Wybrany utwór: Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści
Najnowsza ekspozycja w Muzeum w Gliwicach to dobra okazja, by odkryć świat twórczości Zofii Stryjeńskiej. Artystka fascynowała się polską kulturą ludową, baśniami i mitologią słowiańską. Na wystawie znalazły się niepokazywane wcześniej prace, a nawet obraz, który został odkryty dopiero w tym roku.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
„Poza nieliczną grupą artystów łamiących stare formy i budujących przyszłość, uważam Stryjeńską za najciekawszy talent malarski w Polsce” – pisał sto lat temu Leon Chwistek, współtwórca i główny teoretyk formizmu. Artystka do dziś jest nazywana jedną z najważniejszych polskich twórczyń dwudziestolecia międzywojennego.
Prace Stryjeńskiej w przeszłości były skutecznie rozpowszechniane, a dzięki temu ich dostępność można uznać za wysoką. Niestety większość z nich nie przetrwała do naszych czasów. Warto tu wspomnieć zdobienia kamienic na warszawskiej starówce (zburzonych w czasie wojny), a także zamalowane już dekoracje sal Baszty Senatorskiej na Wawelu (była jedyną kobietą zaproszoną do ich ozdobienia). Nagrodzone na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Przemysłu Artystycznego w Paryżu w 1925 obrazy przedstawiające wyobrażenia czterech pór roku, Stryjeńska sama pocięła na kawałki, chcąc je ratować tuż po wybuchu wojny.
Na wystawie w Muzeum w Gliwicach znalazły się nie tylko jej rysunki, zbiór pocztówek (zaprojektowanych jako forma wsparcia dla legionów Piłsudskiego) oraz obrazy na płótnie, które zaczęła tworzyć już na powojennej emigracji, ale też szkice scenografii teatralnej czy projekty zabawek. Zwiedzający będą mogli zobaczyć obraz przedstawiający Czepca (postać z Wesela Wyspiańskiego) namalowany w 1911 r. pod kierunkiem Włodzimierza Tetmajera.
Na wystawie zgromadzono dzieła z muzeów narodowych w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Kielcach, z Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie oraz z kilku kolekcji prywatnych.
To kolejna wystawa, która powstała dzięki współpracy Muzeum w Gliwicach z Muzeum Narodowym w Krakowie („Kresy w pamięci”, „Młoda Polska”, „Kolor i forma”, „W stronę nowoczesności”). Jej kuratorami są Patrycja Gwoździewicz z Muzeum w Gliwicach oraz Światosław Lenartowicz, badacz twórczości Stryjeńskiej, związany z krakowskim oddziałem Muzeum Narodowego, z którym rozmawiamy w Audycjach Kulturalnych.
Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!
Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki
Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej o Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej o Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej o „Południk 21. Czapski – Kozera”
