Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Edukacja Kultura lokalnie skuteczna

Kultura lokalnie skuteczna

Audycje Kulturalne 6 marca 2025
Kultura lokalnie skuteczna

Animacja lokalnej kultury pełni wiele funkcji. Może być praktyką rozwijającą aktywne uczestnictwo w kulturze, czynnikiem zmiany społecznej, generatorem zrównoważonego rozwoju. Może być też narzędziem tworzenia struktur umożliwiających pełną i autentyczną partycypację. Jest bowiem zorientowana na budowanie poziomych relacji międzyludzkich, które są podstawą współpracy i budują kapitał społeczny.

O tym dyskutowali uczestnicy jednej z debat współKongresu Kultury: Beata Cyboran, Magdalena Ulejczyk, Filip Kijowski, Natalia Nowacka, Sulisława Borowska. Zapraszamy do słuchania.

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
Dzień dobry Państwu, ja się nazywam Paweł Łysak, jestem członkiem zespołu programowego Współgresu Kultury.
Chciałem Państwa bardzo serdecznie przywitać, przywitać Państwa tutaj zgromadzonych na widowni i panelistki, panelistów tego ważnego panelu o kulturze lokalnej, o animacji kultury lokalnej, o uczestnictwie.
Chciałem powiedzieć, że debaty są rejestrowane, więc proszę uważać co będziecie mówić, ale mówię to dlatego, przepraszam za żart, ale mówię to dlatego, że będzie można je po prostu potem zobaczyć, odsłuchać i to wszystko co powiecie Państwo tutaj nie zaginie.
Także wszystko też dokumentujemy. Ja w tej chwili odłożę mikrofon, jak już podziękuję i siądę na widownię, odłożę mikrofon tutaj na ten stojak i potem jak przyjdzie runda pytań, to tutaj będzie można podchodzić i stąd zadawać pytania, żeby je wszyscy słyszeli i żeby się nagrały. Dobrze? Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Tak strasznie konieczna, więc waszych rekomendacji, waszych przemyśleń, waszych uwag, spostrzeżeń, może też pytań, chociaż nie czujemy się specjalnie ekspertami do wypowiadania się, ale na pewno z chęcią wysłuchalibyśmy wszystkich waszych przemyśleń.
Mamy też taki pomysł, żeby bardziej aktywnie tutaj próbować, bo wiem, że nie wszyscy będą mogli, albo będą chcieli, albo będą mieli taką potrzebę, ochotę, życzenie, żeby skorzystać z mikrofonu, który stoi na scenie i żeby podzielić się swoimi przemyśleniami.
Więc takim też naszym pomysłem jest uruchomienie takiej serii tak zwanych, ja to sobie określiłam mianem zeszyt książki zażaleń.
Takie zeszyty książki i taka księgi skargi zażaleń chcemy tutaj uruchomić w formie takich bloków, w których możecie zapisać swoje przemyślenia, swoje uwagi, coś co pojawi się w trakcie debaty i być może będzie dla was interesujące, czym chcielibyście się podzielić.
Mówię w sytuacji, gdyby nie zostało czasu, możliwości, ochoty, żeby podzielić się tym ustnie.
Tutaj z Natalią uruchomimy, ja postanowiłam zostawić to tutaj gdzieś w rzędach początkowych.
Mogę jeden, jeśli można.
I tutaj może też zostawię.
Okej.
Na razie wydaje mi się, że może nie do końca się to przydać, ale może w trakcie pomoże w podzieleniu się różnymi przemyśleniami.
Drugą kwestią jeszcze, o której chcielibyśmy powiedzieć, to będzie taki motyw karteczek, które tutaj zostaną uruchomione przez Anię Michalak-Pawłowską, ale na razie może jeszcze poczekajmy na te karteczki.
Te nasze karteczki w formie takich tych przyklejanych sticków chcielibyśmy również uruchomić jako materiał, który byśmy zebrali od was z rekomendacjami i przemyśleniami.
I oczywiście każdy może dowolną rekomendację, dowolne spostrzeżenie.
Aczkolwiek dotyczące tego, co będzie, mam wrażenie, takim głównym motywem i wątkiem naszej debaty, czyli w jaki sposób systemowy wesprzeć animację kultury na poziomie lokalnym, bo to jest takie nasze główne zapytanie, żebyśmy te rekomendacje mogli w jakiś sposób zgromadzić, zebrać, przemyśleć.
Będą tu takie przestrzenie na podłodze, pomyśleliśmy na przyklejanie tych karteczek z przemyśleniami, więc jak będziecie wychodzili, a coś wam do głowy przyjdzie, czym chcielibyście się z nami podzielić, to serdecznie zapraszamy do takiej formuły pozostawienia po sobie śladu, który będzie dla nas materiałem też dającym nam feedback, czy o tym, o czym dzisiaj mówiliśmy, jak wy to widzicie, w jaki sposób to postrzegacie, jakie jeszcze dorzucilibyście do tego swoje własne przemyślenia.
Aniu, w trakcie, jak ci się uda, albo teraz, jak tam wygodniej.
Dobrze, więc tak, po pierwsze może powinnam się przedstawić, ja się nazywam Beata Cyboran, jestem, właściwie funkcjonuję przez ostatnie lata jako akademiczka, pracuję w Instytucie Sztuki i Designu w Katedrze Nauk o Sztuce Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Jestem teoretyczką, badaczką zajmującą się edukacją, animacją kulturową, uczestnictwem w kulturze, rozwijaniem publiczności, troszeczkę polityką kulturalną na poziomie lokalnym.
To są zagadnienia, które mnie interesują teoretycznie, ale tutaj dzieląc się z koleżankami, chcę też powiedzieć, że przez 12 lat prowadziłam festyny wiejskie,
więc nie jestem tylko teoretyczką, jestem też praktyczką, może już od jakiegoś czasu mniej praktykuję, a bardziej teoretyzuję w temacie, ale mam za sobą na pewno też jakiś background doświadczeniowy.
To tyle, jeśli chodzi o mnie. Moimi współpanelistami będzie Magda Ulejczyk, Sula Borowska, Filip Kijowski, Natalia Nowacka i nasz specjalny gość, Marcin Piotrowski,
który również postanowił, że zgodził się dołączyć do naszego zespołu panelowego. Dlaczego to się wytłumaczy, jak przyjdzie na niego kolej.
Jeśli chodzi o przedstawienie, kim dokładnie są moi paneliści, gdzie działają, w jakich obszarach, z jakimi grupami pracują, to takie swoje dosje przedstawią samodzielnie, więc ja w ten temat nie będę wchodzić.
Ja też zaczynając to naszą dzisiejsze spotkanie, zastanawiałam się, kto będzie na widowni, kto będzie tutaj właśnie po drugiej stronie, kim będziecie.
Czy jesteście animatorami, czy jesteście edukatorami, czy twórcami, artystami, czy jesteście bardziej organizatorami, kim się czujecie.
Wydaje mi się, że patrząc też po innych panelach, przekrój osób uczestniczących we współkongresie jest bardzo, bardzo różnorodny,
więc witam oczywiście was wszystkich, reprezentujących zarówno ośrodki duże, duże miasta, mniejsze miejscowości, najróżniejsze wspólnoty zainteresowań, z którymi pracujecie, dla których pracujecie, w których działacie.
Też moi paneliści to są osoby aktywne w działalności społeczno-kulturalnej, kulturowej, w swoich środowiskach, w swoich lokalnościach,
ponieważ też chcę zwrócić na to uwagę, że nie traktujemy lokalności tylko w kontekście i w takim myśleniu o lokalności terytorialnej.
Myślimy także o lokalnościach mniej, o lokalnościach jako wspólnotach zainteresowań, o lokalnościach jako wspólnotach,
które różnymi kwestiami, wartościami, sposobami funkcjonowania są ze sobą połączone.
Więc nie chcielibyśmy też, żeby to hasło animacja lokalnie skuteczna, czy skuteczna lokalnie odnosiło się,
czy w waszym myśleniu tylko i wyłącznie do jakichś przestrzeni terytorialnych, mniejszych miejscowości,
ponieważ te lokalności, z którymi pracujemy są w bardzo różnych przestrzeniach, w bardzo różnych zakresach, w bardzo różnych obszarach.
To co jeszcze, na co chciałabym zwrócić uwagę, być może czytaliście opis naszej debaty,
dlaczego rozmawiamy o animacji skutecznej lokalnie?
Dlatego, że w ogóle ten temat animacji skutecznej lokalnie został zainicjowany przez Stowarzyszenie Forum Kraków,
Stowarzyszenie Animatorów i Animatorek Kultury Forum Kraków.
Też usprawiedliwiam się, że jestem członkiem zarządu stowarzyszenia
i poniekąd reprezentujemy tą dzisiejszą debatą materiały czy przemyślenia,
które zostały wypracowane przez Forum Kraków.
Z drugiej strony, jakby współorganizatorami czy podmiotami,
które z nami przy konstruowaniu tej debaty brały udział, czy pomagały nam,
to jest Mazowiecki Instytut Kultury, Stowarzyszenie Centrum Aktywności Lokalnej,
Stowarzyszenie Dyrektorów i Dyrektorek Samorządowych Instytucji Kultury.
Tutaj ta debata była konsultowana też przez takie podmioty.
Dlaczego Forum Kraków wymyśliło i takie przemyślenie się pojawiło,
że chcielibyśmy jeszcze raz powiedzieć o tym, co myślę wszyscy doskonale wiemy
i z czym się zgadzamy, że kultura jest ważnym elementem,
ważnym czynnikiem, ważnym narzędziem konstruowania różnego rodzaju zmian
w najbliższym otoczeniu, w najbliższych społecznościach.
Bo zdaję sobie z tego sprawę, że wszyscy jesteśmy przekonani o tym,
że tak właśnie jest, ale badania, które, bo też odwołam się odrobinę
do takich mikrobadań, które udało nam się przeprowadzić
przez właśnie Mazowiecki Instytut Kultury i Małopolski Instytut Kultury
w kooperacji. Były to badania zrealizowane w okolicach czerwca
do września tego roku. Badania ankietowe poparte też analizą
indywidualnych case'ów. Te badania są w trakcie opracowywań,
znaczy w trakcie opracowania, więc nie mam jeszcze tutaj żadnych
takich rekomendacji gotowych wynikających z tych badań
i wniosków przygotowanych. Ale wstępna analiza tego materiału
badawczego pokazała na, czy wskazała na takie kwestie,
które troszeczkę, które jakby zmobilizowały nas do podjęcia tematu
kultura jest lokalnie niezwykle istotnym elementem ekosystemu,
bo te badania i animatorów, bo to były badania skierowane
do animatorów kultury działających w różnych przestrzeniach
dla osób, które też identyfikują się jako edukatorzy kulturowi,
nauczyciele. Bardzo szeroko potraktowaliśmy tutaj naszych odbiorców
i te badania pokazały takie trzy kwestie, które są bardzo kłopotliwe,
dyskutowane albo właśnie wymagające jakiegoś wsparcia, rozwiązania,
żeby być może nie wybrzmiewały w takim tonie nie do końca przyjaznym.
Mianowicie animatorzy zapytani o sukces swoich działań odpowiedzieli,
że ich sukcesem jest coraz więcej organizowanych wydarzeń.
Większa frekwencja, duża ilość imprez, duża ilość przedsięwzięć.
To jest miara sukcesu. Ten sukces wpędza ich w totalne przepracowanie,
w taką sytuację chomika kręcącego się w kółku, przepracowanie wynikające
z nadmiaru, nadmiar wynikający z tego, że tak definiują sami animatorzy,
edukatorzy swój sukces. Okazuje się, że gdzieś w tym całym myśleniu
o sukcesie pracy animacyjnej gubi się to co najważniejsze.
Tak naprawdę celowość tych działań. Bardzo niewielu animatorów wskazuje,
że ich praca jest niezwykle znacząca. Nawet w tej ankiecie
zadaliśmy ostatnie pytanie, a co by było, gdyby nie było twojej pracy,
gdybyś nie wykonał tego, co robisz? I wiecie, że wielu animatorów
powiedziało, że nic by się nie stało? Że nie byłoby problemu.
Nie będzie, to też będzie. No właśnie. Chyba jednak tak nie jest.
Trudno powiedzieć, skąd jest taki poziom też niedocenienia tego,
co robi się, w czym się pracuje, gdzie się działa.
I w związku z tym to zagubienie celów, gdzieś zagubienie się w tej przestrzeni
wywołało taki motyw pomyślenia o tym, że może jednak trzeba się
w jakiś sposób dowartościować. Może należy opowiadać o swoich sukcesach.
Może należy myśleć o swojej pracy w kategorii małych kroczków.
Bardzo często tego, co opisaliśmy, co napisaliśmy w opisie debaty,
mikrozmian, które się dokonują, które może bardzo często jest trudno zauważyć,
a może my je doskonale potrafimy zidentyfikować, ale nie umiemy o nich mówić
jako o kwestii niezwykle znaczącej, wpływającej na szerszy kontekst.
Przecież doskonale zdajemy sobie sprawę, że dużymi krokami
niczego się nie realizuje. Zmiana przychodzi poprzez drobne, małe działania,
nawet powiedziałabym mrówczą pracę rzeszy animatorów, edukatorów,
którzy w swoich środowiskach, w swoich przestrzeniach działają.
Wyniki tych badań postanowiliśmy przekuć w taką debatę,
która by pokazała, że animacja na poziomie lokalnym jest skuteczna,
że mikrozmiany prowadzą do czegoś większego i bardziej znaczącego,
że warto opowiadać o swoich sukcesach, ponieważ przez pryzmat tych sukcesów
możemy pokazywać rzeczywistą zmianę, jaka w społecznościach
najróżniejszych lokalnych się dokonuje.
I w związku z tym też takie gdzieś myślenie zaczęło przyświecać
członkom stowarzyszenia podczas spotkań, że może przyszedł też czas
na wymyślenie, skonstruowanie, zaprojektowanie, zaprogramowanie,
podpowiedzenie różnym instytucjom zarządzającym rozwiązań,
które systemowo wsparłyby działalność rzeszy animatorów kultury
na poziomie środowisk lokalnych.
Jak już powiedziałam, w różnych lokalnościach różnie definiowanych.
Animatorów zinstytucjonalizowanych albo umocowanych w instytucjach,
animatorów pozainstytucjonalnych, freelancerskich,
NGOs-owskich i wszystkich, wszystkich, którzy w tym obszarze
różnorakie działania podejmują.
Więc tyle mojego wstępu, chyba i tak przydługawego,
a teraz oddaję głos moim panelistom,
żeby dokonali takiego krótkiego zaprezentowania się.
Kim są, kogo są głosem, jaką grupę animatorów lokalnej kultury reprezentują,
jak pracują, na rzecz kogo, dla kogo działają.
Magdalena.
Dzięki Beato za wprowadzenie.
Szanowni Państwo, witam Państwa bardzo serdecznie.
Nazywam się Magdalena Ulejczyk.
Od pięciu lat jestem dyrektorką Mazowieckiego Instytutu Kultury.
Chociaż urodziłam się w Warszawie,
moje korzenie sięgają małych wioseczek na terenie Mazowsza
i tam jest cała moja rodzina i też moje serce na pewno.
Dzisiaj nie reprezentuję siebie przede wszystkim,
a zespół, który działa w Mazowieckim Instytucie Kultury,
to jest ponad 80 osób i wielu współpracowników,
którzy codziennie działają na rzecz lokalnych społeczności
i wsparcia animatorów, animatorek oraz tych mniejszych instytucji kultury
na terenie naszego województwa.
Jesteśmy instytucją regionalną, artystyczną,
której organizatorem jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Nasza siedziba mieści się w Warszawie Przelektoralnej.
Działamy też w ramach naszych instytucji artystycznych,
galerii sztuki.
Nasze galerie to Galeria XX1, Galeria Test, Galeria Foksal, Galeria Elektor.
Mamy też fundusz filmowy, wspieramy polskie produkcje filmowe
i robimy szereg wydarzeń związanych ze wsparciem sektora filmowego.
I mamy wyspecjalizowane działy, które właściwie w MIK-u
opiekują się wszystkimi dziedzinami kultury i sztuki.
Za pomocą tych działań, tych działów wspieramy artystów,
artystki z przeróżnych dziedzin.
Czy to w Warszawie, czy właśnie na terenie Mazowsza,
bo mogłabym tutaj, mamy kilka minut tylko, żeby powiedzieć o sobie,
więc nie będę opowiadać Państwu o bardzo dużej działalności MIK-u,
ale wspomnę chociażby nasze działania takie,
jak Mazowiecki Fundusz Teatralny, dzięki któremu szkolimy i pomagamy
animatorom, którzy zajmują się społecznościami teatralnymi
w swoich miejscowościach.
Mamy też ogromny dział Mazowiecki Obserwatorium Kultury,
dzięki któremu wspieramy dobrostan animatorów i animatorek kultury,
bo właściwie nie chciałabym już mówić,
że zajmujemy się profesjonalizacją tego sektora,
bo nasze doświadczenia pokazują, że ten sektor jest wyspecjalizowany
i animatorzy, animatorki, osoby pracujące w instytucjach kultury
to są eksperci, ekspertki, oni wiedzą co robią,
oni wiedzą dlaczego to robią, a tak naprawdę takim wyzwaniem
teraz dla nas w MIK-u jest zadbanie o ich dobrostan,
więc trochę mniej robimy już takich szkoleń skierowanych
na kwestie związane z wiedzą, a bardziej przyglądamy się
sytuacji psychicznej, sytuacji osamotnienia tych osób
w swoich społecznościach i robimy szereg wyjazdów dobrostanowych.
Tutaj, nie wiem, właśnie widać taki jeden z wyjazdów,
czy kolonie dla dorosłych, które realizujemy w ramach projektu
Bardzo Młoda Kultura, jesteśmy operatorem regionalnym tego programu
i tutaj również wspieramy animatorów, animatorki, osoby z edukacji,
które współpracują z młodzieżą i takie wyjazdy organizowaliśmy też,
które miały dużo o dobrostanie również i o takim wsparciu psychicznym.
Więc mogłabym o tym dużo mówić, a bardzo Was zachęcam,
jeżeli nas jeszcze nie znacie, żebyście zaglądali na stronę
Mazowieckiego Obserwatorium Kultury, gdzie szereg tych działań
wspierających sektor jest wymienionych.
Można się zapisywać też na różnego rodzaju sytuacje wsparciowe,
coachingowe, jeden na jeden, takie programy też mamy.
Mamy też program towarzyszenia, w którym wspieramy mniejsze instytucje kultury
w miejscowościach do 30 tysięcy mieszkańców i tam przechodzimy
z dyrektorem, z dyrektorką, z zespołem taki proces wzmacniania zespołu,
ale też szukamy sytuacji, z którymi się mierzą, nawet legislacyjnych
i tego typu zapraszamy ekspertów, którzy mogą w konkretnym problemie
pomóc instytucji.
Więc nie wiem, czy jeszcze mam czas, żeby mówić o Miku.
Jeszcze chwila.
Więc tak naprawdę chciałabym też powiedzieć, że tworzymy zespół osób,
które są w jakiejś części cały czas w terenie i to jest, tak naprawdę MIG
to są osoby, które mam nadzieję i tak wiem, że tak jest, bo otrzymuję
mnóstwo takich informacji zwrotnych, które są same w sobie ogromnym wsparciem,
czasem telefonem zaufania dla środowiska, czasem też są osobami,
które bezpośrednio łączą różne środowiska ze sobą i też kiedyś pamiętam
robiliśmy jakąś konferencję w Miku i akurat zrobiliśmy ją w Warszawie
i były takie głosy z sali, co wy tu w Warszawie wiecie, w tym Mazowieckim
Instytucie Kultury, tu na tej elektoralnej, oderwani jakby od tej sytuacji,
która jest w terenie.
Ja wtedy powiedziałam, że wiemy, ponieważ my tak naprawdę jesteśmy cały czas
w terenie. Czasami moich pracowników nie widzę przez kilka tygodni,
bo się mijamy, bo są w różnych subregionach i działają bezpośrednio
w instytucjach.
Więc MIG to przede wszystkim wspaniałe ekspertki i eksperci,
którzy oddają też swoje serce, zaangażowanie ogromne,
żeby wysłuchać, co się dzieje lokalnie i szukać razem rozwiązań
na naprawdę już takie konkretne wyzwania i problemy, które się pojawiają.
Więc podsumowując, jesteśmy dla Was. Dzięki.
Tak, tutaj taką zrobiliśmy troszeczkę różnorodność naszych panelistów
z tego względu, że pośród panelistów mamy reprezentantów różnych instytucji,
podmiotów niezależnych, podmiotów samorządowych, działaczy
w najróżniejszy sposób umocowanych w swoich instytucjach
albo około instytucji.
A Magda akurat reprezentuje, można powiedzieć, ten poziom instytucji parasolowej
dla tych, którzy w terenie, w lokalnościach najróżniejszych swoich,
no głównie oczywiście związanych tutaj z Mazowszem,
no bo reprezentujesz Mazowiecki Instytut Kultury,
jesteś reprezentantką.
Sula.
Dzień dobry wszystkim.
Przelećmy.
Tak, ja oczywiście jestem głosem swoim, działającym w różnych przestrzeniach.
Jedna przestrzeń to Kaszubski Uniwersytet Ludowy,
w którym działam od lat przeszło 20.
I w kontekście dzisiejszego spotkania myślę,
najważniejsze to, co o Kaszubskim Ulu można powiedzieć,
to, że działamy z i wspieramy środowisko,
nazywamy tak reanimatorek, czy reanimatorów życia społecznego na wsi,
czyli osób, które chcą budować relacje społeczne,
ale też na bazie dziedzictwa kulturowego,
też w kontekście wielokulturowości miejsca, w którym działam,
czyli Pomorza, Kaszubi.
Dzisiaj do państwa przejechałam właśnie z tamtych terenów.
Ale też jestem głosem animatorki działającej lokalnie
w sołectwie o cudownej nazwie Nowa Ameryka,
w której mieszkam od lat 14, na Kaszubach oczywiście, Nowa Ameryka.
Mieszkam tam od lat 14, od 5 staram się intensywnie współdziałować
z lokalną społecznością.
My jesteśmy sołectwem bardzo rozrzuconym.
Jest nas tam 110 osób uprawnionych do głosowania,
plus młodzi ludzie.
Bardzo lubię działać z młodymi, od nich się uczę najwięcej
w swoim życiu na tym etapie życia.
Natomiast zbudowaliśmy tam taką grupę nieformalną
i zaczęliśmy od święta sąsiadów i działań z młodzieżą.
W tym roku była czwarta edycja tego święta,
a rok temu powołaliśmy właśnie koło gospodyń
i gospodarzy wiejskich amerykańskie kamieniczki,
bo chcieliśmy połączyć nazwę Kamienicka Huta z Nową Ameryką.
Tak, ja też przygotowałam kilka zdjęć.
I to tak, mamy tutaj lawendę i pewnego owada.
Może ktoś z Państwa wie, co to za owad cudowny.
Taki widok też mam z okna, bo mamy też gospodarstwo,
kawałek ziemi i tam doświadczamy różnych rzeczy i sytuacji.
Też pole lawendy i chciałam być w swoim etapie w życiu
teraz może w aktywności tej wspierającej animatorki
i sama w byciu animatorką, edukatorką.
Żeby zobaczyć takiego owada, to przynajmniej z mojej perspektywy
trzeba potrafić się zatrzymać,
co nie jest takim łatwym i prostym zadaniem.
Myślę, że dla większości osób tu siedzących,
chyba że jestem w błędzie, że Państwo już potraficie.
Więc kwestia zatrzymania się, zobaczenia gdzie jestem.
Co mam, a czego nie mam i wyznaczania sobie,
czyli redefiniowania różnych celów.
Drugie to praca zrobiona w szkle.
Pracownię, raz mężem prowadzimy pracownię fuzingu.
Uczymy się tego, to też jest miejsce spotkania lokalnych mieszkańców,
bo my nie mamy wspólnego miejsca, spotykamy się po domach.
I ten pomysł na tą dyscyplinę rękodzielniczą
pojawił się w jednym z kryzysów, w których miałam działalności.
Przemęczenia, odchodzenia zespołu, braku środków i tak dalej.
I tak jak mnie wcześniej mąż namawiał,
że zacznijmy coś robić tam w tej pracowni,
w tym dawnym chlewie, że tak powiem,
gdzie kiedyś świnie krowy stały,
to ja oczywiście nigdy nie miałam czasu.
Jak pojawił się kryzys, to okazało się,
że to była taka przestrzeń dla mnie bardzo ważna,
nabierania sił, a rozwijaliśmy się zupełnie od...
Znaczy nie mamy doświadczenia, nie mieliśmy takiego artystycznego.
A kolory zresztą, ciepłe ognia, ale też żółty i czarny
to kolor kaszu, można powiedzieć.
Uwielbiam, znaczy uwielbiam, lubię tworzyć przestrzenie,
uczestniczyć w różnych przestrzeniach, gdzie spotykają się ludzie.
Ludzie, którzy mają czas na to, żeby porozmawiać,
żeby się poznać, zainspirować, ale też bezpieczniej przestrzeni
do dzielenia się swoimi refleksjami
i też w pełnym szacunku nawet i wtedy,
albo i wtedy, kiedy mamy różne zdanie.
I tu oczywiście są różne sytuacje,
ale chciałam powiedzieć to na dole,
to spotkanie, które odbyło się parę lat temu,
jak już mogliśmy się pokowicie spotkać
i nazywaliśmy je wspólnie z profesorem Cezarem Obraktem Prądzyńskim,
który wczoraj tutaj był obecny,
nieśpieszne, międzyświatowe spotkanie kultury.
Nieśpieszne, bo celem, który sobie założyliśmy,
to jest spotkanie.
Będziemy tak długo, jak będziemy.
Wiedzieliśmy, że to jest w kulu,
więc nikt nam drzwi nie zamknie.
Czyli, że mamy czas, żeby porozmawiać
o różnych sprawach dla nas ważnych.
Międzyświatowe, sama nazwa,
bo ludzie działający w instytucjach kultury,
nieformalni, formalni, badacze, badaczki,
lokalni aktywiści.
Spotkanie, bo tak jak powiedziałam,
celem, żeby się spotkać i pogadać
i kultury dla tych osób,
które działają w kulturze,
z kulturą, poprzez kulturą.
Kolejne.
Tak, to jest w takiej przestrzeni,
przeleciało, w takiej przestrzeni działam,
choć Kaszuby też się zmieniają
i działamy nie tylko z mieszkańcami,
którzy od pokoleń mieszkają na Kaszubach,
ale coraz więcej przenosi się do nas osób
z metropolii, z innych zakątków Polski.
Ja bardzo lubię różnorodność
i uważam, że to jest ogromny zasób.
Czasami trudne są sytuacje,
żeby się usłyszeć i nie zdominować.
Więc to jest moja droga.
Staram się wypoczywać też w przyrodzie,
która, asfalt już kładą dwóch lat
i on się pewnie pojawi,
więc przyroda też mi dużo daje
w mojej takiej codziennej aktywności.
A to zdjęcie przed naszą pracownią,
miejscem też spotkań lokalnych
mieszkańców i mieszkanek.
Tam odbyły się warsztaty
tradycyjnego wyplatania wieńców dożynkowych.
I ja powiem tak, dziedzictwo dla mnie
jest bardzo ważne w kontekście wielokulturowym,
ale też, żeby się kultura mogła,
znaczy, żebyśmy szli do przodu,
kultura też się musi rozwijać
i też tworzę takie przestrzenie,
gdzie i pojawiają się nowe dyscypliny,
czy sztuki ludowej,
czy rękodzieła artystycznego
i też jestem otwarta na te przemiany,
a nie wszyscy też chcemy to zaakceptować.
Więc uważam, że ważne jest,
żeby wiedzieć, skąd jesteśmy,
jaka jest tożsamość moja,
tożsamość miejsca,
ludzi, z którymi działam,
ale też potrzebujemy tego rozwoju.
I to wszystko. Dziękuję.
Filip.
Filip tutaj pojawił się jako reprezentant działania
w lokalności zupełnie inaczej definiowanej
niż Magda, niż Sula.
Reprezentuje bibliotekę Azyl
działającą przy Galerii Rabilient w Lublinie.
Jaka jest twoja lokalność, Filip?
Cześć, mam na imię Filip.
Dzięki za przedstawienie.
Używam zainteresów od niego,
jakby ktoś potrzebował tej informacji.
I moja lokalność jest, myślę,
niezwykle rozłożona.
Jakby zdaję sobie totalnie sprawę,
że będąc dzisiaj tutaj reprezentuję głos
wielu osób, które mają różne tożsamości
i staram się też wnieść ich zaplecze
i ich rzeczywistość,
tak żeby ona wybrzmiała.
Może powiem trochę o bibliotece Azyl.
Czym jest ten projekt?
Tutaj mamy nasze logo.
Biblioteka Azyl jest właśnie
w sumie przestrzenią społecznościową,
która funkcjonuje przy Galerii Labirynt.
Jesteśmy w centrum handlowym Plaza,
więc w bardzo publicznym miejscu
w centrum miasta.
Jesteśmy tuż obok siłowni
i często osoby, które chodzą na siłownię,
mylą je z biblioteką
i czasami wchodzą na nas
i szybko uciekają.
A propos takiego wyobrażenia sobie,
gdzie jesteśmy.
I to logo też jest dużym takim
znakiem przy wejściu,
więc widzicie podobno sytuację,
którą widać przy wejściu.
Biblioteka Azyl powstała
podczas rocznej rezydencji
w Galerii Labirynt,
na którą byłem zaproszony
przez Waldemarca Torczuka
w Galerii Labirynt.
I to był 2021-20 rok
podczas pandemii,
kiedy w ogóle nie wyobrażałem sobie,
co można tworzyć,
jeżeli nie ma się dostępu do osób,
z którymi można pracować,
szczególnie, że moje zaplecze
jest związane z choreografią
i z tańcem i z pracą z ruchem
i z byciu z osobami w kole,
w przestrzeni, słuchanie się,
dotykanie nawzajem,
żeby dowiedzieć się czegoś,
co nas interesuje.
I powstał taki pomysł,
żeby zbudować bibliotekę.
I tutaj jest pierwszy dzień
tego pomysłu,
na którym oddałem własne książki
z mojej kolekcji,
książki o szeroko pojętej tematyce
queerowości,
społeczności LGBT+.
Mieliśmy tylko cztery zdjęcia,
więc to kolejne zdjęcie
pozwolę wam sobie wyobrazić.
W ciągu kilku miesięcy
lokalna społeczność
z całego świata,
queerowa w sumie,
bo projekt powstał
bez finansów żadnych,
więc pisałem przez sześć miesięcy
na Instagramie
do osób autorskich
i wydawnictw z całego świata
i w ciągu około czterech miesięcy
otrzymałyśmy około tysiąca książek,
które teraz tworzą
stały zbiór biblioteki,
więc też ta lokalność
właśnie nasza lubelska
jest taką siecią
różnych lokalności,
globalnie,
co myślę,
że jest ważną informacją,
myśląc o takim
intersekcjonalnym
wspieraniu siebie.
Jeżeli chodzi o Bibliotekę Azyl,
tutaj mam też
jeszcze kilka zdjęć,
to są na przykład
zdjęcia z kręgu.
Kręgi są stałym elementem
naszych spotkań,
one odbywają się
co drugą sobotę
i też już teraz
tworzymy Bibliotekę Azyl
jako kolektyw,
wspólnie z Anastas Krusińską
i z Arielem i Halakiem
i te spotkania są
co dwa tygodnie w soboty
i dajemy społeczności lokalni
możliwość zagłosowania.
Ma temat,
na który chce rozmawiać,
czasami są to tematy
przyszłości siebie w Lublinie,
czasami są to tematy
studiów za granicą,
czasami są to tematy
dlaczego kochamy nasze babcie,
więc też to jest o tym,
żeby się spotykać
i nawiązywać więzi,
które mogą być długotrwałe.
I oprócz rezydencji,
oprócz kręgów
mamy spotkania
klubu książki,
mamy spotkania autorskie,
zorganizowaliśmy
dwa lata temu
12 rezydencji
dla osób biurowych z Ukrainy,
artystów i artystek
i dzięki tej lokalności
właśnie globalnej
udało nam się zebrać
dofinansowanie na to,
te osoby,
które wysyłały nam książki,
dwa lata później
zdecydowało się
nasz wesprzeć dalej
i zbudować taki program rezydencyjny.
Poza tym organizujemy
wystawy dla lokalnych artystów
i artystek
i chyba naszą taką celem
czy pytaniem jest,
jak możemy współpracować
z lokalną,
queerową społecznością osób,
które na co dzień
często czują się wykluczone,
które często nie ufają instytucjom,
które często nie ufają
jakimś formom władzy
czy miejsc,
których może jeszcze
nie do końca rozumieją,
mają z nimi doświadczenie
i staramy się bezpośrednio włączyć
w tworzenie naszego programu.
Także trochę jako osoby
tworzące program
rezygnujemy z naszych pomysłów
i naszą energię,
nasze zasoby
wkładamy w to,
żeby te osoby
móc zaprosić
do realizacji
naszego programu wspólnie.
Tu jest jeszcze zdjęcie
z naszych pierwszych urodzin,
które odbyły się
dwa lata temu.
Podczas ostatnich urodzin
dołączyła do nas też
grupa lokalna
My Rodzice,
osób queerowych LGBTQ+,
i pomagali nam
smażyć kiełbaski
wegańskie i niewegańskie.
Myślę, że nie wiem,
czy coś jeszcze mogę powiedzieć.
Myślę, że taką lokalnością
dla mnie też jest
tu i teraz,
czyli dla mnie też
sposób, w jaki spotykamy się
o tym kongresie,
może mieć potencjał
jakiejś lokalności
i też pracując
nomadycznie jako
choreograf i osoba,
która prowadzi
różne zajęcia
związane właśnie z ruchem,
ciekawią mnie
takie przestrzenie
tymczasowej społeczności
i co dzięki takim spotkaniom,
nawet jeżeli my trwają
kilka godzin,
co one mogą
dalej spowodować,
nas otworzyć,
tak żeby później mieć
nową inspirację,
czy nowe zasoby
do tych działań
właśnie w domu,
czy w miejscu,
w którym pracujemy.
I na razie do mnie tyle.
Dzięki.
To jest zupełnie inny
rodzaj lokalności.
Natalia.
Natalia Nowacka,
działająca w Niepołomicach,
wcześniej działała w Myślenicach,
czyli Małopolska,
ale też prezeska
Fundacji Pani na Łąkach.
Więc różna perspektywa
i instytucjonalna,
i poza instytucjonalna
pracy w różnorodnych środowiskach.
Tak, dziękuję bardzo.
Tak, dyrektorka na Polach
i prezeska na Łąkach.
Natomiast rzeczywiście
ta moja perspektywa
jest perspektywą
dosyć złożoną.
Zaczynam od takiego zdjęcia,
żeby się przedstawić,
bo to jest osoba,
która jest dla mnie
szalenie ważna
i jest wielką inspiratorką
tego, jakim jestem człowiekiem,
czym się zajmuję,
ponieważ w centrum tego zdjęcia
ta osoba, która przykuca,
to jest moja babcia.
To jest moja babcia,
która absolutnie
w powojennej miejscowości,
która została dotknięta
tragiczną działalnością,
ponieważ Lipnik,
to jest miejscowość,
mała wieść w Besidzie Wyspowym,
został właściwie spalony
w czasie II wojny światowej
jako działania odwetowe
na partyzantach.
W związku z tym
jestem z miejsca,
w którym nie mamy
rodzinnych pamiątek.
Jesteśmy odseparowani
i właściwie miejscowość,
z której pochodzę
i z którą się bardzo
identyfikuję,
to miejsce,
które powojennie
musiało wybudować się
na nowo.
Ci ludzie musieli
wstać na nogi
nie tylko w takim
materialnym wymiarze
tego słowa,
ale również musieli
wybudować się jako ludzie,
musieli wybudować
jakąś swoją tożsamość
i realizowali to
w bardzo różny sposób.
Wielu z nich
robiło to w kontekście
we współpracy,
w byciu razem
z moją babcią,
która nie tylko
stała się
animatorką życia społecznego,
prowadzącą
teatr amatorski,
współtworzącą
zespół folklorystyczny
Banda Burek,
ale również
będąc przez wiele lat
swojego życia
bibliotekarką.
W tej przestrzeni
biblioteki
działo się
bardzo, bardzo dużo.
To była jedyna przestrzeń
kulturotwórcza
właściwie w tej miejscowości.
Mówimy o małej wsi,
mówimy o Małopolsce,
i to jest taka osoba,
która jest bardzo
dla mnie ważna.
Półtorej roku temu,
no mniej więcej
dwa lata temu
zaczęłam myśleć o tym,
że trzeba coś z tym zrobić.
Z uwagi na to,
że ja mieszkam
w tej miejscowości,
w tym siedlisku naszym,
stwierdziłam,
że trzeba po prostu
sięgnąć do pamięci
i że powstanie
Fundacja Pani na Łąkach.
Ale jak wiecie Państwo,
życie płata nam figle.
W związku z tym,
mniej więcej
półtorej roku temu,
stało się tak,
że rzeczywiście
Pani na Łąkach
zaczęła swoją działalność,
zaczęliśmy spotykać się
ze społecznością,
zrobiliśmy w okolicach
Matki Boskiej Zielnej
takie działanie,
które było
etnobotanicznym działaniem,
zaczęliśmy ze sobą
rozmawiać,
że trzeba coś
zacząć robić
i spotkało się to
z dobrym przyjęciem
w społeczności.
Ja się rozpędzałam,
a jak człowiek się rozpędza,
to zwykle dzieje się coś,
ale nim powiem co,
to powiem,
że to jest dla mnie
szalenie ważne miejsce,
dlatego, że to jest miejsce,
które jest miejscem dziedzictwa
nie tylko takiego historycznego,
rodzinnego,
związanego z archiwistyką,
za którą Pani na Łąkach
w osobie mnie
i na szczęście mojej mamy,
która również wniknęła
w to działanie,
zacznie działać,
ale to jest też takie miejsce,
w którym najzwyczajniej
w świecie,
o czym pewno potem
będziemy mówić,
łapie się oddech,
dlatego, że dla mnie bardzo ważnym
i to w budowaniu tożsamości
mnie jest szalenie ważne,
kontakt z naturą,
kontakt z ziemią.
Ja po prostu mam ogród,
w którym uwielbiam grzebać
i nie mam na to czasu,
ale wiem,
że to jest dla mnie
szalenie ważne
i czasem warto
wcześnie wstać,
żeby pogrzebać
pół godziny w ziemi
przed wyjazdem do pracy.
No i powiem,
co się stało.
W tym czasie,
drodzy Państwo,
bo zaraz powiem jakby
skąd dzisiaj,
stałam się dyrektorką
nowej instytucji,
ale nim się stałam,
to o tym rodowodzie.
Jestem artystką wizualną,
skończyłam Akademię Sztuk Pięknych
i pierwsze moje zawodowe ruchy
to były ruchy związane z ludźmi,
dlatego, że ja wiedziałam,
że chciałabym działać z ludźmi,
że ludzie są mi potrzebni
najzwyczajniej w świecie
do tego,
żeby się w nich odbijać,
współtworząc,
będąc wspólnie.
Więc pierwsze 10 lat
mojego życia zawodowego
to było warsztatowanie.
Ja warsztatowałam
w bardzo różnych instytucjach,
w Akademii Sztuk Pięknych,
w Międzynarodowym Centrum Kultury,
w Muzeum Narodowym
i zbierałam doświadczenia
cały czas w kontekście
bycia w społecznościach,
które są dla mnie
szalenie, szalenie, szalenie ważne.
Mój rodowód to również
pozarządówka,
co też bardzo mocno wpływa
na moje dzisiejsze działania,
dlatego, że znam wagę
tych naszych działań,
wtedy to było
Myślenickie Towarzystwo Kultury,
to również niewielka miejscowość,
ale miejska,
która zaczęła w niezgodzie
na istniejący wtedy
porządek rzeczy w kulturze,
czyli najzwyczajniej w świecie,
na bardzo kiepsko działający
dom kultury,
zaczęliśmy działania oddolne,
działania obok,
tworząc po prostu
alternatywne działania
dla mieszkańców
naszego miasta.
Te działania stały się
dużymi działaniami
na skalę tej miejscowości,
dlatego, że pod naszymi
skrzydłami parasolowo
znalazł się Uniwersytet
III wieku,
znalazły się
liczne grupy nieformalne,
które zajmowały się
kulturą, spotkaniami,
byciem ze sobą,
budowaniem społeczności.
I to wszystko,
co mnie ukształtowało,
to właściwie cały czas
bycie w kulturze,
ale bycie z ludźmi
w bardzo, bardzo różnych sposób,
w bardzo różnych konfiguracjach.
No i jak wracam do tego,
co się wydarzyło,
to wydarzyło się to,
że jak już człowiek
sobie poukłada
i wie, że potrzebuje
od czegoś wentylu
i że będzie robił organizację
i że pani na łąkach
będzie rozwijała skrzydła,
to w moim życiu
zdarzyło się tak,
że dostałam propozycję,
która spotkała się z takim,
nie spotkała się z odrzuceniem,
mimo to, że była to
szalona propozycja,
żeby zostać dyrektorką instytucji,
instytucji w Niepołomicach,
w miejscu,
z którym byłam połączona,
dlatego, że współpracowałam
z ówczesnym Centrum Kultury,
współpracowałam z nim 10 lat
jako osoba prowadząca zajęcia artystyczne,
zarówno dla ludzi bardzo małych,
dorosłych, młodzieży i seniorów,
ale ta propozycja przyszła,
ponieważ ktoś z włodarzy,
burmistrz naszego miasta
stwierdził,
że potrzebuje zmiany w instytucji
i że ktoś mnie polecił
i rzeczywiście z tej naszej pierwszej rozmowy
wyniknęło,
że tak, społeczność jest bardzo ważna
i ona nie do końca jest obecna
w tej instytucji,
której zaproponowano mi dyrektorowanie,
a że sytuacja była też skomplikowana,
to od razu dostałam instytucję,
którą tworzy.
10 domów kultury
na terenie gminy Niepołomice,
jedna świetlica
w jednej z dzielnic Niepołomic,
no i dostałam od razu taki akces,
że do końca roku,
to się działo we wrześniu zeszłego roku,
muszę przygotować instytucję
na przejęcie jeszcze dwóch instytucji
w samych Niepołomicach.
To jest Małopolskie Centrum Dźwięku i Słowa
i otwierająca się
i otwarta od stycznia tego roku
piekarnia sztuki.
W związku z tym, drodzy Państwo,
jak człowiek zaczyna sobie planować
i przychodzi taka propozycja,
to trzeba po prostu zobaczyć
na swój background
i pomyśleć, czy to jest ten moment,
że można zmierzyć się z takim wyzwaniem.
Od roku tak,
od lutego tego roku
jesteśmy polem kultury,
samorządową instytucją kultury miasta
i gminy Niepołomice
i zaczynamy budować, odwracać,
być blisko społeczności,
otwierać się,
dlatego, że o czym pewno
będziemy mówić później,
te nasze instytucje kultury,
bo mówimy o samorządowej,
są bardzo różne.
W bardzo różnych otwartościach
na lokalne społeczności,
w bardzo różnym byciu wspólnie.
Czasem bardzo uważamy
i podskórnie czujemy,
że się wykluczamy,
a tak naprawdę chodzi o to,
żeby po prostu działać,
niezależnie pod jakimi auspicjami,
ale żebyśmy po prostu robili pewne rzeczy wspólnie.
No i to taka fotografia,
która jest takim otwarciem tego lata,
dlatego, że w tym momencie
nasze wydarzenia wyglądają już tak.
Wybrałam akurat takie zdjęcie,
w którym jesteśmy również w kole,
bo to też jest dla nas ważne,
żeby być wspólnie,
ale też dla mnie szalenie ważnym
i to przede wszystkim chciałabym powiedzieć,
jest to ta wspólnota, tak?
Czyli to, że budujemy instytucje,
nie my jako dyrektorzy,
nie my jako zespoły,
tylko budujemy je w kontekście
i budujemy je dla ludzi i z ludźmi.
Dla mnie miarą instytucji jest to,
że ludzie w niej są,
co nie ma najmniejszego związku
ze wskaźnikami.
Dziękujemy.
I Marcin.
Marcin Piotrowski postanowił do nas dołączyć,
zgodził się do nas dołączyć.
Miał uczestniczyć w innej debacie,
ale ta debata nie spotkała się
z pomyślnym przebiegiem głosowania,
o w ten sposób powiem.
A bardzo zależało nam,
żeby Marcin powiedział o swoich doświadczeniach,
swojej lokalności,
o tym, jak dalej będziemy rozdyskutowali
o jego miarach sukcesu
w działaniach animacyjnych,
ale na razie niech nam więcej opowie o sobie.
Nie tylko festiwal Folkowisko,
ale też akcja Kultura w kwarantannie,
na kwarantannie,
w kwarantannie, tak.
Wow.
Kiedyś wszyscy żeśmy się w to bawili.
No tak.
Niechle namotałeś wtedy, Marcin.
Pozwólcie, moja ADHD nie pozwala mi siedzieć,
więc wstanę.
Lepiej was będę też widział,
te światła troszeczkę.
Mam nadzieję, że nie uciekam chłopakom tam od kamer.
Dobra, zacznę od jądra.
Marcin, moja żona Marina
i trójka dzieciaków.
Mikołaj, Mira i Michał.
To teraz taka zagadka dla was.
Ja jestem Polakiem,
mam obywatelstwo polskie.
Marina, którą poznałem w Lublinie na studiach,
jest Rosjanką z Estonii.
Dobra.
Oprócz rodziny i bliskich przyjaciół,
to zgadnijcie, jakie obywatelstwo mają dzieciaki.
Estonka w rosyjskim pochodzeniu,
grudzińskie nazwisko.
Utrudnię wam jeszcze.
Jakiś tam żydowski background.
Ja straszna nuda.
Gdzieś tam spod Chodla sama polska krew.
Nuda.
A dzieciaki?
Dobre pytanie.
No to strzelajcie.
Kurczę, mówiłem, że rodzina ma nie przyjeżdżać.
Okej.
Dobra, to ja mam polski, Marina, estoński,
a dzieciaki mają trzy irlandzkie.
I ostatnio celnik mnie pyta na przejściu granicznym,
panie, ale co to jest?
A ja mówię mu Unia Europejska.
Bo wyjechaliśmy do Irlandii po studiach socjologii w Lublinie
i tam się urodziły dzieciaki,
siedem lat temu wróciłem.
Te takie logotypy różne,
to rzeczy, które w jakiś sposób tam kreowałem,
kierowałem kilkoma rzeczami.
Ale chciałem wam opowiedzieć, jak już mamy to jądro,
to troszeczkę szerzej.
Jak myślicie, kto jest na tym zdjęciu?
Strzelajcie.
Rodzina, tak?
Ktoś więcej niż tylko rodzina.
Sąsiedzi.
Bardzo dobrze.
To są wszyscy moi sąsiedzi.
To jest wioska Gorajec.
Tu nawet jest bonus,
bo ci tacy ubrani w stroje ludowe,
to przyjechali do nas z sąsiedniej wioski,
bo to są nasze dożynki, tam z wąsem nasz sołtys.
Tak jak wy byście przyjechali do Gorajca,
to byście podwolili liczbę mieszkańców.
To ja się cieszę,
bo to tak jakbyśmy nagle na Stadionie Narodowym robili kongres
i dzisiaj przyszły tam miliony,
jakbyśmy mieli w Gorajcu.
41 osób mieszkających w Gorajcu.
Co można robić w takiej wiosce na Podkarpaciu,
10 kilometrów od granicy?
Wszystko.
No dobra.
To robimy coś takiego.
W ogóle zapytam się,
czy ktoś z was kojarzy nazwę Folkowisko?
Nie musicie się.
Nie, nie jest źle.
Bo Folkowisko ma trzy nogi.
Ponoć stół lepiej wtedy stoi.
Tam ktoś machnął.
Skąd kojarzycie Folkowisko?
Jako co?
Festiwal.
Dobra.
Ktoś kojarzy niejako festiwal?
Dobra.
Wsparcie dla Ukrainy.
Super.
Dobra.
Mamy to.
No i trochę takich działań oddolnych.
Zaraz wam o nich opowiem.
To jest właśnie festiwal.
I do tego się zaczęło.
W naszej wiosce zaczęliśmy,
jak kilkanaście lat temu,
mówiliśmy się z przyjaciółmi,
zróbmy coś, żeby się spotykać,
ale żeby też ludzie usłyszeli o tym końcu świata.
I zrobiliśmy festiwal Folkowisko,
w różnicę naszego ślubu z Mariną.
I nagle się okazało,
że na ten festiwal zaczęli przyjeżdżać ludzie.
I to jeszcze za to płacą.
I to nie tam tanio.
Nie ma tak lekko.
Bo słabi jest...
Ja myślałem, że to nas władza nie lubi,
ale okazuje się, że my słabe wnioski piszemy po prostu.
I opieramy się w wsparciu finansowym na biletach,
które ludzie kupują.
Jak myślicie, ilo osób przyjeżdża do wioski,
gdzie jest 41 osób i trzeba tam ze trzystówki
za festiwal zapłacić?
300.
Musieliśmy ograniczyć.
W 2019 przegięliśmy trochę, bo przyjechało około 2 tysięcy osób.
I teraz dla ekologicznej pojemności naszej miejscowości
zmniejszyliśmy do tysiąca.
Bo to, co organizatorzy mają największy problem,
to rury kanalizacyjne, woda.
To nie to, że tam ten, tylko z tym był problem.
A to jest ekipa.
Ekipa ludzi różnych.
Od jakichś budowlańców, przez profesorów, uniwersytetów.
To są wszystko wolontariusze.
Bo mamy na festiwalu zatrudnione tylko cztery osoby ochrony,
jako taka, a reszta to tworzy ekipa.
I festiwal Folkowisko.
Dzieje się od 14 lat w niewielkiej właśnie wioseczce.
I to jest taki tygiel kulturowy, dziwny festiwal.
Cieszę się, że wybrany już kilkakrotnie
do grona najlepszych festiwali w Europie.
A to, co powiedzieliście, druga noga Folkowiska,
to jest ta ekipa, a dokładniej dwa tysiące ludzi,
którzy przez tą ekipę przeszli.
To jest Fundacja Humanitarna Folkowisko.
Bo myślałem, że ja mieszkam sobie na końcu świata.
Gdzieś w jakiejś wiosce.
Wrony tam zawracają, nie?
Kończy się.
Ale okazało się, że trzy lata temu
wojna zapukała do naszych bram.
Ja mieszkam 10 kilometrów od granicy z Ukrainą.
I nasza ekipa z robienia festiwalu
zrobiła festiwal pomagania.
Te same doświadczenia, które mamy w kulturze.
Stawianie namiotów, karmienie ludzi,
koła gospodyń, elektryki, rozkładanie,
kierowanie tłumem.
Ja byłem dyrektorem rokowego festiwalu
w Cieszanowie 10 tysięcy ludzi.
To samo, co mieliśmy na granicy,
tylko po ukraińskiej stronie.
Przeszliśmy na drugą stronę.
Jesteśmy tam do tej pory.
Wczoraj byłem w Ukrainie.
Dzisiaj jestem tutaj z wami.
I to jest ekipa wielonarodowa,
którą też tworzy Folkowisko.
I jeszcze jest stowarzyszenie,
które powstało później niż festiwal.
Jutro mamy walne zgromadzenie.
Przyjeżdżają ludzie z całego Polski,
a nawet świata,
żeby pomyśleć, co możemy zrobić
dla tej małej społeczności.
Jutro o 16 będziemy na przykład
po naszej cerkwie oprowadzać,
jako zbiórkę na operację dla chłopaka
od nas z gminy.
Dzień otwarty po prostu będziemy
jako wolontariusze
oprowadzać przez najbliższe trzy dni.
Więc trzy odnogi Folkowiska
na trzech różnych etapach.
A o tym, jak tam działamy,
porozmawiamy sobie w samej debacie.
Troszeczkę przedługawe były te bio,
tak zwane, i prezentacje,
ale bardzo nam zależało,
żebyście poznali konteksty.
Bo kiedy chcemy mówić
o mikrozmianach poprzez nasze działania,
kiedy chcemy mówić o skuteczności
w lokalnych środowiskach,
bardzo ważny jest kontekst.
Bo ten kontekst jakby pokazuje,
jaki sposób definiowania właśnie
zmiany społecznej, sukcesu
gdzieś się pojawia.
Pierwsze pytanie moje,
które chciałabym wam zadać,
to o właśnie te mikrozmiany.
Czy wy je w swoich działaniach obserwujecie?
Jak zdefiniowalibyście te mikrozmiany?
Czym te mikrozmiany są?
Czy uważacie, że te mikrozmiany
mają moc oddziaływania na zmianę
mocniejszą, większą,
poprzez działania instytucji parasolowej,
jaką jest Mazowiecki Instytut Kultury,
poprzez wasze działania już,
można powiedzieć, w terenie,
jako animatorów,
mówię tutaj o Suli, Filipie,
Natalii i Marcinie.
Czy obserwujecie w swoich działaniach
mikrozmiany?
Czy rzeczywiście gonicie za ilością?
I zmiana, cel, sens,
czy jeszcze istnieje?
Nie identyfikujecie go,
czy się właśnie gubicie?
Czy to jest tak, jak animatorzy,
którzy odpowiedzieli w ankietach,
że ten sens ucieka im z pola widzenia,
czy może jednak tak nie jest?
No właśnie odpowiadając na to pytanie,
zastanawiałam się,
jak z naszej perspektywy na nie odpowiedzieć,
bo tak naprawdę my jako instytucja,
no powiedzmy parasolowa właśnie,
obserwujemy cały czas
i trzymamy rękę na pulsie,
co się dzieje w regionie
i tak naprawdę dzieje się bardzo dużo
i na przykład mogłabym opowiadać
o konkretnych ludziach,
którzy tworzą te mikrozmiany
w swoich społecznościach lokalnych
i tego jest tak dużo,
że nawet nie wiedziałabym,
od czego zacząć,
ale pomyślałam sobie,
że skupię się na jednym
z moich ulubionych programów,
które robimy w ramach
Mazowieckiego Programu Edukacji Kulturalnej
i ten program nazywa się
Rezydencje Animacyjne na Wsiach,
w których na kilka tygodni
zapraszamy animatorka, animatora
czy artystkę, artystę
do bardzo małej miejscowości
na terenie województwa mazowieckiego.
Ten, ta osoba współpracuje tam
i tutaj uwaga,
dla mnie osobiście to jest bardzo ciekawa zmiana,
która się dzieje w województwie naszym,
a być może dzieje się tak po prostu w całej Polsce,
że następuje zmiana warty
na stanowiskach zarządzających wsią,
czyli zmienia się struktura pokoleniowa
i często też po prostu młode kobiety
przejmują wsi.
I diagnozujemy całą masę aktywnych sołtysek,
dziewczyn takich gdzieś po trzydziestce,
które wprowadzają ogromne zmiany
w swoich społecznościach,
a my staliśmy się w przypadku dziewięciu takich rezydencji
dotąd przyprowadzonych częścią tych zmian.
Daliśmy tu jakiś asumpt z dziedziny kultury,
wysyłając właśnie te osoby animacyjne
do działań ze społecznością lokalną,
no ale nagle okazało się,
że niesamowitą partnerką,
bo zazwyczaj są to właśnie sołtyski,
staje się ta sołtyska
i chciałam tutaj powiedzieć na takim przykładzie
Ani Elsner w wsi Wola Cygowska,
w gminie Poświętne.
To jest bardzo mała miejscowość.
To jest osoba, która gdzieś tam na początku
myślała o tym, że zwiąże swoją przyszłość,
być może z Warszawą,
ukończyła studia,
wyjechała ze swojej małej miejscowości,
ale tak potoczyły się jej losy,
że znalazła się w Woli Cygowskiej,
gdzie ktoś zaproponował,
żeby została sołtyską.
I teraz po kilku latach właśnie odbierała nagrodę
dla najbardziej aktywnego sołectwa
spośród dwustu gmin wiejskich
i bodajże kilku tysięcy wsi
w województwie mazowieckim.
Ta mała gmina, to małe sołectwo
zyskało nagrodę najbardziej prężnej
i super działającej sołectwa.
A co ona zrobiła?
Między innymi po tej działalności
która wydarzyła się w ramach działań MPEK-u
zaczęła szukać lokalnych sytuacji,
lokalnego dziedzictwa,
które wiąże się z tą gminą.
I okazało się,
że w każdym gospodarstwie
kiedyś znajdowało się Krosno.
Ona Krosno z powrotem sprowadziła
do właśnie gminy,
zaczęła prowadzić warsztaty.
Teraz w ogóle okazało się,
że jest świetną pleciąkarką,
plecie, nie tylko kosze,
ale różne instalacje artystyczne,
wielkoformatowe.
Zaczęła się sama niesamowicie rozwijać,
a taka liderka lokalna,
która sama się rozwija,
pociąga za sobą całą społeczność.
Więc dla mnie osobiście
to jest po prostu jeden z,
to jest promil jakiejś naszej też,
naszego wkładu jako MIK-u,
ale przynosi mi ogromnie dużo satysfakcji,
bo wzmocnienie takiej lokalnej liderki
pociąga ze sobą całą społeczność,
całe sołectwo
i inspiruje też kolejne osoby
do podejmowania takich działań.
My w MIK-u też działamy
na zasadzie sieciowania,
czy jak to wczoraj było na debacie powiedziane,
kłączowania różnych osób,
które działają na terenie województwa.
I te osoby prezentujemy
między innymi w naszych social mediach,
więc na stronie Mazowieckiego Programu
Edukacji Kulturalnej,
czy na stronie Mazowieckiego
Obserwatorium Kultury na Facebooku
znajdziecie filmy
i różne prezentacje
inspirujących osób działających
w naszym województwie.
I te osoby nawiązują
między innymi dzięki nam też
różne relacje
i tworzą kolejne działania
już ze sobą razem.
Więc z naszej perspektywy
to jest ogromny sukces
i te zmiany,
nie wiem czy są mikro już nawet,
dzieją się na styku
tych różnych osób,
które działają na terenie województwa.
Więc powiem tylko tyle,
bo jest mało czasu,
ale mogłabym mówić dużo.
Mikro czy makrozmiany, Sula?
Znaczy ja tak pomyślam sobie,
znaczy bo myślę,
że tu się chyba wszyscy zgodzimy,
że mikrozmiany tworzą duże zmiany,
wymagają czasu, procesu,
pewnie redefinicji.
Ale ja dzisiaj jadąc z pociągiem,
to jest taki dobry czas,
że nikt nie przeszkadza,
nie rozmawiamy,
bo jest słaby zasięg.
Pomyślałam sobie o tym,
czym obecnie dla mnie jest mikrozmiana.
I to w kontekście działania Kulowskiego,
czyli z animatorkami,
ale też mojego tego lokalnego.
Bo myślę, że od tego trzeba zacząć,
czym jest.
I tak wypisałam sobie,
pozwolicie, że przytoczę kilka rzeczy.
Mikrozmiana,
czyli że ktoś albo ktoś odważysz się wyjść z domu,
pozna sąsiada,
zabierze głos publicznie,
poczuje sprawczość,
poczuje, że może mieć wpływ na coś,
poczuje, że warto wiedzieć więcej,
że można zadać pytanie
i ona nie musi być głupie,
że włączy się w lokalne działania,
że doświadczy usłyszenia siebie i innych,
że wyjdzie z swojej bańki
i zobaczy, że można mieć różne perspektywy
i nadal się można szanować.
I może z ostatniego doświadczenia,
na przykład, że na sztukę ludową,
można patrzeć i odbierać w różny sposób.
To pewnie oczywiste dla nas,
ale nieoczywiste w środowiskach,
w których działam.
I teraz pomyślałam sobie,
okej, ja sobie definiuję mikrozmiany
i gdzie się nazywam.
Ale teraz jak definiuje mikrozmiany
członkowie i członkinie zespołu,
z którymi działam,
czy my mówimy o tym,
czy i też inni aktorzy,
którzy dla nas są ważni,
czy my, myślę sobie,
żeby działać i zauważać te mikrozmiany,
to my się gdzieś musimy
w tych definicjach spotkać.
Mam wrażenie, że w tym pędzie,
wskaźnikach i w tym niedoczasie,
no to gdzieś to leci i ucieka.
Przecież jak zdefiniujemy te mikrozmiany,
to to wyznacza nasze cele albo cel,
a to determinuje działania,
które chcemy realizować.
I myślę w kontekście tych mikrozmian,
uważam, że to jest ważne,
aby się potrafić zatrzymać,
tak jak ten owaz,
żeby dogodostrzeć,
żeby on nie uleciał w przestrachu,
nazywać to i gdzieś się z tym spotykać.
I też rozumieć,
starać się rozumieć wspólnie,
ale też promować i mówić o tym,
czym dla mnie jest mikrozmiana.
Mówię o szczególności w środowiskach,
bo działam też z formalnymi animatorkami,
kobietami głównie,
ale też mężczyznami kultury,
który mówi,
a wójt, tam wójcina,
wójtowie,
u nas akurat w moim powiecie
rządzą panowie jeszcze,
w samorządach,
się pomału zmienia,
ale mam cudownego sołtysa.
Ja działam,
bo jest młody sołtys,
mężczyzna
i super się z nim działa,
współdziała.
Ja rozumiem,
że to oni nie zrozumieją
po jednym, drugim, trzecim spotkaniu,
ale w końcu chyba zrozumiemy,
znaczy gdzieś się musimy spotkać,
żeby móc te mikrozmiany
też celebrować
i świętować,
pewnie będziemy rozmawiali.
Więc chciałabym tak,
definiować,
redefiniować,
gdzieś się spotykać
w tych definicjach
i dostrzegać
to, co się wydarza u nas.
Czy Filip,
twoje zauważalne,
identyfikowane mikrozmiany
to jest zmiana,
którą można ocenić
jako, nie wiem,
właśnie ową skuteczną?
Czy po prostu?
Jak je zidentyfikować?
Przychodzą mi do głowy
dwie rzeczy.
Chciałbym o jednej
wypowiedzieć trochę dłużej,
jednej na całkiem szybko.
Taką mikrozmianą,
która się wydarzyła,
to tak jak przez prawy rok
pisałem do osób,
prosząc o książki,
mówiąc o tym,
że zbieramy te książki,
chcemy spotkać archiwum,
który będzie dostępny
na społeczności,
to w ostatnich półtorej roku
osoby do nas piszą.
Słyszałyśmy,
że macie taką bibliotekę,
wydałam nową książkę,
czy chcecie ją do swojego zbioru
i to się żyje regularnie,
więc to też jest taka zmiana,
która zaszła bezpośrednio
odwracając projekt
do góry nogami,
można powiedzieć,
ale taką zmianą,
którą obserwuję,
mikrozmianą,
dla mnie jest bardzo w ciele
o tym, co się zmienia
w temperaturze pokoju
pomiędzy osobami,
które dzielą pokój,
na przykład.
Co mam na myśli,
mówiąc to,
że przez to,
że mamy regularne działania
w bibliotece azyli,
niektóre osoby przychodzą
na nas regularnie
co tydzień,
bądź co miesiąc,
rzeczywiście możemy
zaobserwować ich obecność
u nas
i przychodzą mi do głowy,
przychodzi mi do głowy
kilka osób,
które na pierwszych spotkaniach
nic nie mówią,
na przykład,
albo mają
schowaną klatkę piersiową
i ich oczy
nie są skupione
na reszcie grupy
i gdzieś są jeszcze
dbając swoją potrzebę,
w której żyją
i rok czy dwa lata później
te same osoby
są osobami,
które mają
autorską wystawę solową,
bądź prowadzą spotkanie
i ich klatki piersiowe
są bardziej otwarte
na grupę,
mówią otwartymi zdaniami
o sobie
i też myślę,
że taką mikrozmianą,
którą zauważyłem,
jest taka grupowa,
kolektywna odwaga,
ale nie mam na myśli
odwagi tutaj
takiej znanej z filmów,
że jakaś osoba
idzie na czele grupy
i rozpoczyna jakąś sytuację,
tylko taka odwaga
z definicji courage
po angielsku,
w której core oznacza serce,
odwaga,
która jest o tym,
że możemy połączyć się
z tym,
jak się rzeczywiście czujemy
i spróbować w grupie
o tym opowiedzieć
i na bazie tego serca
pracować,
więc to są takie mikrozmiany,
które właśnie zauważą
bezpośrednio w ciele osób
i jak osoby są gotowe
zabierać głos
i jak osoby,
które przychodziły na początku,
teraz proponują działania,
realizują je
i stawiają się
coraz bardziej samodzielne
w tym
i nie potrzebują
tak naprawdę
nas do tego
wydaje mi się,
że też czasami
my potrzebujemy
bardziej tych osób,
żeby móc
dalej funkcjonować.
Natalia,
mikrozmiany przez Ciebie
definiowane,
ich skuteczność,
znaczenie?
Dla mnie mikrozmiana
to dokładnie
tak jak dla Filipa
to jest odwaga
i po drugiej stronie
zaufanie.
Do tego,
żeby ta mikrozmiana
mogła zajść,
rzeczywiście my musimy
mieć w sobie odwagę
pewnych działań,
ale też musimy
po drugiej stronie
naszej społeczności,
tych, którzy nas otaczają,
naszych współpracowników,
czasem naszych
mocodawców,
naszych organizatorów
mieć dużą drodze zaufania.
I dla mnie
ta mikrozmiana,
która jakby
nie dotyczy
tak osobiście
na mojej drodze
to jest cały czas
przekraczanie
rzeczywiście
jakichś barier,
jakichś granic
i jakby
bycie odważnym
wobec tego,
co się może zadziać.
Być może,
że mówimy o super lokalności
i ja też jestem
lokalną osobą
i tak to traktuję.
Natomiast ja bym
chciała wrzucić
też takie światło
związane z tą mikrozmianą
jakby z perspektywy
zarządczej.
Ja w tym momencie
rzeczywiście zbieram
takie doświadczenia
bycia świeżą dyrektorką
i dla mnie
budowanie zespołów
w oparciu
o odwagę
do tego,
żebyśmy
byli razem,
byli wspólnie,
byli w relacji
jest bardzo,
bardzo ważne.
Ale ważne jest również
to wybudowanie
zaufania
u swoich współpracowników,
żebyśmy
najzwyczajniej w świecie
dzielili się wszystkim.
Tak jest
w różnego rodzaju
organizacjach.
Sami doskonale wiecie,
bo to,
że mam takie wrażenie,
powiem w swoim imieniu,
ale nie wiem,
czy nie rozleje się
to dla nas
bardzo,
że
po tej drugiej stronie
dzisiaj,
to znaczy
na tej widowni
się są osoby,
które mają,
podejrzewam,
bardzo podobne
doświadczenia
jak my.
Być może one się dzieją
oczywiście gdzieś indziej,
w innych kontekstach,
natomiast
jeśli jesteście tutaj,
to znaczy,
że dla nas wszystkich,
jako dla animatorów,
to jest istotne,
o czym mówimy.
I ja na przykład
chciałabym
rzucić trochę,
Beata,
tą mikrozmianę
w taki sposób,
jak my również
zachowujemy się
wobec swoich organizatorów.
To znaczy,
to jest też ta odwaga,
żeby powiedzieć,
że tym razem
nie jest wskaźnik.
Tym razem
dla mnie istotne jest to,
że jakby
dla mnie miarą
instytucji
jest to,
że są w niej ludzie,
ale nie to,
że ludzie przychodzą
na wydarzenia.
Dla mnie miarą
mojej instytucji
jest to,
że przychodzi do mnie
ktoś,
kto nie ma
kompletnie doświadczeń
i mówi,
widziałem coś
interesującego,
chciałbym.
Powiem wam o takim
jakby szybkie z życia.
W mojej instytucji
jest kawiarnia.
Ta kawiarnia
sprzedaje
lody latem
i to jest istotne,
że na te lody
przychodzi ktoś,
kto się rozgląda,
zadaje jakieś pytanie
de facto,
gdzie jest,
bo to kawiarnia,
to instytucja,
nie wiadomo do końca
i dla mnie na przykład
ogromnie ważną sytuacją
jest to,
że nasza współpracowniczka,
która sprzedaje te lody,
pyta tego człowieka,
tak, bo widzi,
udziel,
zaczyna mu udzielać
informacji
i ten człowiek
w końcu mówi tak,
no ja to mam taką koleżankę,
która zbiera telefony,
aparaty telefoniczne
i dla mnie siłą
tej całej sytuacji
i tej mikrozmiany
jest to,
że pani,
która sprzedaje lody,
zbiera numer telefonu
od tego pana
do tej koleżanki
i my w tym momencie
w tej instytucji naszej
mamy czasową wystawę
telefonów,
pasjonatki,
która zbiera te telefony,
ponieważ ja mogłam
dać zaplecze do tego,
żeby ktoś
po prostu podzielił się
z nami swoją pasją
i tak u nas w muzeum
w tym momencie,
bo mamy też
Muzeum Fonografii
w tej instytucji,
wiszą telefony,
jest zorganizowana
czasowa wystawa,
bardzo wiele osób
na tym zyskało,
zyskała ta osoba,
którą doceniamy,
bo to jest jej pasja.
Ja cieszę się,
bo to się stało
nie z niczego,
to się stało
z postawy
tej osoby,
która jest w zespole
i mogłaby się kompletnie
nie interesować tym,
że pracuje w instytucji,
bo sprzedaje loty.
Ale dla mnie
to jest ta siła mikrozmiany,
że możemy stwarzać
takie zespoły
niezależnie,
czy jesteśmy
stowarzyszeniami,
grupami,
nieformalnymi,
instytucjami.
Ale to jest istotne.
I to, co ja bym chciała
wrzucić do tej dyskusji,
tak odrywając się
od tej historii,
to jest to,
że dla mnie
ta mikrozmiana,
a właściwie to by była
ogromna zmiana,
to jest przyzwyczajenie,
pokazanie,
zainteresowanie
naszych organizatorów
tym,
że my nie jesteśmy
od tego,
żeby wykazać
tysiące osób
na koncertach.
My jesteśmy
od tego,
żeby pięć osób,
które przyjdzie
na ten konkretny
koncert,
zaczęło
stwarzać z nami
jakąś relację.
I dla mnie
rzeczywiście
mikrozmiana
jest w relacji.
Będę wrzucała
ten instytucjonalny
trochę tutaj,
że tak powiem,
ogląd,
ale uważam,
że to jest
szalenie, szalenie ważne.
No, zwróciłaś Natalia
uwagę na kwestię,
o którą chcę zapytać
za chwilę,
właśnie jak sprzedać
mikrozmiany
jako sukces.
Także jeszcze do tego
dotrzemy,
ale niech Marcin nam
powie,
jak on identyfikuje
zmiany mikro, makro
poprzez pryzmat
swoich działań.
Ja to jestem raptus,
ja bym anarchista
i najchętniej
wrzuciłbym granat,
rozwalił wszystko
i przez to niestety
dużo błędów
popełniliśmy,
bo tak nawet
z festiwalem
Folkowisko,
który robimy
w tej wiosce.
Pierwsza edycja,
festiwal,
bo co roku robimy inną.
A co, kurczę,
przyjechaliśmy sobie trochę,
bo z padochronierzami
jesteśmy często,
ja jestem 40 kilometrów
od tej wioski,
ale u nas się mówi,
że jak ktoś już jest
sąsiednie
i to już jest zajechany,
a na kobietę
mówi się przywłoka.
Nie?
Ładnie, nie?
A więc
zawsze jest się
aczysty,
ważne, nie?
Ale
i zaczęliśmy robić
festiwal,
bo patrzymy
cerkiew
naprzeciwko
naszego domu
szkoły,
krzyże,
kurczę,
to zrobimy o kulturze
ukraińskiej.
I okazało się,
że nie,
trzeba było
może troszeczkę
miękko wejść.
Zrobiliśmy to jeszcze
w rocznicę naszego ślubu,
braliśmy ślub w tej wiosce
12 lipca,
a okazało się,
że to jest rocznica
później,
ogłoszona 4 lata,
później rzezi wołyńskiej,
że
i że teraz tańczymy
na grobach przodków,
że
no
nie zbadaliśmy
terenu,
w który weszliśmy
i leczenie ran
później zajmuje
cholernie
dużo
czasu,
że no kurczę,
może było trzeba
jakoś tak miękko wejść,
ale robi to
jakąś tam
zmianę.
Długo
pracowaliśmy
nad tym
i z sąsiadami,
żeby to
wpływało też
na ekonomię
lokalną.
Tych
mikrozmian udało nam się
trochę jako małej organizacji
z jakiejś tam wioski
zrobić,
może pchnęliśmy
domino na przykład
w wydarzeniach
takich jak
jestem ze wsi,
o jestem w takiej
fajnej koszulce,
kiedyś nadaliśmy
10 lat temu
Warszawie
prawa wiejskie,
bo wszyscy jesteśmy
wieśniakami
w pierwszym,
drugim albo trzecim
pokoleniu,
jak to była
nagonka na słoiki,
no i to się odbija
hemy,
ruszyliśmy jakoś tą
ludyczność,
mamy nadzieję,
bo jeśli ktoś czytał
Traumaland
albo Chłopki
albo Rzekę
Dzieciństwa
w tym roku
okazuje się,
że małe stowarzyszenie
folkowisko
w każdym jest
i że jest możliwa
zmiana,
pokazanie tego,
że można
mikrozmianę
czy wierzę
łączyć
z makro
zmianą.
Często w rzeczy
trzeba wchodzić
odważnie,
ale kurczę też
trzeba patrzeć
na uczucia
i emocje
innych ludzi
i błędów,
to my na popełnialiśmy
dużo,
ale dużo też
dobrych rzeczy
udało się
zrobić.
Dlaczego
ja tak dręczę
Was tą
mikrozmianą?
Dlatego,
że właściwie
działania animatorów,
edukatorów
w najbliższych
swoich małych
otoczeniach
to są właśnie
działania,
które są
drobnymi
kroczkami
i teraz
w kontekście
tego,
że właśnie
mamy
wskaźniki,
frekwencja,
ilość,
wymagania
organizatora,
gdybyśmy chcieli
w jakikolwiek
systemowy
sposób
wesprzeć
rzeszę
ludzi
pracujących
w mikrośrodowiskach,
mniejszych
społecznościach,
najróżniejszych,
to jak
sprzedać
w cudzysłowie
oczywiście
organizatorom,
samorządowi,
podmiotom
finansującym,
że mikrozmiana
to sukces,
że nie
frekwencja,
ilość,
wskaźnik,
tylko mikrozmiana
to sukces,
bo my
potrzebujemy
takiego argumentu,
gdybyśmy
chcieli myśleć
jak wesprzeć
animatorów
w tych działaniach,
jak sprzedać
to działanie
w kontekście
sukcesu,
no to do was
trudne pytanie,
jak sprzedać
mikrozmianę
jako sukces
i teraz
bardzo też
proszę was
uczestników,
pomyślcie nad tym,
w jaki sposób
wy byście sprzedali
mikrozmiany
jako sukcesy,
jak określić
te elementy,
jak je
zaznaczyć jako
ważne,
jak je wesprzeć.
Ania,
jeśli mogę cię prosić
o karteczki
sticky,
czy już poszły,
bo zarazem
mikrozmiany,
jak je wzmacniać,
jak je doceniać,
jak mówić
o ich wadze,
jak je właśnie
komunikować
jako sukcesy,
to są
najważniejsze
argumenty
dla myślenia
o tym,
w jaki sposób
animacje
w lokalnych
otoczeniach,
animacje kultury
w najróżniejszych
lokalnościach
wesprzeć
systemowo,
bo musimy
znaleźć argumenty,
no bo wiecie,
bez argumentów
jest bardzo trudno
to, że my
doskonale wiemy,
że mikrozmiany
są
niesamowitym,
ważnym działaniem,
że animacja,
edukacja
jest niesamowicie
ważnym działaniem,
my sobie z tego
zdajemy sprawę,
ale w jaki sposób
przekonać tych,
którzy nie
posługują się
takim samym
kluczem wartościowania,
jak my się
posługujemy.
Ja myślę,
że w ogóle
to jest takie pytanie
o zmianę w ogóle
paradygmatu
w myśleniu,
po co jest kultura
teraz we współczesnym świecie,
w tym świecie takim,
który nazywamy
WK,
zmieniającym się
nieustannie
i ciągle się pojawiają
jakieś czynniki,
które wprowadzają nas
w poczucie
takiej niepewności,
stresu
i dla mnie
w ogóle
takim odkryciem
było
po przejściu
kursu,
który organizuje
dla pracowników
Instytucji Kultury
Towarzystwa Inicjatych
Twórczych
i Marta Białek
chyba,
która gdzieś tu
powinna być
w przestrzeni
o zdrowiu psychicznym
w instytucjach kultury
i na tym kursie
właściwie powiedzieliśmy
sobie jasno,
w tym momencie
żyjemy w takim świecie,
gdzie być może
to jest właśnie
co mogłoby przekonać
polityków,
jak ważna jest kultura
i dlaczego warto
w nią inwestować,
ponieważ ten nasz sektor
może zrobić
ogromną pracę,
żeby mniej pracy
miał sektor zdrowia,
czyli te wszystkie rzeczy,
które robimy
na podstawie budowania
społeczności lokalnej,
społeczności,
które się wspierają,
które są oparte
na naprawdę szczerych
i dobrych relacjach.
To, że mamy,
nie wiem,
Uniwersytety Trzeciego Wieku,
że animatorzy,
animatorki kultury
czy osoby pracujące
w bibliotekach,
w małych miejscowościach
są tym tak zwanym
telefonem zaufania,
to tak naprawdę
te mikrodziałania,
ale te działania
na codzienności
powodują,
że być może
wiele osób
nie wchodzi
w jakiś głębszy
stan
jakby kryzysu
zdrowia psychicznego,
bo osoby,
które są samotne,
które młodzież,
z którą jak wiemy
jest teraz naprawdę
ogromne wyzwanie,
żeby zadbać
o ich jakby przyszłość też
i o ich taką
odporność psychiczną,
to wszystko my robimy
w instytucjach kultury,
tylko o tym nie mówimy.
Więc jakie jakby to
przełożyć na pieniądze,
po prostu czy ktoś
by mógł to policzyć,
jaką pracę robią
lokalni animatorzy,
lokalne bibliotekarki,
bibliotekarze,
freelancerzy
i tak dalej,
jaką pracę robią,
że później ktoś
nie sięgnie
na przykład po leki,
bo jednak dostał
jakieś wsparcie.
Oczywiście ja nie mówię
tu o wsparciu takim
fachowym, lekarskim,
ale być może
nie będzie potrzebował go,
ponieważ społeczność
się nim zaopiekowała.
No jesteśmy
w tych czasach,
w których atomisuje się
społeczeństwo,
już nie żyjemy
w wioskach właśnie,
które się wzajemnie wspierają,
ale być może
my w instytucjach,
czy właśnie lokalni animatorzy
robią wokół siebie
takie wioski.
Więc wrzucam ten temat.
No zdecydowanie tak,
doskonale pamiętacie być może
całe debaty na temat
kultury jako czynnika
rozwoju społecznego,
kultura jako czynnik
zmiany społecznej.
To wszystkie,
te wszystkie kwestie
były dyskutowane
już wielokrotnie,
ale właściwie bardzo często
brakuje takich bardzo
rzetelnych,
realnych,
tak jak powiedziałaś Magda,
przykładów,
które by w jasny,
niesłychanie precyzyjny
sposób wskazały,
że tak,
ta przestrzeń jest
rzeczywiście istotna
i ważna.
Wiecie,
na którejś z debat
poprzednich wczorajszego dnia
ktoś powiedział,
że dlaczego politycy
i inne podmioty
zarządzające
niespecjalnie interesują się
kulturą,
bo kultura jest nieważna.
Bo kultura jest
taką przestrzenią,
która jest to dobrze,
a jak nie ma,
to też dobrze.
No wiecie,
no to jest,
i w konfrontacji tego
wyobraźmy sobie,
że ta rzesza ludzi,
działająca,
nagle po prostu
nie robi nic.
I co się,
nic się nie wydarzy?
No wątpię.
Jak przekuć mikrozmianę,
jak pokazać ją
jako sukces?
Znaczy może tak powiem,
na sprzedawaniu się
nie znam,
niestety jeszcze.
Może się za ten temat
zabiorę.
Znaczy tak,
ja tylko wrócę
do tych,
o tych mikrozmianach,
o których też mówiłam,
że ja uważam,
że my,
znaczy lokalnie działający,
mało kiedy mówimy
i uświadamiamy sobie
o zwagi mikrozmian.
To nie jest oczywiste,
oczywistość,
przynajmniej w tym środowisku,
w którym ja działam.
A uświadomienie sobie tego,
tych mikroz,
co zrobiliśmy,
też nas motywuje,
daje nam siłę.
Pomyślałam sobie,
co powiedziałaś,
że być może,
gdybyśmy powiedzieli,
jeśli te nasze działania
nie będą wyprowadzać
ludzi z domów,
oni tam zasiądą,
nie będą się spotykać,
popadną w apatię,
depresję i tak dalej.
Gdyby może tymi liczbami,
że za chwilę tyle z podatków
na zdrowie,
być może to byłby
jakiś argument.
Myślę, że w naszym społeczeństwie
polskim jest to,
że my też,
my jesteśmy też w procesie
budowania, tak,
społeczeństwa obywatelskiego
i tak dalej.
I o tych oczywistych rzeczach,
o których mówiliśmy,
na przykład w Danii,
ja tam mam kontakty
dość częste,
to jest oczywista oczywistość,
że ludzie nabierają odwagi
do mówienia,
to się dzieje tam w procesach
u nas,
u nich szkolnych,
u nas niestety nie.
I teraz dla,
jakich środowisk,
co jest oczywiste,
dla nas nie oczywiste.
Nawet to, że dzisiaj
państwo przyjechali,
jesteście na współkongresie,
dla wielu osób,
z których ja działam,
bariera wyjazdu na szkolenie,
spotkanie do Gdańska
jest ogromna.
Ja ostatnio byłam w Tuchomiu,
profesor robi spotkanie
co roku tam animatorów
i zawsze jest taka część warsztatowa,
gdzie ja współtowarzyszkom
sprawiamy,
żeby ludzie się mogli podzielić
takich, wiecie,
w atmosferze zaufania
i tak dalej.
I ostatnio siedzę na kolacji
i słyszę,
jak pani opowiada,
bo na następnego dnia jest wyjazd,
że ona w tym roku
przyjechała następnego dnia,
bo tutaj się trzeba
przedstawiać publicznie
i trzeba się wypowiadać.
Jakie bariery?
Więc oczywiste gdzieś rzeczy
dla nas są nieoczywiste.
I myślę, że naszych,
trzeba więcej mówić,
też dawać te przykłady na to,
jak mikro,
do czego my dążymy,
co my chcemy osiągnąć.
I teraz przychodzi mi taki pomysł.
Jak kiedyś robiliśmy
sporo zadań
z aktywizacji społecznej
i przyjeżdżała do nas
kontrola z Wojskiego Urzędu Pracy,
oni chcieli tylko kwity,
a moje koleżanki,
my też,
nie, nie,
to my teraz opowiemy,
co myśmy osiągnęli
w ramach tego projektu.
I przez pryzmat przybywa,
a oni, że kwity,
mówimy nie,
na siłę.
Nie wiem,
jaki to dał efekt finalny.
Może trochę,
może ktoś od nich
pomyślał od innej strony
tego, co się wydarzało
w procesie,
jakie zmiany zaszły,
oprócz tego fakturki,
że się zgadzały numery,
to też jest ważne.
Ale musimy
więcej o tym mówić,
pokazywać w badaniach,
chwalić się,
bo to nie jest dla nas
oczywistość.
I póki zarządzający też
samorządów
nie zrozumieją,
a to może będziemy rozumieć,
jak mają zrozumieć,
ale to trzeba wymawiać,
pokazywać w badaniach,
no to będą stawiali,
że ma być festyn
z taką muzyką,
już nie powiem jaką
i ma być tyle osób
i tak dalej,
i tak dalej,
bo to wyborcy,
bo obiecaliśmy
i ten.
Natomiast nie,
według mnie,
to nie jest oczywista oczywistość,
że my rozumiemy zmiany,
że my je definiujemy,
że my mamy prawo
do popełniania błędów
i że my też się chwalimy
tymi mikrozmianami,
które zachodzą.
To może tytułem tak.
Więcej się trzeba chwalić, Filip.
Bo kiedy się chwalimy,
jak wyjdzie festyn,
albo festiwal,
3000 osób przyjechało,
a przyjdzie 5 osób,
my nawet nie zrobimy zdjęcia,
to bym powiem,
że na Facebooka nie czuć się,
bo też doceniać tych,
którzy przyszli,
że my ich nie doceniamy.
No matko,
to nieudana impreza,
to nie przyszło 20 osób.
Nie, udana impreza,
bo przyszły 2 osoby
i tych właśnie docenić
i chwalić,
pokazać ich na zdjęciu,
zadbać o niej,
żeby przyszli drugi raz.
Bo nam się wydaje,
że nie robimy do impreza.
I prezywowa impreza nie wyszła,
bo przyszło za mało osób.
No to jak czują się te osoby,
które przyszły, nie?
Dla mnie to było ważne wydarzenie.
Może właśnie jedyne wydarzenie,
które zobaczyłam w kalendarzu impreza,
które robi jakaś tam,
a oni mówią,
że to jest nieważne.
Więc doceniajmy tych,
którzy do nas przyszli,
a nie na siłę,
próbujmy cały czas,
jak pozyskać tą młodzież.
Wszyscy tak u mnie mówią,
Boże, jak pozyskać?
Ja mówię, ale u mnie młodzież jest.
Gra w orkiestrze,
tańczą w mażoretkach tego,
dlaczego my ich nie docenimy,
nie zrobimy im fajnego,
nie kupimy im pizzy,
nie zaprosimy.
Nie, bo oni są już nasi,
to ich można trochę tak pominąć,
musimy przyciągnąć nowych.
Nie, zadbajmy o tych,
którzy do nas przyszli.
Może ich jest pięciu w tej orkiestrze,
może jeszcze grają słabo,
ale jak my o nich nie zadbamy,
to na siłę piszemy programy,
jak przyciągnąć młodzież,
co zrobić, żeby młodzież,
może taka impreza,
może festiwal młodych,
może youtuberów zaprosimy,
może ten, a ci młodzi,
oni grają na tej orkiestrze,
tańczą te mażoretki,
jedna lepiej, druga gorzej.
Trzecia pani wśpiewa w zespole
i my o nich,
no bo to nasi, to tam,
dobra, no nasi,
wynajmiemy salę,
niech oni nie mają próby,
no bo przecież trzeba mieć salę,
bo trzeba trochę pieniędzy zarobić
i pomijamy ich.
Nie dzisiaj próby nie ma,
bo sala jest potrzebna,
dzisiaj próby nie ma,
bo przyjechał ważny pan i trzeba.
Nie, zadbajmy o tych,
którzy już u nas są
i chwalmy się nimi,
doceniajmy ich.
I mi się wydaje,
że to jest, to jest moim zdaniem
przekuwanie tej mikrozmiany w sukces, nie?
Że tymi małymi rzeczami,
że tym, chwalić się tymi nawet,
może komuś się wydaje
nieudanymi imprezami.
Niech te panie z zespołu zaśpiewają.
To nie jest może jakiś tam wysoki poziom, tak?
Ale dla nich, proszę państwa,
to jest największe wydarzenie,
po prostu w, no może w życiu ich, tak?
Jaka 70-latka jak zaśpiewa.
Zadbajmy o nią, kupmy jej ładny strój,
podziękujmy jej,
zaprośmy potem je na kawę.
Ja tak widzę,
że to taka mikrozmiana może być,
tak po prostu możemy osiągnąć sukces
z tymi małymi zmianami, nie?
Myślę, że wiele, wielu z nas
ma takie doświadczenia
i pewno mnóstwo, mnóstwo rzeczy
można by tutaj fajnych powiedzieć.
O jednym tylko rzeczy
chcę tutaj zwrócić uwagę,
że właściwie to jest bardzo
takie niesamowite.
My wszyscy doskonale wiemy,
że te mikrozmiany dokonujące się,
te bardzo małe działania najróżniejsze,
które są realizowane,
są niesłychanie wartościowe.
I dlaczego jest tak,
że wkręcamy się w taki niesamowity
kołowrotek ilościówki?
Ja wiem, że granty,
ja wiem, że finansowanie,
ja wiem, że programy.
Czy nas tak już niesamowicie mocno
wkręcił ten świat efektu ilościowego?
Wiecie, że były takie dyskusje i mówienie,
że pandemia troszeczkę
uspokoiła wskaźniki frekwencyjne
i że może się uda organizatorów zatrzymać,
że e, hello, było pięciu,
jest super, dało się zrobić,
więc okej.
Słuchajcie, minęło,
nakrętka frekwencyjna,
ilościówka poszła w ruch.
Jeszcze właśnie gorzej.
I to prowadzi do naprawdę sytuacji
tak olbrzymiego przemęczenia ludzi
w instytucjach i poza instytucjonalnie,
że wiele osób doświadcza
niesamowicie silnego wypalenia
przez sytuację po prostu
olbrzymiego pędzenia.
Tak, ale musimy jeszcze tutaj dokończyć
i będziemy finalizować.
Tak, Ania daje nam sygnały.
Ja tylko chciałam coś powiedzieć,
bo to tak dynamicznie nagle wyszło.
Przepraszam bardzo.
Tak, tak, tak.
Jeżeli mogę.
Ewa Jagiełło, ja pracuję w Werszowie
w jednej chwili z Domu Kultury Śródmieście
i bardzo podobnie jak moja przedumówczyni,
to co powiedziała,
my zaczynaliśmy od dwóch, trzech,
czterech, pięciu osób,
a później utworzyła się duża lokalność,
duży zespół.
My ich nie wyganialiśmy.
To od tego właśnie powinniśmy zaczynać.
Powinniśmy te osoby doceniać.
Mamy też niewielką kawiarnię,
którą prowadzimy
i też właśnie w ten sposób zaczynaliśmy,
że to my pytaliśmy te osoby właściwie,
jak tu do nas trafili,
skąd są.
Opowiadaliśmy, że mamy pyszne ciasto,
skąd mamy to ciasto,
skąd mamy kawę
i oni jakby nabierali odwagi,
żeby opowiedzieć coś o sobie
i zostali na przykład z nami,
zrobili koncert,
opowiedzieli o sobie.
Okazało się, że to są autorzy,
którzy piszą książki.
Tak zaczynaliśmy,
że te dwie osoby rozpoczynają całą,
to jest taka kula śnieżna, wiecie.
Zdajemy sobie sprawę.
Filip.
No to totalnie podpisuję się
po to, co było teraz mówione
i podam też przykład
taki azyl,
na której otwarcie przyszło
około 19 osób
i w tym byli moi rodzice,
więc jakby ich nie wliczam,
więc może nawet 17.
I teraz właśnie są takie sytuacje,
w których na wernisaże
przychodzi czasami po 160 osób,
ale to też jakby nie jest dla mnie,
nie chciałbym,
żeby to definiowało ten sukces,
ale chciałem trochę
o tej sprzedaży sukcesu powiedzieć,
chociaż bardzo mam duży konflikt
z słowem sprzedaż.
Ja trochę z innej strony
może podejdę do tematu
i zaproponuję taką myśl
o tym, jak są definiowane
i jak są zadawane pytania
w pisaniu grantów.
Ja wczoraj składałem jeden wniosek
i pierwszym pytaniem było,
jaki jest rezultat projektu.
100 słów.
I ja się czuję strasznie niekomfortowo
z takim pytaniem,
ponieważ często w tych mikrozmianach
rzeczy, które są najbardziej istotne,
one są takimi rzeczami,
które dzieją się z zaskoczenia
albo dzieją się poprzez proces,
w którym pracujemy,
niż zakładanie,
że tak będzie musiało być
i często te wnioski są takie,
że trzeba się dokładnie dotrzymać
tego, co się postanowiło,
a jeżeli nie będzie tam przestrzeni
na zmiany,
to oznacza, że pieniądze
mogą być odebrane
bądź projekt będzie zrealizowany
w sposób, jaki był obiecany.
Więc z mojej perspektywy
widzę przestrzeń czy potencjał
na to, żeby móc zmieniać
to, co się zaproponowało.
W momencie, w którym to,
co się zaproponowało,
rzeczywiście zetnie się ze społecznością,
bo czasem nasze założenia
są zupełnie inne od tego,
co może społeczność
potrzebować.
Myślę, że super przykładami w Polsce
są dwa fundusze.
Fundusz feministyczny,
FemFund,
który pozwala na to,
żeby w trakcie rocznego
projektu grantu mocy
kierunek projektu,
nad którym się pracuje,
mógł zmieniać swój kształt
w zależności od zasobów osób.
Biorą też pod uwagę
właśnie wypalenie,
biorą pod uwagę
zmiany zespołu,
biorą pod uwagę
różne czynniki.
Też jest fundusz dla odmiany,
który jest mikrodziałaniem,
bo daje co prawda
maleńkie granty,
ale również pozwala osobom
na przekształcanie tego procesu,
która wtedy właśnie
otwiera dla mnie tą rozmowę,
jak inaczej możemy
zdawać pytania
a propos momentu,
w którym aplikujemy
na fundusze.
I mam kilka propozycji,
ale może to,
nie będę o nich teraz mówił,
bo też chcę dać głos
innym osobom.
Natario.
Ja uważam,
że jakby ad vocem tego,
co powiedziałaś,
to słuchajcie,
my też jesteśmy odpowiedzialni
za to, jak nas widzą
i my też jesteśmy odpowiedzialni
za to, jakie granice stawiamy.
I ja wiem,
że mówię to z perspektywy osoby,
która moim wielkim szczęściem
jest to,
że chyba mogę to powiedzieć,
że pracuję z takim samorządem,
który jest pełen zrozumienia,
który nie bywa tylko i wyłącznie
na wydarzeniach,
tylko muszę Państwu powiedzieć,
że ostatnio jak zdawałam,
że tak powiem rok,
to chyba najmilszym momentem
było to,
że przewodniczący Rady powiedział,
my bywamy u Was na wydarzeniach,
ale jesteśmy też na zajęciach.
I to jest właśnie ta relacja,
w której jeśli ktoś obserwuje nas na co dzień,
naszą pracę,
nie od święta,
nie wtedy, kiedy zdajemy kolejne,
kiedy podliczamy się
i kiedy mówimy,
jakby bo kończymy jakiś grant,
tylko jeśli jesteśmy w stanie wybudować
z naszymi mocodawcami,
z grantodawcami,
z organizatorami
relację, która jest relacją bliższą
niż to oglądanie się raz w roku,
oglądanie się z daleka,
oglądanie się przez pryzmat
właśnie tego wniosku,
który trzeba rozliczyć
i on ma 100 słów
albo 100 znaków do tego,
żebyśmy coś powiedzieli,
to to budowanie relacji,
w tym budowaniu relacji zawsze wygramy.
Natomiast ja sobie cały czas myślę
i nie mogę się wyzbyć jakby tej myśli,
że my tutaj jakby siedzimy w takim gronie osób,
które są zainteresowanych
dlatego, że robimy to na co dzień,
że te nasze społeczności,
te nasze mażoretki,
te nasze seniorki
są szalenie dla nas ważne,
ale my powinniśmy stworzyć przestrzeń
dla samorządowców tego,
żeby mogli się nauczyć,
czym jest kultura współcześnie,
jaką odnosi, jaką jakby ma rolę
dla budowania społeczności
i jak te społeczności współcześnie wyglądają.
Adwocem tego, co powiedziałaś o pandemii,
to, że my jesteśmy tak elastyczni
jako animatorzy i jako edukatorzy
i to, że natychmiast zmieniliśmy narzędzia,
jakimi pracujemy,
ale właściwie chodziło nam dalej o to samo,
to z jednej strony był strach,
jak my sobie poradzimy,
bo to jest ten moment,
w którym zamkniemy drzwi
i w którym może się okazać,
że ktoś powie,
że nie jesteśmy ważni,
ale popatrzcie,
jak szybko użyliśmy tych narzędzi
i my się z tych narzędzi
już nie jesteśmy w stanie wycofać.
W związku z tym żyjemy
w równoległych światach,
w świecie realnym
i świecie w jakiś sposób wirtualnym
i my już nie zrobimy tego kroku w tył,
więc nie ma szansy na to,
że będziemy robić mniej.
Ja myślę, że cały czas
musimy sami dla siebie
pamiętać, że jesteśmy ludźmi,
którzy tak są niesieni swoją pasją,
bo bardzo często zatracamy tą granicę
pomiędzy tym,
gdzie jest nasza praca,
a gdzie jest nasza pasja,
ponieważ sprawia nam to
bardzo dużo radości,
bardzo dużo pozytywnych,
mamy takich pozytywnych cegiełek,
które budują również nas jako ludzi,
nas jako osoby odpowiedzialne.
Natomiast mnie cały czas brakuje tego,
bo my to sobie poradzimy.
Ja bym chciała, żeby zmienić
jakby to patrzenie na nas
i to, że jakby mnie się marzy
i podejrzewam, że samorządowcy z mojej gminy
pewno wzięliby udział w takiej przestrzeni
do tego, żeby można było się spotkać
i tak naprawdę to przyjrzeć się tym,
czym jest ta biblioteka,
czym jest to muzeum,
czym jest dom kultury.
Bo no tak, nie można bez nas żyć,
ale pojawia się takie zdanie,
że może nas nie być.
Nie może nas nie być,
bo kultura to jest nasze życie,
nie nas tu animatorów.
Kultura jest immanentną częścią cywilizacji.
To nie zniknie.
Możemy zamknąć domy kultury,
ale to nie zniknie.
My cały czas będziemy się kształtować jako ludzie.
I słuchajcie, to chyba jest w nas,
że rzeczywiście może sami sobie
następnym razem powiedzmy,
że nie napiszę pięciu wniosków.
Nie.
Napiszę trzy wnioski.
A wiecie co?
Ostatnio zaczęliśmy się zastanawiać nad tym,
być może, że mówię z perspektywy
rzeczywiście gminy zadbanej,
ale zaczęliśmy się zastanawiać,
ile z działań jesteśmy w stanie zrobić bez grantu.
I okazuje się, że patrząc na partnerów,
którzy są wokół nas,
możemy zrobić bardzo wiele,
nie mając tych dodatkowych złotówek.
Marcin.
To ja odniosę się też do ciebie,
bo ja, słuchajcie, nazwijmy to z biznesu,
w Irlandii jak pomieszkałem,
troszeczkę wywracali nam w głowie.
Na przykład pracowałem w sieci handlowej,
gdzie nam mówili zadbajcie o swojego klienta,
którego macie,
zróbcie mu zwrot,
pozadbajcie, głaszcie,
bo jest taniej utrzymać klienta,
niż pozyskać nowego.
I dla nas zdobywanie nowych osób
jest strasznie drogie.
My zapominamy często,
ja też zapominam o swojej ekipie,
o tych ludziach,
ale tak od tego dbania,
to zaczęliśmy budować właśnie przy folkowisku
taką kulę śnieżną,
otaczać ludzi,
pamiętać jak mają na imię,
porozmawiać,
znaleźć dla nich czas,
bo wychodzimy z takiego założenia,
że robimy wydarzenia z ludźmi,
a nie dla ludzi.
I my zawsze prosiliśmy,
pomóżcie nam przenieść ławeczki,
bo mówię,
zaangażujecie się w to wydarzenie,
festiwal,
to poczujecie,
że on jest wasz,
że możecie,
macie sprawczość,
że nie jesteśmy bierni.
Jak wróciłem do Polski,
szokowało,
że zawsze pierwsze rzędy są wolne.
Myślę, czemu?
No bo dla VIPów,
nie?
Mówię,
wszyscy jesteśmy VIPami,
no u nas nie ustawia się dla burmistrza,
bo i tak zwykle nie przychodzi.
No dobra,
ale z drugiej strony,
ja bym chciał robić wydarzenia
tylko dla tych,
którzy chcą.
Małe, kameralne,
bo jestem w małej przestrzeni,
ale ekonomicznie mi się to czasem nie spina.
No kurczę,
chciałbym,
robię domówki,
chciałbym zapłacić zespołowi,
który do mnie przyjedzie godnie
i dać mi im to,
bo to jest ich,
oni muszą z tego żyć.
A jak mi przyjdzie pięć osób,
no to po ile my musimy się zrzucać,
żeby zapłacić temu zespołowi,
żeby on znowu przyjechał.
To, o czym mówicie,
te małe grupy,
fajnie z jednej strony,
ale w takiej małej społeczności jak nasza
to są bąble
i grupy wzajemnej adoracji trochę.
Nie wiem, jakie słowa.
Na każdym wydarzeniu
często widać te same twarze.
Jak czasem jest mi smutno,
kurczę,
zrobiliśmy coś wspaniałego,
ściągnęliśmy ludzi gdzieś teraz
i przychodzi pięć osób
i mi smutno przed tymi ludźmi,
dla których my to zrobiliśmy.
Myślimy, co my zrobiliśmy źle?
Datę, może promocję,
może trzeba było plakaty rozwiesić
albo przypomnieć.
Czasem nie wiem,
dlaczego coś wypali,
coś nie wypali.
To też to budowanie takie długoterminowe.
My tak mamy z tym naszym festiwalem w Olkowisku.
Na początku to była grupa przyjaciół,
tam 60 osób.
Nam zajęło dojście do tego takiego poziomu
tysiąca z hakiem,
ale to było,
ale stworzyliśmy sektę,
no po prostu grupę ludzi,
którzy chcą.
Tak jak sprzedajemy karnety,
dajemy datę,
to ludzie nawet nie wiedzą,
co jaki będzie program,
kto przyjedzie.
Oni znają datę,
już kupuje 200 osób pierwszego dnia,
bo i tak wiedzą, że przyjadą.
Więc budowanie społeczności
dla mnie z perspektywy jest ważne,
ale jest cholernie trudne,
bo to zajmuje czas.
A skąd ekonomicznie w naszym takim
brać ten i później to,
co mówicie,
efekty,
burnić szkórzający się,
że nikt przecież nie przyszedł.
Jak nikt nie przyszedł,
było pięć osób.
No to też fajnie, nie?
Miałem czas na nich,
mogłem porozmawiać,
ale jedno i drugie mi się czasem zderza,
bo i boli.
Ja chciałem jeszcze dorzucić szybko
do tych mikrozmian
i opróbować mnie też jak,
zastanowić się,
jak możemy zebrać feedback
od osób,
które do nas przychodzą
poza takimi formularzami
tak, nie,
albo dobrze,
bardzo dobrze,
słabo.
I na przykład na naszych spotkaniach
poświęcamy zawsze
około 15-20 minut pod koniec,
żeby zrobić kółko,
w którym każda osoba,
jeżeli czuje taką potrzebę,
mogłaby coś wnieść
i powiedzieć na temat,
co możemy zmienić
albo co działa już.
I taką mikrozmianą,
którą też obserwujemy
jest kiedy nowa osoba
na nas przychodzi
i też często pytamy,
skąd wiesz o naszym działaniu,
żeby mieć poczucie
na takiej skali
naszych działań,
skąd to się bierze
i często mówią,
że to jest jakiś plotek,
że na przykład osoba,
z którą się trzymam
na przerwie w szkole
powiedziałam,
że takie miejsce jest
i można tutaj coś zrobić
i pytam się,
czy mogę coś zrobić.
Więc też myślę,
że te plotki
i takie mówienie sobie rzeczy
na przystanku autobusowym,
czy na kawie
to są dla mnie
takie bardzo ludzkie,
czułe momenty,
w których możemy
tą kulturą
i tymi zmianami
między sobą się dzielić
poza takimi oficjalnymi
formatami subskrypcji w mailu,
czy posta na Facebooku
i zastanawiamy się,
jak możemy więcej
w te momenty inwestować.
Jeszcze Natalia?
Ja jeszcze jedno słowo tylko,
bo ja cały czas będę
o tych samorządowcach,
bo ja albo jestem rzecznikiem
trzeciego sektora,
będę dyrektorką instytucji,
albo będę o samorządowcach.
Wiecie,
co jeszcze jest ważne?
Myślę,
z perspektywy naszej,
że w momencie,
kiedy trzeba było
wybudować nowy budynek,
zająć się jakby tym,
że będzie jakby nowa przestrzeń,
to u nas w gminie akurat
i myślę,
że to jest taki super,
super wzór,
to jest to,
że jest konsultacja społeczna,
ale ta konsultacja społeczna
jest realna.
Realna.
I w tym momencie
do nas do pracowni ceramicznych
chodzą ludzie,
którzy mówili,
a to ja pisałem o tym,
żeby była ceramika,
bo mi się marzyło.
I to jest super.
I chcę wam powiedzieć,
że u mnie w domach kultury
są konsultacje społeczne,
na przykład centrów wsi
i to jest takie szalenie ważne,
żeby usiąść przy jednym stole.
Dlatego,
że w momencie,
kiedy włodarz miasta
siada przy jednym stole
i jest na tej samej sali architekt,
są wszyscy zainteresowani,
to wspaniale jest,
jeśli pani,
która przychodzi z siatką
i na rowerze,
mówi nad planem,
hej,
ale ja tutaj potrzebuję przejść
ze swoim wnukiem
na plac zabaw.
I to jest taki przykład,
w którym naprawdę
my się musimy
najzwyczajniej w świecie słuchać,
bo czasem to wybudowanie bramki
w tym miejscu,
który skraca,
jest bezpieczniej,
nie trzeba wychodzić
na główną ulicę,
jest szalenie ważne,
a tak naprawdę niewiele kosztuje.
Zamykam.
Oddaję głos uczestnikom, wam.
Zapraszam do mikrofonu,
bo tutaj ten mikrofon tak jest,
chyba, że ktoś będzie
próbował się z nim przemieszczać.
Jak wy chcielibyście
swoje mikrozmiany,
zmiany definiować jako sukcesy,
sprzedawać,
pokazywać jako sukcesy
i wszystkie inne rekomendacje,
które wzmacniałyby te działania
najmniejsze, lokalne
albo większe.
Dzień dobry,
Krystian Kamiński.
Ja myślę, że,
nie odnieść się do tego,
o czym teraz powiedziałaś,
natomiast ja mam pytanie
i myślę, że ta dyskusja nie może,
ja bym nie chciał,
żeby ta dyskusja się zakończyła
bez zastanowienia się
albo w ogóle wspomnienia
o tym pytaniu,
ponieważ mówimy o animatorach,
animatorkach,
osobach, które zajmują się animacją,
a ja bym chciał zapytać właśnie
o te osoby
i o to, co na tym kongresie
bardzo mocno wybrzmiewa,
czyli czy widzicie jakieś kwestie
dotyczące warunków zatrudnienia,
warunków pracy tych właśnie osób,
które robią wspaniałe rzeczy,
o których przy chwili opowiadałyście,
opowiadałyście,
opowiadaliście,
czy widzicie,
że należy wprowadzić jakąś zmianę
dotyczącą tego,
w jaki sposób się wynagradza
takie działania,
czy waszym zdaniem
należy zmienić w ogóle sposób,
nie wiem, zawierania umów
i tak dalej,
jakby o te warunki płacowe chodzi, tak?
Znaczy może do tego się bardzo szybko odniosę.
Mianowicie ta debata dzisiejsza,
kultura lokalnie skuteczna,
zainicjowana,
jak już wcześniej powiedziałam,
przez Stowarzyszenie Forum Kraków,
animatorów i animatorek kultury,
wynikła z takiego też myślenia właśnie
o zastanawianiu się nad jakimś formatem
systemowego wsparcia animatorów kultury
w swoich działaniach.
Systemowego w postaci programu,
w postaci być może jakiegoś dokumentu legislacyjnego,
który ewidentnie wymaga
bardzo dużego zastanowienia się
o olbrzymiej ilości dyskusji,
z tego względu, że to nie jest tak,
jak na panelu dotyczącym
samorządowych instytucji kultury,
dyrektorów samorządowych instytucji kultury
można powiedzieć,
że super byłoby,
gdyby byli traktowani jak pracownicy,
urzędnicy samorządu.
Przestrzeń animatorów, edukatorów
jest niesamowicie zróżnicowana.
Wiemy, że mamy osoby działające
w bardzo różnych formatach
i przyłożenie jakiegoś jednego rozwiązania
jest całkowicie niemożliwe,
więc nie potrafię odpowiedzieć.
Aczkolwiek wyobrażam sobie
w idealnym świecie
program wspierania animacji kultury
na poziomie lokalnym,
finansowanie otwarte dla wszystkich podmiotów,
podmiotów pozarządowych,
fliranserskich,
realizujących najróżniejsze przedsięwzięcia,
które byłoby rozwiązaniem,
gdzie nie musimy się wszyscy wykazywać
frekwencją, ilością,
ale bazujące na zupełnie innych wskaźnikach.
Nie wiem jak to zrobić.
Jak macie pomysły zapiszcie.
Z chęcią zbiorę to jako rekomendacje
i prześlę dalej.
Taki świat mi się marzy.
To, że cały czas forum Kraków,
znaczy spotykamy się jako stowarzyszenie
animatorów, animatorek kultury,
organizujemy nie kongresy,
zapraszamy na najbliższy,
nie kongres animatorów kultury 2025 rok,
Nowa Huta, Kraków zaprasza.
Będziemy dalej rozmawiać, dyskutować,
ale właśnie jakieś myślenie,
jak ten obszar wesprzeć,
nie możemy liczyć na to,
że pojawi się od organizatorów,
od samorządowców,
od jakichś podmiotów,
od których jesteśmy uzależnieni
jako animatorzy, edukatorzy.
To rozwiązanie musi wyjść od nas.
Aczkolwiek jest niesłychanie trudnym.
Więc prosimy Was o wsparcie.
Jeśli mogę też dodać,
że Mazowiecki Instytut Kultury
przeprowadza teraz też badanie
środowiska pracy animatorów
i animatorek kultury
i będziemy ten raport z tego badania
na początku grudnia
publikować na naszych stronach,
więc bardzo zachęcam,
żebyście śledzili.
No i mam nadzieję,
że tutaj pracujemy
z kolektywem badawczym.
Nad badaniem pracuje
Ania Woźniak,
Agata Szocińska
z naszego Instytutu
i Magda Ochał,
kolektyw badawczy.
Czekam na ten raport,
bo wiem,
że będą na pewno
jakieś rekomendacje,
a z tego,
co rozmawiałam
z badaczkami,
to na pewno pojawia się,
oprócz tego,
o czym mówimy,
że nie ma jakby
takiej zdefiniowanej też
roli animatora,
animatorki kultury
jako też kategorii zawodowej,
że w momencie,
kiedy w oświacie
jest nauczyciel,
nauczycielka
i wiemy,
że to jest taki
bardzo wypalający zawód,
no to są jakieś regulacje
typu nawet roczny urlop
związany ze zdrowiem psychicznym
i odpoczynkiem płatny
dla osoby w tym zawodzie,
więc na pewno jest ten kawałek,
a drugi kawałek,
który też się pojawia
w tych badaniach,
to, że jednak to środowisko
czuje,
że nie ma takiej reprezentacji,
że nie ma jakiegoś takiego,
no tutaj Forum Kraków
robi ogromną pracę,
jestem też członkinią
i bardzo szanuję
wszystkie działania,
ale gdzieś jest poczucie
ze strony animatorów
i animatorek kultury,
że nie ma takiej silnej reprezentacji,
która może iść do ministerstwa
i działać na konkretach
już przy zmianie ustawy
i mówić o tym,
czego to środowisko zawodowe
potrzebuje,
więc oczywiście wiemy,
że umowy o pracę
albo po prostu godne wynagrodzenie
to jest ten postulat,
ale żeby te wszystkie postulaty
ktoś zebrał
i poszedł do tego ministerstwa
i zawalczył o to środowisko,
to to jest chyba apel
do nas wszystkich.
Ja mogę to dać?
Przy półtorej roku
też byłem wicedyrektorem
Domu Kultury u nas
i jak ja przyszedłem tam
i zobaczyłem,
ile dziewczyny i chłopaki zarabiają,
ja myślę,
jak można żyć?
Przecież to minimalne,
krajowe,
a poświęcają swój czas
wieczorami,
w weekendy.
Każdy, kto z nas pracuje
wie, że praca w kulturze
to nie jest od godziny do godziny,
tylko często po godzinach,
bo jest impreza,
trzeba posprzątać,
przynieść
i jak zaangażować ludzi,
albo trzeba mieć
cholerną pasję w Polsce
i jakieś takie,
żeby wytrzymać w tym środowisku,
naprawdę,
nie?
Albo być wariatem,
chyba w większości jesteśmy,
bo godnie jednak trzeba żyć,
każdy musi spłacić kredyt,
chce żyć w sposób
uczciwy i godny
i to jest też
duży problem
naszego środowiska,
że chcąc działać,
chcielibyśmy być docenieni.
Kultura zawsze jest,
gdy są problemy finansowe,
ja tak patrzę przynajmniej,
od razu cięta pierwsza.
Ja to widzę na Ukrainie na przykład,
pojechałem,
tam mam masę przyjaciół z kultury,
wojna,
pierwsze co zabieramy środki z kultury.
A ja mówię,
kurczę,
a wy nie macie tej wojny czasem
o język i o kulturę?
Nie od tego się zaczęło,
powinniście wzmacniać kulturę swoją,
swój język w takim momencie,
a nie zabierać środki.
I u nas tak samo w gminach różnych
naszych wiejskich nie ma kasy,
a to utniemy domowi kultury.
Jak oni mają tutaj przeżyć,
robić wydarzenia,
bo wszystko musi być z pompą przecież.
No dlatego właśnie taki idealny świat,
w którym jest idealne rozwiązanie,
gdzie jest po prostu zabezpieczone,
są środki finansowe na takie działania,
byłby taką przestrzenią idealną.
No ale wiemy,
że jest trudno,
że te artykuły w dwutygodniku
o biedocie w kulturze i tak dalej.
Widzę, że też ten kontekst
mocno dominuje debatę,
ale no cóż,
sami musimy też w jakiś sposób
szukać rekomendacji.
Tak, zapraszam.
Uwielbiam przemawiać,
ale i tak przejście do tego mikrofonu
mnie stresuje.
Zacznę od tego,
że robię w kulturze 25 lat.
Od Gminnego Ośrodka Kultury
przez Muzeum Narodowe,
z Kansen w końcu
teraz pełnię funkcję
Monika Dudek, dyrektorki
Muzeum Etnograficznego w Krakowie.
I druga debata,
w której dzisiaj biorę udział,
mnie napawa ogromnym smutkiem.
Mój postulat jest taki.
Zaproście w przyszłym roku
nie tych, którzy działają w kulturze,
bo oni wiedzą, co robić,
wiedzą, jak robić.
My cały czas wylewamy swoje żale,
cały czas mówimy o tym,
co się udało,
albo się cieszymy,
że ten zespół nam się rozkręcił,
albo że ta śnieżna kula,
za chwilę przyjdzie 10 osób.
Pełniłam też funkcję
przewodniczącej Komisji Kultury
w swojej gminie.
Prowadziłam fundację,
jakby pracuję od podstaw
po dyrektorowanie
i naprawdę samorząd
to bardzo mało obchodzi.
I chwalenie się,
i mówienie,
i to, co ty, Natalio, robisz.
Wiem, że fajna gmina, znam to.
Ale tak naprawdę tutaj
powinni być burmistrzowie,
wójtowie,
dyrektorzy, organizatorzy,
ci, którzy decydują o tym,
którzy nie mają pojęcia
o kulturze.
Nie chcę tu nikogo dotykać,
ani nikomu.
Przypomniałam sobie dzisiaj,
że przez wiele lat myślałam,
że siłaczka i nagi bruk
to jest tytuł jednej lektury.
Dlatego, że były w jednej książeczce,
kiedy je czytaliśmy w dzieciństwie.
I ja całe życie,
nawet pełniąc teraz funkcję dyrektorki,
już trochę inaczej,
ale całe życie robiąc w kulturze,
w samorządzie, na wsi,
organizując, animując to,
co państwo tutaj też robicie,
całe życie mam wrażenie,
że jestem siłaczką,
która za dwa tysiące
miała na przykład
zorganizować imprezę
i to jest wielki gest
pana burmistrza.
Także i po tym debacie
o decentralizacji
i teraz po tej myślę
zróbcie spotkanie
dla tych, którzy kulturę muszą poznać,
bo my wiemy, co robić.
Dziękuję.
A czy ja mogę zapytać,
bo u nas przynajmniej
bardzo dużo burmistrzów, wójtów
jest byłymi dyrektorami
domów kultury.
Tutaj, sorry.
Nie, nie?
Ja mam tu paru przyjaciół
na przykład ze Szkoły Liderów,
z którymi uczyli nas,
bierzcie władzę, nie?
Bo w taki sposób podchodzili
i naprawdę bardzo tam
duża grupa była
u ludzi od kultury,
bo oni są widoczni
na wydarzeniach,
później łatwiej im czasem
wystartować.
I ja tak jak popatrzyłem,
sobie zmapowałem,
jak mówiłaś,
że powinni być.
Sorry, ale ja z siedmiu,
ośmiu wójtów,
przynajmniej z trójka
była gdzieś tam
w kulturze zamoczona.
No właśnie uspokoję
o systemowym rozwiązaniu.
Chciałabym przekazać
formalnie informację,
że po wczorajszym
panelu o animatorach
i edukatorach kulturowych,
kulturalnych,
przeróżnie to nazywamy,
zostały już złożone
wczoraj wieczorem
rekomendacje
dla pani ministry kultury
o stworzenie formatu,
systemu, opisu, zawodu.
I to mamy już za sobą,
dzięki tym wszystkim osobom,
które wczoraj były
na panelu,
na spotkaniach Forum Kraków.
Rozmawiamy o tym od roku
właśnie w tym kontekście
i efektem tego jest
wczorajsze złożenie
rekomendacji.
Trzymajmy kciuki,
podpisujmy kolejne listy
jak potrzeba,
ale rozumiem,
że jeżeli pani ministra
na otwarciu
obiecała nam
realizację,
rekomendacji
z tych wszystkich paneli,
to możemy mieć
tą nadzieję
kropka.
To mamy załatwiony temat
zawodu,
profesji,
animatora.
To jeszcze
wywalczmy,
że animacja
lokalnej kultury,
animacja społeczności,
animacja poprzez kulturę,
to jest niesłychanie
ważna usługa
publiczna,
działająca
na rozwój
społeczności
w sposób
niesłychanie mocny,
silny
i niech to wybrzmi.
To jest
potrzebne,
to jest konieczne,
bez tego
świat się zawali.
Po prostu.
Nie, że
nic się nie stanie,
świat się zawali
bez tego.
może jeszcze
ktoś z Państwa
chciałby głos
podzielić się
swoim głosem.
Ja chciałam
podziękować
za tą debatę,
bo pierwszy raz
na tym panelu,
znaczy na tym
kongresie
czuję się
włączona w temat
i czuję,
że ten temat
bardzo mnie dotyczy
i też jestem
tą siłaczką
u siebie
i też mam
w sumie
takie doświadczenie,
namacalny przykład,
jak to
znikanie
może wpłynąć,
ponieważ pochodzę
z gminy,
w której
w latach
90-tych
była taka moda
na prywatyzację
kultury.
U nas
Domu Kultury
nie było 20 lat.
On został
reaktywowany
w 2009 roku,
ale w dalszym ciągu
jako dyrektor
Domu Kultury
czuję
te konsekwencje
i to,
co trzeba
po prostu
przywracać.
Nie ma infrastruktury,
nie ma ludzi,
nie ma potrzeby
partycypacji w kulturze.
Więc taki apel
do Was
emocjonalnie
poruszona,
nie znikajcie.
Zapraszamy,
jak najbardziej.
Nawet możemy
się podzielić
z tej strony
mikrofonem,
a niekoniecznie
musimy.
Jeżeli nie muszę...
To jest stresujące.
Ja chciałam
tylko powiedzieć o...
Ja jestem...
Mieszkam w Gdańsku
na co dzień
na Przymorzu Małym.
Jest to
najmniejsza dzielnica
i chciałam
powiedzieć o
mikrozmianie
faktycznie
w kontekście mikro.
Mianowicie
ja wiele lat
prowadziłam
organizację pozarządową
i realizowałam
różne wydarzenia
artystyczne,
kulturalne.
Moje dzieci
zawsze chciały pomagać.
Zawsze mówiłam,
każdy robi tyle,
co potrafi.
to znaczy,
jeżeli ty nic
nie potrafisz,
czyli będziesz
obić kawę,
herbatę
albo przynosić
mikrofony.
I jakby tak
moje dzieci
były wychowywane,
ale też mamy
też kolegę,
który jest
tam wysoko
w harcerstwie
postawiony
i jakby
jak wygląda
u nas teraz
mikrozmiana.
My dorośli
jesteśmy tym
mikroludziom
potrzebni
do tego
czasami,
żeby napisać
i złożyć
wniosek
do
dotacji
obywatelskiej,
wiecie o czym,
do budżetu
obywatelskiego,
ponieważ oni
chcą mieć
plac zabaw
i to wychodzi,
tak?
I to oni
piszą ten wniosek,
a tylko dorosły
jest potrzebne,
żeby podpisać.
Jak dzieci
przychodzą,
mówią,
mamo,
fajnie byłoby
zorganizować
Halloween,
a ja mówię,
ale słuchajcie,
no nie każdy
może sobie życzyć,
żeby po prostu
jakieś
rozkrzyczane
dzieciaki go
nachodziły
i żądały
cukierków,
to wtedy
jest tylko
czy jest
cóż w drukarce,
bo my zrobiliśmy
plakaty,
będziemy pojutrze
chodzić,
rozwieszać
po dzielnicy,
że jeżeli ktoś
chce,
to żeby dynie
wystawił
przed dom,
tak?
Więc generalnie
ja tu chcę
właśnie podkreślić,
jestem strasznie,
ja jestem bardzo dumna
z moich dwóch
mikrozmian,
ale tych mikrozmian
u nas jest na szczęście
więcej i to jest
bardzo duża zmiana.
Mam nadzieję,
że nawet jeśli ktoś
nie ma ochoty tutaj
podejść do tego,
na tą scenę taką,
która jest oświetlona
mocno,
nie dziwię się,
to gdzieś te nasze
przez zeszyty
skarg i zażaleń
krążą
i może tam pojawią się
jakieś przemyślenia
albo karteczki,
które jeszcze
będziecie nam chcieli
przekazać,
bo no bardzo
realnie myślimy
o zbudowaniu
takich rozwiązań,
które wsparłyby
animatorów
w bardzo różnych,
na bardzo różnych poziomach,
aczkolwiek tak jak mówię,
potrzebujemy tutaj
waszej pomocy,
bo sami jesteśmy,
sami jesteśmy
troszeczkę,
no nawet czujemy
taką sytuację,
że nie jesteśmy,
nie mamy takiego potencjału,
żeby taki pomysł
zbudować.
Mówię tutaj oczywiście
o Stowarzyszeniu Forum Kraków
z tego względu,
że no tak,
jak jeszcze raz powiem,
ta debata była
przez forum zaprojektowana
i też,
żeby nie było,
że jesteśmy tutaj
tylko i wyłącznie
reprezentantami
Forum Kraków,
to ja jestem
rzeczywiście członkinią
Forum Kraków,
członkinią jest Magda
i członkinią jest Natalia,
a tutaj zarówno
Sula Filip,
jak i Marcin
jeszcze nie,
ale nie zamykamy się
w swojej bańce,
zaprosiliśmy także tych,
którzy są
no właśnie,
może chętni,
może nie,
jesteśmy zdecydowanie otwarci.
Oczywiście zapraszamy
do Stowarzyszenia Forum Kraków,
znajdziecie nas
w mediach społecznościowych,
Ania Michalak-Pawłowska,
która wypowiadała się
właśnie o zawodzie animatora
i tutaj rekomendacjach
wypracowanych
na panelu poprzednim,
można do niej tutaj
z kontaktem przebiegać,
no i jeszcze tak właśnie
i o niej kongresie powie jeszcze Ania,
a teraz zapraszam.
No muszę,
bo się uduszę po prostu.
Ta pani w tych pięknych,
czerwonych koralach
mnie zainspirowała najbardziej.
Ja jestem już ponad 10 lat
dyrektorką
Biblioteki Publicznej
i Centrum Animacji i Kultury
w Międzychodzie
w województwie wielkopolskim
i słuchajcie,
zorganizowałam teraz
taką konferencję,
uwaga,
o nazwie
Kultura jest ważna.
Tak.
U mnie w Domu Kultury
i słuchajcie,
poruszyliśmy tam takie tematy
jak zdrowie psychiczne,
jak konkrety dla kultury.
Był Paweł Kamiński właśnie
jako jeden z prelegentów.
Mieliśmy też spotkanie panelowe,
gdzie dzieliliśmy się wszyscy
swoimi przemyśleniami.
No i w zasadzie jakby
to spotkanie z Pawłem
spowodowało,
że ja zaczęłam myśleć
właśnie tak,
jak powiedziała pani.
Kultura jest ważna,
ale dla nas.
My to wiemy
i to jest dla nas oczywiste,
ale niekoniecznie ona jest ważna
w tym szerszym aspekcie
i co chciałam poruszyć
i co tak we mnie rezonuje
i co jest dla mnie istotne,
to to, że słuchajcie,
poprosiliśmy tych naszych dyrektorów,
bo w ogóle zgłosiło się,
słuchajcie,
60 dyrektorów z Wielkopolski,
z Lubuskiego,
bo jakby tutaj dwa stowarzyszenia WRK,
czyli Wielkopolska Rada Kultury
i ZLIK,
Zrzeszenie Lubuskich Instytucji Kultury
tak się spotkało w tym Międzychodzie
i fajnie,
60 osób się zgłosiło,
ale też mieli za zadanie
przyciągnąć samorządowców swoich,
albo tam burmistrza,
albo jakiegoś zaangażowanego radnego.
No i cóż,
do końca debaty
dotrwał
jeden przewodniczący
radny,
akurat tak się złożyło,
że gminy Międzychód,
nie wiem, czy przypadek, czy nie,
no brawa dla tego pana,
bardzo,
nawet powiedziałam,
że ze sceny,
że cieszę się bardzo,
że dotrwał,
ale reszta wyszła.
Miało,
miało mnóstwo ważnych zadań,
po prostu wyszli.
Więc,
słucham?
Kto?
Nie było absolutnie
stołu Wipowskiego,
ważni byli działacze
i ludzie kultury,
ale właśnie również zaprosiliśmy
tych samorządowców
i w przyszłym roku
mamy taki,
taki feedback,
żeby zorganizować
tą konferencję jeszcze raz,
ale wtedy może właśnie
będzie to tak,
że kultura nie jest ważna.
Tak to we mnie teraz właśnie.
Ona nie jest ważna,
dla nas jest ważna.
Mogłabym tutaj
na temat kultury,
na temat animacji kultury,
na temat tego,
co robimy,
opowiadać,
opowiadać,
opowiadać,
ale chodzi o to,
żeby zobaczył,
zobaczył tą kulturę,
którą robimy właśnie samorząd,
bo nieraz możemy naprawdę
robić dobrą robotę,
to padło na panelu wcześniejszym,
naprawdę robić dobrą robotę
i ona się nieraz nie obroni
niestety tylko dlatego,
że mamy jakichś decydentów,
którym te nasze działania
nie pasują
albo oni po prostu
tego nie rozumieją
i wiem,
że teraz właśnie ZLIK
i chyba Paweł Kamiński
będą jechać
na taki konwent
dla samorządowców,
żeby ich przekonywać
i może to jest dobre,
żebyśmy my pojechali do nich,
nie?
No to tak ode mnie.
Bo skoro oni do nas
nie przyjadą albo wyjdą,
no to myśl do nich,
może właśnie tak powinniśmy.
Dokładnie tak
i myślę,
że w nas jest cała nadzieja
i właśnie taka odwaga,
autentyczność,
refleksja nad tym wszystkim,
co się dzieje
w tym szalonym,
galopującym świecie,
bo nie jest łatwo.
Dyrektorzy, dyrektorki
i pracownicy instytucji kultury.
Jeździć, pokazywać się,
opowiadać,
sprzedawać,
myśleć,
wrzucać,
nie wrzucać,
fajnie, niefajnie.
Może to rzeczywiście
to dobra droga.
To jeszcze prosimy.
No tak,
tutaj mało czasu,
tak, mało czasu
już na życie
zostaje wtedy.
No dobra,
to chyba teraz
włożę trochę
chyba będzie ostatni,
ale zapraszamy.
O, włożę
kinim w morobisko na koniec.
Ponieważ
Agata Tytul-Szubert,
Kinoteatr Realto,
ja się przez pewien czas
wymiksowałam
z takiej stałej pracy
w instytucji kultury,
nie pracowałam pięć lat,
chwilę byłam za granicą,
pięć miesięcy temu
wróciłam.
Cieszę się bardzo
i jako kierowniczka
Kinoteatru Realto
mam te,
to nowe doświadczenie
też spotykania się
właśnie z przedstawicielami
lokalnego samorządu naszego.
I nawiązując trochę
do tego, co pani powiedziałaby,
ale też trochę
do tej naszej reakcji
teraz i do
dzisiejszego
pierwszego panelu
w głównej sali,
kiedy podeszła pani
do mikrofonu
i odniosła się
do słów ministra,
ja to w ogóle
jestem taka
bardzo zawiedziona
tym, co pan mówi,
to moja refleksja
też jest taka,
czy my jesteśmy
też gotowi
i czy mamy ten
wspólny język,
żeby z przedstawicielami
władzy,
którzy operują
innym językiem
rozmawiać,
bo ja czasami,
jak jestem właśnie
w takim środowisku
jakby samych polityków,
ja po prostu
nie do końca
mam ten język,
żeby z nimi rozmawiać
i to w jaki sposób
ja mówię,
czasami mam wrażenie,
że jest niezrozumiałe
i też nie rozumiem
tego,
tej mowy,
którymi oni się
posługują
i ja też jestem
absolutnie zwolenniczką
tego,
żeby wśród państwa
siedzieli politycy,
siedzieli decydenci,
ale też pytanie
jest takie,
które sobie teraz zadaję,
abstrahując od tego,
jak bardzo cenię
nasze środowisko,
jakim pięknym językiem
my mówimy
i jak mamy mocno
ugruntowane pewne rzeczy,
czy my jesteśmy w stanie
rozmawiać z kimś,
kto dopiero jakby,
kto jakby w ogóle
jest z innego świata
i totalnie nie rozumie
tej naszej,
tej naszej perspektywy,
więc to jest jakby
to coś,
co mi teraz przyszło
do głowy,
bo jak sobie myślę,
że w pewnych momentach
byliby tutaj politycy,
to po prostu byśmy ich
na samym początku
chcieli zjeść,
zanim byśmy w ogóle
jakby podjęli ten dialog,
o którym my mówimy
i zanim byśmy podjęli
tą relację,
to budowanie relacji,
o której tak dużo
mówimy właśnie
w trakcie tego
całego współkongresu,
więc trochę tak
na samym końcu
troszkę inna
moja perspektywa.
Dziękuję.
Katarzyna Juranek-Mazurczak,
ja tutaj wybłagałam
o dwa słowa.
Jestem dyrektorem
instytucji kultury
w małym miasteczku,
ale też jestem
samorządowcem.
Jestem radną
województwa opolskiego.
Proszę Państwa,
nie mówimy innym językiem.
Oni się nie urodzili
na Marsie.
Oni chodzili do szkoły,
oni robili akademię,
oni chodzili do teatrów naszych,
do kin.
Może im się coś stało,
jak usiedli
na ważnych
politycznych stołkach,
ale im trzeba
przypomnieć język,
który nie jest językiem
z dawnej planety
i trzeba po prostu
im pokazać
te wszystkie momenty.
My mamy
narzędzie
prowadzące
instytucje kultury.
Ludzie, którzy
w kulturze
funkcjonują
w NGOS-ach
mogą pisać
do radnych
wszystko
na papierze.
Nie spotykajcie się,
nie mówcie,
nie umawiajcie się
na spotkania
i mówcie,
ja to bym chciała
zrobić jakieś wydarzenie,
ja bym chciała
mieć wsparcie grantowe.
Przychodzicie
z gotowym dokumentem,
który nie znika,
z gotowym pomysłem,
oddajcie to
do sejmików,
oddawajcie to
do ludzi,
którzy mają wpływ
na to,
co się dzieje
w waszych miastach
prostym językiem,
zwykłym językiem,
językiem serca,
językiem,
którym oni mówią,
bo to są
nasi sąsiedzi.
Dobrze.
Dobrze,
to ja tylko króciutko,
tak,
zaraz
w kontekście ustawy,
jeśli dojdzie do takiego
pracy nad ten,
to nie
owskaźnikujmy jej
za bardzo,
bo mamy jako Polacy
tendencję do tego,
to jeden posulat,
a drugie,
tak jak działa
akumulator społeczny,
stwórzmy
akumulator dla kultury,
który będzie przeznaczony
też dla ludzi
działających
nie formalnie,
nie w instytucjach,
nie w organizacjach
pozarządowych.
To tylko chciałam dodać.
To ja tak szybciutko zgadzam się
tutaj z przedmówczynią.
Ja siedzę w marketingu,
siedziałam w marketingu
w praktycznie każdej branży,
w samorządzie,
w sporcie,
w komercji nadal siedzę
i w kulturze.
I powiem tak,
trzeba mówić językiem korzyści,
takim językiem korzyści,
jaką te,
a druga strona
chce usłyszeć.
I teraz sprzedam wiedzę,
która jeszcze w Polsce
tak mało raczkuje
i co bardzo będzie
do tej aktywności
lokalnej potrzebne.
Facebook nam się
totalnie będzie zmieniał,
dlatego, że traci młodych ludzi
i traci zaangażowanie.
W związku z tym
Facebook przez następne
kilka miesięcy
będzie zmiany na zachodzie,
w Polsce też to nas czeka
i będzie nastawiony
na lokalność,
na lokalne działania,
na lokalną aktywność
i na grupy społeczne lokalne.
Więc być może,
mówiąc też językiem korzyści,
a to jest tak zwany algorytm,
czyli budowanie wizerunku
naszych samorządowców,
to też jest fajny argument
do tego, żeby powiedzieć,
że to narzędzie się zmienia
i będzie nastawione
na lokalność.
Bo po prostu musi,
bo przegra z TikTokiem.
Dziękuję.
Bardzo dziękuję.
Przepraszam,
ale muszę zamknąć debatę,
bo czas nas niesamowicie pogonił,
ale było chyba żywiołowo w miarę.
Mam nadzieję,
że nie zanudziliśmy.
Bardzo dziękuję naszym panelistom.
Moim panelistom.
Aniu, czy jeszcze chciałabyś głos?
I zapraszam jeszcze o głos
na pożegnanie Anie.
My wspólnie chcieliśmy was zaprosić wszystkich
na nie kongres,
animatorów kultury,
który się obrędzie w Nowej Hucie
w czerwcu.
To jest ten ostatni weekend,
kiedy się szkoła kończy.
Ale też chcieliśmy przypomnieć,
żeby nie wyjść stąd
z poczuciem takiego braku sprawczości
i tego, że jest źle
i na nic nie mamy wpływu.
Chciałam przypomnieć,
że 15 lat temu w Krakowie
staliśmy właśnie na widowni
Kongresu Kultury
i byliśmy bardzo wkurzeni,
że nie było tam ani słowa,
ani panelu,
ani jednej sytuacji o animatorach
i o animacji kultury.
I właśnie dlatego z tej niezgody
powstało nasze środowisko,
nasze zrzeszenie Forum Kraków,
zrzeszenie osób,
animatorek i animatorów,
ale osób, nie instytucji,
nie organizacji.
I jesteśmy po iluś nie kongresach,
jesteśmy po iluś negocjacjach
z Ministerstwem różnych dokumentów
i chciałam powiedzieć,
że to jest opowieść o sprawczości.
15 lat pojedynczych osób
z całej Polski,
z małych i dużych miejscowości
opowieść o sprawczości.
Więc oczywiście serdecznie
zapraszamy tych z Was,
którzy chcą.
Jest taka grupa sympatycy
i członkowie również
w mediach społecznościowych,
więc można w tej formie.
Ale zmieniajmy ten kraj
i bądźmy nadal sprawczy.
Do zobaczenia na niekongresie.
Audycje kulturalne
w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa… Czytaj dalej o Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej o „Światy sztuki” Howarda S. Beckera

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej o Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Zakończenia Wspólne

Zakończenia Wspólne

Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej o Zakończenia Wspólne