Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Biografie Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Aleksandra Galant 22 września 2026
Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę.

Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka Fryderyka Chopina”. Wraz z kompozytorem tworzyła duet pełen uczuć, ale także szacunku i uważności dla twórczości drugiej strony.

Na ekspozycję składa się sześć części tematycznych poświęconych kolejno: roli przyrody w życiu i twórczości George Sand, artystom odwiedzającym jej posiadłość w Nohant, codzienności w domu i w podróży, literaturze, sztukom plastycznym oraz recepcji jej twórczości i wizerunku w kulturze.

Dzięki współpracy m.in. z ośrodkami w Palmie na Majorce oraz w Nohant, na wystawie w Żelazowej Woli można zobaczyć biżuterię Sand, jej zielnik czy fragment tapety z pokoju, w którym mieszkała razem z Chopinem.

Wystawę „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki”  można oglądać do 10 stycznia 2027 r. w Muzeum Fryderyka Chopina, oddziału w Żelazowej Woli.

W Audycjach Kulturalnych opowiedział o niej kustosz Muzeum Fryderyka Chopina dr Seweryn Kuter.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.

 

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Wiktor Igo mówił o niej, że to idea.
Przeczytałam, że była wyklina z ambon, łączyła sprzeczności, a w zaciszu domów, a także na salonach budziła ogromny podziw.
Mowa o Georges Sand w Polsce, wydaje mi się, że jednak znanej przede wszystkim jako wieloletnia partnerka Fryderyka Chopina, wybitnego polskiego kompozytora i pianisty.
Trochę wydaje mi się, że w nas wszystkich pokutuje wyobrażenie na jej temat wykreowane przez Danutę Stenkę w słynnym filmie Chopin Pragnienie Miłości, w którym właśnie w Georges Sand się wcielała.
Natomiast kiedy przyjrzymy się bliżej tej postaci, to dowiemy się, że była nie tylko ikoną swoich czasów, taką francuską ikoną epoki romantyzmu, ale także kobietą wielu pasji, wielu talentów, która pisała, malowała, rysowała, zgłębiała tematy związane z naturą, z minerałami, z przyrodą, botaniką,
która miała niezwyklą umiejętność zjednywania sobie ludzi i tworzenia artystom warunków, które sprzyjały nie tylko ich pracy, ale także takiemu zaciśnianiu się relacji towarzyskich.
Tym bardziej cieszę się, że dzisiaj w audycjach kulturalnych więcej mogę o niej powiedzieć, a tak naprawdę, że miałam okazję, żeby zaprosić gościa, który opowie więcej o wystawie pod tytułem
Georges Sand w Kalejdyskopie Życia i Sztuki. To jest ekspozycja, którą w Muzeum Fryderyka Chopina oddziale w Żelazowej Woli można oglądać do 10 stycznia 2027 roku, a osobą, o której już wspomniałam, jest kustosz Muzeum dr Seweryn Kuter. Bardzo cieszę się, że przyjął Pan zaproszenie, no i o wystawie zgodził się opowiedzieć.
Jak tutaj nie opowiadać o tak wspaniałej osobie wielowymiarowej i takiej potrzebującej, myślę, zredefiniowania.
Taka potrzeba stworzenia wystawy i przy okazji programu różnych wydarzeń, które upowszechniają tą postać, zrodziła się tak naprawdę rok temu,
kiedy prezentowaliśmy wspaniałą wystawę właściwie ze zbiorów Muzeum Życia Romantycznego w Paryżu pod tytułem Życie Romantyczne.
I tam oczywiście Żorz Sand zajmowała sporą przestrzeń.
To było takie nasze pierwsze prawdziwe spotkanie z tą postacią i dowiedzieliśmy się, jak wiele talentów właściwie łączyła w sobie.
Jakie ogromne i szerokie zainteresowania, nie tylko sztuką, literaturą, ale tak jak Pani wspomniała, przyrodą również.
To wszystko rzeczywiście w soczewce skumulowało się na tej wystawie i wtedy postanowiliśmy również z powodu tego,
że w tym roku mija 150 lat od śmierci Żorz Sand i to był też taki powód, żeby przypomnieć tą postać.
A że udało nam się nawiązać bardzo takie ścisłe relacje z muzeami, które tą postać w jakiś sposób hołubią i przypominają o niej,
to postanowiliśmy do Żelazowej Woli sprowadzić pamiątki, przedmioty, wszystko to, co może stworzyć właśnie taką opowieść o Żorz Sand,
ale właśnie nie ograniczającą się tylko do tej relacji z Chopinem.
Zależało nam na tym, żeby w końcu na pierwsze miejsce wyprowadzić tą postać Żorz Sand, a nie Chopina.
On jest tam troszeczkę w cieniu, ale nie do końca oczywiście na tej wystawie,
bo to jest postać, która w życiu Żorz Sand zajmowała bardzo ważne miejsce.
Też wydaje mi się, że trudno w jakikolwiek sposób utrzymać Fryderyka Chopina w cieniu, umówmy się.
Dokładnie, dokładnie. Tutaj ta relacja miała niesamowity wymiar i patrząc na życie i twórczość Fryderyka Chopina,
to widzimy pik właściwie artystyczny w momencie, kiedy on był w tej relacji z Żorz Sand,
kiedy mógł pojechać do Noon, do jej posiadłości.
Spędził tam kilka wakacji i to był czas, kiedy tak naprawdę powstały najwspanialsze utwory Fryderyka Chopina.
A przypominam, że byli już właściwie po tym rozdziale burzliwym wyprawy na Majorkę.
To też jest dla nas bardzo ważny rozdział w życiu i Chopina, i Żorz Sand.
Tym bardziej, że próbujemy też w palmie na stałe zainstalować wystawę poświęconą pobytowi Chopina i Żorz Sand właśnie na tej pięknej wyspie.
Także w skrócie mówiąc, próbujemy spojrzeć na tą relację i na te postaci z różnych punktów,
z różnych, że tak powiem, poziomów zainteresowań.
I tworzy się tutaj nam niesamowity obraz takiej relacji wspomagających się postaci, które się kochały,
ale też bardzo szanowały swoją twórczość.
Myślę, że Chopin był takim pierwszym recenzentem zazwyczaj powieści Żorz Sand.
Ona też bardzo profesjonalnie wypowiadała się na temat jego twórczości muzycznej.
Także ta relacja jest taka bardzo romantyczna z jednej strony,
ale z drugiej strony też wydaje nam się, że wyprzedzająca swoją epokę.
I to jest też takie bardzo ważne kryterium, które nam przyświecało,
żeby pokazać jak tak naprawdę Żorz Sand wyprzedziła swoje czasy.
Zresztą Chopin również i tak naprawdę dzisiaj odkrywamy te postaci,
bo one są tak zszyte na miarę naszych czasów, myślę.
I to jest bardzo ciekawe w tym wszystkim.
Bardzo zależy mi na tym, żeby przyjrzeć się Żorz Sand jako twórczyni,
jako osobie, która zgłębiała tematy, które zaczynały ją fascynować.
Mam nadzieję, że o tym aspekcie bardziej osobistym, prywatnym, także towarzyskim porozmawiamy,
ale chciałabym, żeby wydarzyło się to trochę później.
Dlatego, że tak jak powiedziałam, w Polsce rzadziej rozmawiamy o tym,
co Żorz Sand po sobie pozostawiła, a pozostawiła bardzo dużo.
I mówię tutaj o pracach, o tekstach, o książkach,
ale także, co mnie bardzo zaskoczyło, to nie są tylko eseje, to nie są tylko listy,
ale to są także katalogi.
Mam tu na myśli chociażby katalog z klasyfikacją motyli,
co jest chyba takim dobitnym potwierdzeniem dużej fascynacji botaniką.
To było też dla nas wielkie zaskoczenie.
My, żeby przygotować tę wystawę, odbyliśmy taką podróż studyjną do Noua właśnie.
Zostaliśmy też zaproszeni do La Chate, gdzie już myślę, że w przyszłym roku
zostanie ponownie otwarte Muzeum Żorz Sand, dedykowane tej postaci.
Ono teraz jest z modernizacji, ale ma wspaniałe zbiory,
takie właściwie do rozpoznania jeszcze i myślę, że wielokrotnie będziemy korzystać
z tych zasobów, żeby Państwu tutaj w Polsce je prezentować.
Ale też udało nam się dotrzeć do niedalekiego Garziles
i to była dla nas ogromna niespodzianka.
To jest przepięknie położone miasteczko artystów.
Taki troszeczkę nasz Kazimierz Dolny, tylko mniej skomercjalizowany, myślę.
Miejsce wyjątkowe, w którym mieszkali i tworzyli właśnie taką kolonię artystyczną
różnego rodzaju artyści.
I to jest miejsce również, w którym mieszkała przez kilka miesięcy Żorz Sand.
Wynajmowali tam taki niewielki domek, który dzisiaj jest zamieniony
na tą powiedzmy izbę pamięci, malutkie muzeum.
Bardzo urocze, prezentujące właśnie osobiste pamiątki z tego okresu.
I proszę sobie wyobrazić, że ona właśnie razem z swoim kolejnym partnerem,
bo to już było po rozstaniu z Chopinem i ze swoim synem Morisem,
zafascynowali się motylami.
Odkupywali od miejscowych larwy, śledzili cały cykl rozwoju motyla,
dokumentowali go poprzez rysunki.
I efektem tej fascynacji jest książka właśnie,
która klasyfikuje ówcześnie znany motyle.
Byliśmy tym ogromnie zaskoczeni, żeż Sand zresztą napisała piękny wstęp do tej książki.
Więc to pokazuje, że nie tylko powieści, nie tylko listy,
nie tylko teksty dotyczące zagadnień społecznych czy politycznych,
ale przede wszystkim przyroda i botanika.
I to jest ogromna część jej życia, jej działalności.
Mieliśmy też okazję zwiedzać oczywiście jej dom w Noau.
I na drugim piętrze, który jest niedostępny dla turystów,
odkryliśmy ogromne pomieszczenie, które przygotowała dla swojego syna Morisa.
Tam jest myślę z tysiąc szuklad przeznaczonych właśnie na kolekcjonowanie minerałów,
na przetrzymywanie tych zasuszonych motyli, innych owadów.
Byliśmy nagle w jakimś zupełnie innym świecie.
To było fascynujące.
I uświadomiliśmy sobie, że nie tylko teatr był taką dziedziną działalności,
bo przypomnę, że w tamtym roku prezentowaliśmy w Żelazowej Woli lalki sceniczne.
To była też kolejna pasja Georges Sand i syna Morisa i córki Solange.
I w domu tam regularnie zainspirowani zresztą przez Chopina,
odgrywali teatrzyki.
Mieli też regularną scenę do takiego teatru niemalże profesjonalnego.
Więc tych pasji jest ogrom.
Zastanawialiśmy się, kiedy oni mieli właściwie czas na to wszystko.
Żelaz Stan zresztą często wspominała w moim życiu, w tej książce biograficznej,
czy autobiograficznej, że nocami szyję te ubranka dla lalek,
później śpi do południa, a później zaczyna pisać.
Tych listów rzeczywiście napisała tysiące.
To jest jakaś nieprzebrana spuścizna.
Muzeum Fryderyka Chopina stara się kupować również nie tylko listy Fryderyka Chopina,
ale również autorstwa Georges Sand.
Ostatnio kupiliśmy kilka listów do Delacroix,
ponieważ Georges Sand zapraszała do Noon przyjaciół, których znała z Paryża.
I to jest też zupełnie fascynujące zjawisko,
dlatego że w Paryżu stworzyła swego rodzaju salon
i właśnie taki krąg bliskich przyjaciół.
Ale po tym jak się przyniosła do Noon,
to starała się właśnie ich przyciągnąć w to miejsce,
tworząc też taki rodzaj kolonii artystycznej niemalże.
I mamy taki list, w którym Dody La Croix opisuje mu jak dojechać do Noon.
Pociągiem później zostanie przywieziony przez Morrisa
i może nawet zabrać swojego psa,
byle tylko przyjechał na wakacje do Noon.
Także tworzyła optymalne warunki dla artystów,
nie tylko dla samego Chopina.
I to Noon stało się taką arkadią artystyczną.
Przekonanie artystów, czy też po prostu przyjaciół paryskich,
żeby odwiedzili Noon nie było wcale proste,
bo ja spojrzałam na mapę, to jest około 300 kilometrów.
Oczywiście zależy jaką trasę wybrać.
Więc zakładam, że bez mała 150 lat temu
to tym bardziej było duże wyzwanie.
Ale jeżeli mówimy już o tej kolonii artystycznej,
czy też arkadii dla twórców, dla przyjaciół Georges Saint,
to ona miała taką umiejętność tworzenia miejsc,
w których ludzie dobrze się czuli,
bo o tym mówi się mniej.
Częściej mówi się o tej wyemancypowanej stronie osobowości Georges Saint,
o tym, że ona miała specjalne pozwolenie na noszenie spodni.
Swoją drogą wyczytałam, że dopiero w 2013 ten zapis,
który pojawił się w czasach rewolucji,
został zdjęty i Paryżanki mogą nosić spodnie,
również w świetle prawa.
Mówimy o tym, że paliła papierosy,
że zajmowała się męskimi sprawami,
ale ona bardzo lubiła prowadzić dom.
To dla mnie było zaskoczenie.
Ona lubiła szydełkować, lubiła te zajęcia,
które dzisiaj są uznawane,
czasami z lekkim lekceważeniem,
za takie kobiece zajęcia.
Ona się w tym świetnie odnajdowała
i w ogóle chyba nie odbierała tego właśnie jako jakąś taką ujmę
dla swojej bardzo wyemancypowanej postaci.
Tak, to też było zaskoczenie dla nas,
bo postrzegaliśmy ją przez pryzmat właśnie tej kontrowersyjnej osoby,
która w stroju męskim, trzymając cygaro,
zdobywa salony paryskie.
Ale myślę, że to była pewnego rodzaju poza
i sposób w ogóle na zaistnienie w Paryżu.
Oczywiście kontrowersje szybko się rozchodziły
i sprzedawały dobrze
i wykreowała swój wizerunek,
świadomie zupełnie.
Natomiast rzeczywiście była dosyć tradycyjną osobą,
wychowaną zresztą przez swoją babkę.
I trzeba o tym też wspomnieć.
Babcie nie tylko, że właściwie przepisała jej tą posiadłość,
ale też stworzyła idealne warunki edukacyjne,
zostawiając mnóstwo książek, encyklopedie.
Tam była cała podbudowa właściwie taka merytoryczna
ze strony właśnie babci.
Przysząc przypomnijmy, że Georges Sand była
praprawnuczką polskiego króla Augusta II Mocnego,
więc ona te związki z Polską miała niemalże we krwi
i rzeczywiście ta przyjaźń z Mickiewiczem Grzymałą,
później z Chopinem,
jest też dla nas takim ważnym kryterium,
żeby tą postać tutaj w Polsce przypominać,
pokazywać jej życie i sposób myślenia.
I właśnie ten tytuł odnoszący się do kalidoskopu
jest chyba idealny, dlatego że pokazuje taką paletę bardzo szeroką
różnych jej zainteresowań,
tych wydarzeń w życiu, które czasami powodowały,
że musiała pozbierać się od nowa,
zacząć to życie od nowa,
ale było bardzo intensywne, bardzo ciekawe
i naprawdę jest taką kopalnią niewyczerpaną różnych tematów,
przez pryzmat, z których możemy poznawać kulturę romantyzmu francuskiego,
europejskiego, ale też polskiego.
Odniosę się jeszcze dosłownie na moment do tego,
co Pan mówił o babci George Sound.
Ja znalazłam taką informację,
że ona z żalem stwierdzała,
że nie potrafiła z wnuczki
wykorzenić nieznośnego zamiłowania
do zajmowania się chłopskimi sprawami.
To tak trochę w kontrze do tego,
co ja mówiłam,
że również te kobiece zajęcia były jej bliskie
i czerpała z nich dużą radość.
I dlatego też postanowiliśmy
pokazać jej życie i twórczość
przez pryzmat przedmiotów.
I właśnie na tej wyprawie studyjnej
właściwie już wtedy wyodrębniliśmy
pulę różnych przedmiotów,
które nam się wydawało,
że opowiedzą trochę więcej o jej życiu,
o jej charakterze,
o jej sposobie myślenia,
postrzegania świata.
Podzieliliśmy je oczywiście w różne kategorie.
Zaczynamy od przyrody,
ale też pokazujemy ten krąg przyjaciół,
pokazujemy życie codzienne,
pokazujemy twórczość literacką,
a na końcu mamy taką piękną ścianę,
gęstą jak w XIX-wiecznym domu,
zawierającą różne wizerunki
Georges Sand,
bo myślę, że też w jakiś taki ciekawy sposób
kreowała swój wizerunek.
Od takich klasycznych wizerunków
po bardzo ciekawe.
Właściwie jest takie zdjęcie,
gdzie ona ma fryzurę à la Molière.
Bardzo odważne to było, myślę,
w XIX wieku.
I to nas chyba fascynuje
i tak naprawdę przeprowadza tą postać
tak gładko do współczesności.
Dlatego też postanowiliśmy
zakończyć wystawę takim wizerunkiem,
może trochę kontrowersyjnym,
ale właśnie pokazującym,
jak odważną była osobą
i jak właściwie dzisiaj
dopiero się daje odczytać
jej sposób myślenia.
Jest tam pokazana przez
znaną francuską malarkę,
Fransuła Petrowicz,
właśnie z takim cygarem
i takim zalotnym spojrzeniem.
I w zestawieniu z tymi XIX-wiecznymi
przedmiotami
znakomicie to wygląda,
bo pokazuje, że jest nam bardzo bliska,
jeśli chodzi o sposób bycia,
myślenia, tworzenia warunków rozwoju
swoim przyjaciołom, artystom
i właśnie takim bardzo, bardzo,
no chyba można nawet powiedzieć
ekologicznym działaniem,
chociaż wówczas nie było takiego pojęcia,
natomiast bardzo nam imponował
jej szacunek do przyrody,
jej ostatnie słowa,
które jeszcze przed śmiercią
powiedziała,
zachowajcie zieleń.
To jest bardzo profetyczne, myślę
i dzisiaj dopiero tak naprawdę zrozumiałe.
Tym bardziej myślę, że umiejscowienie
tej wystawy to, że ona jest
eksponowana w Żelazowej Woli,
w pobliżu nie tylko domu urodzenia
Fryderyka Chopina,
ale też w otoczeniu przepięknego parku.
Myślę, że tutaj staje się
i znamienne i po prostu ważne
dla tej postaci.
Sześć tematycznych sal
wyodrębnili Państwo,
jeżeli jesteśmy już na terenie
Muzeum Żelazowej Woli.
Wspominał Pan, że to zgromadzili Państwo
osobiste pamiątki,
książki, listy, bibeloty.
Oczywiście nie uda nam się
powiedzieć o wszystkim,
ale zastanawiam się,
czy być może są tam obiekty,
które Pan uznaje
za szczególnie istotne.
Również być może takie,
które Pana jakoś poruszyło
najbardziej to, że udało się je
sprowadzić i że także polscy
widzowie, miłośnicy jej twórczości
i postaci mogą je oglądać.
Musimy powiedzieć, że te przedmioty
przyjechały raz w swojej historii
do Polski i więcej już tutaj nie trafią.
Chociażby dlatego, że Muzeum
Lachat będzie niedługo otwarte
i pewnie część z nich wróci na ekspozycję stałą.
Jeśli chodzi o Noon,
to te przedmioty są też bardzo kruche
i myślę, że to jest jedyna okazja,
żeby je obejrzeć.
Proszę zwrócić uwagę
na takie rzeczy bardzo delikatne
i wymagające ogromnej atencji
ze strony muzealników przy transportowaniu,
jak chociażby zielnik,
który stworzyła Georges Sand,
czy fragment tapety z pokoju
Fryderyka Chopina,
bo przypomnijmy, że później ten pokój
i właściwie ta część domu,
w której mieszkał Fryderyk Chopin
została przebudowana,
więc ten pokój nie istnieje
w takiej pierwotnej postaci,
ale zachował się fragment tapety
z tego pokoju.
To są takie sentymentalne bardzo często
przedmioty,
ale każdy z nich myślę,
że mógłby opowiedzieć niesamowitą historię.
Mnie cieszy przede wszystkim to,
że udało też się zaprezentować
teatrzyk stworzony,
taki teatrzyk rolkowy.
To są takie lalki
powycinane z papieru
i namalowane akwarelą
autorstwa Morisa Sanda.
On jest z kolekcji
Woutrufera na Majorce
i to jest nasza duma,
że w końcu udało się sprowadzić
z tego miejsca do Polski
kilka przedmiotów.
To jest prywatna kolekcja,
najważniejsza kolekcja,
jeśli chodzi o Szopiniana
i przedmioty związane z Georges Sand
właściwie na świecie.
Podaliśmy konserwacji ten teatrzyk
i on się po prostu przepięknie też wpisuje.
Uwaga?
W tą część życia codziennego,
ponieważ wspominałem,
że dla nich teatr był właściwie codziennością
i tworzyli go, tworzyli te lalki,
trzyli stroje dla lalek,
tworzyli przedmioty, scenografię
i tym się zajmowali na co dzień,
więc to może być zaskakujące.
To jest wspaniały zestaw różnych postaci
odnoszących się do kultury,
literatury europejskiej,
ale też bardzo zabawny.
Stworzony na Majorce,
zresztą Maurice stworzył ten teatrzyk
dla swojej siostry na Majorce,
tak żeby się nie nudzili,
bo przypominam, że ta wyprawa na Majorkę,
taka stricte romantyczna,
bo to był myślę pewien taki romantyczny imperatyw
odbycia egzotycznej przygody i podróży,
który zawsze polegał na tym,
że tak naprawdę poznawało samego siebie
poprzez te wszystkie nietypowe przygody
i rzeczywiście tak było.
Organizowaliśmy też wystawę w Palmie,
sięgając do tamtejszych archiwów
i udało nam się tak naprawdę potwierdzić
te wszystkie przypuszczenia dotyczące tej wyprawy,
czyli to, że przez pierwszy miesiąc
mieli wspaniały czas w Palmie,
piękną pogodę.
Chopin pisał, jestem w Palmie,
wśród cytrusów i innych wspaniałych,
egzotycznych roślin byli zachwyceni tym miejscem,
bardzo egzotycznym i mało znanym
wówczas jeszcze we Francji.
Natomiast później przypominam,
że zaczął padać deszcz,
a do tego jeszcze zostali poddani
restrykcjom prawa hiszpańskiego,
które niestety nie tolerowało osób chorych,
takich jak Chopin
i po prostu te osoby były wyrzucane poza miasto
i musieli opuścić bardzo szybko Palmy.
Ostatecznie trafili właśnie przez to do Waldemozy,
do porzuconych cel klasztorów Kretuzów,
no a tam niestety cały czas padało.
I wydawało nam się,
że to też może taki mit,
że ten deszcz tam właśnie
przez te kilka miesięcy ich nie opuszczał,
ale udało nam się w archiwum
Uniwersytetu Medycznego w Palmy
odnaleźć ówczesne zapisy.
Rok wcześniej zaczęto rejestrację tutaj
opadów deszczowych
i rzeczywiście potwierdziło się to,
że ten deszcz po prostu padał tam na okrągło,
doprowadzając właśnie do sytuacji takiej,
że Chopin niemal, że stracił życie,
pogorszyły się warunki
i pogorszyło się jego zdrowie.
I tutaj też wychodzi heroizm,
Georges Sand,
która opiekowała się Chopinem,
swoimi dziećmi,
a że tworzyli dosyć kontrowersyjną parę
dla tych wieśniaków z Waldemossy,
bo ona była starsza kilka lat,
nie byli w związku małżeńskim,
nie uczestnili w mszech w niedzielę,
więc budzili ogromne kontrowersje
i mieli trudności nawet
z robieniem zakupów w Waldemossie.
Więc ta biedna Georges Sand
wsiadała na mułacz,
na jakiś powróz
i tym wąwozem
wśród takich naprawdę wysokich,
niebezpiecznych gór
przebijała się do Palmy,
żeby tam zrobić zakupy
i jak wracała, to pisała,
że właściwie ta droga była już
zupełnie zmieniona przez deszcz,
bo cały czas padało.
Podsumowując tą podróż,
ona ich bardzo scementowała,
jeśli chodzi o ich relacji,
ich związek.
Później przedostali się do Marsylii
i stamtąd już właściwie do Noon
i to Noon stało się właśnie
chyba też dlatego taką Arkadią
i takim wybawieniem dla nich.
Zdrowie Chopina się znacznie polepszyło
i ten związek trwał w najlepsze,
ale myślę, że ta przygoda,
te wszystkie niebezpieczeństwa
i trudności
bardzo ich zbliżyły
i scementowały ich relacje.
Czyli jednak mamy taką klamrę,
bo na zakończenie naszej rozmowy
wrócił Pan w swojej wypowiedzi
do relacji, jaką George Sand
z Fryderkiem Chopinem tworzyło.
I jeżeli są wśród naszych słuchaczek
i słuchacze osoby,
które odwiedziły Waldemossę,
wiedzą jaką drogę należy pokonać,
żeby tam dotrzeć,
to jest raj dla kolarzy szosowych,
którzy tam zasuwają wytrwale pod górę.
Natomiast jeżeli pomyślimy,
że 150 lat temu
tę drogę kobieta
pokonywała samotnie,
najpewniej na mule,
czy też przy pomocy innego zwierzęcia,
no to perspektywa trochę się zmienia
i staje się zdecydowanie
mniej romantyczna
i mniej przyjazna.
Jestem też pod ogromnym wrażeniem,
mam wrażenie,
że to jest kolejna rozmowa
w ramach audycji,
którą w ten sposób puentuję,
ale jestem pod ogromnym wrażeniem
pracy kustoszy, kuratorów,
historyków sztuki,
którzy chcąc dotrzeć do prawdy
o osobach, których historię zgłębiają,
docierają nawet do
archiwów meteorologicznych.
Oczywiście chodzi o
Uniwersytet Medyczny w Palmie,
no ale znalezienie zapisków
dotyczących pogody lata sprzed
na 160-170 lat.
To jest rzeczywiście niebagatela.
Tym bardziej cieszę się,
że mogę wszystkich,
którzy nas słuchają,
zaprosić do Muzeum Fryderyka Chopina
Oddziału w Żelazowej Woli,
by tam zobaczyli wystawę
Georges Sand
w Kalejdoskopie Życia i Sztuki.
Wystawa jest dostępna
do 10 stycznia,
a dzisiaj miałam o niej
wielką przyjemność rozmawiać
z kustoszem Muzeum
doktorem Sewerynem Kutrem.
Bardzo Panu dziękuję
za to spotkanie
i za wszystko,
czym podzielił się Pan ze mną,
a tak naprawdę
z naszymi słuchaczkami i słuchaczami.
Dziękuję pięknie
i do zobaczenia
w przyszłym roku
w naszym wyremontowanym
Muzeum w Warszawie,
ale w międzyczasie
widzimy się w Żelazowej Woli.
Zapraszam bardzo serdecznie
do tego wyjątkowego również miejsca.
Audycje kulturalne
w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Czytaj dalej o „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Król Tanga

Król Tanga

  Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna  śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu… Czytaj dalej o Król Tanga

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej o „Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Janusz Olejniczak: Maestro ponownie wśród studentów

Janusz Olejniczak: Maestro ponownie wśród studentów

Na patio Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina odsłonięto rzeźbę będącą hołdem dla jednej z największych postaci polskiej muzyki klasycznej – Janusza Olejniczaka. To symboliczne miejsce, nazwane imieniem mistrza, staje się przestrzenią pamięci i inspiracji dla studentów, pedagogów oraz melomanów. Janusz Olejniczak, pianista o światowej renomie, przez lata nie tylko zachwycał… Czytaj dalej o Janusz Olejniczak: Maestro ponownie wśród studentów