Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Edukacja W Hiroszimie o powstaniu warszawskim, czyli jak opowiadać o polskiej kulturze i historii za granicą

W Hiroszimie o powstaniu warszawskim, czyli jak opowiadać o polskiej kulturze i historii za granicą

Aleksandra Galant 16 stycznia 2024
W Hiroszimie o powstaniu warszawskim, czyli jak opowiadać o polskiej kulturze i historii za granicą

W mieście, na które w sierpniu 1945 r. spadła bomba atomowa, w budynku Banku Japonii, jednym z nielicznych które przetrwały wybuch, można oglądać wystawę „Warszawa. Feniks z popiołów”. Choć mieszkańcy obu miast łączą historyczne doświadczenia, to przed twórcami wystawy stało trudne zadanie opowiedzenia polskiej historii przedstawicielom zupełne innej kultury.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Hiroszima podobnie jak Warszawa, w czasie wojny została niemal zupełnie zrównana z ziemią. Jednak dzięki uporowi i pracy mieszkańców oba miasta są dziś prężnie rozwijającymi się metropoliami. Wystawa „Warszawa. Feniks z popiołów” opowiada o losach polskiej stolicy czasu przedwojennego, okresu okupacji i powstania, a w końcu historii powojennej i współczesności.

„Warszawa. Feniks z popiołów” to ekspozycja przygotowana przez Muzeum Powstania Warszawskiego (MPW), które już wcześniej mierzyło się z tematem opowiadania historii poza Polską. Wsparciem było partnerstwo Instytutu im. Adama Mickiewicza oraz Instytutu Polskiego w Tokio, które wspierają upowszechnianie polskiej kultury poza granicami. Dotarcie do mieszkańców Hiroszimy ułatwiła także współpraca z władzami Hiroszimy. Przewodniczkami po wystawie, zostały Polki mieszkające w tym mieście od lat, które zostały przeszkolone przez pracowników Muzeum.

Muzeum Powstania Warszawskiego co roku odwiedzają tysiące turystów z zagranicy. Mogą oglądać m.in. otwartą w zeszłym roku wystawę poświęconą kobietom walczącym o miasto.

O sukcesie wystawy organizowanej poza granicami kraju decyduje odnalezienie odpowiedniego języka komunikacji, adekwatnej formy (m.in. artystycznej i graficznej), a także uwzględnienia kodu kulturowego, właściwego miejscu ekspozycji.

W tym roku będziemy obchodzić 80. rocznicę wybuchu powstania. Narodowe Centrum Kultury jest koproducentem filmu „Kartka z powstania”.

Wystawa „Warszawa. Feniks z popiołów” będzie dostępna w Hiroszimie do 5 lutego. Towarzyszy jej przegląd filmów powstańczych (m.in „Kanał” Andrzeja Wajdy oraz „Miasto’44” Jana Komasy). Następnie wystawa zostanie udostępniona mieszkańcom innych japońskich miast, między innymi Osaki.

O pracach nad wystawą opowiedział dr Paweł Ukielski – zastępca dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego.

Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego / M. Sadowski

W Hiroszimie o powstaniu warszawskim, czyli jak opowiadać o polskiej kulturze i historii za granicą – transkrypcja podcastu

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Powstańcza opaska, kenkarta komendanta głównego AK generała Tadeusza Bora-Komorowskiego,
czy skrzynka na listy poczty polowej.
To wszystko są eksponaty, a tak naprawdę obiekty historyczne, które można zobaczyć w Japonii.
Dokładnie w Hiroshima, tam w budynku Banku Japonii, można oglądać wystawę Warszawa, Feniks z popiołów.
I chociaż oczywiście bardzo bym chciała, żebyśmy wszyscy mieli okazję oglądać świat w każdym jego zakątku,
to mam takie podejrzenie, że wielu z nas nie będzie mogło tej wystawy obejrzeć,
zwłaszcza, że tak naprawdę ona jest skierowana do mieszkańców Japonii,
konkretnie pewnie najbardziej do mieszkańców Hiroshima,
którzy dzielą z nami tragiczne i bardzo bolesne doświadczenia związane z II wojną światową.
Wystawa Warszawa, Feniks z popiołów została przygotowana przez Muzeum Powstania Warszawskiego
we współpracy z partnerami i wydaje mi się, że to jest dobry moment i dobry wątek,
żeby zapytać o to, jak przygotowuje się wystawy, czy różnego rodzaju wydarzenia kulturalne,
które kierowane są dla osób spoza Polski.
Jak opowiadać naszą historię, bardzo wewnętrzną, bardzo trudną i bardzo lokalną,
tak by zrozumieli je mieszkańcy nawet drugiego końca świata.
Na te pytania, jak mam nadzieję, zgodzi się opowiedzieć pan dr Paweł Ukielski,
historyk i wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.
Witam w audycjach kulturalnych.
Dzień dobry.
Zanim zapytam szerzej o przygotowywanie takich wydarzeń,
chciałam zapytać o samą ekspozycję Warszawa, Feniks z popiołów.
Jak to się stało, że historia Warszawy, zwłaszcza ta powstańcza, trafiła do Japonii?
Hiroshima jest miastem symbolem, rozpoznawanym na całym świecie.
Sama używa takiego określenia miasto pokoju.
I pierwszy kontakt nastąpił w 2019 roku, kiedy burmistrz Hiroshima odwiedził Polskę,
zwiedzał muzeum.
Wtedy zrozumiał, że jest pewna więź między Hiroshima i Warszawą,
między dwoma miastami, które w pewnym momencie przestały istnieć.
I to był pierwszy krok, żeby w ogóle nawiązać taki kontakt,
żeby o historii Warszawy opowiedzieć właśnie w Hiroshima.
Co więcej, miasto Hiroshima się tutaj zaangażowało na tyle,
że udostępniło bardzo dobrą lokalizację.
Ona jest niezwykle symboliczna.
Ten Bank Japonii, oddział hiroshimski Banku Japonii,
to jest jeden z kilku takich symbolicznych budynków,
które przetrwały wybuch bomby atomowej.
Tam większość zabudowy była drewniana z elementami papierowymi.
Jak to w Japonii, a kilka budynków takich żelbetowych, silnych,
przetrwało ten wybuch.
No i właśnie takim miejscem, symbolem jest dawny oddział Banku Japonii w Hiroshima.
I tam nasza wystawa dzięki tej współpracy z Urzędem Miasta Hiroshima
mogła zaistnieć.
Na tej wystawie, tak jak powiedziałam na początku,
można obejrzeć bardzo cenne pamiątki.
Myślę, że zobaczenie ich jest wielkim wydarzeniem także dla mieszkańców Polski.
Jak odbywa się taki transport, czy też przekazywanie,
wypożyczanie tego typu obiektów?
Te obiekty, które są wypożyczane zwłaszcza w miejsca,
które nie są formalnie placówkami muzealnymi,
jest na tyle trudne, że w większości przypadków
tworzymy doskonałe repliki.
I te repliki wówczas przejeżdżają razem z całą wystawą.
To też różnie jest organizowane.
W tym przypadku z kalkulacji wyszło,
że taniej będzie jednak wyprodukować całość na miejscu
i przetransportować, niż produkować w drogiej
akurat w tym zakresie Japonii.
Możliwe są przypadki, w których tańsze będzie nie transportowanie,
tylko wyprodukowanie wystawy na miejscu.
Chociaż oczywiście te repliki i tak będziemy zawsze produkować w Polsce
i transportować do naszych gospodarzy.
I tak było w tym przypadku.
To znaczy to był jeden duży transport, który do Japonii z Polski dotarł.
No i później we współpracy znowu z naszym partnerem na miejscu,
ale też nasi projektanci, którzy nie tylko samą wystawę w formie graficznej,
ale także wszystkie nośniki, całą konstrukcję i system montażowy zaprojektowali,
pojechali tam, żeby nadzorować i uczestniczyć w montażu wystawy.
Wspomniał Pan o projektantach.
I tu nasuwa mi się pytanie o to, w jaki sposób wystawa była projektowana.
To znaczy, czy twórcy, artyści mieli pewną dowolność w założeniach dotyczących ekspozycji,
czy też istniały, trwały jakieś konsultacje ze stroną japońską,
tak, żeby ta wystawa, oprócz tego, że piękna i ważna,
była przede wszystkim zrozumiała i swoją treścią miała szansę dotrzeć do odbiorców w Hiroshima.
Ta wystawa była stworzona całkowicie w Polsce,
natomiast oczywiście myśmy nawet bardziej tutaj merytorycznie,
czyli ze strony muzeum, nie od strony graficznej,
bo tu mieliśmy pełne zaufanie i zresztą podobna wystawa
w podobnej wersji graficznej była prezentowana w Niemczech,
więc nasi partnerzy z Japonii od razu wiedzieli,
jak planujemy od strony estetycznej przygotować wystawę
i z ich punktu widzenia to było jak najbardziej zrozumiałe
i dostępne dla widza japońskiego.
My oczywiście rozmawialiśmy ze stroną japońską,
jeśli chodzi o przekaz.
Sami wiedzieliśmy, że jeżeli na przykład porównujemy właśnie
z innymi europejskimi wydarzeniami,
że w przypadku Hiroshima zwłaszcza, ale całej Japonii właściwie,
należy większy nacisk położyć na te kwestie totalnej destrukcji miasta
i późniejszej jego odbudowy,
bo zarówno Warszawa, jak i Hiroshima
dzisiaj są pełnymi życia, nowoczesnymi, tętniącymi życiem miastami,
które mogą też stanowić pewien symbol nadziei
dla tych, którzy dzisiaj stracili swoje miasta.
Jeżeli spojrzymy na zrujnowane Aleppo w Syrii
czy Mariupol na Ukrainie,
no to widzimy, że ta historia się nie skończyła.
Cały czas mamy do czynienia z podobnymi sytuacjami.
No i właśnie, i ta Warszawa, i ta Hiroshima to są takie miasta,
które mogą dawać nadzieję tym, którzy dzisiaj przeżywają
najokropniejsze chwile.
Państwo losy Warszawy kreślą tak linearnie,
pokazując, jakim ona była miastem przed wybuchem wojny
i przed powstaniem warszawskim,
a jak odbudowało się to miasto dzisiaj.
Wydaje mi się, że to jest dużą wartością,
że można zobaczyć ten kawałek przedwojennej Polski.
Chodziło nam, żeby cała narracja tej wystawy
była taką klamrą.
Pokazujemy, że Warszawa międzywojenna była pięknym,
nowoczesnym, dynamicznie się rozwijającym miastem.
Tu był drugi i najwyższy budynek w Europie.
Tu były wielkie, piękne plany prezydenta Starzyńskiego
częściowo zrealizowane.
I później zło totalne, które spowodowało,
że ta Warszawa przestała istnieć.
I cały mozolny proces odbudowy
tej niezwykłej energii społecznej,
która do tej odbudowy doprowadziła,
mimo wciąż bardzo niesprzyjających warunków
o losach Polski powojennej,
ujarzmionej przez Związek Sowiecki,
też opowiadamy.
I kończymy piękną panorawą współczesnej Warszawy.
To ma być taka klamra.
Piękna, przedwojenna Warszawa
i piękna, współczesna Warszawa.
A między tym całe to zło,
które Warszawę spotkało
za jej pragnienie wolności.
Wystawa jest dostępna w Banku Japonii w Hiroshima
już od kilku tygodni.
Pan był na jej otwarciu.
Oczywiście ona teraz żyje trochę swoim życiem,
ale czy do pana, do państwa tutaj w muzeum
docierają informacje na temat wrażeń,
jakie ona wywołuje u mieszkańców Hiroshima,
a później może i u mieszkańców innych japońskich miast,
którzy ją oglądają?
Dla nas, ale też dla naszych partnerów z Hiroshima
bardzo istotne było,
żeby ta wystawa była częścią
pewnego projektu też edukacyjnego,
żeby do tej wystawy przychodzili uczniowie
późniejszych klas szkół, studenci
i wiemy, że takie wycieczki są organizowane.
Ta wystawa była dla przedstawicieli miasta
również bardzo istotna,
co było widać chociażby na otwarciu,
gdzie wiceburmistrz Hiroshima
uczestniczył nie tylko w samym wernisażu,
ale także w wydarzeniach towarzyszących.
Był bardzo zaangażowany osobiście w jej powstanie.
Byli tam też przedstawiciele naszych partnerów,
o których warto tutaj wspomnieć,
bo to bardzo istotne,
że mieliśmy partnerów w postaci
Instytutu Adama Mickiewicza,
bardzo zaangażowanego w tworzenie tej wystawy.
Instytutu Polskiego,
pani dyrektor Instytutu Polskiego w Tokio,
bez której wiedzy i znajomości,
realiów lokalnych z całą pewnością
byłoby nam niezwykle trudno.
Pan ambasador, który także bardzo wiele wysiłku
włożył w to, żeby ta wystawa zaistniała.
No i faktycznie, tam przyszło na wernisaż wiele osób
i od tego czasu wiemy,
że pojawiają się grupy zorganizowane, szkolne.
Udało nam się nawiązać kontakt
z dwiema paniami od wielu lat
mieszkającymi w Hiroshima,
które bardzo chętnie zgodziły się
zostać takimi przewodniczkami po tej wystawie
i one oprowadzają te grupy szkolne,
więc ten projekt działa, myślę, bardzo dobrze.
Wiemy już, że kolejnym przystankiem
dla naszej wystawy będzie Osaka.
Później, mamy nadzieję,
jesteśmy w trakcie rozmów
z kolejnymi lokalizacjami,
takimi jak Sapporo czy Tsuruga,
która jest może mniej znanym miastem,
ale to tam przypływały polskie dzieci z Syberii
i tam miejscowi mieszkańcy im pomagali.
Także chcemy, żeby te nasze wystawy żyły,
gdy już powstaną sporym wysiłkiem
kilku instytucji,
żeby one żyły i żeby nie kończyły się
wraz z zamknięciem w jednym miejscu,
tylko żeby później mogły opowiadać te historie
mieszkańcom innych miast.
Cieszę się, że pan wspomniał
o tych instytucjach partnerskich,
również dlatego, że mam wrażenie,
że to nie jest powszechnie wiadome,
że na całym świecie istnieje wiele instytucji,
które o to, żeby polska kultura
się tam pojawiała, dbają.
No to są na przykład instytuty polskie.
Pan wspomniał o Instytucie Polskim w Tokio,
ale takie instytuty w wielu innych miastach
się znajdują
i to chyba często może być takie pierwsze miejsce,
z którym warto się kontaktować,
chcąc gdzieś coś za granicą robić,
no bo kto lepiej zna to miasto,
ten świat tych ludzi,
którzy mogą być tym zainteresowani.
Instytuty polskie na całym świecie
są placówkami, które w połączeniu
oczywiście z wysiłkami ambasad,
ale ambasady mają bardzo wiele różnych zadań,
a Instytuty Polskie są właśnie skupione
na promowaniu polskiej kultury,
polskiej historii,
więc oczywiście, że zawsze warto
z nimi współpracować.
Warto współpracować z Instytutem Adama Mickiewicza,
który z kolei jest taką centralą w Polsce,
która ma dbać o promocję polskiej kultury
za granicą.
Oczywiście warto zawsze się zastanowić,
do kogo chcemy dotrzeć,
w jaki sposób,
z całą pewnością warto znaleźć
i tutaj też bardzo pomocne mogą być
polskie placówki na miejscu.
Warto dotrzeć do silnych,
poważnych partnerów tam na miejscu,
żeby uniknąć mówienia
tylko do wąskiego grona osób,
które już są zainteresowane polską kulturą.
Oczywiście z nimi należy ten kontakt
trzymać cały czas,
ale te bazy zawsze warto poszerzać,
więc warto docierać do instytucji,
które w danych miejscach są,
są silne,
opowiadają o kulturze,
prezentują kulturę,
nie wiem, placówki muzealne,
rozmaite inne instytucje kultury,
po to, żeby do jak najszerszego grona odbiorców
docierać z tym przekazem.
Wystawa, o której rozmawiamy,
to nie jest pierwsza wystawa,
którą przygotowało Muzeum Powstania Warszawskiego
dla odbiorców zagranicznych.
Mam tu na myśli wystawę,
która była pokazywana w Berlinie
przy okazji 75. rocznicy
Powstania Warszawskiego.
I tak jak w przypadku Hiroshima
mówiliśmy o tym,
że te miasta i mieszkańców tych miast
łączy doświadczenie ogromnej straty tego,
że te miasta w pewnym momencie
zniknęły z powierzchni ziemi
i zostały odbudowane siłą i wiarą
i zaangażowaniem tych ludzi,
tak w przypadku wystawy pokazywanej w Niemczech
sytuacja jest zgoła inna.
Te związki polsko-niemieckie
na dobre i na złe są znacznie silniejsze
i nasze dwa państwa i narody
są na siebie skazane od ponad tysiąca lat.
I oczywiście w przypadku II wojny światowej
to jest to najbardziej tragiczny fragment
wspólnej historii,
gdzie Polska została przez Niemcy napadnięta
i Niemcy popełniali tutaj straszliwe zbrodnie.
Ta wystawa została zaprezentowana
pierwszy raz na 70. rocznicę
w topografii terroru.
To jest miejsce niezwykle symboliczne.
To jest miejsce, w którym urzędowały
centralę tych najokrutniejszych służb,
które za eksterminacją Polaków, Żydów
oraz wielu innych narodów stały.
I właśnie w tym miejscu
o powstaniu warszawskim,
o polskim państwie podziemnym,
ale też o niemieckiej polityce terroru
i o zbrodniach niemieckich
w czasie powstania opowiedzieliśmy.
I tu jesteśmy bardzo wdzięczni
ówczesnemu szefowi tej placówki,
profesorowi Andreasowi Nahamie,
że sam bardzo mocno dążył do tego,
żeby ta wystawa mogła zaistnieć
w tej przestrzeni.
Co więcej, nawet naciskał na to,
żeby o tych zbrodniach,
które zostały w Warszawie popełnione,
było wprost powiedziane
łącznie z imionami i nazwiskami
największych zbrodniarzy,
takich jak Heinz Reinefart
czy dowódca Erich von den Bach.
Ta wystawa, i to jest właśnie ten przykład,
z którego chcemy korzystać w Japonii,
po tej prezentacji na 70. rocznicę,
jeździła później po Niemczech,
była prezentowana w Monachium,
w Kolonii, w Heidelbergu,
czy w Peneminde.
I ona wróciła w miejsce,
z którego wyruszyła w podróż,
na 75. rocznicę.
Znowu była prezentowana w topografii terroru.
No więc właśnie, mamy doświadczenie,
że ta nasza technologia
wytrzymała pięć lat podróży,
montażu, demontażu.
Liczymy na to, że podobnie będzie
w przypadku Japonii,
że ta wystawa przez kilka lat
będzie mogła tam być prezentowana
w różnych miejscach
i wielu odbiorców będzie w stanie ją obejrzeć.
Na koniec chciałabym zadać pytanie,
które wydaje mi się,
że niejako będzie podsumowaniem
i nawiązaniem tego, o czym Pan mówił.
Dość szeroko omawialiśmy miejsca,
w którym wystawy przygotowywane
przez Muzeum Powstania Warszawskiego
są eksponowane.
Z drugiej strony,
muzeum tutaj w Warszawie
odwiedza bardzo wielu widzów,
gości z zagranicy.
I jestem ciekawa,
jak Pana zdaniem ten odbiór
różni się, kiedy polskie historie
opowiadamy za granicą
do osób z tamtego kraju,
od tego, kiedy oni tutaj
te historie oglądają
w miejscu, w którym ona się działa.
Oczywiście siła oddziaływania
wystawy w miejscu,
gdzie ta historia się odbywała,
gdzie po wyjściu z naszej ekspozycji
ludzie na własne oczy widzą.
Dookoła muzeum przez te 20 lat
funkcjonowania wyrosło wiele
nowoczesnych biurowców.
Stworzył się taki, powiedziałbym nawet,
urzędniczy, korporacyjny downtown.
I oni widzą, że ta Warszawa
tętni życiem.
Przed chwilą widzieli miasto ruin,
animację pokazującą
całkowicie zburzoną Warszawę.
Wychodzą na światło dzienne
i widzą piękne miasto.
Więc to jest niezwykle mocny przekaz,
którego nie jesteśmy w stanie
w tej aż formie
zaprezentować gdzie indziej.
Oczywiście tam pokazujemy
miasto ruin,
a potem zdjęcie panoramy
współczesnej Warszawy.
Tutaj ta Warszawa ich otacza.
Oni widzą, a jednocześnie
na każdym kroku
widzą te tablice pamiątkowe,
które przypominają im,
jeżeli już wcześniej byli w muzeum,
przypominają im to,
co widzieli na temat Warszawy
na naszej ekspozycji.
Więc jestem przekonany,
że to działanie muzeum
tutaj w Warszawie
jest jeszcze mocniejsze,
ale mam nadzieję,
że to co udaje nam się opowiedzieć
za pomocą naszych wystaw
prezentowanych poza Polską,
zachęci tych,
którzy kiedykolwiek do Warszawy
przyjadą,
żeby na podstawie tego,
co widzieli na tych wystawach,
odwiedzili później nasze muzeum
i tę swoją wiedzę,
czy też emocje, wrażenia
pogłębili na bazie
naszej ekspozycji stałej.
O wystawie Warszawa
Feniks z popiołów
pokazywanej w Banku Japonii
w Hiroshima
opowiadał dr Paweł Ukielski,
wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego,
które to muzeum,
tę wystawę
wraz z partnerami przygotowało.
Bardzo panu dziękuję za rozmowę.
Dziękuję bardzo.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa… Czytaj dalej o Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej o „Światy sztuki” Howarda S. Beckera

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej o Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Zakończenia Wspólne

Zakończenia Wspólne

Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej o Zakończenia Wspólne