Długi na ponad 120 metrów obraz Bitwy pod Somosierrą miał być prezentowany warszawskiej publiczności w formie panoramy. Niestety, dzieło Wojciecha Kossaka i Michała Wywiórskiego nigdy nie powstało. Zostały jednak cztery szkice – obrazy olejne, które do 10 września prezentuje galeria Narodowego Centrum Kultury.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
30 listopada 1808 roku, w przełęczy Somosierra, polscy szwoleżerowie pokonali hiszpańskie wojska, torując Napoleonowi drogę na Madryt. Motyw ich niezwykłego sukcesu wielokrotnie podejmowano później w sztuce. Jednym z malarzy Bitwy pod Somosierrą był Wojciech Kossak, który planował stworzenie panoramy prezentującej wydarzenie. Opłacił nawet najem budynku do prezentowania dzieła, kupił odpowiednie płótno, jednak wystawienie panoramy zablokował książę Aleksander Imeretyński – ówczesny gubernator warszawski.
Do dzisiejszych czasów zachowały się szkice do Panoramy, wykonane w skali 1:10. Mogą je Państwo zobaczyć od 10 sierpnia w Kordegardzie. Kuratorką pokazu jest Katarzyna Haber, z którą rozmawiamy o pracy Kossaka nad dziełem. „Podobno był pierwszym i jedynym malarzem, który odważył się pojechać na wizję lokalną i zweryfikować, jak przedstawiały się opowieści i relacje świadków w stosunku do topografii” – mówi gość Audycji Kulturalnych.
Przez Panoramę Wojciech Kossak był bliski bankructwa. Tego typu dzieła były w pod koniec XIX wieku bardzo kosztownymi przedsięwzięciami komercyjnymi. Zanim w Polsce rozpowszechniły się fotoplastykony i kino, to dzięki panoramom publiczność mogła „znaleźć się wewnątrz” wydarzeń historycznych. W całym kraju stworzono ich czternaście. Do dziś zachowała się tylko Panorama Racławicka.
Obraz: Vivent les braves de braves [Niech żyją najodważniejsi z odważnych], olej, płótno, Berlin, 1900, Fot. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu
„Panorama Somosierra” w Kordegardzie – transkrypcja podcastu
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej
Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej