Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Książka Przygody Baltazara Gąbki wracają w nowej interpretacji

Przygody Baltazara Gąbki wracają w nowej interpretacji

Aleksandra Galant 8 sierpnia 2023
Przygody Baltazara Gąbki wracają w nowej interpretacji

Choć bohaterowie stworzeni przez Stanisława Pagaczewskiego mają już niemal 60 lat, to wciąż zachwycają kolejne pokolenia Polaków. Od niedawna nie tylko mogą o nich przeczytać lub obejrzeć słynną animację z ich udziałem. 6 lipca miało premierę 17-godzinne słuchowisko „Przygody Baltazara Gąbki” w gwiazdorskiej obsadzie.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Stanisław Pagaczewski był dziennikarzem, pisarzem i przewodnikiem turystycznym. „Porwanie Baltazara Gąbki” napisane przez niego w 1966 r. momentalnie podbiło serca czytelników i trafiło do kanonu literatury dziecięcej. Na podstawie tekstu powstał serial animowany opowiadający o wyprawie poszukiwawczej pod wodzą Smoka Wawelskiego, której celem jest odnalezienie uprowadzonego w krainie Deszczowców wybitnego eksperta od latających żab, profesora Baltazara Gąbki.

Bohaterom słynnej trylogii „Porwanie Baltazara Gąbki”, „Misja profesora Gąbki” oraz „Gąbka i latające talerze” głosów użyczyli popularni artyści. W rolę profesora Gąbki wcielił się Artur Barciś, w Smoka Wawelskiego – Wiktor Zborowski, w nadwornego królewskiego kucharza – Bartolini Bartłomieja herbu Zielona Pietruszka – Robert Makłowicz, a tajemniczym Don Pedro, szpiegiem z Krainy Deszczowców została Sandra Drzymalska. W projekcie udział wzięli także: Krzysztof Czeczot, Kuba Wojewódzki czy Ralph Kamiński.

Narratorem całości jest Janusz Zadura, doceniany aktor dubbingowy i dziennikarz. W Audycjach Kulturalnych opowiedział o pracy nad słuchowiskiem oraz własnych wspomnieniach związanych z książkami Pagaczewskiego.

Materiały graficzne: Empik Go

Przygody Baltazara Gąbki wracają w nowej interpretacji – transkrypcja podcastu

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Są takie postaci, które wszyscy znamy z dzieciństwa.
Oczywiście może powinnam tutaj wprowadzić pewne rozróżnienie, bo każde pokolenie ma swoich bohaterów.
No ale mimo wszystko wśród klasyków polskiej literatury są postaci niezmienne.
Jedną z nich jest profesor Baltazar Gąbka, a może nawet nie sam profesor, bo on przecież jest tym, którego poszukujemy.
Natomiast Smok Krak i cała ekipa poszukiwawcza, która wyruszyłaby odnaleźć profesora, myślę, że w pamięci wielu z nas została.
Ja też pamiętam, mimo że ta książka powstała.
Jeśli dobrze spojrzę, no niemalże 30 lat przed tym jak przyszłam na świat, to pamiętam książkę, którą czytali mi rodzice.
Książka miała taką granatową, ciemno-niebieską okładkę, oczywiście była szyta, więc się rozpadała, ale ja tę książkę pamiętam.
Mój gość zaśmiał się w głos, kiedy powiedziałam, jaka jest różnica wiekowa, jeżeli chodzi o książkę i o moją metrykę.
W głos nie było, było po cichu, teraz zrobię to. Ha, ha, ha.
Nie wiem, czy powinnam przedstawiać, bo pewnie wszyscy się już zorientowali.
Dzień dobry, Janusz Zadura, kłaniam się.
Moim gościem jest Janusz Zadura, postać nietuzinkowa, postać, którą znamy ze względu na ten niezwykły głos, który również usłyszeliście.
A ja mam tę przyjemność, że ja także widzę Janusza Zadurę, co nie każdemu się zdarza.
Dobrze, niektórzy mówią, że dobrze, że pana nie widzimy.
Tak, to ten brunet 1,80 m z szerokimi barami, to ja.
Tak, dokładnie tak jest, ja poświadczam, a pana Janusza Zadura możecie także usłyszeć w niezwykłym słuchowisku, słuchowisku, audiobooku.
Uwierzcie mi, że dzisiaj każdy błąd, który popełniam, jest dla mnie dwa razy bardziej dotkliwy, bo naprzeciwko mnie siedzi takie guru, jeżeli chodzi o mówienie, być lektorem.
Spokojnie, za chwileczkę też zacznę mówić, to dopiero będzie wesoło.
Pana Janusza Zadura możecie usłyszeć w słuchowisku, które powstało na podstawie książki Stanisława Pagaczewskiego,
a właściwie trylogii, którą on napisał, to jest Porwanie Baltazara Gąbki, Misja Profesora Gąbki oraz Gąbka i Latające Talerze.
Pani Olu, po pierwsze, nie wiem, czym sobie zasłużyłem na tyle komplementów, ale bardzo miło, to zawsze miło słyszeć, to w takim razie ja się jeszcze pochwalę,
bo zostałem normalnie głosem piętnastolecia. Uwaga, uwaga, w Best Stream Awards byłem w towarzystwie.
Muszę się pochwalić, mogę?
Proszę.
Dobra, już trudno.
Pani Krystyna Czubówna, Edyta Jungowska, Krzysztof Gosztyła i Mariusz Bonaszewski.
Ja byłem w tej piątce i sobie myślałem, Boże, jak cudownie znaleźć się w ogóle w takim gronie takich fajnych ludzi.
A tu się nagle okazało, że bęc i dostałem tę nagrodę.
Tak zostałem wyróżniony.
Być głosem piętnastolecia to już w zasadzie śmiało można zacząć pisać pamiętniki, a nawet testament.
Ale liczę na to, że za rok zostanę głosem szesnastolecia, więc słuchajcie mnie, bo naprawdę warto.
Nie wiem, czy propozycja zostania narratorem w słuchowisku o profesorze Baltazarze Gąbce przyszła przed, czy po tej nagrodzie?
Przyszła przed i powiem tak, oczywiście chyba wszyscy w moim wieku znają nie tylko książkę, którą teraz sobie przypominałem, bo czytałem ją ho, ho, ho, ho, ho, ho, ho, ho, ho, ho, nawet i może i dawniej.
Natomiast wszyscy znamy bajkę animowaną i w chwili, kiedy dowiedziałem się, że będę miał szansę i radochę być narratorem tegoż dzieła, fenomenalnego.
Bo, jak się w trakcie czytania okazało, to miałem duży, dużo radości we mnie się nagle pojawiło, bo to jest doskonała literatura.
Mądra, pięknym językiem polskim napisana.
Już bardzo mało jest takich autorów, którzy potrafią aż tak pięknie pisać.
Odbiegając od tematu, powiem tak, że teraz pisze się troszeczkę telenovelowo, serialowo, nawet książki.
Kiedyś autor, kiedy zabierał się do pisania jakichkolwiek liter, to naprawdę musiał tym językiem polskim operować w sposób mistrzowski.
I Baltazar Gąbka jest dokładnie mistrzowskim językiem napisany.
Polecam i przeczytanie, i posłuchanie tego audiobooka, bo rzecz jest fenomenalnie również nagrana przez studio Osorno Krzysia Czeczota.
Z genialnymi, fenomenalnymi realizatorami, którzy zajęli się nagraniem.
Czysta przyjemność.
Ja tam siedziałem chyba najdłużej, bo narrator ma najwięcej liter do przeczytania.
Ale miałem wielką przyjemność i frajdę być w tej opowieści, bo ona mnie, już dorosłego, mocno człowieka, bardzo wciągnęła na nowo.
I fabularnie, no i tak jak powiedziałem, bardzo mocno językowo, bo jest pięknym językiem polskim napisane.
Przypominając sobie tę książkę, częściej niż o języku myślimy o tych bardzo wyraziście nakreślonych bohaterach.
Pewnie każdemu dźwięczy w głowie słynne Karamba, Porga, Mizeria.
Oczywiście.
Kojarzymy smoka, kojarzymy najwyższego deszczowca, no i oczywiście tajemniczy Don Pedro, czyli ten szpieg, tajemniczy Don Pedro do takiego mojego domowego języka przeniknął.
Co chyba po mnie widać, dobrze, że państwo tego nie widzicie, nie widzicie mój ukochany Bartolinii Bartłomiej, herbu zielona, pietruszka do usług.
No, któż inny mógłby być, wcielić się w wielkiego królewskiego kucharza niż Robert Makłowicz.
Prawda, cudowny człowiek. Miałem przyjemność poznać pana Roberta i jestem nim zachwycony nie tylko z telewizora i z jego obecnych działań, ale również prywatnie okazał się człowiekiem niezwykłej wrażliwości, niezwykłej inteligencji.
Przesympatyczny gość.
Drugi, to muszę powiedzieć, bo Baltazarem Gąbką jest Baltazar Gąbka, Artur Barciś.
On jest naprawdę Baltazarem Gąbką. Jeszcze nie słuchałem całości, ale słuchałem jego i sobie pomyślałem, boże, Baltazar Gąbka, ale numer, pojawił się.
Jest fenomenalny, ale myślę, że tam wszyscy, tak jak mówię, jeszcze nie słuchałem całości tego audiobooka i tego słuchowiska, ale myślę, że to ma szansę być hitem,
bo oprócz tej fabuły, oprócz pięknego języka są świetni ludzie, którzy tam występują i są dobrze poprowadzeni reżysersko, realizacyjnie, zrobione fenomenalnie.
Polecam.
To ja tylko może, jak woli ścisłości, powiem, że w tym audiobooku słyszycie także Wiktora Zborowskiego.
Wiktora Zborowski jest oczywiście smokiem, jest takim głosem.
Ale pojawia się także Kuba Wojewódzki, wspomniany już Krzysztof Czeczot, no i Ralf Kamiński.
I to będzie niesamowite przeżycie, chociażby dla mnie, żeby posłuchać tej fabuły w naszym wspólnym wykonaniu,
bo to może się okazać niezła przygoda i niezła zabawa dla słuchających, bo dla nas była niewątpliwie.
Dla wielu z nas to słuchowisko będzie trochę podróżą w czasie, podróżą do własnych wspomnień,
ale zastanawiam się, czy przygody Balta Zara Gąbki, wszystkie trzy książki autorstwa Stanisława Pagaczewskiego,
będą ciekawe, będą zajmujące także dla dzisiejszych dzieci, które są otyczone wszystkim,
wszystkiego jest mnóstwo, wszystko jest kolorowe, migające, hałaśliwe i głośne.
Jestem ciekawa, czy pana zdaniem przygody Balta Zara Gąbki są także aktualne dla tych odbiorców dzisiejszych.
One są bardzo aktualne niestety również dla dorosłych, mimo że ta książka była pisana w tych paskudnych latach PRL-u.
Pan Pagaczewski, autor, ewidentnie odnosił się do swoich ówczesnych czasów
i pozwalał sobie bardzo często na pewne uszczypliwości wobec systemu.
Nie będę zdradzał ani trochę, no bo chodzi o to, żeby samemu odebrać tę książkę,
natomiast i dla dorosłych i dla dzieci bardzo istotna pozycja do przeczytania i do wysłuchania.
A dlaczego? Bo jest wspaniałą przygodą, bo jest to książka o przyjaźni, ale również o walce dobra ze złem.
Deszczowcy są niedobrzy, niedobrzy.
A najwyższy deszczowiec jest najgorszy.
Przyszło nam oglądać wielu takich niedobrych i w tej książce również tych niedobrych kilku mamy.
Na całe szczęście, nie muszę spoilerować, bo na całe szczęście w bajkach dobro zawsze wygrywa,
czego i państwu serdecznie życzę i sobie także.
Mówi pan o tym, że książkę warto przeczytać, ale spotykamy się dzisiaj, żeby rozmawiać o tej wersji dźwiękowej,
o tym, żeby tej książki wysłuchać.
Sama się nad tym często zastanawiam.
Na czym polega fenomen audiobooków, fenomen podcastów właśnie,
bo przecież taki podcast razem tworzymy,
bo niesamowity bum na to wybuchł kilka lat temu.
Ja to się nawet cieszę, bo mam co robić.
Ja też się bardzo cieszę.
I mam nadzieję, że ten fenomen będzie rusł w siłę i puchu i wzrastał i to się nigdy nie skończy.
Daj Boże, żeby to się działo i żeby to funkcjonowało, żebyśmy mieli co robić i żeby inni mieli czego słuchać.
Ja myślę, że jesteśmy tak zaatakowani obrazkami, kolorowymi obrazkami, szybkim montażem,
nie tylko teledyskowym, nie tylko reklamowym, ale również filmy teraz są bardzo szybko montowane,
ujęcia krótkie i tak dalej, i tak dalej.
Jesteśmy otoczeni, ja to nazywam takim bardzo kolorowym plastikiem,
który jest wszechobecny, wszędzie, dookoła.
W chwili, kiedy możemy sobie posłuchać spokojnej narracji z dobrą fabułą,
to możemy uspokoić myśli nasze, to możemy się samemu uspokoić.
Bardzo często wiele osób mi mówi, że słucha audiobooków w samochodzie na przykład,
jadąc do pracy, z pracy, do domu i tak dalej, i tak dalej,
jadąc gdzieś nad morze, w góry, z całym szacunkiem do wszystkich rozgłośni radiowych.
Pani Olu, w radiach jest tak, że nawet jak nam się jedna piosenka spodoba,
to za chwilę następna jest taka, której nie akceptujemy.
Po chwili jest reklama, której mamy już serdecznie dosyć.
Od czasu do czasu DJ też nie ma nic ciekawego do powiedzenia.
Kiedy dostajemy fajną historię do wysłuchania, to możemy się zagłębić w tę historię,
znaleźć się w tym świecie takiej fajnej naszej w głowie wyobraźni,
wyobrażać sobie ten świat.
Jeszcze jak mamy człowieka, który ma pomysł na to,
jak ten świat przedstawić swoim głosem, swoją interpretacją,
to wchodzimy w ten świat i jest nam chyba, mnie się tak wydaje,
jest nam lepiej troszeczkę w tym świecie.
Są lektorzy, lektorzy, aktorzy, którzy nie potrafią czytać na biało.
Ja do takich należę, którzy...
A na biało to znaczy?
Na biało, czyli bez interpretacji, tak jakby czytali książkę telefoniczną.
Mnie się wydaje, że po to między innymi dostałem dyplom ukończenia szkoły teatralnej,
po to jestem aktorem i po to między innymi miałem na przykład zajęcia
z fajnymi aktorami, którzy mnie tego zawodu uczyli,
między innymi mówienia prozy, żebym coś od siebie dorzucił,
jakiejś tak zwanej aktoreczki.
Bo siedząc, czytając taką książkę, albo chociażby właśnie Baltazara Gąbkę,
to ja mam najpierw frajdę i przyjemność w tym, że to czytam, że tym się zajmuję
i że jestem w tym świecie.
I ja proponuję trochę tego świata mojemu słuchaczowi.
W przypadku Baltazara Gąbki było nas kilku, kilkoro,
plus jeszcze świetni realizatorzy, którzy też mieli na to jakieś swoje pomysły
i stworzyliśmy chyba taki kawał fantastycznego, bajkowego świata,
który wysłuchany, mam nadzieję, zbuduje w głowie fajny klimat
i fajną przestrzeń do zabawy i również do wychwycenia tych mądrości,
które są w tym tekście.
O których tam wstępnie troszeczkę mówiliśmy,
ale, broń Boże, nie będę za dużo mówił, żeby, broń Boże, nie spoilerować
i nie opowiadać, kto wygra.
Nie, nie, nie, nie możemy tego robić.
Nie, nie wolno, nie, nie.
To jest psucie niespodzianki.
A wracając do Baltazara Gąbki, jak się dowiedziałem, że będę miał tę frajdę
być narratorem tej opowieści,
to poczułem się wyróżniony.
Naprawdę, bo pomyślałem sobie, biorę udział w czymś, co ja bardzo wierzę w to,
że to będzie hicior, czego temu nagraniu życzę,
bo to dobra literatura jest, no naprawdę dobra.
Sami się państwo przekonacie.
Poza tym byłem w gronie naprawdę fajnych ludzi,
którzy mają coś do powiedzenia.
A skoro ja się znalazłem również w tym gronie,
to sobie pomyślałem, Boże, ktoś zobaczył, że ja też mam coś do powiedzenia,
ale się cieszę.
Tak, ze mnie przede wszystkim radość bije, że brałem w tym udział.
I to jest chyba najpiękniejsze, co można powiedzieć o jakimś projekcie,
planie, czy przedsięwzięciu, w którym brało się udział.
I to jest chyba też najwspanialsza zachęta do wszystkich,
żeby po to dzieło sięgnąć.
A konkretnie dzisiaj mówimy o słuchowisku,
które powstało na podstawie powieści Stanisława Pagaczewskiego
Porwanie Baltazara Gąbki.
W tym nagraniu usłyszycie Janusza Zadurę,
który był także dzisiaj gościem audycji kulturalnych.
Bardzo panu dziękuję za przyjemność.
Już koniec?
No tak.
Ja jeszcze nic nie powiedziałem.
Możemy teraz zrobić taki moment, kiedy ludzie bardzo często pozdrawiają bliskich
i mogą dodać coś od siebie.
O matko, aha.
Pozdrawiam wszystkich słuchaczy,
którzy słuchają tego podcastu,
którzy posłuchają sobie Baltazara Gąbki
w trzech odsłonach, w trzech częściach.
Wszystkich tych, którzy lubią audiobooki,
lubią słuchowiska, uwielbiam słuchowiska.
Ja się wychowałem na słuchowiskach jeszcze
ho, ho, ho w tamtych czasach, tych dawniejszych.
Ale powiem szczerze, że ja też pamiętam
południa spędzone z babcią w kuchni,
gdzie towarzyszyłyśmy, bo nie wiem,
kto komu towarzyszył, rodzinie Matysiaku.
Prawda?
To jest w ogóle fantastyczne,
kiedy słucha się uchem,
a nie widzi się wzrokiem.
Jak widzimy wzrokiem,
to mamy po prostu podane kawa na ławę,
na tacy wszystko podane.
Wiemy, jakie są kolory.
Kiedy słuchamy tylko i wyłącznie uszami,
to możemy sobie te kolory stworzyć,
te postaci stworzyć, jakie chcemy.
I ten Baltazar Gąbka,
nawet jeżeli państwo pamiętają film animowany,
to posłuchajcie tego Baltazara Gąbkę,
bo on jest naprawdę inny.
I można go sobie jeszcze inaczej wyobrazić,
niekoniecznie opierając się na rysunku filmu animowanego,
który oglądaliśmy kiedyś, kiedyś.
Ja w swoim dzieciństwie państwo może dopiero teraz sobie obejrzą.
No to muszę wycofać swoje słowa,
bo kilka minut temu powiedziałam,
że to, o czym mówił pan wcześniej,
jest najlepszą zachętą,
żeby sięgnąć po to słuchowisko,
ale to chyba tym razem się panu udało.
Także ja mogę tylko jeszcze raz panu podziękować.
Ja pozdrawiam również panią,
pozdrawiam wszystkich, którzy słuchali
i pozdrawiam moją żonę, moje dzieci
i pozdrawiam wszystkich ludzi,
z którymi pracowałem ze studia Osorno,
rewelacyjnymi realizatorami.
Bardzo serdecznie dziękuję.
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Brda. Wczasy z  fabryki

Brda. Wczasy z  fabryki

Choć legendarne domki ze spadzistymi dachami całym pokoleniom kojarzą się z wczasami spędzanymi za miastem, to do tej pory niewiele wiadomo było o ich historii. Brak archiwaliów utrudniał jej odtworzenie i gdyby nie teczka skryta za meblościanką, mogłoby się to w ogóle nie udać. Książka „Brda. Wczasy z fabryki” to… Czytaj dalej o Brda. Wczasy z  fabryki

Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”. Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co… Czytaj dalej o Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

Przez 75 lat artysta łączył w nich swoje codzienne doświadczenia z bogatym życiem duchowym. Uzupełniał je o prace malarskie i szkice, wklejane bilety i zdjęcia. Wątek dzienników jest podejmowany także w najnowszej publikacji poświęconej artyście pt. „Czapski – rówieśnik XX wieku”. Józef Czapski był malarzem kapistą, rysownikiem, eseistą i komentatorem… Czytaj dalej o „Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej o Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej o „Światy sztuki” Howarda S. Beckera