Wystawa „Fredro w dobrym humorze” została otwarta w 230. rocznicę urodzin Aleksandra Fredry, komediopisarza, pamiętnikarza, a także żołnierza batalii napoleońskich. Bohaterami wystawy są realizacje sześciu najczęściej wystawianych na scenach polskich arcydzieł mistrza.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
„Fredro w dobrym humorze” to nie tylko przypomnienie twórczości Fredry, ale także próba znalezienia odpowiedzi na pytanie, co sprawia, że jego komedie stały się fenomenem i wciąż wystawiane są na polskich scenach. Wystawa przybliża sześć komedii „lwowskich”, których prapremiery odbyły się w latach 1822–1835. Są nimi: „Mąż i żona”, „Damy i Huzary”, „Pan Jowialski”, „Śluby panieńskie”, „Zemsta” i „Dożywocie”. Te komedie pisane w ścisłej relacji z aktorami i przyjaciółmi z lwowskiego teatru, można uznać za najwspanialsze w twórczości autora.
Postaci w komediach Fredry są „pełnokrwiste”, w świadomości odbiorców istnieją niejako w oderwaniu od autora tekstu. Właśnie dlatego są tak wielkimi wyzwaniami dla aktorów. Wystawa prezentuje najważniejsze kreacje aktorskie uchwycone na zdjęciach. Wielu artystów scen polskich z fredrowskimi rolami związało się na lata. Było tak np. z Heleną Modrzejewską, wcielającą się w Anielę ze „Ślubów panieńskich”. Sposób w jaki grała, zgłębiali później studenci aktorstwa.
To zresztą niejedyna uwzględniona na wystawie aktorka, która zasłynęła rolą we fredrowskiej komedii: twórcy wystawy przywołują Alojzego Żółkowskiego, Jerzego Leszczyńskiego, Ludwika Solskiego, Mieczysławę Ćwiklińską, Jana Świderskiego, Gustawa Holoubka i Tadeusza Łomnickiego. Pojawiają się też współcześni artyści: Joanna Szczepkowska, Anna Seniuk, Jan Englert, Daniel Olbrychski czy Andrzej Seweryn.
Na wystawie zgromadzono wiele cennych eksponatów: od grafik, zdjęć i afiszy, przez rekwizyty sceniczne i oryginalne kostiumy (w tym strój Papkina z filmu Andrzeja Wajdy), po pamiątki po Aleksandrze Fredrze. Do najcenniejszych eksponatów, które znajdują się w zbiorach Muzeum Teatralnego, należy prywatna korespondencja artysty z lat 1857–1860 z towarzyszem broni, hrabią Józefem Załuskim oraz oryginalne listy Jana Nepomucena Kamińskiego, dyrektora teatru we Lwowie, zawierające wzmianki dotyczące wystawień fredrowskich komedii (m.in. „Ślubów panieńskich”) na scenie lwowskiej.
Z okazji jubileuszu, Aleksandra Fredrę upamiętniło w tym roku także Muzeum Literatury w Warszawie.
Wystawę „Fredro w dobrym humorze” można oglądać w Muzeum Teatralnym do 3.03.2024 r. W Audycjach Kulturalnych opowiedział o niej dr Andrzej Kruczyński.
Zdjęcia: Muzeum Teatralne w Warszawie/ fot. Krzysztof Sabak
„Grajmy Fredrę!”. Mistrz komedii na wystawie w Muzeum Teatralnym – transkrypcja podcastu
Choć legendarne domki ze spadzistymi dachami całym pokoleniom kojarzą się z wczasami spędzanymi za miastem, to do tej pory niewiele wiadomo było o ich historii. Brak archiwaliów utrudniał jej odtworzenie i gdyby nie teczka skryta za meblościanką, mogłoby się to w ogóle nie udać. Książka „Brda. Wczasy z fabryki” to… Czytaj dalej o Brda. Wczasy z fabryki
W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”. Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co… Czytaj dalej o Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną
Całe jej życie wypełniała pasja do tańca: kontakt z nim wymuszała szantażem i głodem, by móc tańczyć jeździła po całej Europie, w końcu wyjechała do Stanów. Przez całe życie musiała też uciekać przed prześladowaniami i nienawiścią, w końcu, przed bolesną pamięcią. O Poli Nireńskiej pisze Weronika Kostyrko. Choć Pola Nireńska… Czytaj dalej o Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej
Przez 75 lat artysta łączył w nich swoje codzienne doświadczenia z bogatym życiem duchowym. Uzupełniał je o prace malarskie i szkice, wklejane bilety i zdjęcia. Wątek dzienników jest podejmowany także w najnowszej publikacji poświęconej artyście pt. „Czapski – rówieśnik XX wieku”. Józef Czapski był malarzem kapistą, rysownikiem, eseistą i komentatorem… Czytaj dalej o „Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego
Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej o Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej o „Światy sztuki” Howarda S. Beckera