Wybrany utwór: Kontrola Jakości: Hatti Vatti – „Zeit”
Najnowszy album Piotra Kalińskiego, tworzącego pod aliasem Hatti Vatti, to najmniej elektroniczna płyta w dorobku producenta. W najnowszym odcinku przeglądu płytowego Kontrola Jakości rozmawiamy o albumie „Zeit”.
Artysta zdecydował się zrezygnować z wielu elektronicznych elementów na korzyść żywych instrumentów. W audycji Piotr Kaliński przyznaje: „Zdecydowanie formy improwizacyjne i mniej oczywiste zaczęły mnie o wiele bardziej fascynować”. Materiał na płytę został stworzony z Rafałem Dutkiewiczem (Skalpel Big Band) na perkusji, Pawłem Stachowiakiem (EABS, Błoto, Siema Ziemia) na basie i Piotrem Chęckim (Jaskułke Sextet, Kamil Piotrowicz Sextet) na saksofonie.
W podcaście rozmawiamy o nietypowych metodach tworzenia utworów, otwartości na eksperyment i współpracy z wytwórnią R&S Records. „Bałem się trochę odrzucenia, tego, że ludzie czekają na coś zupełnie innego” – usłyszą Państwo w podcaście. Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy.
W audycji wykorzystaliśmy fragmnenty utworów „Bridge” i „Frogs” z płyty „Zeit”.
Słuchają Państwo podcastu z cyklu Kontrola jakości.
Przy mikrofonie Martyna Matwiejuk.
Słuchają Państwo przeglądu płytowego audycji kulturalnych Narodowego Centrum Kultury.
A w naszym studiu dziś kompozytor, producent muzyczny, aranżer Piotr Kaliński,
wydający pod aliasem Hatiwati, choć to tylko jedna z Twoich muzycznych przystani.
Dzień dobry.
Dzień dobry. Tych nazw jest kilka, ale staram się głównie operować pod nazwiskiem,
ale rzeczywiście projekt Hatiwati jest moim takim najważniejszym projektem,
no i też najdłużej tworzę pod tym pseudonimem.
I dziś o najnowszej płycie Hatiwati będziemy rozmawiać.
Niedawno ukazał się album Zeit, po siedmiu latach od poprzedniej płyty.
Album wydany przez wytwórnię R&S i płyta, która może być zaskoczeniem dla niektórych Twoich słuchaczy.
Jak powiedziałeś w jednym z wywiadów, to jest chyba najmniej elektroniczna płyta twórcy muzyki elektronicznej.
Czy ona wyrasta z miłości i otwartości na improwizację?
Oj tak, zdecydowanie.
Bo ten projekt powstał w dużej mierze tuż po premierze poprzedniej płyty,
kiedy postarałem się bardzo taką elektroniczną płytę przetłumaczyć na język zespołowy, żywego zespołu,
grając z moimi przyjaciółmi, bardziej z takiego środowiska jazzowego.
I przetłumaczyliśmy ten materiał na bardziej właśnie taki improwizowany,
te formy się wydłużyły, zrezygnowaliśmy z wielu elektronicznych elementów na korzyść żywych instrumentów.
Na tyle nam się to spodobało, że postanowiliśmy w ogóle w ten sposób nagrać cały album.
Natomiast trwało to chwilkę.
Nie bez powodu też płyta nazywa się Zeit, czyli po niemiecku jest to czas.
No to składa się bardzo dużo czynników.
Ale zdecydowanie w formie improwizacyjne i takie mniej oczywiste zaczęły mnie po prostu o wiele bardziej fascynować jako kompozytora,
jako też producenta elektronicznego stricte i to połączenie instrumentów z elektroniką też jest dla mnie ciągle jednak inspirującym poletkiem.
Można więc powiedzieć, że jest to płyta w pewnym sensie elektroakustyczna.
Dodajmy, że wśród tych muzyków, których usłyszał państwo grających na instrumentach, to Paweł Stachowiak na basie, Rafał Dudkiewicz na perkusji,
Piotr Chęcki na saksofonie, jak wspomniałeś, muzycy wywodzący się m.in. ze świata jazzowego.
W jaki sposób w praktyce technicznie powstawały te utwory właśnie łączące elektronikę i żywe instrumentarium?
No ja właśnie niezbyt chciałem, żeby to było takie wesołe jamowanie ze sobą i żeby jednak był tutaj lider w tym zespole i żeby to nie była tylko i wyłącznie taka sesja improwizowana.
Więc działo się to dosyć specyficznie, bo część tego materiału powstawała podczas czasu pandemii i my nawet nie za bardzo mogliśmy się spotykać,
więc dużą część materiałów była wysyłana, szkicy ode mnie do kolejnych muzyków, więc każdy np. dogrywał swoje partie, nie słysząc partii np. swojego kolegi,
nie wiem, że perkusista nie słyszał partii basu, przez to dogrywał się np. tylko i wyłącznie do części elektronicznej,
więc tam wyszukiwał jakichś elementów, żeby kompozycję zamknąć, dograć, co dało dosyć zaskakujące elementy.
Ja lubię w ogóle pracować w ten sposób. Kiedyś tak pracowałem też z wokalistami, że dawałem wokalistom jakiś powiedzmy podkład,
do którego oni się nagrywali, a później diametralnie zmieniałem np. linię melodyczną.
Melody się wtedy nie powtarzają np. że partia saksofonu nie powtarza partii basu, czy linia wokalna nie powtarza melodii syntezatora
i to są takie trochę oszukańcze metody, ale wychodzą z tego bardzo fajne efekty.
Jak muzycy zareagowali na ten efekt finalny?
No mieliśmy dwa takie utwory, że ten eksperyment poszedł za daleko, więc nie ma tych utworów na płycie,
bo tak trochę to już okazało się, że każdy już trochę w swoją stronę odpłynął,
ale nie, dawało to dosyć takie zaskakujące efekty, ponieważ płyta brzmi, z tego co słyszałem, bardzo spójnie.
Nie mi to oceniać, więc dla wielu osób nawet to było zaskakujące, że to powstawało w taki sposób,
ale też przez to ten materiał nie brzmi, nie wiem, jak też taka klasyczna, improwizowana, jazzująca trochę płyta,
nie brzmi jak elektroniczna i ja bardzo chciałem, żeby to tak właśnie się stało.
Na pewno jest to płyta, która pochłania, wciąga do środka, ja przynajmniej miałam takie doświadczenia podczas kolejnych odsłuchów,
no ale z perspektywy opowiadania o muzyce, czy gdzieś eksponowania muzyki, można by powiedzieć,
że to jest płyta, która jest na przykład zbyt elektroniczna dla słuchaczy jazzu, albo zbyt jazzowa dla tych, którzy słuchają elektroniki.
Pytanie, czy ty w ogóle myślisz w takich kategoriach, czy to ma dla ciebie jakiekolwiek znaczenie, kiedy tworzysz muzykę?
Nie, nie, ja w ogóle się pozbyłem jakichś gatunkowych szufladek lata temu,
a wręcz nawet tak może nieskromie powiem, że uczyniłem z tego taki swój manifest twórczy
i charakterystykę swojego właśnie brzmienia, że jest ono niezbyt zdefiniowane i lawirujące pomiędzy gatunkami.
Natomiast tu rzeczywiście już jest to tak odległe czasami od rzeczy, do których przyzwyczajemy swoich odbiorców poprzednich płyt,
które były zdecydowanie bardziej elektroniczne.
Na pewno wpadło to w jakąś niszę, natomiast po ukazaniu się albumu minęło już kilka dobrych tygodni
i mam jakieś sprzężenie zwrotne, że ta płyta jednak rzeczywiście dotarła właśnie do tych odbiorców
bardziej niezaznajomionych na przykład z jazzem i było to dla nich interesujące,
a dla właśnie tych odbiorców takich bardziej klasycznych, jazzowych jest to bardzo odświeżające
i miałem jakieś telefony nawet od jakiegoś pana, który mógłby być moim tatą
i chciał zaprosić na bardzo poważny festiwal jazzowy.
No i to jest dla mnie jakby takie spełnienie tego, co chciałem zrobić.
Przyjąłeś zaproszenie?
No jesteśmy w trakcie rozmów, ale przyznam, że jest to taki bardzo znany i klasyczny festiwal
i byłem zaskoczony, nigdy nie sądziłem, że z projektem o nazwie Hattivati można wystąpić
na tak klasycznej imprezie, prawda? Więc jest to ciekawe dla mnie doświadczenie.
To myślę też jest dobry moment do rozmowy o wytwórni, w której ta płyta się ukazuje.
Wytwórnia R&S. Po pierwsze, jak udało ci się tam trafić, ale też chyba bardziej interesuje mnie,
co to dla ciebie oznacza, że twoja muzyka pojawia się w tym momencie w ich katalogu.
R&S to jedna z najbardziej chyba znanych takich wytwórni elektronicznych,
bo jest to wytwórnia, która ma dokładnie tyle samo lat, co ja, ale mam lat 40 i równe.
I ta wytwórnia jest prowadzona od samego początku przez małżeństwo,
Renata i Sabiny, stąd jest ta nazwa R&S.
I oni operują jakby swoim własnym poglądem na tę wytwórnię od samego początku,
więc jest to wytwórnia, która dała takie wielkie sławy jak James Blake czy Apex Twin,
bo oni tam zaczynali, wydawali swoje pierwsze płyty, pierwsze epki
i takich artystów było całkiem sporo, więc to są ludzie, którzy zawsze mieli jakiegoś takiego nosa
do jakichś dziwnych, innowatorskich rzeczy od wielu lat.
Więc dla mnie znalezienie się obok takich artystów jest naprawdę nobilitujące
i dużo dla mnie znaczy. Charakterystyczne logo tej wytwórni,
czyli takie stylizowane na markę samochodu z koniem,
jest takim rozpoznawalnym logo w świecie elektronicznym,
nie wiem jak się pójdzie na festiwal elektroniczny w Anglii,
można zobaczyć, nie wiem, ludzi w koszulkach z tym logiem i tak dalej.
Więc jest to dla mnie naprawdę miła i znacząca dla mnie rzecz,
że udało się to zrobić właśnie taką niszową i dziwaczną nieco płytą.
A poznałem się z Renatem w ten sposób, że od chyba wielu, wielu lat już,
nie wiem, może nawet i dekady wysłałem mu różne dymówki
i Renat z tego słynie, że jest takim długodystansowcem, maratyńczykiem,
że on podpisuje ludzi dopiero jak mu się tak coś naprawdę nie podoba,
ale za każdym razem mówi, żeby wysłać dalej.
Wiem, bo rozmawiałem z wieloma innymi artystami z tego labelu
i że często właśnie podpisanie kontraktu czy wydanie płyty
następowało po nie wiem, pięciu latach dopiero.
No i opłacało się.
Przyznam, że było to czasami takie nieco demotywujące
i smutne może bardziej.
Właśnie wręcz było to motywujące, żeby wysłać jakąś kolejną rzecz,
ale właśnie po prawie dekadzie wysłania,
tak bardziej oczywiście na luźno,
za każdym razem wysłając jakąś rzecz,
dostałem wiadomość, że nawet nie wydawajmy, nie wiem, singla,
bo jednak w świecie muzyki elektronicznej często wydaje się tylko single
albo krótkie epki, jakieś czterootwórowe,
że robimy cały album, a z zaproszeniem jeszcze na kolejny album,
więc duża radość.
No i tak jak wspomniałeś, wydanie płyty Zeit wymagało trochę czasu.
Opowiesz o historii zdjęcia z okładki.
Ty jako człowiek z teczką na tle pustego lunaparku,
to gry na lund?
To oczywiście nie jestem ja,
jest to jakiś starszy pan,
który został uwieczniony przez wspaniałego fotografa Grzegorza Hospoda.
Jest to taka też aluzja do tego, co tam się znajduje,
czyli takiego pana z teczką, który idzie do pracy,
w tle jest pusty lunapark,
dzieją się jakieś szalone rzeczy,
jednocześnie tam nikogo nie ma
i ta muzyka jest nieco taka dziwaczna,
introwertyczna, ekstrawertyczna,
jak i ten materiał powstał właśnie w takich trochę mroczniejszych czasach pandemii,
kiedy naprawdę ja siedziałem zamknięty w domu
i pisałem sobie też te szkicowniki
z takim raczej nie najbardziej pozytywnym nastrojem,
a jednocześnie, nie wiem, marząc o koncertach,
spotykaniu się z przyjaciółmi,
nie wiem, ogrywaniu tego na żywo,
co nie było możliwe.
Spróbujemy zlokalizować ten lunapark?
Mnie się z tym Sztokholmem skojarzył.
To jest dobre pytanie.
Ja nigdy nie wpadłem na to,
żeby się zapytać w sumie, gdzie to jest.
To z jednym zadaniem domowym dzisiaj wychodzisz.
Piotrze, jeszcze jeden temat,
już trochę wychodząc poza płytę Cajt,
bo myślę, że też zaskakująca może być rozpiętość
twoich zainteresowań i współprac muzycznych,
które podejmujesz.
Tutaj mamy muzyków wywodzących się z korzenia jazzowego.
Byli też różni wokaliści i wokalistki.
Z jednej strony Stefan Wesołowski,
z drugiej Misia Furtak, z trzeciej Quebo.
Tak się zastanawiam,
jakich ludzi szukasz w muzycznej przestrzeni,
co też decyduje o tym,
że po prostu rzeczy tworzone wspólnie wychodzą.
Ja szukam przede wszystkim ludzi,
którzy są otwarty na niestandardowe współprace,
bo nawet jeśli współpracuję się z takimi popowymi,
chyba nie boję się tego użyć słowa,
z artystami jak Quebo Nafide,
który gra na stadionach,
to jest to człowiek,
który ma dosyć otwarty umysł
i że nasz wspólny utwór
jest w ogóle nietypowym utworem
w jego działalności.
Tak samo pamiętam
nasza współpraca z Misią Furtak
jako zespół Francis.
To była taka pierwsza,
może też mniej popowa rzecz,
którą ona tworzyła.
Więc jakby ma to zawsze dla mnie znaczenie.
Otwartość, ale też jednocześnie
ja lubię też takie bardzo charakterne
i charakterystyczne postaci muzyczne.
Musi być chemia,
trzeba się też w ogóle jakoś
odnajdywać towarzysko
i mieć otwarty umysł do eksperymentu
oraz po prostu być człowiekiem,
który chce wejść troszeczkę
poza swojego pudełka.
I dla mnie to nigdy nie miało znaczenia.
Jestem człowiekiem,
który ma i background tak zwany
i nie wiem,
i związany z muzyką klasyczną,
jak i z hip-hopem,
z techno i ambientem.
I uważam, że w XXI wieku
nie jest to nic dziwnego,
że lubi się i to, i to, i to.
A z sumą rzeczy robi się też to, i to, i to.
No i myślę, że to jest jeszcze nie ostatnie moje słowo.
Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę. Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka… Czytaj dalej o Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli
Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Czytaj dalej o „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga
Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych
Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu… Czytaj dalej o Król Tanga
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej o „Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina
