Urodzony 7 stycznia 1923 roku Jerzy Nowosielski pozostaje jednym z najważniejszych współczesnych malarzy. Rysownik, scenograf, pedagog, filozof, teolog prawosławny, jeden z najwybitniejszych malarzy ikon. Rok 2023 został ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej rokiem Jerzego Nowosielskiego.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Artysta styku kultur, który o swojej sztuce mawiał, że jest odzwierciedleniem walki anioła z diabłem w człowieku. Cały swój ogromny artystyczny dorobek stylizował na ikonę. Ikona była malarskim wyborem artysty.
Od 1940 studiował na Wydziale Malarstwa Dekoracyjnego krakowskiej Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau u profesora Stanisława Kamockiego. W latach 1945 – 1948 ukształtował się styl artysty. Malował wtedy stylizowane akty, martwe natury, a także pejzaże miejskie. To właśnie z tego okresu pochodzi obraz, pt. ”Bitwa o Addis Abebę” (1947), który do dziś pozostaje autorską wizytówką malarza. Także w roku 1947 został asystentem Tadeusza Kantora w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Krakowie, z którym współpracował przez kolejne trzy lata, aż do momentu zwolnienia Kantora z tej uczelni.
Debiut wystawienniczy Jerzego Nowowsielskiego miał miejsce w 1955 roku, już rok później artysta reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji, zaś w 1959 roku – w Sao Paolo. Od 1967 roku był profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, należał do Polskiej Akademii Umiejętności i Grupy Młodych Plastyków, a także był członkiem słynnej Grupy Krakowskiej. W 2000 roku został uhonorowany tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Tworzył od pierwszej połowy lat 40. do ostatniej dekady XX w. Ostatnie, niedokończone dzieło namalował w 1999 roku. Był to krzyż ołtarzowy dla ojców dominikanów na warszawskim Służewie.
Gościem Audycji Kulturalnych jest brat Marcin Świąder z Ordo Fratrum Minorum Cappucinorum, kapucyn, malarz ikon, wielbiciel twórczości Jerzego Nowosielskiego.
Z naszym gościem rozmawiamy o tym, dlaczego dla Jerzego Nowosielskiego teologia i szuka były nierozerwalnie związane oraz jaki wpływ jego malarstwo wywarło na innych ikonopisarzy. Brat Marcin Świąder opowiada również, w jaki sposób Nowosielski widział kobietę, która – za sprawą rozlicznych aktów – stała się wielkim tematem artysty, a także o specyfice jego pejzaży. W rozmowie pojawia się wątek Tadeusza Różewicza, który przyjaźnił się z Nowosielskim.
O artyście rozmawiamy w 100. rocznicę jego urodzin. Zapraszamy do wysłuchania audycji.
Więcej o Jerzym Nowosielskim usłyszą Państwo w rozmowie z dr Krystyną Czerni, badaczką twórczości artysty i historyczką sztuki.
Zdjęcie: Jerzy Nowosielski, Górowo Iławeckie, 1983 fot. Bohdan Tchórz, dzięki uprzejmości dr Krystyny Czerni.
Jerzy Nowosielski. Setna rocznica urodzin artysty – transkrypcja podcastu
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej
Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej