Jasny punkt w czarnej epoce rozbiorów – 230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja

Mija 230 lat od uchwalenia pierwszej w Europie i drugiej na świecie nowoczesnej konstytucji. Ustawa zasadnicza z 3 maja 1791 r. wprowadzała ustrój monarchii konstytucyjnej, choć została przegłosowana w tajemnicy i podstępem. Dlaczego do dziś jest wzorem i symbolem? W rozmowie z Katarzyną Oklińską mówi o tym prof. Wojciech Fałkowski, dyrektor Zamku Królewskiego. To tutaj 230 lat temu została uchwalona konstytucja.

Konstytucja 3 maja to następstwo traumy pierwszego rozbioru Polski i zagrożenia utratą państwowości. Nie bez znaczenia pozostawały zmiany zachodzące na świecie – w Stanach Zjednoczonych formowało się państwo oparte na zasadach monteskiuszowskich, a we Francji trwała rewolucja.

Co zmieniał ten dokument? Likwidował jedno z najbardziej kontrowersyjnych rozwiązań ówczesnego ustroju – liberum veto na rzecz głosowania większością, wprowadzał dziedziczność tronu, a także zapoczątkował trójpodział władzy i decentralizację państwa. W podcaście wymieniamy też inne ważne zmiany wprowadzone przez Konstytucję 3 maja, które nie pozostały bez znaczenia dla późniejszych losów Rzeczpospolitej, choć ustawa zasadnicza obowiązywała zaledwie kilka miesięcy.

Z całym aktem mogą Państwo zapoznać się w cyfrowej bibliotece Polona.

Na zdjęciu głównym obraz „Zaprzysiężenie Konstytucji 3 maja 1791” Jana Piotra Norblina, Polona.

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Inne odcinki z tej kategorii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Katarzyna Oklińska

sekretarz redakcji

Zapisz się do Newslettera