Najnowsza ekspozycja w Muzeum w Gliwicach to dobra okazja, by odkryć świat twórczości Zofii Stryjeńskiej. Artystka fascynowała się polską kulturą ludową, baśniami i mitologią słowiańską. Na wystawie znalazły się niepokazywane wcześniej prace, a nawet obraz, który został odkryty dopiero w tym roku.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
„Poza nieliczną grupą artystów łamiących stare formy i budujących przyszłość, uważam Stryjeńską za najciekawszy talent malarski w Polsce” – pisał sto lat temu Leon Chwistek, współtwórca i główny teoretyk formizmu. Artystka do dziś jest nazywana jedną z najważniejszych polskich twórczyń dwudziestolecia międzywojennego.
Prace Stryjeńskiej w przeszłości były skutecznie rozpowszechniane, a dzięki temu ich dostępność można uznać za wysoką. Niestety większość z nich nie przetrwała do naszych czasów. Warto tu wspomnieć zdobienia kamienic na warszawskiej starówce (zburzonych w czasie wojny), a także zamalowane już dekoracje sal Baszty Senatorskiej na Wawelu (była jedyną kobietą zaproszoną do ich ozdobienia). Nagrodzone na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Przemysłu Artystycznego w Paryżu w 1925 obrazy przedstawiające wyobrażenia czterech pór roku, Stryjeńska sama pocięła na kawałki, chcąc je ratować tuż po wybuchu wojny.
Na wystawie w Muzeum w Gliwicach znalazły się nie tylko jej rysunki, zbiór pocztówek (zaprojektowanych jako forma wsparcia dla legionów Piłsudskiego) oraz obrazy na płótnie, które zaczęła tworzyć już na powojennej emigracji, ale też szkice scenografii teatralnej czy projekty zabawek. Zwiedzający będą mogli zobaczyć obraz przedstawiający Czepca (postać z Wesela Wyspiańskiego) namalowany w 1911 r. pod kierunkiem Włodzimierza Tetmajera.
Na wystawie zgromadzono dzieła z muzeów narodowych w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Kielcach, z Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie oraz z kilku kolekcji prywatnych.
To kolejna wystawa, która powstała dzięki współpracy Muzeum w Gliwicach z Muzeum Narodowym w Krakowie („Kresy w pamięci”, „Młoda Polska”, „Kolor i forma”, „W stronę nowoczesności”). Jej kuratorami są Patrycja Gwoździewicz z Muzeum w Gliwicach oraz Światosław Lenartowicz, badacz twórczości Stryjeńskiej, związany z krakowskim oddziałem Muzeum Narodowego, z którym rozmawiamy w Audycjach Kulturalnych.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum w Gliwicach.
Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści – transkrypcja podcastu
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej
Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej