Był źródłem niezliczonych anegdot, zapadały przy nim decyzje wydawnicze, a co najważniejsze, nawiązywano przy nim znajomości i przyjaźnie – niekiedy na całe życie. Książka „Przy stoliku w Czytelniku” to zaproszenie do odkrywania warszawskiego środowiska kulturalnego, skupionego w lokalu przy ul. Wiejskiej.
Lokal został otwarty w 1957 r., początkowo jako stołówka dla pracowników Spółdzielni Wydawniczej Czytelnik, założonej z inicjatywy Jerzego Borejszy. W kawiarnię przekształciła go córka Jarosława Iwaszkiewicza – Maria. Wkrótce pojawił się tam legendarny stolik, czyli miejsce w którym niepodzielnie królowali Gustaw Holoubek, Tadeusz Konwicki, Stanisław Dygat oraz Irena Szymańska. „Czytelnik” był dla nich drugim domem.
Dosiadali się do nich przedstawiciele artystycznego świata, bez których nie istniałaby polska kultura: Andrzej Łapicki, Jan Rybkowski, Kalina Jędrusik, Paweł Jasienica czy Kazimierz Kutz. Trudno jednak powiedzieć, że „stolik” był miejscem otwartym dla wszystkich. Wręcz przeciwnie, tylko uprzywilejowani mogli się dosiąść i to na wyraźne zaproszenie. Wyjątkiem od tej reguły był Jan Himmilsbach.
„Czytelnik” nie był jedynym miejscem zrzeszającym artystów w PRL. Legendą nocnego życia był klub SPATiF, o którym opowiedziała nam autorka książki na ten temat, Aleksandra Szarłat.
Stolik reagował także na wydarzenia polityczne: bywalcy byli w nie bezpośrednio zaangażowani (Gustaw Holoubek grał główną rolę w „Dziadach” Kazimierza Dejmka), podpisywali także listy poparcia.
Schyłek świetności stolika zbiegł się w czasie ze zmianą ustrojową. Odchodzili też bywalcy kawiarni, którzy tworzyli jej legendę. W 2008 r. zmarł Gustaw Holoubek, król stolikowych anegdot, który przez kilkadziesiąt lat przyjaźnił się z Tadeuszem Konwickim. Również on, nie mogąc znieść lokalu bez jego obecności, symbolicznie pożegnał się z miejscem mówiąc wprost: „to by było na tyle”.
O książce „Przy stoliku w Czytelniku” opowiedział w Audycjach Kulturalnych jej autor, Jarosław Molenda.
Zdjęcia: dzięki uprzejmości Wydawnictwa Prószyński i S-ka.
Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej
Powieść Wojciecha Chmielewskiego pozwala na odkrycie stolicy sprzed 30 lat a także na rozważania dotyczące jej kształtu i rzeczywistości za… niemal 300 lat. Jedno pozostaje niezmienne – wielka miłość do miasta. Wojciech Chmielewski, znany przede wszystkim z krótkich form, zaprasza Czytelniczki i Czytelników do lektury powieści „Księżyc ma zapach Warszawy”. Czytaj dalej
Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili… Czytaj dalej
5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i… Czytaj dalej
6 września w całej Polsce czytane były poezje Jana Kochanowskiego. Wszystko to z okazji Narodowego Czytania, które w tym roku poświęcone było Mistrzowi z Czarnolasu. Podczas centralnego wydarzenia w Ogrodzie Saskim w Warszawie, które uświetniła para prezydencka, oprócz lektury wybranych tekstów poety, zabrzmiała też muzyka zespołu Bastarda, a kilka… Czytaj dalej