Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Sztuka Historia kolekcji książąt Czartoryskich w Galerii Kordegarda

Historia kolekcji książąt Czartoryskich w Galerii Kordegarda

Magdalena Miszewska 12 grudnia 2017
Historia kolekcji książąt Czartoryskich w Galerii Kordegarda

Marmurowy sarkofag na szczątki Bolesława Chrobrego, elementy uzbrojenia husarskiego i emalie limuzyjskie. Między innymi te elementy z bogatej kolekcji Czartoryskich można podziwiać w Warszawie.

„Ojczyzno! Nie mogłam Cię obronić, niech Cię przynajmniej uwiecznię” – w przededniu upadku Rzeczypospolitej pisała Izabela Czartoryska. Chcąc ocalić narodową pamięć księżna zaczęła gromadzić pamiątki i relikwie po polskich władcach i bohaterach. Szczególną estymą darzyła dawne militaria. W jej kolekcji w Świątyni Sybilli w Puławach znalazły się zbroje husarskie, efektowne karaceny oraz liczne okazy białej broni. Swoje zbiory Izabela Czartoryska wzbogacała także wątkami z historii innych państw. W drugim budynku muzealnym, tak zwanym Domu Gotyckim, zgromadziła artefakty związane między innymi z Williamem Szekspirem i Franciszkiem I Francuskim.

Mąż Izabeli Czartoryskiej, książę Adam Kazimierz, był miłośnikiem i znawcą książek. Gromadził dzieła literatury światowej, które stały się podwaliną przyszłych zbiorów Biblioteki Książąt Czartoryskich.

Dzieje muzeum w Puławach zakończył wybuch powstania listopadowego. Posiadłość Czartoryskich została skonfiskowana przez władzę carską, a jej mieszkańcy zostali zmuszeni do emigracji. Na szczęście sporo elementów kolekcji udało się ukryć w dworach, kościołach i chłopskich chatach. Duża część zbiorów trafiła wraz z rodziną Czartoryskich do Paryża.

Pasję kolekcjonerską miał też wnuk księżnej Izabeli, Władysław Czartoryski. Jego podejście do zbiorów różniło się jednak od sentymentalno-romantyczego, które reprezentowała jego babka. Władysław do powiększania zbiorów podchodził w sposób nowoczesny. Dążył do gromadzenia zespołów obiektów bliskich sobie stylowo bądź warsztatowo, zarówno w dziedzinie malarstwa, rzeźby, jak i rzemiosła.

Kolekcja Czartoryskich w drugiej połowie XIX wieku trafiła do Krakowa i tam znajduje się do dziś. Muzeum Książąt Czartoryskich zostało włączone w struktury Muzeum Narodowego w Krakowie. Najcenniejszymi dziełami znajdującymi się w posiadaniu Muzeum są: „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta van Rijn oraz „Krajobraz z wyspą skalistą” Pietera Bruegela Starszego, „Polonia – Rok 1863” Jana Matejki, „Śniadanie w parku” Jana Piotra Norblina, czy „Scena batalistyczna” Aleksandra Orłowskiego. 29 grudnia 2016 roku w ramach transakcji dokonanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kolekcja stała się własnością państwa polskiego.

Jej fragment od 7 grudnia można oglądać w warszawskiej Galerii Kordegarda. Koncepcja wystawy „Czartoryscy. Historia kolekcji” opiera się na przedstawieniu trzech głównych postaci, którym zawdzięczamy zbiory: Izabeli, Adama i Władysława Czartoryskiego. Wystawa będzie czynna do 14 stycznia. To swojego rodzaju zachęta do zaznajomienia się z pełną prezentacją zbiorów, która nastąpi pod koniec 2019 roku w odrestaurowanym Pałacu, jednym z budynków Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie.

Zapraszamy do wysłuchania relacji z wernisażu wystawy „Czartoryscy. Historia kolekcji”.

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu

Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu

Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej

„Południk 21. Czapski – Kozera”

„Południk 21. Czapski – Kozera”

Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej

Obrazy do przeżywania – twórczość Sławomira Ratajskiego

Obrazy do przeżywania – twórczość Sławomira Ratajskiego

Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej