W książce „SPATIF – upajający pozór wolności” Aleksandra Szarłat stara się odpowiedzieć na pytanie o fenomen jednej z najważniejszych restauracji w PRL. Przez 20 lat było to centrum życia towarzyskiego stolicy. SPATiFem rządziły jasne reguły i nie każdy mógł tam „bywać” – choć wielu o tym marzyło.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Restaurację Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu uruchomiono w Warszawie na początku lat 50. przy ul. Pankiewicza. Dopiero później lokal przeniesiono w Aleje Ujazdowskie. To tam przez kilkadziesiąt lat spotykali się artyści. Do restauracji mogli wejść członkowie Stowarzyszenia, legitymujący się odpowiednim dokumentem. Jednak o tym, kto mógł bawić się w SPATiFie decydował szatniarz, Franciszek Król, nazywany przez bywalców „panem Franiem”.
Do legend SPATiFu należy też zaliczyć poetę Janusza Minkiewicza, operatora filmowego Stanisława Wohla czy aktora i autora tekstów, Józefa Prutkowskiego, którzy doczekali się własnych stolików, przy których mogli siedzieć tylko oni i ich goście. Inna reguła SPATiFu głosiła, że o tym co dzieje się w środku, nie można opowiadać poza restauracją. Mimo to, plotka była stałym elementem życia towarzyskiego w SPATiFie – Kalina Jędrusik pisząc list z wakacji zaznaczała nawet, że dopiero będąc nad morzem „odpoczywa i nie myśli o tym co mówią o niej w SPATiFie”. W restauracji rozdzielano także role w filmach i teatralnych spektaklach. Co podkreślali artyści, w tym miejscu przede wszystkim czuli się bezpiecznie.
Koniec epoki SPATiFu wyznaczyło ogłoszenie stanu wojennego w Polsce. Choć lokal po krótkiej przerwie został otwarty, to już nigdy nie udało się odtworzyć klimatu panującego tam w poprzednich dekadach. Powodów było wiele, według Zofii Czerwińskiej – „po prostu się zmieniliśmy”.
Fakty na temat SPATiFu zebrała i opisała w książce Aleksandra Szarłat. Udało się jej także dotrzeć do wielu bywalców restauracji.
„To miejsce było jak dom”. Książka o legendarnym SPATiFie – transkrypcja podcastu
Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej
Powieść Wojciecha Chmielewskiego pozwala na odkrycie stolicy sprzed 30 lat a także na rozważania dotyczące jej kształtu i rzeczywistości za… niemal 300 lat. Jedno pozostaje niezmienne – wielka miłość do miasta. Wojciech Chmielewski, znany przede wszystkim z krótkich form, zaprasza Czytelniczki i Czytelników do lektury powieści „Księżyc ma zapach Warszawy”. Czytaj dalej
Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili… Czytaj dalej
5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i… Czytaj dalej
6 września w całej Polsce czytane były poezje Jana Kochanowskiego. Wszystko to z okazji Narodowego Czytania, które w tym roku poświęcone było Mistrzowi z Czarnolasu. Podczas centralnego wydarzenia w Ogrodzie Saskim w Warszawie, które uświetniła para prezydencka, oprócz lektury wybranych tekstów poety, zabrzmiała też muzyka zespołu Bastarda, a kilka… Czytaj dalej