Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Edukacja Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Aleksandra Galant 11 grudnia 2025
Małe Eufonie – wielkie przeżycia

Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką.

Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz 4-7. Organizatorzy podkreślają, że kontakt z wartościową muzyką, jest kluczowy dla rozwoju otwartości i wrażliwości.

Motywem przewodnim Małych Eufonii, są wspomnienia Fryderyka Chopina z wakacyjnych wyjazdów do Szafarni – to tam, pod zabawnym pseudonimem „Pan Pichon”, pisał pełne humoru listy, odkrywał uroki wiejskiego życia i poznawał melodie Kujaw. Te dźwięki na zawsze zostały w jego pamięci, a później powróciły w mazurkach i polonezach, które dziś znamy i kochamy.

Podczas rodzinnego koncertu dzieci mogły nie tylko do wsłuchać się w muzykę Chopina i melodie z jego ulubionych regionów, ale także do wspólnie muzykować. Rodzice wraz z dziećmi śpiewali, tańczyli i bawili się razem z muzykami, odkrywając świat dźwięków i żywych instrumentów, które inspirowały małego Fryderyka.

O wydarzeniu i roli muzyki w wychowaniu dzieci, opowiedziała Viola Łabanow, prezeska fundacji „Muzyka jest dla wszystkich”.

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
Ja wychodziłam w tym roku dość dużo na eufonie koncerty.
Jak się tylko dowiedziałam, że jest wyjście dedykowane dla maluchów, to kupiliśmy bilety.
A tak to z Mykofonie wychodzimy i już na Nowy Rok na filharmonię dla dzieci zakupiłam bilety dla niej.
My jesteśmy pierwszy raz w ogóle i też tak już próbujemy go muzycznie kształtować.
I takie miejsce jest super. Po prostu pierwszy raz z nim tu jesteśmy, więc wydaje mi się, że koncert.
Taki klasyczny w połączeniu z tym miejscem, no to naprawdę super sprawa.
Mimo tego, że może tego nie zapamięta, ale myślę, że to i tak jest super sprawa.
Spełniliśmy nasz cel, to znaczy dzieci i rodzice, wszyscy uczestnicy zatopili się w polskiej muzyce.
Wiola Łabanow, prezeska Fundacji Muzyka jest dla wszystkich.
My nie edukujemy, my pozwalamy przeżywać ten język, tę kulturę.
Kulturę zawartą w skalach, które poznał niewątpliwie Chopin będąc na wakacjach w szafarni.
Ten rodzaj śpiewu, takie instrumenty i to wszystko, co później spowodowało, że w jego twórczości tak bez wahania mówimy, że tyle jest Polski, polskości.
Są dowody na to, że człowiek, tak jak uczy się mówić od początku, bez specjalnej edukacji, po prostu otoczony mową, uczy się w rezultacie mówić.
To samo jest z muzyką. Muzyka jest językiem emocji, znaczeń.
Kiedy otaczamy się w domu, w rodzinie muzyką, to tą właśnie muzyką nasiąkamy.
My byliśmy bardzo chcieli, żeby dzieci i rodzice, którzy przychodzą na smykofonie, na małe eufonie, żeby poznali ten język i żeby się zanurzyli w nim, przeżywając go.
Tam jest dużo uczucia. Jest i wesołość, radość, ale też jest melancholia i smutek.
Wszystko to, co towarzyszy człowiekowi, to jest też mowa dźwięków.
Przyjęliśmy takie założenie, że właśnie burzymy wszelkie bariery w dostępie do muzyki.
Staramy się ją przeżywać naturalnie, tak jak w rodzinie, w domu, gdzie dzieją się różne rzeczy, więc mamy absolutnie tolerancję i otwarcie na to, że dzieci się zachowują swobodnie.
A dzieci, tak jak ludzie dorośli, są różne.
Jedne zasłuchane nieruchomieją, inne pod wpływem muzyki muszą się ruszać.
Są takie, które zaczynają piszczeć, tak jak na dzisiejszym koncercie.
Dlaczego? Dlatego, że wspaniale Ania Broda śpiewała i takie otworzyła wokalnie, że one musiały również z siebie głos wydobywać, te maluszki.
Więc jesteśmy zachwyceni tym, że ta muzyka porusza.
Na tym polegają takie koncerty dla rodzin z dziećmi od zera, od pierwszego roku życia.
Bierzemy pod uwagę to, że dzieci po prostu reagują różnie, ale na pewno są takie momenty, na które liczymy i my to widzimy, że one są, że dzieci są zasłuchane.
Że po prostu wchłaniają tę muzykę, te skale, te brzmienia, te melodie, te rytmy i to w nich będzie już od dzisiaj.
To wszystko jest bardzo spójne, dlatego, że Fryderek od samego początku, od narodziny otoczony był polską muzyką tradycyjną i w Żelazowej Woli i potem na wakacjach.
On tą muzyką nasiąkł, więc do końca życia ona w nim tkwiła.
Takie jest nasze motto, żeby tę muzykę przedstawiać dzieciom, żeby ona w nich była.
Ona się odezwie na różne sposoby u Chopina, ponieważ tak się złożyło, że był geniuszem.
To się objawiło w postaci przepięknych utworów, w których ta polskość jest.
Ważne, że od czegoś trzeba zacząć.
My uważamy, że zgodnie z teorią profesora Gordona trzeba zacząć jak najwcześniej, ponieważ rozwój muzyczny i ta akulturacja i to wchłanianie języka muzycznego jest najintensywniejszy w pierwszych latach życia.
To właśnie w rodzinie i w tych pierwszych latach życia nasiąkamy muzyką najpełniej, najlepiej.
A jeśli chodzi o rozwój muzyczny, o na przykład grę na instrumentach czy śpiew, to po prostu trzeba to zacząć robić.
Żeby śpiewać, trzeba po prostu śpiewać.
Żeby grać, trzeba wykonać pierwszy ruch.
My w naszych opowieściach o małym Fryderyku wyobrażamy sobie taki moment, że on wszedł do salonu, zobaczył fortepian, zagrał parę dźwięków i powiedział
Tak, to będzie moje. Od tej pory będę grać to, co mu się podoba.
Przecież to jest tak ludzkie i to jest przypadek każdego z nas.
Wystarczy pójść za tym zainteresowaniem.
Tylko żeby to zainteresowanie zaistniało, trzeba być wrażliwym.
Wrażliwym na to, co nas otacza.
Na to, co widzimy, na to, co słyszymy.
A kiedy to się zaczyna?
W pierwszych latach życia.
Ja wracam do tego, że naprawdę koncerty dla dzieci, rodzin z dziećmi od zyra do trzech lat są niezwykle potrzebne, niezwykle ważne.
Dla wszystkich, nie tylko dla dzieci, dla rodziców również.
My wiemy o tym, że wielu rodziców otwiera się na tych naszych koncertach na inne gatunki muzyki niż zazwyczaj słuchają.
Więc to jest dla nich też bardzo ciekawe, odświeżające.
A jakże pożytyczne dla dzieci.
Te koncerty, które nasza fundacja organizuje już od 14 lat, bo dzisiejszy koncert w ramach eufonii, czyli małe eufonie, reprezentuje doświadczenie projektu Smykofonia Fundacji Muzyka Jest dla Wszystkich.
My traktujemy to nie jako edukację muzyczną, nie jako projekt edukacyjny, jako projekt dla rodzin.
Dla małych dzieci, ale dla rodzin, bo wiadomo, że małe dzieci uczestniczą razem z rodzicami, prawda?
To jest wydarzenie artystyczne.
My używamy środków artystycznych, nie musimy niczego nawet mówić.
Oczywiście nasze prowadzące animatorki mówią różne ciekawe rzeczy, opowiadają historie, bajki, wyobrażenia, żeby uruchamiać.
Natomiast przede wszystkim są to środki artystyczne, czyli to, co w koncertach dla dorosłych jest ważne, czyli jakieś emocje, jakieś przekazy.
To wszystko jest też w koncertach dla malutkich dzieci.
To też są emocje, które one nie muszą nawet nazywać tych emocji, ale je przeżywają i my to widzimy.
A najfajniejsze jest to, że dzieci są otwarte i chłoną.
I to jest bardzo ważne, żeby chłonęły rzeczy dobre, artystycznie dobre, wartościowe, żeby nie dawać im byle czego do słuchania.
Ponieważ dla nas takim dowodem na to, jak dzieci są niezwykle otwarte i chłonne właśnie, są te pierwsze utwory, kiedy my widzimy, że to może być bardzo trudna, skomplikowana muzyka,
tylko, że zagrana w sposób doskonały przez bardzo dobrych artystów, emocjonalnie i dzieci słuchają.
Utworów Jana Sebastiana Bacha, Mozarta, Witolda Ludosławskiego, ba, nawet Krzysztofa Pendereckiego.
Rodzice są często bardzo zdziwieni tym, że ich dzieci tak słuchają, a one słuchają niezwykle intensywnie te maluszki właśnie.
Czy to nie jest wskazówka dla nas, że myśmy nie powinni poniżej tych możliwości dzieci schodzić?
I nie dawać im banalnych, naiwnych, okropnych piosenek z internetu. Okropnych. To jest coś, co psuje wrażliwość.
Jestem przekonana, że dużo lepszym działaniem jest wspólne śpiewanie. Obojętnie może być naprawdę nieczysto, może być fałszująco,
ale wspólne śpiewanie piosenki jest rzeczą najbardziej wartościową.
Wspólne słuchanie muzyki artystycznej, skomplikowanej. To muzyka, która właśnie jest skomplikowana, uruchamia wyobraźnię.
A jeśli uruchamia wyobraźnię, to zastanówmy się, co to oznacza. No to oznacza, że każdy z nas, jego wyobraźnia, jego kreatywność formuje się,
kształtuje w jakiś bardzo oryginalny sposób. A więc my zyskujemy swoją oryginalność, wyjątkowość.
Właśnie stykając się z muzyką, która ma przekaz niewerbalny, nie taki łatwy do zdefiniowania.
A jednak my wiemy, że ta muzyka jest smutna, ta wesoła, ta jest bojowa, ta jest melancholijna, ta jest do tańca.
A skąd my to wiemy, skoro tam nie ma żadnych słów? No właśnie, bo ona uruchamia wyobraźnię.
Więc to jest niezwykle ważne dla każdego człowieka, żeby słuchał muzyki skomplikowanej, niebanalnej.
Dla rozwoju muzycznego każdego człowieka jest ważna wrażliwość.
I otóż ta wrażliwość stępia się, wrażliwość na muzykę, wtedy, kiedy muzyka nas otacza bez przerwy, przez cały dzień.
Jest tłem dla naszych codziennych czynności. Trzeba z tym walczyć.
Głośna, bezsensowna muzyka jako tło niszczy naszą wrażliwość.
Muzyki trzeba słuchać, kto się skomponował, po co się skomponował.
To jest też dzieło sztuki, ale przede wszystkim nam cisza jest potrzebna.
W tym świecie przeładowanym bodźcami my potrzebujemy się skoncentrować.
Muzyka nie zawsze jest do tego potrzebna. Czasem zwyczajna. Cisza jest potrzebna.
Nie włączajmy bez sensu muzyki dziecku w pokoiku dziecięcym.
To nie o to chodzi. Chodzi o to, żeby razem z nim słuchać.
Muzyka naturalnie jest od najmłodszych lat potrzebna człowiekowi do rozwoju, więc tutaj się pojawiliśmy.
Myślę, że fajnie, żeby było więcej takich koncertów przeznaczonych dla najmłodszych widzów.
Ten nasz maluch ma 7 miesięcy i najlepiej reagował na to.
Chyba się troszeczkę zauroczył. Fortepianem najbardziej myślę.
Bardzo podobało się. Pierwszy raz my tu jesteśmy z wnuczkiem.
To jest tak miło bardzo. Bardzo taka przyjemna atmosfera. Bardzo tak wszystko dla dzieci jest.
Wspaniała przygoda. Na pewno dla dzieci, ale też i dla dorosłych, a to rzadko się zdarza.
Wydaje mi się, że jest mało okazji, żeby takie małe dzieciaczki miały taki żywy kontakt z instrumentami
i w taki sposób angażujący, więc jest coś wspaniałego.
Będziemy na pewno szukali tego typu wydarzeń częściej.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa… Czytaj dalej o Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę. Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka… Czytaj dalej o Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Czytaj dalej o „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Król Tanga

Król Tanga

  Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna  śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu… Czytaj dalej o Król Tanga