Hrabia, miś czy drań? Biografia Mieczysława Czechowicza

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję

Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

Rozpoczynamy audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

Zdarza się, że nasze rozmowy, zwłaszcza dotyczące tych wielkich postaci polskiej kultury, zaczynam od jakiegoś cytatu, który tę postać opisuje.

Czasami to są jego własne słowa, czasami to są słowa osób, które miały tę radość, żeby z nim pracować, czy też współpracować.

Natomiast pierwszy raz jestem w sytuacji, kiedy bardzo celnych, trafnych i zapadających w pamięć określeń było tak wiele, że było mi się trudno zdecydować.

Postanowiłam jednak przywołać słowa, które bardzo mnie ujęły, mianowicie, że miał jedno skromne marzenie, grać dobre role.

I wydaje mi się, że to marzenie się zrealizowało. Nie dowiemy się, jak on się do tego odnosił, ale czas już chyba najwyższy powiedzieć, że chodzi o Mieczysława Czechowicza.

On będzie bohaterem naszego spotkania ze względu na książkę. Jemu właśnie poświęcono jego biografię pod tytułem Czechowicz.

Hrabia, miś czy drań?

Autorką tej książki jest pani Hanna Faryna Paszkiewicz, doktor historii sztuki, autorka książek.

Są to zarówno biografie osób znanych, związanych z polską kulturą, nauką i sztuką, ale także książek warsawianistycznych.

Tak się składa, że pani Hanna Faryna Paszkiewicz przyjęła zaproszenie i jest dzisiaj waszym i moim gościem.

I o Mieczysławie Czechowiczu zgodziła się opowiedzieć. Witam w audycjach kulturalnych.

Witam, dzień dobry. Dzień dobry państwu, dzień dobry pani.

Ja oczywiście nie będę nawet próbowała konkurować, jeżeli chodzi o znajomość cytatów na temat Czechowicza i też jego własnych słów,

ale pani przed chwilą powiedziała, że też jakiś cytatik ma w zanadrzu.

Lubię go, bo jest krwisty, powiedziałabym. Edward Czato to był wybitny teatrolog, różnie żyjący.

I on u początku kariery Mieczysława Czechowicza tak o nim napisał.

Pochodził z rzeszy organicznych, krwistych komediantów.

Jest duży, tęgi, foremnie, choć nieco byczkowato zaokrąglony, lekki w ruchu, ale nie na tyle, by nazwać to zgrabnością.

To jest, wydaje mi się, że bardzo dobry cytat na początek, zwłaszcza, że ja chciałam zapytać panią, jako biografkę Czechowicza,

o te różne skojarzenia, które my z nim mamy.

Pewnie słysząc Czechowicz myślimy sobie i miś uszatek, kowboj z łózia, myślimy sobie o kabarecie starszych panów.

Przede wszystkim chyba myślimy o takim jowialnym, może trochę większym, pocułowatym panu.

Tymczasem wydaje mi się, że to jest czasem trochę niesprawiedliwe, bo on talentów miał wiele i przede wszystkim, o czym zdarza się chyba zapomnieć, to był wybitny aktor.

To był wybitny aktor, sam chyba siebie odkrył.

Bo sama zastanawiałam się, gdzie był ten moment, ale ten moment musiał nastąpić naprawdę bardzo wcześnie.

Dotarłam do takich śladów, że on już podczas okupacji, a więc mając załóżmy 13 lat, 12, występował.

Dla dwóch koleżanek, rzecz miała daleko w Głuszy miejsce, w miejscowości Kusze, w okolicach...

Głusze w Kuszy.

Tak. On w tych kuszach, gdzieś tam w lesie, albo na brzegu wioski, wykorzystywał stodołę po to, aby otwierać z hukiem jej wrota.

Koleżanki siedziały, jak wspomnienia wskazują, jedna za drugą, żeby to były dwa rzędy, a nie tak, że obok siebie, nie.

I on występował. Oczywiście wielkim znakiem zapytania jest, co on im tam przedstawiał, o czym mówił.

Nie wiem i się już niestety nie dowiem, ale proszę wziąć pod uwagę, że to był wtedy chłopak po prostu.

Chłopak, który miał bardzo tragiczne doświadczenia, o których no właśnie ze względu na ich kaliber sam rzadko mówił

i które nie przebiły się do takiej szerszej świadomości, ale kiedy ja czytałam książkę, to jako taki moment, który być może zaważył o jego karierze,

uznałam ten, w którym on oglądał spektakl żołnierskiego teatru frontowego.

I zdaje się, że nawet pani przywołuje cytat, w którym on mówił, że to był rzeczywiście taki moment, kiedy zobaczył teatr, zobaczył scenę i tą miłością zapałał.

Chociaż z tego, co zrozumiałam, niewiele brakowało, żeby został budowlańcem.

Tak, wszystko się zgadza. Faktycznie ta zemsta pokazywana zresztą na świeżym, czy inaczej mówiąc wolnym powietrzu, to było przedstawienie w plenerze.

Przypuszczam, że przy bardzo ograniczonych możliwościach scenograficznych i kostiumowych, ale widocznie nośność tekstu, ta cała magia, nawet mimo rozproszenia,

bo zamknięty teatr ma ten swój klimat, daje koncentrację. Tutaj była przestrzeń otwarta, gdzie w każdej chwili coś atmosferycznego mogło się zdarzyć lub jakiś ptaszek przefrunął, załóżmy.

A jednak to w nim rzeczywiście zapadło. Chcę podkreślić z całą mocą, że również dla mnie zagadką pozostaje ta jego wcześniejsza jeszcze młodość.

Dzieciństwo właściwie, miejscowości Równe, dziś jest to Ukrajna i on tam spędził 10 lat, był chłopcem, chodził do szkoły podstawowej.

To było miasto pełne rozmaitych tradycji. Jeśli się dziś poczyta Równym, to tam były i koła poetyckie i teatr wołyński przyjeżdżał.

Myślę, że rodzice dbali o to, żeby obydwaj chłopcy, bo miał młodszego brata, korzystali z tej kultury. Niczego takiego nie wiemy. Wiemy owszem z tego czasu tylko o lekturach, że czytano mu to i to.

Natomiast faktycznie to, co pani wspomniała, ta zemsta, ten teatr, to było dla niego objawienie. Ale gdzieś tak sobie z tyłu głowy myślę, że musiał jeszcze jako dziecko coś oglądać.

Myślę, że on, to Równe, ono przestało istnieć. Może dlatego, że gdy warunki polityczne się zmieniły i to już nie był nasz teren, ojciec był wojskowym, on nie lubił nawiązywać do tego tematu.

Właściwie w ogóle nie nawiązywał. Może dlatego. Stąd ta zemsta.

Jeżeli mówimy o jego dzieciństwie i młodości, to takim miastem, które pojawiało się w jego wspomnieniach, to jest Lublin.

Lublin, który też Mieczysławowi Czechowiczowi na różne sposoby oddaje hołd i wyraża swoje uznanie.

Natomiast chyba pytanie, które on z dużą radością zadawał Bohdanowi Łazuce, mianowicie czy ulica Kołontaja, na której obaj się wychowywali, już się nazywa Czechowicza?

No to na to pytanie odpowiedź jest chyba nadal negatywna.

Nadal jest negatywna. Chyba nic się nie zmieniło.

Jeżeli coś jest Czechowicza w Lublinie, to jednak Józefa, powiedzmy sobie szczerze.

I tu jest konkurencja, no bo wiadomo, adresy niestety nie powinny się powtarzać.

To już jest bardzo prosta droga do błędów rozmaitych.

Ale powiedzmy sobie wolna przestrzeń.

Skwer, park.

Temat wraca.

Obserwowałam to w prasie, w internecie.

Wraca, ale jeszcze nie wrócił dosadnie.

Już trochę na ten temat powiedziałam.

Wydaje mi się, że wolę Mieczysława Czechowicza, żeby tego tematu przesadnie nie przywoływać.

Warto uszanować, ale do zrozumienia całej jego postaci to jest potrzebne, żeby wiedzieć, że to było już powojenne doświadczenie, kiedy on razem z grupą chłopców w sobie podobnym wieku w wyniku donosu trafił do katowni, która wówczas mieściła się na zamku w Lublinie, który sam w sobie także ma bardzo tragiczną historię.

Niestety tak się stało rzeczywiście. Początkowo tam zamknięto ich w jakimś posterunku milicejnym, po czym przewieziono właśnie do tego strasznego miejsca, czyli do zamku.

Tam oczekiwali na sprawę sądową.

Ta sprawa się rzeczywiście odbyła.

Było kilkanaście osób.

To byli chłopcy wyłącznie w wieku, tak jak Czechowie, czyli 15 do 20 lat.

I zostali oni oskarżeni o taką, że tak powiem, czynną pomoc dla ukrywających się w lasach części wojska Armii Krajowej.

Byli łącznikami, byli dostarczycielami żywności.

Rozmaite takie funkcje pełnili.

Byli pełni świadomi tego, co robią.

Ten zarzut w stosunku do tego młodzieńca, czyli Mieczysława Czechowicza, sprowadzał się do tego, że on to robił, on o tym wiedział i on o tym nie powiedział, nie doniósł jednym słowem.

Nie to, że on to robił, tylko, że powinien był natychmiast udzielić informacji odpowiednim jednostkom, a ktoś inny doniósł.

I to jest ich środowiska, tych chłopaków, więc oni się niestety znaleźli wtedy właśnie w tym więzieniu.

Była sprawa, był wyrok.

No wszystko to potoczyło się tak drastycznie, że Czechowicz pamiętał o tym całe życie.

Bo sam pobyt w tej celi był tragiczny, był dramatyczny.

A on był w wieku dojrzewania.

No to był chłopiec, który startował.

Ta wrażliwość, ta cielesna niepewność, to wszystko kłębiło mu się przypuszczam w głowie.

Odcisnęło się to rzeczywiście bardzo, bardzo silnym piętnem.

To pojawiało się też we wspomnieniach jego scenicznych kolegów już wiele, wiele lat przecież po tym zdarzeniu.

Zdaje się, że Edward Dziewoński wspominał, że bardzo nerwowo i tak nawet panicznie Czechowicz reagował na przykład na odgłosy wystrzałów,

które gdzieś tam na planie były inscenizowane.

Tak, gdy razem grali w karierze Artura Ui w teatrze współczesnym, była scena, w której postać Dziewońskiego,

zabijał pistoletu właśnie Czechowicza.

Czechowicz za każdym razem pytał go, słuchaj, aby na pewno, czy sprawdziłeś, czy ta broń nie jest naładowana.

Robiły na nim rzeczywiście najstraszniejsze wrażenia pojedyncze strzały.

Te czasy wyobrazić, jeżeli on tam spędził ileś czasu w tym więzieniu, on słyszał i nasłuchiwali.

Słuchać było egzekucje. Koszmar, po prostu koszmar.

I tutaj jesteśmy jak najdalej od jego później takiej bardzo pogodnej sylwetki postaci.

Tak jakby zabijał śmiechem trochę to, co miał cały czas w głowie.

Ten kontrast na mnie też zrobiło bardzo duże wrażenie, kiedy uświadomiłam sobie, jak głębokie, jak bolesne przeżycia kryją się w twarzy człowieka, którego kojarzymy właśnie tak pogodnie, komediowo, a może nawet właśnie z różnego rodzaju inscenizacjami czy przedsięwzięciami dla dzieci.

Ale wróćmy jeszcze na moment do Lublina, właściwie tylko po to, żeby z niego wyjechać i to wyjechać na dokładnie drugi koniec Polski.

Koniec Polski, ziemi odzyskane Szczecin i to są chyba pierwsze występy w takim teatrze zawodowym.

Tak, to prawda. Nie wiem, co on sobie myślał wtedy.

A przypomnimy, że on wtedy nie miał wykształcenia.

Oto właśnie to mam na myśli. Jaka to legitymacja, że tak powiem, kierowała, żeby udać się do Szczecina, który tutaj dysponował salami, lokalami.

To było gotowe. To czekało teraz już na przybyszy ze wschodu. Może nie to, że już natychmiast głodnych kultury, ale to życie ruszyło tam z kopyta.

I to był taki zespół teatrów dramatycznych.

To było kilka scen. On tam się zaangażował. Był jeden sezon. Zagrał w kilku sztukach, w kilku dramatach, które wymieniam w książce i postanowił właściwie kontynuować tę pracę.

Spodobało mu się. Niestety został poproszony przed oblicze wysokiej takiej komisji kwalifikacyjnej, która obserwowała tych młodych zgłaszających się tam aktorów.

No i naturalnie oni musieli już wiedzieć, że on nie ma żadnego dyplomu, ale zasugerowano mu, że powinien jednak się o to postarać, bo ma powody.

Tam jest potencjał. I on później, lata później, w dwóch różnych wywiadach, tak trochę różnie mówi, wspomina ten czas.

Z jednej strony mówił, że ach, jechałem do tej Warszawy. Artycha, jak na osobie powiedział.

Artycha ze Szczecina. Co mi to? Chciałoby się powiedzieć, nikt mi nie podskoczy.

Był tak pewien swojego. Tymczasem w Warszawie spotkał go tak zwany kubeł zimnej wody.

Nie to, żeby go ktokolwiek zniechęcał. Nie. Ale stwierdzono, że trzeba go oszlifować.

I on później właśnie zastosował tę drugą wersję. Powiedział, ach cóż, za szczęście, że zostałem skierowany do tej warszawskiej szkoły.

Dopiero ona dała mi ten próg, którego mogłem wyskoczyć ku karierze.

Ten wyskok ku karierze był o tyle ciekawy i o tyle zwracający uwagę, że też trafił na tak zwany rok szajbusów.

Jak to się pojawia w książce, towarzystwo w jego roczniku było co najmniej doborowe.

Było fantastyczne.

Tam był Jerzy Dobrowolski. Dla mojego pokolenia to jest guru poczucia abstrakcyjnego humoru.

Twórca później kabaretu, koń. Znakomity zupełnie człowiek i pióra i sceny, bo on potem już mniej występował.

Trochę tak. Stworzył sobie taką niezwykle charakterystyczną postać z odpowiednią intonacją.

Jeszcze u Barei powielokroć można pana Jerzego Dobrowolskiego spotkać.

Na roku był Pieczka, był Gołaz. No co tu dużo mówić.

Głównie chłopcy tam dominowali, chociaż dziewczyny też były zręczne, ale w mniejszym stopniu zaistniały.

Natomiast kilku panów wybiło się absolutnie.

Czechowicz był uczniem dwóch Aleksandrów, Zelwerowicza i Bardiniego,

ale to chyba Zelwerowicz był tym, który wywarł na nim największy wpływ.

Ale też zastanawiam się, czy to właśnie ten moment praca z tymi mistrzami,

to była ta chwila, w której wykuła się jego podejście do pracy i te wszystkie umiejętności,

które później obserwowaliśmy na scenie, czy na ekranie.

Mianowicie on miał takie bardzo wyjątkowe podejście do zawodu.

Bardzo dużo mówił o tym wcielaniu się w rolę, o tym, że aktor jest takim zbiorem wycinków różnych własnych przeżyć.

Więc te role były zawsze tak bardzo przenicowane przez niego samego.

Wydaje mi się, że to nie była stara szkoła, to już nie była szkoła przedwojenna,

chociaż obydwaj panowie, o których pani wspomina, oczywiście to są rozdziki nieźle sporo przedwojenne, powiedzmy tak,

ale oni już widzieli, że tu idzie nowe, że ci chłopcy są niepokorni, że oni chcą inaczej,

chociażby właśnie ten koń później, ale i ich propozycje, bo przecież sztuka polega aktorska na tym,

żeby samemu mieć propozycje, żeby się ścierać z tym reżyserem.

To nie jest to, że ktoś jest w stanie narzucić jakąś formę do końca.

Krótko mówiąc, szkoła była niezbędna Czechowiczowi, jestem przekonana.

On w tym Lublinie, jeszcze wracając do go głównie, bazował, mówiąc w cudzysłowie, na głosie,

na swoim fantastycznym głosie, on właśnie śpiewał tam.

Natomiast jako aktor dramatyczny właśnie podjął się pewnych prób w Szczecinie

i czym prędzej wylądował w Warszawie.

Więc bezsprzecznie trafił w najlepsze ręce.

To była tendencja, którą udało mu się utrzymać.

Oczywiście nie uda nam się omówić jego wszystkich scenicznych występów,

a także teatrów, w których występował.

No ale ta współpraca z Erwinem Axerem wydaje się tutaj szczególnie istotna.

Tym bardziej, że w książce pojawiają się takie słowa,

że on sobie trochę Erwina Axera ubezwłasnowolnił.

Że stał się jego aktorem, ale może bardziej Axer stał się jego reżyserem.

Z czasem. Z czasem tak się stało rzeczywiście.

Miało to miejsce chyba w Krawcu, o ile ja pamiętam.

Na wysokości chyba tego przedstawienia.

Jako, że Czechowicz we współczesnym grał ogromnie dużo.

W większości przedstawień powiedziałabym tak.

Trzydzieści cztery role od pięćdziesiątego siódmego do osiemdziesiątego czwartego roku.

Proszę uprzejmy. Tak.

Różne, ale tu podkreślić trzeba właśnie ten udział w sztukach Mrożka.

I w ogóle Sławomira Mrożka, który wtedy też jest młodym,

można powiedzieć, że młodym, gniewnym nawet,

który startuje ze swoimi dramatami, groteskami

i znajduje zainteresowanie u Axera.

Axer kupował Mrożka po prostu w całości.

Kupował w sensie w przenośni,

ale przyjaźnili się bardzo i rozumieli się bez słów.

Określenie bez słów ma swoje znaczenie,

ponieważ Mrożek był znany z małomówności,

wręcz skrajnej takiej powiedziałabym.

Wszystko, co miał do powiedzenia, przelewał na papier

i to też dość, tak powiedziałabym, rakonicznie.

Okazało się, że zarówno Czechowicz,

jak i pan Fijewski, już aktor starszego pokolenia,

no i Michnikowski i cała plejada jeszcze innych aktorów tegoż teatru

rzeczywiście idealnie wpasowują się w klimat

taki lekko, właśnie groteskowo, piórnonsensowy teatru współczesnego.

I to był czas.

Te sztuki już są, powiedzmy sobie, może lekko de mode,

może trzeba dawać inne akcenty wtedy,

były pod tekstem dla różnych politycznych przemyśleń.

W każdym razie publiczność, która szukała czegoś więcej w teatrze

niż tylko odpoczynku, znajdowała to rzeczywiście w tych sztukach.

I tam Czechowicz się sprawdzał fantastycznie.

Cieszę się, że pani powiedziała o Mrożku,

no bo tu od razu myślę o Tangu

i o postaci Etka, w którego Czechowicz się wcielił,

bo dla mnie to jest świetny przykład tej dwoistości jego postaci,

tego, że ta, powiem to może niezbyt elegancko,

ten misiowaty pan potrafił się też przeistoczyć w postać,

która zwłaszcza w tej inscenizacji była naprawdę okrutna

i była taka przerażająca, może to jest dobre słowo.

To samo w Bidermanie i podpalaczach, bo to można porównać,

to była jeszcze inna sztuka, ale grał tam trochę w podobny sposób,

w sensie zaskakiwania, wiza, przemiennością swojej postaci.

Bywał ciepły, serdeczny, wręcz taki infantylny

i nagle potrafił przeistoczyć się w bestię, potwora.

Nie wiadomo było właściwie, którym typem i charakterem był w rzeczywistości.

Świetnie mu to wychodziło, że tak powiem,

ale myślę, że na tym musiał porządnie pracować.

To był chyba także tytan pracy.

Pani przywołuje jego słowa na temat punktualności,

a raczej jego nienawiści do niepunktualności,

która wynikała między innymi z tego,

że on miał bardzo szczegółowo rozpisany plan dnia,

kiedy były próby, kiedy był spektakl,

no a potem przychodził czas na różne inne artystyczne aktywności,

czyli telewizja, film, kabaret, radio.

Pisałam jeszcze inne książki, poświęcałam uwagę na przykład

Janowi Kobuszewskiemu i wiem, że pracował według podobnego rytmu,

że nawet te instytucje miały swój czas pracy tak ułożony,

żeby ci aktorzy mogli rzeczywiście w sposób w miarę taki zaprogramowany

przejeżdżać z miejsca A do miejsca B i tam pracować.

I faktycznie to wszystko ściągnęło od wczesnego rana do wieczora.

Tak, ja myślę, że Czechowicz był osobą bardzo pozbieraną.

Jeśli chodzi o naukę tekstów, gorzej bywało.

Czasami się opóźniał.

Sam mówił, że może z własnego lenistwa.

Co taka może kokieteria?

Ale zdarzało się, że nie umiał tekstu aż do premiery,

kiedy nagle okazało się, że błyszczał i bezbłędnie wszystko miało opanowane.

Z kolei Zenon Wiktorczyk, tak a propos tej jego nauki tekstów na pamięć,

stwierdził, że Czechowicz to w ogóle czytać nie potrafi.

Tak, to jest taki oczywiście żart.

On chyba nie umie czytać.

Jemu się daje rolę, to on się czy i sylabizuje.

Składa słowa z elementów.

A ja myślę sobie właśnie, że on w ten sposób wczytywał się,

wsłuchiwał się w ten tekst,

a może to była metoda zapamiętywania.

W każdym razie oczywiście Wiktorczyk lekko przesadzał.

Przypomnę kilka ról telewizyjnych, serialowych.

To jest chociażby Wojna Domowa, Janosik, Czterej Pancerni.

Tych ról Mieczysława Czechowicza można by wymieniać i wymieniać i wymieniać.

Co ciekawe, ja dopiero po chwili sobie uświadomiłam,

że ojej, faktycznie to jest on,

że to rzadko były takie role pierwszoplanowe.

Zawsze wyraziste, ale rzadko pierwszoplanowe.

Raczej to były te role drugoplanowe,

które trochę powiedziałabym dzisiaj kradły show,

ale jemu to chyba nie przeszkadzało.

Ja myślę, że tak.

No przecież można by, w Janosiku, Marian Kociniak, prawda?

Ta równoległa rola.

Wszyscy ci panowie zatrudnieni przez głównego Janosika.

To była rola w rolę.

Także tamten poziom był wyrównany.

I Czechowicz wpasowywał się świetnie,

po prostu w dobry zespół.

Akurat przypadło mu w udziale grać,

jak on sam mówił, no pierwszy raz kogoś z arystokracji

albo z trochę wyższej grupy społecznej.

I początkowo imponowało mu to szalenie,

ale do chwili, kiedy musiał zmieniać po wielokroć kostium.

Kostiumy były wielowarstwowe, skomplikowane,

dość rzetelnie szyte,

według pewnej tam, załóżmy, narzuconej epoki

dla tego serialu.

I mówił, że to było naprawdę trudne do zniesienia.

A te wszystkie bardzo obcisłe spodnie,

te żaboty, nadmiar dekoracji,

to mu trochę przeszkadzało w końcu.

Na potwierdzenie tego, że Czechowicz,

mimo, że nie wcielał się w rolę pierwszoplanową,

to zawsze kreował postaci,

które przechodziły do historii

i zostawały z nami w licznych wspomnieniach,

anegdotach.

To przypomnę tylko, że to właśnie on mierzył

zawartość cukru w cukrze w serialu

Poszukiwane, Poszukiwana.

To jest Mieczysław Czechowicz.

No ale oczywiście, że tak.

Ja sobie myślę, na ile sobie zdawał sprawę,

podpisując wtedy umowę.

W końcu na epizod w tym filmie,

bo u Barei każdy grał trochę.

Każdy grał trochę.

Te role się przeplatały, spotykały.

Czechowicz tam spotyka oczywiście

głównego bohatera, czyli pokorę.

On tutaj grał jednakowo już pierwsze skrzypce.

Zmuszał w swoją gosposię,

a był to przebrany mężczyzna,

żeby kupował cukier w każdym sklepie.

Jedna torba Marysiu i do domu,

żeby ktoś nie zauważył,

że to jest kupowany nadmiar tego towaru.

A chodziło oczywiście o badanie zawartości

w cukru, w cukrze, w zależności od

chyba jakichś radiologicznych terenów.

Tak, tam były te radiologiczne badania.

Tak, oczywiście badania radiologiczne były.

Na koniec zostawiłam sobie temat misiowy.

Bardzo doceniam to, że pojawiło się też to na koniec książki,

dlatego, że to skojarzenie z misią uszatkiem jest bardzo silne,

a warto zostawić przestrzeń na to,

żeby po prostu zwrócić uwagę na to,

że Mieczysław Czechowicz był wybitnym aktorem,

który wykreował mnóstwo ról teatralnych,

filmowych, telewizyjnych.

Ten misi, owszem, wszystkim nam zapadł w pamięć.

Do pokolenia dzieci słyszą tą piosenkę tytułową,

którą on o misiu śpiewał.

Nie wiem, czy też miał takie poczucie,

które ja przez moment miałam,

że to jest trochę nie fair,

że myśląc o nim myślimy o misiu.

Wydaje mi się, że on tego swojego misia lubił,

chociaż dopilnował, by wszyscy wiedzieli i pamiętali,

że to nie jego miś.

Mówił dzieciom, co mogą z misiem zrobić,

żeby wszyscy o tym wiedzieli, że to nie on.

No tak, tu jest absolutne pomieszanie pojęć.

Dlatego poświęciłam temu kawałek książki,

bo należy to jednakowoż uporządkować.

I tak obawiam się, że to kamień w wodę,

że ci, co przeczytają książkę,

może przez chwilę skoncentrują się na temacie,

ale bardzo chętnie później popłyną dalej

i pomylą misia z okienka,

czy na początku to był w ogóle miś w okienku

z panem Bronisławem Pawlikiem

w roli głównej z małym misiem

i siedzieli razem.

Aktor był widoczny.

Zrozmawiali z misiem, który był pacynką.

Natomiast to, w czym wziął udział

przecież Mieczysław Czechowicz,

to była narracja.

To było nagrane.

To nie było miejsca na to,

żeby radzić dzieciom,

gdzie mogą misia pocałować,

jak się program skończy.

W ogóle nie było takiej sytuacji.

Ta sytuacja mogła zaistnieć tylko w tamtym programie.

Więc tu w ogóle,

w ogóle na dzień dobry należy

misia uszatka z tego wyłączyć.

Zostaje oczywiście pytanie,

czy rzeczywiście taka sytuacja miała miejsce,

bo nie zachowało się nagranie.

Który z aktorów,

kilku panów występowało,

podjął się właśnie takiego hasła.

Krótko mówiąc,

temat żyje do dziś własnym życiem.

Na szczęście żyje też misiu uszatek,

bo wydaje mi się, że kolejne pokolenia dzieci

dostęp do tych bajek z misiem uszatkiem mają,

oglądają jego przygody.

Wydaje mi się też warto zwrócić uwagę na to,

że Mieczysław Czechowicz,

no coś ewidentnie do tych misiów miał słabość,

bo też wcielał się w misia,

w bajce plastuś i miś.

No i przecież kupuś puchatek.

Tak, no ale bo był misiowaty trochę.

Po warunkach, nawet jeśli go nie było widać,

to głos, ktoś powiedział głos fagotowy,

ale to było w kontekście śpiewania.

Natomiast tutaj ten ciepły, głęboki głos,

a wynikał on też z postury,

bo to się łączy przecież.

Pasował idealnie,

ale był i Guccio, i Cezar też.

Wszystkie takie większych gabarytów zwierzątka,

on miał po prostu,

spokojnie wiedział,

że będzie mógł zagrać i będzie miał propozycje.

Tak upamiętnił się oczywiście jako misiuszatek.

Nie bójmy się tego słowa.

Przygody tych zwierzątek,

którym udzielał swojego głosu,

są uniwersalne,

więc myślę, że tutaj

oby jeszcze jakiś czas pokolenia dzieci się tym bawiły.

Też mam taką nadzieję, że tak będzie.

Mam też nadzieję, że biografia Mieczysława Czechowicza

i jego losy, a także historie jego talentu

będą coraz szerzej znane.

Może się tak stać ze sprawą biografii

Mieczysława Czechowicza,

Hrabia, Miś czy Drań,

a autorka tej biografii,

pani Hanna Faryna Paszkiewicz,

była dzisiaj waszym i moim gościem

i o Mieczysławie Czechowiczu

zgodziła się trochę więcej

w audycjach kulturalnych opowiedzieć.

Bardzo pani dziękuję za to spotkanie.

Ja też dziękuję bardzo.

Audycje kulturalne w dobrym tonie.

Hrabia, miś czy drań? Biografia Mieczysława Czechowicza

O autorze

Aleksandra Galant

Ostatnie wpisy autora

Pozostałe audycje w tej kategorii

Brda. Wczasy z fabryki

75 audycji o literaturze

Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”