Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Muzyka Marzyciel. Rozmowa o Janie A.P. Kaczmarku

Marzyciel. Rozmowa o Janie A.P. Kaczmarku

Martyna Matwiejuk 11 czerwca 2023
Marzyciel. Rozmowa o Janie A.P. Kaczmarku

Studiował prawo, marzył o pracy dyplomaty. Po latach stał się cenionym kompozytorem, zdobywcą Oscara i oddanym organizatorem życia artystycznego. O twórczości Jana A.P. Kaczmarka, który niedawno obchodził swoje 70. urodziny, rozmawiamy z dr. hab. Rafałem Syską.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Odwaga, pewność siebie i umiejętność zarządzania talentem – to tylko kilka cech, dzięki którym uzdolniony artysta zbudował karierę i odniósł światowy sukces. Jak podkreśla w podcaście dyrektor Narodowego Centrum Kultury Filmowej, Jan A.P. Kaczmarek to postać wielowymiarowa. Znamy go przede wszystkim jako kompozytora muzyki filmowej, ale skomponował także utwory do spektakli teatralnych, stworzył wielkoskalowe przedsięwzięcia muzyczno-perfomatywne, jest pomysłodawcą i dyrektorem Festiwalu Transatlantyk. W ostatnim czasie zmaga się z ciężką chorobą – cierpi na zanik wieloukładowy.

Jan A.P. Kaczmarek zdobył w 2005 roku Oscara za muzykę do filmu „Marzyciel” w reżyserii Marca Fostera. Początek jego drogi w branży filmowej nie był jednak łatwy. Jak mówi w podcaście Rafał Syska, artysta „do Hollywoodu docierał trochę naokoło, to nie była prosta ścieżka”. Jak kształtowały się koleje jego losu? Co tworzył zanim świat poznał go jako kompozytora muzyki filmowej? O tym usłyszą Państwo w audycji.

Zdjęcie: Jan A.P. Kaczmarek, fot. Dawid Linkowski.

Marzyciel. Rozmowa o Janie A.P. Kaczmarku – transkrypcja podcastu

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
Gościem audycji kulturalnych jest dziś doktor habilitowany Rafał Syska, historyk filmu, wykładowca i dyrektor Narodowego Centrum Kultury Filmowej. Dzień dobry.
Dzień dobry Pani, witam serdecznie.
Spotykamy się dziś, by porozmawiać o twórczości Jana A.P. Kaczmarka. Świętujący w tym roku 70. urodziny kompozytor zmaga się z ciężką chorobą, zanikiem wieloukładowym.
Rok jego jubileuszu jest okazją do uhonorowania jego działalności artystycznej na wiele sposobów.
W Krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manga zakończyła się niedawno wystawa zatytułowana Jan A.P. Marzyciel, której był Pan współkuratorem.
Co jest w Pana opinii tym najważniejszym kluczem do opowiadania o tak wielowątkowej przecież działalności artysty?
Jakbym powiedział, że różnorodność to pewnie było wymieniające odpowiedź, ale to co jest fascynujące w twórczości i działalności Jana A.P. Kaczmarka to jest to, że on działał na tak bardzo wielu różnych polach.
Bo znamy go przede wszystkim jako kompozytorem muzyki filmowej, ale oprócz tego był kompozytorem muzyki teatralnej, twórcą wielkich, wielkoskalowych, potężnych przedsięwzięć muzyczno-teatralno-performatywnych.
Był także awangardującym artystą, zwłaszcza na początku swojej twórczości, potem dyrektorem i pomysłodawcą festiwalu Transatlantyk.
Był bardzo zaangażowany w pomoc dla młodych artystów, dla młodych kompozytorów, stąd też jego rozliczne inicjatywy.
Tak więc ta różnorodność to była przygoda z twórcą, z osobą, z postacią bardzo wielowymiarową i zaangażowaną na różnych polach działalność taką kreatywną, artystyczną.
To chyba jest taka cecha wiodąca.
No właśnie, myślę, że to może być nieco zaskakującym, ale na pewno też bardzo budującym właśnie ten fakt jego działania na rzecz środowiska artystów w Polsce i młodych ludzi.
Chęć dzielenia się doświadczeniem, chęć spotkania i takiej szczerej wymiany.
To nie jest tak oczywiste w brutalnym nieraz przecież świecie artystów, którzy muszą często walczyć o swoją pozycję.
Moglibyśmy powiedzieć, że tak utytułowany, doceniany twórca nie musi tego robić, a jednak Jan Apekacz-Marek chyba po prostu uwielbia ludzi.
Tak, zdecydowanie. On miał też wielką, fantastyczną umiejętność, która nie jest zawsze umiejętnością, którą wielcy artyści posiadają.
To znaczy umiejętność zarządzania talentem, bo iluż wielkich, wspaniałych artystów nie było w stanie się zrealizować tylko dlatego, że mimo wielkiego, wspaniałego talentu, wielkiej wrażliwości, wielkich wspaniałych pomysłów, nie umieli w odpowiedni sposób przekazywać tej treści w taki, no jednak nie ukrywajmy, biznesowym świecie, w którym potrzeba nawiązywania kontaktu, networking jest elementem
na jednym z ważnych, jeśli i oczywiście nie najważniejszym, to na pewno jednym z ważnych.
Jan wiedział doskonale i wie, że trzeba tym młodym twórcom nie tylko dać tę wiedzę na temat tego, jak komponować muzykę, jak współpracować z twórcami filmowymi, producentami, ale też jak odnaleźć się w środowisku.
On postawił sobie za taki główny cel łączenie młodych twórców z słynnymi producentami i wybitnymi kompozytorami już uznanymi, uczyć ich w jaki sposób swoim talentem zarządzać, w jaki sposób się komunikować, no bo pamiętajmy, że Jan A.P. Kaczmarek nie jest z wykształcenia kompozytorem, tylko studiował prawo na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i chciał zostać dyplomatą,
więc te ambicje dyplomatyczne, umiejętność zarządzania to było coś, co dzisiaj dla Jana jest także ważną nauką dla młodych twórców.
A czy myśli Pan, że na tę umiejętność wpłynęły też doświadczenia emigracyjne?
Absolutnie tak. Ten cudowny przykład jego pierwszego wyjazdu do Stanów Zjednoczonych jest tego dowodem.
Jan wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych razem z Grzegorzem Banaszakiem, czyli ze swoim współpracownikiem w tzw. orkiestrze ósmego dnia, dwuosobowej orkiestrze, to jest dosyć zabawne.
Wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych w 1982 roku, więc w czasie stanu wojennego. Tu jest szarość, półurodztwo. Kto wie, czy to nie jest wyjazd na stałe?
Jadą do tej Ameryki na festiwal, który tam jest zorganizowany. Robią koncert, koncert robi wielkie wrażenie na krytykach, otrzymują świetne recenzje i to jest niezwykłe.
Decydują pójść na całość wtedy i zakładają własną firmę, wydają płytę, rejestrują swoją działalność w Stanach Zjednoczonych.
To nie jest taka aktywność, która nie jest przemyślana, tylko zarządzanie po amerykańsku.
Dwóch chłopaków z Europy Wschodniej, którzy w ogóle nic nie wiedzą o kapitalizmie, odnajduje się w tym kapitalizmie fantastycznie.
Uwielbiam te zdjęcia z Ameryki, które przywieźli potem i np. takie cudowne zdjęcie, kiedy oni, nie wiem czy kupili, czy wynajęli tego, powiem szczerze, nie wiem, samochód
i tym samochodem jeżdżą po dzikim zachodzie amerykańskim ówczesnym. To pokazuje jaka była w nich po prostu nie tylko odwaga, ale taka pewność siebie,
bo brawura, która jest niewątpliwie powiązana z pewnym pokorą wobec systemu, wobec show biznesu, ale zarazem nie ma tam żadnego lęku, że my nie umiemy, my nie możemy.
Myślę, że to jest ważna także siła, charyzma, którą Jan przekazuje młodym twórcom, swoją twórczością i aktywnością.
To jeszcze rozszerzę ten wątek przeciwności różnych, bo chyba to, z czego najbardziej słynie Jan Apekacz Marek, to są jednak jego filmowe ścieżki dźwiękowe,
które przyniosły mu największą sławę, ale to wejście w świat branży filmowej też nie mogło być łatwe dla polskiego kompozytora.
Tak, zwłaszcza dlatego, że Jan w ogóle nie był kompozytorem muzyki filmowej, kiedy wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych drugi raz,
bo po tym 82 roku wrócił do Polski, tutaj robił dalej karierę jako kompozytor także muzyki teatralnej.
I kiedy 89 rok przyrzedł, więc taki moment, no nie da się ukryć, wydawałoby się świetny dla niego, bo transformacja, możliwości nowe,
to on wtedy na nowo decyduje się wyjechać do Ameryki, wtedy kiedy wielu ludzi raczej z zachodu do Polski wraca.
Jedzie do Ameryki na stypendium i tam chce rozwijać swoją karierę kompozytora, ale muzyki teatralnej.
I osiąga całkiem duży sukces już prawie na samym początku, ale muzyka teatralna nie daje mu możliwości zarabiania po prostu pieniędzy.
No krótko mówiąc, to też jest jednak zawód, to jest profesja, to jest jednak ciągłe pozyskiwanie środków na utrzymanie się w tej Ameryce dla siebie, dla rodziny.
Więc Jan zaczyna współpracować z reżyserami filmowymi, już wcześniej miał przygody w Polsce, ale dosyć sporaduczne.
Przez Łazarkiewicz poznaje Agnieszkę Holland, siostrę Magdalenę Łazarkiewicz i pisze muzykę do pierwszego takiego ważnego filmu w swojej karierze,
czyli do całkowitego zaćmienia Agnieszki Holland.
Więc ten początek kariery kompozytora filmowego jest wcale niełatwy, wcale nie taki był oczywisty w karierze Jana
i też nie da się być zapośredniczony przez Polskę czy potem przez Europę.
Więc do tego Hollywoodu on docierał tak trochę naokoło, to nie była prosta ścieżka.
Mhm. Tytuł zorganizowanej przez Państwa wystawy Marzyciel miał myślę za zadanie przybliżyć charakter czy duszę kompozytora,
ale oczywiście odwoływał się też do polskiego tytułu filmu, do którego muzyka napisana przez Jana Pekacz-Marka
została uhonorowana jedną z najważniejszych branżowych nagród, z pewnością tą najbardziej rozpoznawalną Nagrodą Akademii Filmowej.
Co zmienił ten Oscar w życiu twórczym kompozytora?
Jan jest człowiekiem trochę paradoksów i niejednokrotnie nawet ja zadawałem mu pytanie o wywiadach czasami
i on na te pytania odpowiadał, co się dzieje z jego karierą, że kiedy osiąga szczyt to nie decyduje się iść dalej, tylko idzie w bok.
Tak było parokrotnie w wypadku Jana, kiedy na przykład w 88, 89 roku jest naprawdę bardzo już rozpoznawalnym artystą.
Proszę sobie wyobrazić, że ma swój koncert Barbican Center w Londynie, co jest naprawdę wielkim dowodem na jego wysoką rozpoznawalność.
Wtedy decyduje się na wyjazdy Ameryki i porzucenie orkiestry ósmego dnia.
Dziwne.
Tak samo jest z Oskarem.
Osiąga ten najwyższy laur w 2005 roku wraz z filmem Marzyciel.
Wydawało się, że otwierają się przed nim wrota do fantastycznych, najlepszych hollywoodzkich produkcji.
A on coraz częściej zaczyna przebywać w Polsce.
Zaczyna organizować coraz większym rozmachem festiwal Transatlantyk.
Zakładę tutaj Instytut Rozbitek, który jest instytutem zajmującym się wspieraniem młodych twórców.
Zatem to jest taki człowiek, który jest jakby niespokojny.
Znaczy wtedy, kiedy dociera do autentycznego szczytu, no bo dostać Oskara to jest, to już dalej nie ma nic.
Można dostać tylko drugiego Oskar.
To Jan decyduje się na przeformatowanie swojej twórczości.
Zaczyna coraz częściej komponować muzykę taką oratoryjną, muzykę wielkoskalową.
Komponuje muzykę dla wielkich wydarzeń historycznych.
Czuje taką potrzebę bycia obok nie tylko filmu, ale także wielkich zjawisk, wielkich kategorii, wielkich idei społecznych, politycznych, kulturowych.
I to bardziej tu w Polsce niż tam po drugiej stronie Atlantyku.
Także czy coś zmienił?
Paradoksalnie pozwolił Janowi w aureoli chwały realizować wielkie wydarzenia gdzieś obok filmu.
A jak wyglądały jego dni poświęcone pracy? W jaki sposób tworzył?
Jan zmieniał się też wraz z upływem lat.
To znaczy początek jego kariery to jest tak naprawdę muzyka improwizowana.
To są takie bardziej dźwięki, które są wydawane przez, konstruowane przez niego instrumenty.
Więc trudno tu mówić o komponowaniu muzyki, bardziej o tworzeniu takich performatywnych spektakli,
w których wchodził w rodzaj takiego transu.
Nie da się odczytać, miał taki, że epizod u Grotowskiego, potem u znakomitych artystów awangardowych w teatrze.
I tworzył takie dzieła, które łączyły efekty audiowizualne, komputery, którymi był zafascynowany w latach osiemdziesiątych,
instrumenty tradycyjne, które przekształcał w zupełnie inne.
Więc to były bardziej takie działania o charakterze nie tyle komponowania muzyki,
i wstawania o szóstej rano, żeby coś, choćby parę tych minutek na partyturę wpisać.
Ile bardziej takiego doświadczania świata w różnych jego aspektach
i potem przenoszenia to na grunt improwizowanego spektaklu.
A potem, kiedy zaczął komponować muzykę już dla teatra, a potem dla filmu,
to wiadomo, ta aktywność musiało się zmienić.
Więc w większym stopniu była podporządkowana regulacją typowym dla takiej pracy bardziej uporządkowanej.
Jan zwykle jest tak, jak opowiadał wielokrotnie, raczej nie był człowiekiem,
który siedział przed partyturą i tam cały czas drapał coś piórem na papierze.
Bardziej tę swoją muzykę tworzył w głowie i potem, jak już była gotowa, to przelewał ją bardzo szybko na papier.
Pracował w ostatnich latach przede wszystkim na syntezatorze,
bo on tak pozwalał mu na taką pracę już z różnymi potencjalnie potem wykorzystywanymi instrumentami.
Dlatego na przykład niewiele z rękopisów jego utworów muzycznych
więcej jest zapisywanych na papierze wyciągniętym z drukarki,
no bo najczęściej na drukarce potem drukował te swoje utwory muzyczne.
Tylko te wczesne utwory, widać, że były pisane piórem albo ołówkiem wręcz,
albo długopisem w takim tradycyjnym stylu.
Natomiast w ostatnich latach to już była taka praca, którą realizowały współpracy z elektroniką.
Te historie ostatnich lat myślę, że część ze słuchaczy dobrze pamięta.
Ja może wrócę do początków, o których pan mówił.
One wydają się niezwykle ciekawe i bardzo też nowatorskie,
te spektakle multimedialne Jana A.P. Kaczmarka, performatywne koncerty, o których pan mówił.
Jestem ciekawa, jakim echem odbijały się w latach osiemdziesiątych, kiedy powstawały.
No to w ogóle coś niezwykłego.
Ja nigdy nie mogę zapomnieć tego fantastycznego koncertu,
który zatytułowany był Czekając na Kometę Halleya.
To są lata osiemdziesiąte, dosyć późne, ale jednak jeszcze komuna trwa.
Jeszcze nie wiadomo, kiedy to się skończy.
Wszyscy tutaj zaczynają myśleć nie tylko o końcu komunizmu,
ale także o zbliżającej się kometcie Halleya,
która miała coś przynieść, być może była jakąś gwiazdą,
która miała dostarczyć nam czegoś nowego.
Jan stworzył taki spektakl performatywno-audiowizualny
bez współpracy zresztą z ludźmi związanymi z kinematografią.
I w tym spektaklu wykorzystał chyba kilkadziesiąt,
nie pamiętam dokładnie liczby, ale kilkadziesiąt telewizorów.
Proszę sobie wyobrazić, czasy absolutnego niedoboru telewizorów.
Skoro by go kupić, to trzeba w sklepie stać po kilkanaście dni
na zapisy w kolejce.
Tak to wyglądało wtedy, chyba że miało się dolary i rzą się do Pewexu.
Jan decyduje się na wypożyczenie od jednego z producentów telewizorów w Polsce,
oczywiście państwowych, telewizorów kineskopowych, wielkich, ogromnych,
ustawienia ich w takim wielkim korytarzu,
wyświetlania na tych telewizorach siebie grającego na instrumencie muzycznym
i zwiedzający, bo tak można powiedzieć, to zwiedzający, a nie tylko widz,
przechodził przez ten korytarz w przestrzeń spektakl takiego performatywnego.
Zupełny fenomen. Telewizorów nie ma w sklepach, wydaje się,
że to jest najbardziej deficytowe urządzenie, a Jan był w stanie przekonać
razem ze swoim ówczesnym agentem Michałem Merczyńskim,
przekonać producenta telewizorów, żeby na jakiś czas, na kilka dni
tak naprawdę wypożyczył nowiutkie telewizory, chyba Neptun,
do tego spektaklu, potem na nowo były zapakowane i sprzedane ludziom.
To była niesamowita brawura, więc te utwory, czy one się odbijały
szerokim echem? Odbijały się, chociaż to były utwory, których widzów
nie było tak wielu. Bardziej tego rodzaju spektakle, które moglibyśmy
zalecić do sztuki nowych mediów, były spektaklami, które bardziej znane
były z opisów, bardziej znane były z dokumentacji.
Trudne były też do powtórzenia, bo zawsze miały jakąś swoją jednorazowość,
więc naznaczone były pewnym kultem i legendą, tak jak to w sztuka nowych mediów,
która jest bardzo ulotna. I to też jest dowód na to, że chociaż te utwory
z tamtych czasów były nagrywane na płyty, na przykład Czekając na Kometę Halleya
jest nagrana na płycie, no to jednak wiele tych utworów, wiele tych spektakli
znamy z takich jedynie dokumentacji. I one mają taki wymiar raczej w tym sensie
niekompletny, że bardziej doświadczamy pewnej sytuacji zarejestrowanej przez
osobę z zewnątrz niż spektaklu, który jest przygotowany dla potrzeb
medium telewizyjnego na przykład.
Trzeba być prawdziwym marzycielem, by coś takiego zrealizować.
Przyglądając się tym rozmaitym ścieżkom twórczym, jakie wartości przenosi
w Pana opinii Jan Apekacz-Marek za pomocą swojej muzyki?
Ja myślę, że to są te piękne wartości, które zawsze jak się je wymienia,
to brzmią tak troszkę banalnie, ale Jan stara się je odbudować,
ich znaczenie, ich wagę, ich siłę i nie wstydzi się ich wcale.
Myślę, że ogromnie ważna jest u niego tolerancja. Bardzo ważna jest więc
taka wizja świata, który oparty jest na równości. Bardzo często ją podkreślam
jeszcze wcześniej niż stała się ona takim wytrychem światopoglądającym,
lądowym, czyli ideologicznym, którym dzisiaj mamy do czynienia.
Jan Kup pod tym względem pryncypialny. Ogromnie ważny dla niego jest zawsze kontakt,
to znaczy świadomość tego, że trzeba ludzi ze sobą łączyć.
Jego na przykład pomysły na festiwalu Transatlantyk miały ten cel właśnie,
żeby na przykład zrobić kino kulinarne, gdzie ludzie po obejrzeniu filmu
mogą siedzieć przy wspólnych stołach i zajadając pyszne potrawy,
za sobą rozmawiać. Ludzie obcy sobie, bo tutaj dobór miejsc był w dużej mierze
przypadkowy, albo kino łóżkowe, gdzie ludzie leżeli w takich wielkich łożach,
przykrytych baldach, innym i oglądali filmy.
Więc ważna była dla Jana idea łączenia. Pojęcie Transatlantyk to zawsze też takie pojęcie,
które zawiera w sobie pewną, z jednej strony ból rozstania, emigracji, rozłomki,
bo to jest przecież także doświadczenie samego Jana Wykaczmarka,
ale z drugiej strony potrzeba ciągłego łączenia ludzi ze sobą.
Jan był takim ewentowarzyskim człowiekiem, który miał potrzebę komunikowania ludzi ze sobą,
zawsze dawanie adresów, wzajemnie wymienienia tych adresów, rozmawiania ze sobą.
Wydaje się, że zwłaszcza w dobie pandemii było to dosyć takie zagubione uczucie
i Jan pewnie z tego powodu też okromnie cierpiał, bo jego festiwale to były takie miejsca,
gdzie po prostu wszyscy mieli się dość dobrze czuć rozmawiając ze sobą.
To są takie wartości, które chyba są najważniejsze dla Jana.
A czy marzenie i bycie zakładnikiem świata snów jest dla niego ważne?
Tak, pod warunkiem, że się twardo stąpa po ziemi, bo jednak Jan zawsze mówił,
że żeby osiągnąć jakiś świat marzeń, to trzeba być też zakotwiczonym bardzo silnie
w świecie nas otaczającym.
Jeśli utracimy z nim kontakt, to pozwolimy, żeby ten świat został pochłonięty przez zło.
I Jan był w tym względzie też dość zdecydowany, jeśli chodzi o poglądy i nastawienia.
Doktor habilitowany Rafał Syska był dziś gościem audycji kulturalnych.
Rozmawialiśmy o twórczości Jana A.P. Kaczmarka w 70. rocznicę jego urodzin.
Bardzo dziękuję za tę wnikliwą i piękną opowieść.
Bardzo też dziękuję i zapraszam do słuchania muzyki Jana A.P. Kaczmarka,
bo w powiązaniu zwłaszcza z filmem to największe robi wrażenie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę. Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka… Czytaj dalej o Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Czytaj dalej o „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Król Tanga

Król Tanga

  Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna  śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu… Czytaj dalej o Król Tanga

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej o „Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina