00:01
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
00:05
Martyna Matwiejuk, słuchają Państwo podcastu Narodowego Centrum Kultury.
00:09
Dziś moim gościem jest Jacek Baliński, współautor serii książek To nie jest hip-hop.
00:15
Rozmowy, jej szósty i ostatni tom ukazał się 22 marca.
00:20
Bardzo miło mi Cię gościć w audycjach kulturalnych. Ponownie, witaj Jacku, cześć.
00:24
Witaj, bardzo dziękuję za zaproszenie. Również bardzo miło mi jest tutaj być.
00:28
Sześć książek w sześć lat. Sto wywiadów z twórcami i twórczyniami polskiej kultury hip-hopowej.
00:36
Piękna konsekwencja, ogrom pracy. Postanowiłeś jednak w tym miejscu postawić kropkę.
00:41
Wszystko się zgadza. Bardzo dziękuję też za te miłe słowa.
00:45
No i cieszę się, że ten wysiłek i ogrom pracy jest w jakiś sposób zauważalny i doceniany.
00:51
Tak, kropka rzeczywiście została postawiona po tych sześciu książkach.
00:55
Pewnie można byłoby tę serię kontynuować.
00:59
Nie ukrywam, że na takiej swojej wish-liście mam jeszcze całkiem sporo ksywek i nazwisk,
01:04
które potencjalnie biorę pod uwagę właśnie przy ewentualnej kontynuacji.
01:09
Pewne okoliczności spowodowały, że tutaj postanowiłem właśnie na szóstym tomie zakończyć.
01:14
Niemniej to, co chcę podkreślić, to to, że zamiast skupiać się na tym, że to już koniec,
01:18
bardziej wolę koncentrować się na tym, że jednak przez kilka lat to trwało
01:22
i ten dorobek całkiem przyzwoity, wydaje mi się, udało się zbudować.
01:27
Tak jak zauważyłaś, sześć tomów, sto wywiadów, równo blisko dwa i pół tysiąca stron.
01:31
W relatywnie krótkim czasie, tak, bo pierwszy tom wyszedł w osiemnastym,
01:35
ostatni w dwudziestym czwartym.
01:36
Myślę, że wstydu nie ma i naprawdę jest co czytać.
01:40
Także wolę się skupić na tym, że jest sześć fajnych książek,
01:43
niż na tym, że nie będzie kolejnych trzech na przykład.
01:46
Bardzo dobra statystyka i do tego, co się udało, teraz przejdźmy.
01:51
Podoba mi się w tych książkach to, że one są efektem wielogodzinnych spotkań
01:55
i to często spotkań kilkukrotnych.
01:57
Zwłaszcza w czasach, w których jesteśmy karmieni i otaczają nas kilkunastosekundowe filmiki,
02:04
w których pada jednonośne zdanie wyciągnięte z kontekstu.
02:07
Kiedy jesteśmy zalani artykułami, w których niespecjalnie wiele jest treści.
02:12
To, co zrobiliście w tej serii jest, myślę, dla wszystkich miłośników hip-hopu
02:16
bardzo, bardzo wartościowe.
02:18
Daliście sobie i swoim rozmówcom mnóstwo czasu.
02:21
Pewnie były takie spotkania, które były dla ciebie wzruszające po prostu w takim ludzkim wymiarze.
02:27
Z całą pewnością kilka takich było.
02:30
Natomiast zacznę od tego, że rzeczywiście spotkania na potrzeby tych książek
02:34
trwały co do zasady raczej dłużej niż krócej.
02:37
Tak naprawdę jeśli chodzi o tom najnowszy, szósty, tutaj łączny czas trwania tych spotkań
02:43
wszystkich wyniósł ponad 100 godzin.
02:45
No, czyli wychodzi na to, że na jeden wywiad poświęcałem w granicach 7 godzin.
02:49
Mówię o samym spotkaniu, bo tak naprawdę...
02:53
Wcześniej i później to znacznie więcej.
02:54
Na cały proces to absolutnie nawet nie chcę tego wyliczać dokładnie,
02:58
bo to myślę, że mogą być to nawet liczby trzycyfrowe.
03:01
Efekt końcowy w postaci tej książki w pełni mi wynagradza trud w to włożony
03:07
i ilość czasu, którą musiałem poświęcić.
03:09
A jeśli chodzi o wzruszające spotkania, wiesz, no na pewno kilka ich było.
03:15
Takie pierwsze, które przychodzi mi na myśl, to szczególnie rozmowa z Eldoką,
03:20
która ukazała się w tomie trzecim w 2020 roku.
03:23
No to rzeczywiście poziom emocjonalny, na jaki tam weszliśmy,
03:27
no był czymś, co zdarza się myślę bardzo rzadko.
03:30
Pomimo tego, że ileś jeszcze kolejnych wywiadów w tych książkach
03:34
też miało charakter powiedzmy, nie wiem, bardziej osobisty.
03:38
Niemniej aż tak osobiście jak z Eldoką nie było chyba nigdy.
03:41
No żeby uczciwie sprawę przedstawić, no to pragnę dodać,
03:45
że też nie jest tak, że absolutnie każdy jeden wywiad w tej książce
03:49
ma właśnie bardzo osobisty charakter.
03:51
Czasem te rozmowy są bardziej chłodno-profesjonalne, powiedziałbym,
03:55
czyli bardziej koncentrujemy się na faktach niż, nie wiem, na przeżyciach.
04:00
Tak to możemy rozgraniczyć.
04:01
No i ja tak naprawdę też staram się nie narzucać rozmówcy
04:05
mojej jedynej słusznej wizji,
04:08
czyli jeżeli ktoś jakby czuje się na tyle komfortowo
04:11
i chce się otworzyć, nie wiem, w cudzysłowie,
04:13
wyspowiadać się z bardziej prywatnych spraw, to super,
04:16
ale jeżeli takiej woli ze strony rozmówcy nie ma,
04:19
to absolutnie nie naciskam i mówię,
04:22
możemy się skupić wyłącznie na dokonaniach,
04:24
które każdy z bohaterów tej książki ma naprawdę ogromne.
04:28
Zastanawiałam się, czy spotykając się z raperami,
04:31
których twórczość się mocno zasadza jednak na autokreacji,
04:34
na budowaniu jakiegoś swojego wizerunku,
04:38
poczułeś się kiedyś, może nie to, że oszukany,
04:40
bo to jest pejoratywne słowo, ale zaskoczony tym,
04:44
że postać, którą spotykasz, nie jest do końca taka,
04:47
jaką wyobrażałeś sobie z jej wersów.
04:49
Wiesz co, wydaje mi się, że delikatnie kontrowersyjnym stwierdzeniem jest,
04:52
że jakby raperzy co do zasady bardzo mocno opierają się na autokreacji.
04:57
Prawda też jest ważna, ale...
04:58
Tak, znaczy to, wiesz, pewnie im młodsze pokolenie raperów,
05:02
tym ta kreacja, autokreacja jest jakby coraz istotniejsza.
05:06
Niemniej w tych książkach, szczególnie im dalszy tom,
05:10
tym tych młodych wykonawców jest coraz mniej.
05:14
No i tak naprawdę w szóstym tomie średnia wieku jest 47 lat z groszami,
05:19
czyli biorąc pod uwagę, że jednak hip-hop jest tak powszechnie postrzegany
05:23
jako muzyka tworzona przez młodych ludzi dla młodych ludzi
05:26
i też nie ma co ukrywać, tak po prostu generalnie jest,
05:29
no to gdzieś moje wybory raczej padały na ludzi doświadczonych
05:34
z dużym stażem scenicznym.
05:36
Powiem tak, nie zdarzyło mi się chyba nigdy,
05:40
żebym był zaskoczony negatywnie.
05:42
Tak, bardzo często się powtarza taką formułkę pod tytułem
05:46
obyś nigdy nie spotkał swojego idola,
05:48
tak, w rozumieniu, że właśnie jak ktoś,
05:51
nie wiem, załóżmy jest dużym fanem czy jakiegoś artysty
05:54
i ma właśnie jakiś wyidealizowany obraz w swojej głowie,
05:57
a później, nie wiem, po koncercie będzie miał okazję zamienić dwa słowa
06:00
i wtedy w jakiś sposób okazuje się, że ten człowiek jest, nie wiem, bucem
06:04
czy nie jest taki fajny, jak sobie wyobrażał,
06:06
albo że jest po prostu człowiekiem, a nie jakąś postacią z kreskówki,
06:09
to mi tak naprawdę, nawet jeżeli miałoby to zabrzmieć komuś nieszczerze,
06:14
to jakby z ręką na sercu i z pełną odpowiedzialnością mówię,
06:17
że nie zdarzyło mi się tak, żebym był kimś rozczarowany w rozumieniu,
06:22
że ten człowiek okazał się kimś niefajnym, zupełnie innym,
06:26
niż miałem jego obraz w głowie.
06:27
Jeżeli zdarzały się zaskoczenia, to w drugą stronę
06:30
i tutaj mogę podać za przykład też osoby z najnowszego tomu,
06:35
Dla najwtajemniczonych Marek Zioło to jest człowiek,
06:38
który na początku lat 2000 był jedną z pierwszych osób,
06:42
która profesjonalnie zajęła się managementem i bookingiem
06:45
hip-hopowych zespołów, później też przez wiele lat był prezesem firmy Prosto.
06:49
Tak, i z Markiem pamiętam, że nastawiałem się raczej na takie spotkanie,
06:53
które będzie z gatunku, jak to określiłem wcześniej, chłodno-profesjonalnych,
06:58
gdyż moje doświadczenia to zasady są takie, że te bardziej osobiste rozmowy
07:02
są z artystami, a z ludźmi z tak zwanego zaplecza,
07:04
nie wiem, z wydawcami, menadżerami,
07:06
bardziej skupiamy się na osiągnięciach i na faktach,
07:09
niż na emocjach, przeżyciach.
07:11
W przypadku Marka sądziłem, że będzie bardzo podobnie,
07:14
zważywszy też na to, że nie było zbyt wielu materiałów źródłowych,
07:17
do których mogłem sięgnąć.
07:18
Tak przed spotkaniem, tyle ile wiedziałem, tyle wiedziałem,
07:21
ale nie było to jakoś specjalnie dużo.
07:23
No, a tymczasem okazało się, że było to jedno z najdłuższych spotkań,
07:27
no blisko 9 godzin, bez paru minut,
07:30
i faktycznie udało się wejść na tak osobisty poziom,
07:33
który mnie wręcz zszokował.
07:35
No pamiętam, że nawet we wstępniaku coś takiego napisałem,
07:38
że no właśnie nastawiałem się raczej na profesjonalizm,
07:41
i rzeczywiście ten profesjonalizm był,
07:43
ale w takim bardzo ludzkim wydaniu,
07:46
czyli właśnie bez tej autokreacji,
07:47
i jak była rozmowa o sukcesach,
07:50
to okej, chwalmy się nimi i opowiedzmy o nich,
07:54
ale jeżeli pojawiły się jakieś wtopy,
07:56
jakieś porażki, błędy,
07:58
również na polu prywatnym,
08:00
które mają jakby istotne znaczenia dla zawodowego kontekstu,
08:03
to jakby również o tym opowiedzmy,
08:06
żeby pokazać chociażby,
08:07
że to właśnie nie jest tak,
08:08
że jesteśmy ludźmi wyłącznie sukcesu,
08:10
którym od zawsze wszystko się udaje,
08:13
tylko, że no człowiek ma różne oblicza
08:16
i nie zawsze wszystko idzie jak po maśle,
08:18
więc no pamiętam, że to mi wręcz zaimponowało,
08:20
bo no bardzo rzadko się zdarza,
08:22
żeby ludzie pokazywali też te swoje drugie oblicze.
08:25
Mówię, w przypadku artystów jest trochę inaczej,
08:27
w przypadku nieartystów,
08:28
takie były moje dotychczasowe doświadczenia,
08:30
także no z Markiem byłem ogromnie zaskoczony
08:32
i to było zaskoczenie zdecydowanie na plus.
08:36
Większość twoich rozmówców z tego szóstego tomu,
08:39
to są rzeczywiście osoby,
08:40
które podczas tych rozmów powróciły do dawnych lat.
08:45
No ale jeszcze wracając do tych najmłodszych artystów,
08:47
w 2018 roku pojawił się na przykład wywiad z Jabsonem.
08:51
Tak sobie pomyślałam,
08:52
jakby to było teraz porozmawiać z Jabsonem po sześciu latach,
08:55
no na pewno ta jego perspektywa jest w tym momencie znacznie szersza.
08:59
Nie korciło cię, by wrócić do niektórych?
09:01
Absolutnie, nigdy nie brałem pod uwagę,
09:03
żeby osoba X czy Y pojawiła się w tej książce więcej niż raz,
09:07
biorąc pod uwagę, że nadal jest ileś osób,
09:09
których nie zaprosiłem, a które też zasługują na to,
09:12
by w takiej serii się pojawić.
09:14
I to jest też taka rzecz, która czasem mi się pojawia w koszmarach sennych
09:17
i budzę się zlany potem,
09:19
bo właśnie śni mi się, że właśnie ten artysta X czy Y
09:22
został ponownie przeze mnie zaproszony
09:24
i jakby zachodzę w głowę, jak do tego dopuściłem,
09:27
że właśnie nie zaprosiłem jeszcze tych kilkudziesięciu osób,
09:30
a tego gościa zapraszam po raz drugi.
09:32
To może pomysł na jakiś czas, po prostu dwie dekady później takie spotkanie.
09:37
Wiesz co, ale oczywiście, jak mówisz chociażby o Żabsonie,
09:40
czy jakbyśmy się skupili na innych młodych twórcach,
09:42
którzy tutaj się pojawiali.
09:44
Najmłodszy w momencie przeprowadzania wywiadu był
09:47
W drugim tomie znalazł się wywiad z nim.
09:49
Rozmawialiśmy z nim pod koniec 2018,
09:51
a konkretnie rozmawiał z nim Bartek Strałowski,
09:53
czyli współautor części Od 1 do 3.
09:55
No to on miał 22 lata raptem
09:57
i o ile nie jest tak, że, nie wiem, żałuję jego zaproszenia,
10:01
o tyle gdzieś z biegiem czasu zrozumiałem,
10:03
że tych młodych, czy relatywnie młodych ludzi
10:06
lepiej będzie zapraszać za jakiś czas,
10:09
w rozumieniu dłuższy czas,
10:11
ponieważ przez te kilka lat u czyłu Żabsona,
10:14
no wydarzyło się co najmniej drugie tyle,
10:16
co wydarzyło się przez te wszystkie lata
10:18
do momentu przeprowadzenia wywiadu.
10:20
Z biegiem czasu, tak, im dalszy tom,
10:22
tym bardziej kładłem nacisk na to,
10:24
żeby zapraszać raczej ludzi już naprawdę mega dużym dorobkiem,
10:28
więc pomimo tego, że nie śledzę jakoś super młodej sceny,
10:32
ale też nie jest tak, że nie widzę tam żadnych wartościowych osób,
10:35
mój brak zaproszeń dla nich wynika wyłącznie z tego,
10:37
że wychodzę z założenia,
10:39
że znacznie ciekawsze i bardziej właśnie kompleksowe
10:43
te materiały będą, gdy się z nim spotka za lat 10, 15, 20.
10:47
No i kończąc jeszcze tylko,
10:49
zdaję sobie oczywiście sprawę,
10:50
że pod kątem komercyjnym
10:52
to pewnie byłby dobry ruch,
10:54
żeby zaprosić aktualnie topowych wykonawców,
10:58
ale takie myślenie mi też już dosyć dawno przeszło
11:00
i starałem się tę serię robić od początku do końca
11:04
Wiem sama, jak satysfakcjonujący jest ten moment,
11:07
w którym podczas wywiadu twój rozmówca
11:09
naprawdę się otwiera
11:11
i zaczyna pokazywać jakiś taki ludzko-osobisty wymiar
11:14
w sumie dowolnej historii,
11:16
na jakiej temat rozmawiacie,
11:18
kiedy zaczynają się pojawiać anegdoty
11:20
i takich punktów w tej serii książek jest całe mnóstwo.
11:24
Dzięki twoim ostatnim wywiadom
11:26
wiemy na przykład, jak to się stało,
11:28
że Fish pojawił się na płycie Hip Hop Ultra z Włodiego.
11:32
Wiemy, jaki był tak naprawdę debiut duetu Skalpel.
11:35
No cała masa wspaniałych informacji
11:37
dla wszystkich, którzy kochają tę muzykę.
11:40
Zastanawiam się, które spotkanie też było dla ciebie
11:42
takie bardzo odkrywcze,
11:44
które spowodowało, że poczułeś,
11:46
że wiele tych tajemnic, zagadek udało się rozwikłać.
11:49
To zdecydowanie muszę wskazać tutaj na te osoby,
11:53
z którymi liczba wywiadów jest do tej pory najmniejsza, tak?
11:56
Bo o ile szykując się do Fisha,
11:59
no to wywiadów z nim przerobiłem,
12:01
no myślę, że trzycyfrową liczbę, tak?
12:03
No bo Fish jest aktywny na scenie od ponad 20 lat.
12:07
No cały czas nagrywa nowe rzeczy
12:08
i no wywiady z nim się ukazują regularnie,
12:11
a przekopywałem się i przez wywiady
12:13
w jakichś starych czasopismach, tak?
12:15
Wwertowałem w Bibliotece Narodowej te gazety,
12:17
szukałem tam różnych materiałów.
12:19
Także o ile oczywiście nie jest tak,
12:21
że wszystko to, co mi opowiedział Fish,
12:23
było dla mnie już znane i było wyłącznie
12:26
powielaniem pewnych informacji,
12:28
no nie mogę powiedzieć, że było to dla mnie
12:30
równie odkrywcze spotkanie, co na przykład
12:32
z CUB, czyli człowiekiem odpowiedzialnym
12:35
za markę Moro Sport i Manto również.
12:39
Jakby historycznie Moro Sport,
12:41
aktualnie zdecydowanie Manto
12:43
i też były członek nieistniejącego już zespołu 3H.
12:47
Tak, więc z jednej strony Cełbina,
12:48
z drugiej strony duet Majki i Korzeń.
12:50
Jest to duet producencki, duet muzyków,
12:53
inżynierów dźwięku,
12:55
którzy od końcówki lat 90-tych,
12:57
tak do 2005-2006 zrobili gigantycznie dużo
13:01
dla warszawskiej sceny.
13:02
Prowadzili studio schron, wyprodukowali
13:04
mnóstwo historycznych utworów,
13:06
a pomimo tego ich dorobek nie został
13:09
do tej pory jakby odpowiednio udokumentowany
13:12
i de facto znalazłem jeden, jedyny wywiad z nimi
13:16
w magazynie, który się nazywał Dos Dedos
13:18
i który ten wywiad został przeprowadzony
13:20
nie wiem, w roku 2001-2002
13:23
i nic więcej nie było o tych ludziach wiadomo,
13:25
więc siłą rzeczy podczas spotkania
13:28
no ja chłonąłem każdą informację jak gąbka.
13:30
Dopiero podczas tego spotkania
13:32
czy tych dwóch spotkań
13:33
to zaczęło przybierać formę pełnej historii.
13:37
Myślę, że tutaj mogę też wspomnieć o IGS-ie,
13:39
czyli katowickim producencie muzycznym,
13:41
który na początku 2000-tych lat
13:43
wydał dwa kultowe albumy,
13:45
czyli Ekspedycję i Alchemia,
13:47
a od wielu lat zajmuje się produkcją
13:48
sprzętu audio pod marką IGS Audio
13:51
i z tego sprzętu korzystają
13:53
najsłynniejsze zespoły na świecie,
13:55
takie jak Red Hot Chili Peppers,
13:57
Także też fascynująca historia,
13:59
która do tej pory nie została de facto opowiedziana,
14:02
więc cieszę się, że do tej okazji
14:04
doszło właśnie przy szóstym tomie
14:06
To nie jest Hip Hop Rozmowy.
14:07
O IGS-ie też coś wiedziałem,
14:11
Niemniej na spotkaniu padło
14:13
tyle nowych informacji,
14:15
które czasem powodowały,
14:16
że otwierałem oczy tak szeroko,
14:20
wow, ty zrobiłeś to i to
14:22
i właśnie te wszystkie zespoły
14:23
twojego sprzętu używają
14:24
i nikt o tym nie wie.
14:26
Niesamowite i bardzo dziękuję,
14:27
że postanowiłeś podzielić się
14:29
tą historią akurat na łamach
14:31
tej, a nie innej książki.
14:33
Czyli towarzyszyła ci taka misja
14:34
trochę uporządkowania tych początków.
14:37
Wiesz co, nie wiem,
14:37
czy mogę to nazwać misją.
14:39
Na pewno, tak jak wspomniałem,
14:41
zdecydowanie z każdym kolejnym tomem
14:43
skłaniałem się coraz bardziej
14:45
ku korzeniom tej muzyki
14:46
i to były takie aspekty,
14:49
które mnie w coraz większym stopniu
14:51
zaczęły interesować.
14:53
Misją tego mimo wszystko
14:54
bym chyba nie nazwał,
14:56
bo też ja nie patrzę na te książki,
14:59
jak niektórzy czasem by chcieli,
15:00
jak na jedyną słuszną
15:02
encyklopedię polskiego hip-hopu,
15:04
czy właśnie takie super rzetelne źródło,
15:06
z którego czytelnik dowieścił
15:08
wszystkiego o polskim hip-hopie,
15:10
Nie ma tutaj wszystkich postaci,
15:13
i też jest to w jakiś sposób
15:15
przepuszczone przez mój filtr,
15:17
przez moje jakieś zainteresowania
15:19
i zdaję sobie sprawę,
15:20
że gdyby ktokolwiek inny
15:23
one by przybrały zupełnie inny wymiar
15:26
i pewnie część takiej faktografii
15:30
ale pozostałe wątki już,
15:32
pomimo tego, że ja staram się
15:35
dawać jak największą swobodę
15:36
podczas wypowiedzi rozmówcom,
15:40
nawet czasem podświadomie
15:41
nadaję temu wszystkiemu
15:43
jakiś żądany kierunek,
15:45
Wybierasz też informacje,
15:46
które znalazły się w książce.
15:48
Dokładnie, dokładnie.
15:49
No do selekcji przywiązuję
15:51
więc też tylko dodam,
15:52
że fakt, że te spotkania
15:54
trwają niekiedy nawet
15:55
i po dziewięć godzin
15:58
dokładnie jeden do jeden
15:59
to, co zostało nagrane,
16:01
tylko ja to wszystko
16:02
bardzo mocno przesiewam,
16:04
jakąś kompozycję temu
16:06
w cudzysłowie nadaję,
16:07
tak, więc to jest dla mnie
16:09
żeby do druku trafiło
16:10
tylko to, co w mojej ocenie
16:12
jest warte uwagi czytelnika.
16:15
Kończąc temat misji,
16:16
myślę, że jest to za duże słowo,
16:18
aczkolwiek jeżeli ktoś
16:20
zainteresowany historią
16:24
dla siebie informacje
16:26
poszerza swoją wiedzę,
16:27
no to mogę się tylko
16:28
z tego powodu cieszyć.
16:30
Myślę, że możemy zdradzić
16:32
że oboje urodziliśmy się
16:33
w latach dziewięćdziesiątych,
16:35
tą generacją sentymentu,
16:37
która pamięta te początki
16:41
czy słuchając o tych
16:47
o tym, jak ważne było,
16:48
który model spodni założysz,
16:49
bo będziesz od razu
16:50
przypisany do jednej
16:51
albo drugiej grupy,
16:56
dziesięć lat wcześniej,
16:58
mógłbym uczestniczyć w tym,
16:59
kiedy to się zaczynało
17:02
kiedy poznawali się ci ludzie,
17:03
którzy tak naprawdę
17:04
dzisiaj są tuzami rapu.
17:06
To jest ciekawe pytanie,
17:10
chyba nie było nigdy
17:11
we mnie takiej refleksji,
17:13
że mam świadomość tego,
17:18
czasem się wspomina
17:19
i idealizuje się je,
17:22
no to nie jest tak,
17:23
że w tych formacyjnych
17:25
dla polskiego hip-hopu latach
17:32
Oczywiście we wspomnieniach
17:33
to może być właśnie
17:37
natomiast no rzeczywistość
17:38
niekoniecznie taka zawsze była.
17:41
na tyle oczywiście,
17:43
z różnych opowieści,
17:44
no bo to jak zauważyłaś,
17:47
w połowie lat dziewięćdziesiątych,
17:50
jakoś specjalnie przeze mnie znane.
17:52
No a czy fajnie byłoby
17:53
uczestniczyć naocznie,
17:55
tak, być naocznym świadkiem
17:56
chociażby warszawskiej sceny,
17:58
która pewnie jest dla mnie
18:00
gdzieś najciekawsza
18:01
z mojego punktu widzenia.
18:02
Pewnie w jakimś mikrostopniu,
18:04
wiesz, tego zazdroszczę,
18:06
pewnie minimalnie zazdroszczę
18:08
Filipowi Kalinowskiemu,
18:10
czyli autorowi książki
18:11
Niechciani, Nielubiani,
18:12
warszawskiej rady lat dziewięćdziesiątych,
18:13
że pisząc taką książkę
18:16
do własnych doświadczeń.
18:17
Tak, no mi czasem może
18:19
przy tych książkach tego brakuje,
18:21
ale z drugiej strony też uważam,
18:25
że ja właśnie nie jestem
18:26
z tamtego pokolenia
18:27
i na przykład jak rozmawiam
18:28
z Bogną Świątkowską,
18:29
czyli aktualnie prezeską
18:31
Fundacji Benzmiana,
18:33
zasłużonej przede wszystkim
18:35
audycją Color Shock,
18:37
pionierską audycją,
18:38
którą prowadziła w latach
18:39
dziewięćdziesiąt trzy, dziewięćdziesiąt siedem,
18:41
ona zaczęła prowadzić
18:43
gdy mnie jeszcze na świecie nie było,
18:44
więc moja perspektywa,
18:48
będzie myślę, że zupełnie inna
18:49
niż właśnie osoby, nie wiem,
18:52
piętnaście lat starsze ode mnie.
18:53
Mnie tutaj przy tym wywiadzie
18:55
bardzo silna ciekawość
18:58
ale jak to wtedy było,
19:00
a dlaczego nie inaczej,
19:01
a dlaczego zostało zrobione
19:03
coś w taki, a nie inny sposób.
19:05
No i pewnie jeszcze jakiś aspekt
19:06
tutaj mógłbym wymienić,
19:07
ale na tym jednym poprzestanę.
19:09
W każdym razie mówię,
19:10
pewnie, gdybym się urodził
19:13
mógłbym na pewne sprawy
19:16
w inny sposób różne rzeczy
19:17
zagaić podczas wywiadu.
19:18
Moja perspektywa też może być
19:20
na swój sposób unikalna
19:21
i może w jakiś sposób
19:25
no ta Bogna Świątkowska
19:28
od swoich dawnych słuchaczy,
19:31
powtarzające się w kółko,
19:32
albo te same opinie,
19:33
to już znana pamięć,
19:35
a tu nagle ma przed sobą
19:37
po prostu nigdy w życiu nie słyszał
19:41
i widzi, że podchodzi do niej
19:43
też może bez na przykład
19:44
takiego namaszczenia,
19:46
z gigantycznym szacunkiem,
19:47
to może być w jakiś sposób
19:49
dla niej perspektywa.
19:50
Czasem bycie z zewnątrz
19:53
Filipa Kalinowskiego,
19:56
o której wspomniałaś,
19:59
to nie jest hip-hop rozmowy,
20:03
nie tak kolorowe realia
20:05
Warszawy lat dziewięćdziesiątych.
20:08
w audycjach kulturalnych,
20:12
ten wątek społeczny
20:14
do historii jednostek,
20:16
na czym Ty się skupiasz
20:25
wielu ze swoich rozmówców,
20:29
do tego świata hip-hopu.
20:31
Chyba nikt nie powiedział,
20:33
że jest tak jak mówisz,
20:35
musiałbym sobie jeszcze
20:36
na spokojnie przeanalizować
20:40
chociaż jak się spojrzy
20:43
wywiad z Diskretem,
20:56
dzisiejsza perspektywa
20:57
jest delikatnie inna,
20:59
że po wielu latach przerwy
21:02
jakkolwiek wrócić do nagrywania.
21:03
To jest jakiś wyjątek,
21:04
który tutaj mogę wymienić.
21:06
myślę, że jest dokładnie
21:07
taka jak powiedziałaś.
