Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony

Matejko nieznany

Anna Karna 13 marca 2024
Matejko nieznany

Najwybitniejszy malarz polskiego historyzmu, który ukształtował polskie wyobrażenia o najważniejszych momentach w historii kraju, na najnowszej wystawie w Zamku Królewskim w Warszawie został ukazany z mniej znanej strony. Na ekspozycji obejrzymy nieznane szkice, które są oddzielnymi dziełami sztuki, nie zaś, jak zwykło się uważać, malarskim brudnopisem.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

O twórczości Jana Matejki rozmawiamy z dr. Mariuszem Klareckim, kuratorem wystawy „Matejko nieznany”.

Gość Audycji Kulturalnych opowiada o przedstawionych na wystawie rysunkach i obrazach, z których znakomita większość została pokazana publicznie po raz pierwszy. Pochodzące z kolekcji prywatnych dzieła to rysunkowe i malarskie szkice.

Wystawa prezentuje Jana Matejkę zarówno jako autora portretów, jak też zbiorowych scen z udziałem wielu postaci w formie dużych kompozycji historycznych. Spośród 322 obrazów namalowanych przez artystę, aż 104 jest portretami.

Mariusz Klarecki opowiada o kilku z ponad 50 dzieł pokazanych na ekspozycji, m.in. o jednym z najdoskonalszych i najbliższych sercu malarza „Portrecie dzieci artysty”, a także o jednej z najwcześniejszych prac Matejki pt. „Portret ostatniego pustelnika z góry św. Bronisławy”.

Wystawa stała się również okazją do odkryć. Tak było w przypadku odnalezionego niedawno wizerunku Marii, ukochanej siostry artysty. O istnieniu tego szkicu nie wiedzieli nawet badacze twórczości Jana Matejki.

Obok nieznanych prac artysty, Zamek Królewski przypomina również wielkoformatowe, monumentalne dzieła artysty jak „Batory pod Pskowem”, „Kazanie Skargi”, „Rejtan na sejmie warszawskim”, „Konstytucja 3 maja 1791 roku”, a także cykl 12 olejnych szkiców zatytułowanych „Dzieje Cywilizacji w Polsce”.

Jan Matejko żył 55 lat, z czego tworzył 35. „To jest niewiarygodne, że te 35 lat wystarczyło mu by ukształtować w całym narodzie wizję historii Polski” – mówi gość Audycji Kulturalnych.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Zamku Królewskiego w Warszawie.

Matejko nieznany – transkrypcja podcastu

 

 

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu

Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu

Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej

„Południk 21. Czapski – Kozera”

„Południk 21. Czapski – Kozera”

Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej

Obrazy do przeżywania – twórczość Sławomira Ratajskiego

Obrazy do przeżywania – twórczość Sławomira Ratajskiego

Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej