Najnowsza biografia młodopolskiego artysty i naukowca skupia się na jego wielowymiarowości i podkreśla przełomowy charakter jego zainteresowań i poglądów. Choć Tadeusz Boy-Żeleński jest nierozerwalnie związany z Krakowem, to sporą część życia spędził w Warszawie, a na czas okupacji, aż do śmierci związał się z Lwowem.
Tadeusz Boy-Żeleński (ur. 1874) wychowywał się w artystycznej rodzinie – ojciec był muzykiem i kompozytorem, matka zajmowała się w wolnym czasie literaturą i poezją. Sam przeżył nieudany debiut poetycki w wieku 20 lat, już w czasie studiów medycznych.
Kompozycji Władysława Żeleńskiego można było wysłuchać m.in. na festiwalu Eufonie – rozmawialiśmy o nich z Piotrem Sałajczykiem.
Choć zanotował, że jego praca jako lekarza była epizodyczna, to spędził w zawodzie blisko 20 lat. Zajmował się nie tylko pacjentami, ale z powodzeniem oddawał się pracy badawczej i naukowej, kierując m.in. pionierskim projektem kierowanym do młodych matek i niemowląt „Kropla mleka”.
Momentem przełomowym w jego karierze był kontakt z krakowskim kabaretem „Zielony Balonik”, który, jak można przeczytać w jego wspomnieniach, „uczynił ze mnie pisarza”. Oprócz scenariuszy kabaretowych, publikował teksty będące swoistymi kronikami krakowskiego życia towarzyskiego, poezje, z czasem zajął się tłumaczeniami z języka francuskiego oraz krytyką teatralną. W Warszawie objął stanowisko kierownika literackiego Teatru Polskiego. To właśnie w stolicy jego wyraziste poglądy (dotyczące słowa i pisania, ale także feminizmu i państwowości) spotkały się z ostrą reakcją ze strony innych pisarzy, m.in. Karola Irzykowskiego.
Boy-Żeleński był jednym z bohaterów filmu „Niebezpieczni dżentelmeni”. O filmie rozmawialiśmy z jego reżyserem Maciejem Kowalskim.
Po wybuchu wojny Boy-Żeleński wyjechał do Lwowa, gdzie objął katedrę romanistyki na uniwersytecie. Zginął w 1941 r. w egzekucji lwowskich profesorów.
O książce „Książe. Biografia Tadeusza Boya-Żeleńskiego” opowiedziała nam autorka, pisarka i redaktorka, Monika Śliwińska.
Zdjęcia: Wydawnictwo Literackie / NAC
Przez 75 lat artysta łączył w nich swoje codzienne doświadczenia z bogatym życiem duchowym. Uzupełniał je o prace malarskie i szkice, wklejane bilety i zdjęcia. Wątek dzienników jest podejmowany także w najnowszej publikacji poświęconej artyście pt. „Czapski – rówieśnik XX wieku”. Józef Czapski był malarzem kapistą, rysownikiem, eseistą i komentatorem… Czytaj dalej
Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej
Powieść Wojciecha Chmielewskiego pozwala na odkrycie stolicy sprzed 30 lat a także na rozważania dotyczące jej kształtu i rzeczywistości za… niemal 300 lat. Jedno pozostaje niezmienne – wielka miłość do miasta. Wojciech Chmielewski, znany przede wszystkim z krótkich form, zaprasza Czytelniczki i Czytelników do lektury powieści „Księżyc ma zapach Warszawy”. Czytaj dalej
Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili… Czytaj dalej
5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i… Czytaj dalej