„Nieustannie szukała światła” – historia Zofii Chomętowskiej

Była jedną z najważniejszych polskich fotografek tworzących w dwudziestoleciu międzywojennym. Wiele jej prac, zwłaszcza tych dokumentujących Warszawę zaraz po wojnie, kojarzymy do dziś. Niestety rzadko łączymy je z artystką, którą w swojej najnowszej książce „Światłoczuła. Kadry z życia Zofii Chomętowskiej” przybliża Ula Ryciak.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Zofia Chomętowska urodziła się w 1902 roku na Polesiu i to właśnie tam rozpoczęła się jej przygoda z fotografią. Otrzymany w prezencie aparat początkowo wykorzystywała do dokumentowania rodzinnych chwil – z czasem zaczęła uwieczniać otaczającą ją przyrodę i życie okolicy. Prawdopodobnie wtedy wyrobiła w sobie umiejętność wrażliwego „portretowania codziennego życia”.

Najbardziej intensywny okres w jej karierze przypadł na lata 30., kiedy przeprowadziła się do Warszawy. To wtedy została członkinią Polskiego Towarzystwa Fotograficznego, robiła zdjęcia we wnętrzach stołecznych pałaców, brała udział w konkursach, a w końcu – otworzyła dwie indywidualne wystawy. Pracowała także w Ministerstwie Komunikacji oraz zajmowała się fotografią reklamową. Fotografie bardzo pieczołowicie zbierała, opisywała i przechowywała.

Inną wybitną fotografką, której historię przybliżaliśmy w Audycjach Kulturalnych, jest Zofia Rydet.

Kiedy po zakończeniu wojny przyjechała z Częstochowy do stolicy stwierdziła: „przyjechałam do Warszawy, nie zastałam jej”. Jej przejmujące fotografie stały się częścią wystawy pt. „Warszawa oskarża”, zaprezentowanej w 1945 w Muzeum Narodowym.

O historii „podnoszenia się z gruzów” powojennej Warszawy możecie posłuchać w jednym z naszych podcastów.

Niedługo potem Chomętowska wyjechała z Polski. Ostatecznie osiadła w Buenos Aires, gdzie zmarła w 1991. Wyjazd był także zakończeniem jej zawodowej kariery fotograficznej. Symbolicznie wróciła do początków swojej kariery i zajęła się dokumentowaniem życia rodzinnego.

Życie wybitnej fotografki opisała Ula Ryciak. W książce znalazło się miejsce na interpretacje i analizy zdjęć czy fragmenty pamiętników i listów artystki. Autorka, jak sama przyznaje, zdecydowała się napisać książkę językiem „pobudzającym zmysły”. O książce „Światłoczuła. Kadry z życia Zofii Chomętowskiej” Ula Ryciak opowiedziała w Audycjach Kulturalnych.

Zdjęcia: Wydawnictwo Literackie

„Nieustannie szukała światła” – historia Zofii Chomętowskiej – transkrypcja podcastu