21:08
Na pewno w tym tomie szóstym
21:10
potwierdza to Fish,
21:13
że już od wielu, wielu lat
21:15
nie nagrywa muzyki,
21:17
którą można by nazwać
21:19
to właśnie gdy go zapytałem,
21:22
że dalej ten hip-hop
21:26
do książki o hip-hopie,
21:30
czy to jest dla niego ok,
21:32
czy wręcz przeciwnie,
21:33
chciałby, żeby mu już
21:35
bo teraz tworzy zupełnie inną muzykę,
21:37
to powiedział, że absolutnie nie
21:39
i wręcz jest dumny z tego,
21:41
że dalej w tym kontekście
21:44
tak i że hip-hop mu
21:45
cholernie dużo dał,
21:47
a to, że jakby był dla niego
21:49
bardziej punktem wyjścia
21:51
niż zamkniętym polem,
21:52
z którego ani myśli
21:55
no to jest inna kwestia.
21:56
Tak, więc rzeczywiście
21:57
raczej jest poczucie,
22:04
tak, bo koniec końców
22:05
to jest bardzo fajna sprawa
22:07
no ja też się cieszę,
22:09
były oczywiście momenty
22:10
że się na ten hip-hop
22:13
czy, co możesz głupio przyznać,
22:15
no było tak kiedyś,
22:17
delikatnie wstydziłem,
22:19
jestem na maksa szczęśliwy,
22:21
że jest to jakaś część
22:23
nie wypieram się tego,
22:24
tak wychowałem się na tym
22:26
i też, no cieszę się,
22:27
że miałem możliwość
22:29
od siebie dorzucić,
22:32
Nie da się z pewnością
22:32
opowiedzieć tej ponad
22:34
trzydziestoletniej historii
22:35
też bez odniesienia
22:38
przełomu lat dziewięćdziesiątych
22:42
o którą chciałam cię zapytać,
22:44
no bo pojawiają się
22:45
na przestrzeni całej tej serii
22:50
do audycji Color Shock,
22:51
do audycji w Trójce,
22:53
oczywiście do magazynów również,
22:58
jest dzisiaj dotrzeć
23:01
Wspomniałeś o Bibliotece Narodowej.
23:03
Czy są gdzieś jeszcze
23:04
zapisy tych programów?
23:05
Jeśli chodzi o archiwalne audycje,
23:09
na przykład jeśli chodzi
23:14
Być może, no gdzieś
23:15
na kasetach u ludzi,
23:16
u dawnych słuchaczy,
23:18
spotykając się z Bogną Świątkowską,
23:21
której nie słyszałem
23:22
przez choćby sekundę
23:24
w całym swoim życiu.
23:25
Natomiast jeśli chodzi o
23:29
de facto powinny być
23:33
w Bibliotece Narodowej,
23:34
jako że każdy wydawca
23:36
ma święty obowiązek
23:41
do tejże biblioteki
23:42
i nie tylko tej zresztą.
23:44
nie wszyscy wydawcy
23:49
z zasobów Biblioteki Narodowej
23:55
mieć takie przeświadczenie,
23:58
absolutnie wszystko,
23:59
żeby być do tych wywiadów
24:00
jak najlepiej przygotowanym,
24:06
czy właśnie przypadkiem
24:08
nie ma w swojej kolekcji
24:09
takiego a takiego tytułu,
24:11
numery takie a takie.
24:12
No i to się spotkało
24:14
Był jeden człowiek,
24:15
o pseudonimie Hans,
24:16
bardzo ci dziękuję,
24:19
Ale to nie ten Hans.
24:22
Hans, z którym wywiad
24:23
jest w piątym tomie,
24:29
z brakującymi numerami ślizgu,
24:33
nie ma skanów w internecie,
24:35
nie ma ich w Bibliotece Narodowej,
24:45
Więc różnymi kanałami,
24:48
do tych rzeczy dotrzeć.
24:50
Nie do absolutnie wszystkich,
24:51
tak, no bo okazało się,
24:53
ten numer tego czasopisma
24:58
musiałem pogodzić się
24:59
i z niepowodzeniem.
25:01
Do audycji niestety
25:02
nie sposób często dotrzeć,
25:07
jak się odpowiednio
25:09
to można tam dotrzeć.
25:11
To jeśli ktoś z Państwa
25:12
ma przypadkiem audycję
25:16
słać do Jacka Balińskiego
25:22
Przeczytają Państwo
25:24
To nie jest hip-hop
25:26
Jej ostatni szósty tom