.
I tak zaprosiłem, czy wyróżniłem osoby, które obserwuję przez ostatnie kilka lat, których działalność opiera się na współpracy, czy na relacjach międzygatunkowych, pomiędzy roślinami, pomiędzy zwierzętami.
Jest to Natalia Barzowska, Mikołaj Szpaczyński, Joanna Zdzienicka-Obałek, Krzysztof Maniak.
Są to dla mnie bardzo ważne osoby i zależało mi, aby uczestnicy warsztatów również je poznali.
I wydaje mi się, że tutaj przechodzimy do równie ciekawego zagadnienia, mianowicie jak o sztuce współczesnej opowiadać dzieciom.
Jak taką sztukę abstrakcyjną, często wielopoziomową zaprezentować dzieciom, młodzieży tak, żeby ich zachęcić, rozbudzić tę ciekawość w odkrywaniu i w interpretowaniu?
Wydaje mi się, że w jakiś sposób intuicyjny realizuję ten program.
To znaczy staram się, aby nie tylko warsztaty, które prowadzę, albo warsztaty, o których tutaj rozmawiamy, skupiały się na uzyskaniu pewnego dzieła sztuki, pewnego obiektu, takiego jak obraz, instalacja, jakieś działania landartowe,
ale żeby również powiązać to z pewnego rodzaju historią, historią sztuki, pewnymi osiągnięciami artystów.
Wydaje mi się, że tego typu przenoszenie teorii czy historii sztuki współczesnej w praktykę jest dla najmłodszych pewnego rodzaju osiągalne,
ale też i pobudza ich do tego, że każdy z nas przecież może być artystą i każdy z nas może tworzyć tę sztukę niekoniecznie w takim bardzo tradycyjnym medium, jakim jest malarstwo olejne na płótnie.
Tutaj to malarstwo może, czy rysunek może się odbywać w przestrzeni lasu, może być budowany za pomocą gałązek, kamieni, tego co nas otacza.
I tego typu praktyki chciałbym, żeby były przemycone w tych działaniach.
Mam wrażenie, że świat przyrody, natury to są tematy, które są panu bliskie w pana twórczości.
Jestem ciekawa, czy zgodziłby się pan powiedzieć, jakie są tego korzenie.
Co sprawia, że akurat te tematy czy ten świat postanowił pan eksplorować?
To doświadczenie natury odbywało się w formie spacerów albo uprawianiu mojej pierwszej grządki.
Ponieważ ten mój świat, który jest mi najbliższy, to taki świat ogrodnika hobbysty,
który zastanawia się nad swoimi niepowodzeniami ogrodniczymi, swoimi relacjami z roślinami
i zastanawia się, dlaczego na przykład coś poszło nie tak, dlaczego dana roślina wybrała jednak jakąś inną przestrzeń,
czy nie rozwija się w odpowiedni sposób, więc zarówno instalacje czy obrazy są pewnego rodzaju taką notatką,
czy formą rozważania, co poszło nie tak w tych relacjach ludzko-roślinnych między mną i roślinami.
Poza tym, że natura, świat roślin jest po prostu przepiękny, no to tak jak pan powiedział,
to są często trudne zagadnienia, że coś poszło nie tak. Wracając na moment do barw wspólnych,
to wszystkich pakietów edukacyjnych, bo tak jak mówiłam, rozmawiamy o różnych zmysłach,
nie tylko o zmyśle zapachu, możecie szukać na stronie internetowej, na stronach Narodowego Centrum Kultury.
Tymczasem na zakończenie naszej rozmowy chciałam zapytać o to, gdzie jeszcze można szukać takiego kontaktu ze światem przyrody,
może takich inspirujących miejsc wokół siebie, bo przecież w tym pakiecie edukacyjnym pan zwraca uwagę,
że to jest kwestia tego, żeby podejść do drzewa, żeby powąchać ziemię, żeby dotknąć trawy,
że to wcale nie jest tak, że trzeba jechać do ogrodu botanicznego albo do jakiegoś niezwykłego parku krajobrazowego,
żeby ten kontakt z przyrodą poczuć.
Ja serdecznie zachęcam do takiego kontaktu, który jest na wyciągnięcie ręki.
Nie zawsze musi to być park, czy tak jak pani wspomniała, ogród botaniczny,
ale po prostu zwykła doniczka na perapecie, w której rosną rośliny albo i nie i właśnie dlaczego.
To jest z pewnością jeden taki punkt.
Zachęcam po prostu do takiej uważności, do wyczulenia się na inne gatunki,
na rośliny, na zwierzęta, które może nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak blisko nas żyją.
O odkrywaniu świata wokół siebie, który został opisany w pakiecie edukacyjnym,
będącym elementem kampanii Narodowego Centrum Kultury pod tytułem Barwy Wspólne.
Opowiadał dzisiaj artysta wizualny Paweł Szejbel, a ja bardzo dziękuję za to spotkanie.
No i oczywiście zachęcam do tego, żeby zaglądać na stronę Narodowego Centrum Kultury
Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa… Czytaj dalej o Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury
Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!
Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych
Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki
Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”
