W książce „SPATIF – upajający pozór wolności” Aleksandra Szarłat stara się odpowiedzieć na pytanie o fenomen jednej z najważniejszych restauracji w PRL. Przez 20 lat było to centrum życia towarzyskiego stolicy. SPATiFem rządziły jasne reguły i nie każdy mógł tam „bywać” – choć wielu o tym marzyło.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Restaurację Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu uruchomiono w Warszawie na początku lat 50. przy ul. Pankiewicza. Dopiero później lokal przeniesiono w Aleje Ujazdowskie. To tam przez kilkadziesiąt lat spotykali się artyści. Do restauracji mogli wejść członkowie Stowarzyszenia, legitymujący się odpowiednim dokumentem. Jednak o tym, kto mógł bawić się w SPATiFie decydował szatniarz, Franciszek Król, nazywany przez bywalców „panem Franiem”.
Do legend SPATiFu należy też zaliczyć poetę Janusza Minkiewicza, operatora filmowego Stanisława Wohla czy aktora i autora tekstów, Józefa Prutkowskiego, którzy doczekali się własnych stolików, przy których mogli siedzieć tylko oni i ich goście. Inna reguła SPATiFu głosiła, że o tym co dzieje się w środku, nie można opowiadać poza restauracją. Mimo to, plotka była stałym elementem życia towarzyskiego w SPATiFie – Kalina Jędrusik pisząc list z wakacji zaznaczała nawet, że dopiero będąc nad morzem „odpoczywa i nie myśli o tym co mówią o niej w SPATiFie”. W restauracji rozdzielano także role w filmach i teatralnych spektaklach. Co podkreślali artyści, w tym miejscu przede wszystkim czuli się bezpiecznie.
Koniec epoki SPATiFu wyznaczyło ogłoszenie stanu wojennego w Polsce. Choć lokal po krótkiej przerwie został otwarty, to już nigdy nie udało się odtworzyć klimatu panującego tam w poprzednich dekadach. Powodów było wiele, według Zofii Czerwińskiej – „po prostu się zmieniliśmy”.
Fakty na temat SPATiFu zebrała i opisała w książce Aleksandra Szarłat. Udało się jej także dotrzeć do wielu bywalców restauracji.
„To miejsce było jak dom”. Książka o legendarnym SPATiFie – transkrypcja podcastu
Choć legendarne domki ze spadzistymi dachami całym pokoleniom kojarzą się z wczasami spędzanymi za miastem, to do tej pory niewiele wiadomo było o ich historii. Brak archiwaliów utrudniał jej odtworzenie i gdyby nie teczka skryta za meblościanką, mogłoby się to w ogóle nie udać. Książka „Brda. Wczasy z fabryki” to… Czytaj dalej
Z okazji 75-lecia Narodowego Centrum Kultury, prezentujemy kolejne jubileuszowe zestawienie 75 audycji – tym razem skupiamy się na literaturze. Jubileuszowa selekcja audycji to przekrój najciekawszych rozmów o książkach – z krytykami, badaczami literatury i biografami. Wybrane audycje omawiają literaturę od klasyki poetyckiej i prozatorskiej, przez sztukę komiksu… Czytaj dalej
W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”. Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co… Czytaj dalej
Całe jej życie wypełniała pasja do tańca: kontakt z nim wymuszała szantażem i głodem, by móc tańczyć jeździła po całej Europie, w końcu wyjechała do Stanów. Przez całe życie musiała też uciekać przed prześladowaniami i nienawiścią, w końcu, przed bolesną pamięcią. O Poli Nireńskiej pisze Weronika Kostyrko. Choć Pola Nireńska… Czytaj dalej
Przez 75 lat artysta łączył w nich swoje codzienne doświadczenia z bogatym życiem duchowym. Uzupełniał je o prace malarskie i szkice, wklejane bilety i zdjęcia. Wątek dzienników jest podejmowany także w najnowszej publikacji poświęconej artyście pt. „Czapski – rówieśnik XX wieku”. Józef Czapski był malarzem kapistą, rysownikiem, eseistą i komentatorem… Czytaj dalej
Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej