Wybrany utwór: Adrian Sherwood: „Nie jestem muzykiem w tradycyjnym sensie”
Pochodzący z Londynu producent, DJ, wydawca i założyciel wytwórni On-U Sound odwiedził w czerwcu Lublin. Podczas festiwalu Wschód Kultury Inne Brzmienia można było nie tylko usłyszeć jego autorski set DJ-ski i koncert African Head Charge, ale także – obejrzeć wystawę dokumentującą związki artysty z Polską.
Z Adrianem Sherwoodem rozmawialiśmy o tym, jak zapamiętał początki On-U Sound – wytwórni, która skupia w swoim katalogu przede wszystkim muzykę dub, reggae, roots, electro, ale też afrobeat, jazz czy hip-hop. Producent wspominał także swoją pierwszą podróż do Polski w drugiej połowie lat 80. Dlaczego zafascynował się dubem? Zapraszamy do słuchania.
Rozmowa została zarejestrowana podczas festiwalu Wschód Kultury Inne Brzmienia w Lublinie, który odbywał się w dniach 27-30 czerwca 2024 roku.
Moim gościem jest dziś brytyjski producent Adrian Sherwood. Dzień dobry.
Dzień dobry. Dziękuję za zaproszenie. Bardzo miło mi tu być.
Znajdujemy się na specjalnej wystawie prezentowanej w Lublinie, ale o niej opowiemy Państwu za chwilę.
Czy dźwięki i hałasy dają Ci więcej frajdy niż melodie i harmonię?
Powiedziałbym, że tak. Nie jestem muzykiem w tradycyjnym sensie.
Odkąd pamiętam, już kiedy byłem dzieckiem, przyciągały mnie nagrania, które zawierały szalone dźwięki,
deleje, pogłosy i efekty, więc chyba bliższy jest mi noise niż dźwięczność.
W wielu sytuacjach oczywiście ważna jest dla mnie muzyka, ale dźwięk sam w sobie jest dla mnie bardzo istotny.
Jesteś współzałożycielem słynnej wytwórni On You Sound. Jak wspominasz jej początki po niemal 45 latach?
On You Sound kończy w tym roku 44 lata.
Wszystko zaczęło się od tego, że z kilkoma przyjaciółmi chcieliśmy założyć firmę produkcyjną.
To nie byłem tylko ja. Peter Holtzworth z Pressure Sounds, Martin Frederick, Lizard Logan, Crucial Tony oraz Kishi, która została moją żoną.
Razem to zaczęliśmy. Pomysł był taki, by produkować nagrania i dawać je większym firmom.
Wynajmowanie studio oznaczało małe długi. I tak zacząłem wydawać coraz więcej nagrań samodzielnie.
Obraliśmy nowy kierunek. Nie byłem w stanie utrzymać tej firmy jako domu produkcyjnego.
Skończyło się na stworzeniu wytwórni. Wydawaliśmy to, czego inne wytwórnie nie chciały wydać.
Niektóre nasze większe nagrania na samym początku oddaliśmy dużym wytwórniom, tracąc do nich na zawsze prawa.
Próbowaliśmy po prostu przetrwać.
Ciągle myślałem, że będziemy sprzedawać 100 razy więcej niż sprzedawaliśmy.
To się do końca nie udało. Zostaliśmy w undergroundzie.
Ale jestem dumny z tego, że wciąż istniejemy i ciągle wydajemy muzykę.
To mnóstwo wspaniałych wspomnień i znakomitych nagrań.
A zatem jednym z tych czynników, które ukształtowały charakter Waszej wytwórni, były wtedy pieniądze?
Chodziło o przetrwanie.
Pieniądze to coś, bez czego jesteś w stanie sobie poradzić.
Możesz coś pożyczyć, by zrobić to, co chcesz.
Nie chodzi o zbieranie ogromnych ilości pieniędzy.
To jest bardziej o tym, by mieć dobre pomysły i determinację.
Staraliśmy się przetrwać.
Odporność i determinacja.
To powinno być nasze motto.
Co takiego jest w dubowym sposobie animacji i przetwarzania dźwięku, co przyciągnęło Cię do tego gatunku, ale też tego sposobu myślenia o muzyce?
W czasach, kiedy zaczynaliśmy, kiedy lata 70. przechodziły w 80.
Wszystko oparte było o żywe granie muzyki, muzykalność, perkusja i basy grające razem.
Uwielbiałem to, co grano na Jamajce.
Keith Hudson, King Tabby, Lee Scratch Perry, Augustus Pablo i tak dalej.
Przetworzoną muzykę dubową.
W latach 80. to się zaczęło zmieniać.
Ci Rastafarianie tu, ci tu, wielu białych fanów przestało słuchać reggae, odpłynęli w stronę gatunku Two Tone.
Powstała wielka dziura na rynku.
Ludzie wciąż kochali rytmy, ale dub był perfekcyjny dla hipisów albo studentów palących trawę.
Ja uwielbiałem dub i słuchanie tych wspaniałych nagrań.
I okazało się, że nagle coraz częściej robię dubowe albumy.
Kiedy wytwórnia ruszyła, to był niemal sam dub.
Wszystko, co wypuszczaliśmy, miało element dubowy.
Używaliśmy tych technik w nagraniach.
A dzisiaj, co Twoim zdaniem dub może wnieść do utworu muzycznego?
Podam Ci przykład.
W zeszłym roku stworzyłem nagrania, z których jestem bardzo dumny.
To był album z Sonic Boom i Panda Bear.
Stworzyliśmy płytę zatytułowaną Reset in Dub, więc jeśli posłuchasz najpierw oryginalnego albumu, a potem tego wspólnego, poczujesz, co dub może dać muzyce.
Posłucham ich na pewno po sobie.
Przez lata miałeś okazję pracować z wieloma uznanymi, wspaniałymi artystami.
Jestem ciekawa, czy miałeś kiedyś taką sytuację, w której byłeś zawstydzony, że nie było to dla Ciebie takie łatwe, by z kimś usiąść do współpracy, bo w Twoich oczach ktoś po prostu miał status ikony.
Czasem trochę żałuję, że nie współpracowałem z pewnymi ludźmi i z różnych powodów nie doszło do współpracy.
Kiedy patrzę na nagrania Sinead O'Connor, Primal Scream albo Ministry czy remiksy Depeche Mode, myślę, że wszystkie brzmią nieźle.
Wracam do nich i brzmią dobrze. Nie jest tak, że są do niczego.
Nie wszystko udało się zrealizować z różnych powodów, ale kiedy patrzę wstecz, nie żałuję tego, co się wydarzyło.
Myślę, że wspólnie z przyjaciółmi ze świata muzyki mieliśmy sporo kreatywnego wkładu i zaangażowania.
I ta współpraca była zdrowa.
Myślę, że wszystko się wydarzyło, co oni zrobiły, ale myślę, że kontribuja, że myself i moich kolegów,
moich other muzyciami, przyjaciółmi, przyjaciółmi, mieliśmy bardzo kreatywne wkładki, które były bardzo zdrowe.
Teraz w Lublinie jesteśmy na specjalnej wystawie stworzonej na festiwal.
Jak zapamiętałeś swoje pierwsze spotkania z polskimi muzykami?
Jak polska scena reggae lat 80-tych i 90-tych dla Ciebie wtedy brzmiała?
Pamiętam kilka zespołów, na przykład Gedeon Yarubał.
Pamiętam swoją pierwszą wizytę w 1986 roku na stadionie koszykarskim.
To było całkowicie szalone, ale udało nam się dotrzeć.
Przyjechałem z Bonjo's African Head Church, Markiem Stewartem i Garym Claylem.
Byliśmy w Poznaniu i pamiętam bardzo dokładnie, że to był ciężki czas dla Polaków.
Wchodziłaś do sklepu, a tam nie było niczego do kupienia.
Stałaś w kolejce po nic.
W takim czasie przyjechaliśmy, że jeśli miało się dolary, można się było stołować jak król.
Ale inni musieli czekać w kolejkach, żeby kupić najbardziej podstawowe produkty, jak papier toaletowy czy buty.
Byliśmy na tym festiwalu, mieliśmy 3,5-kilowatowe nagłośnienie na 5 tysięcy ludzi na stadionie.
To było szalone i bardzo trudne. Wszyscy chcieli się tego nauczyć, inspirowali się reggae.
I wtedy uświadomiłem sobie, że to jest założycielskie, że ludzie jak Macken czy Joint Venture czy wielu innych, że oni budują bardzo zdrową scenę.
To się rozlało potem na Europę, z takich grupek ludzi na cały świat.
Nasza scena dubowa jest bardzo polityczna, nawet jeśli jest to muzyka instrumentalna i nie krzyczy się rastafariańskich czy innych haseł.
Ale ona gromadzi ludzi podobnie myślących, którzy troszczą się o planetę, którzy na przykład są wegetarianami.
To bardzo pacyfistyczne i dobre spotkania.
Dobre dusze razem.
Myślę, że to, co tu stworzyliśmy i co rozlało się dalej, było bardzo dobre dla społeczeństwa i złagodziło rasistowskie reakcje.
Miały miejsce współpracę z Gedeon Yarubal czy między rodziną Trybunie Tutki z Zakopanego a Twinkle Brothers.
Kiedy przyjechałem tu po raz pierwszy, widziałem wiele rasistowskich zachowań, wielu nieprzyjemnych, szwędających się skinheadów.
Oczywiście oni nadal istnieją, ale muszą się zachowywać, bo to środowisko dubowe rozwinęło się, urosło i miało duży wpływ.
Jestem bardzo dumny z tego, że mogłem mieć w tym swój udział w Polsce.
A twoje związki z polską sceną dokumentuje wystawa.
Była przygotowana specjalnie na ten festiwal, czyli Wschód Kultury, inne brzmienia w Lublinie.
Bardzo dziękuję ci za tę rozmowę i nie mogę doczekać się twojego dzisiejszego setu.
Dziękuję.
Będę też jutro na żywo miksował występ African Head Charge.
Z okazji 75-lecia Narodowego Centrum Kultury przedstawiamy kolejny, jubileuszowy wybór 75 audycji – tym razem poświęconych muzyce. To przekrój najciekawszych dyskusji i wywiadów z artystami, kompozytorami oraz badaczami, którzy odsłaniają kulisy powstawania utworów. Kolekcja stanowi podsumowanie dotychczasowych rozmów w Audycjach Kulturalnych i ukazuje bogactwo polskiej oraz światowej… Czytaj dalej o 75 audycji o muzyce
Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę. Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka… Czytaj dalej o Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli
Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Czytaj dalej o „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga
Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych
Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu… Czytaj dalej o Król Tanga
