Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Sztuka „Ciekawiła mnie autonomia w projektowaniu” – Dawid Fik o projekcie „Zmiana”

„Ciekawiła mnie autonomia w projektowaniu” – Dawid Fik o projekcie „Zmiana”

Martyna Matwiejuk 19 października 2024
„Ciekawiła mnie autonomia w projektowaniu” – Dawid Fik o projekcie „Zmiana”

W konkursie Projekt Roku 23/24 Dawid Fik otrzymał nagrodę w kategorii Świeża krew oraz nagrodę specjalną Narodowego Centrum Kultury. Wyróżniono jego projekt „Zmiana”, będący zestawem metalowych elementów wyposażenia domu, wykonanych z obiektów odzyskanych ze złomowiska. Do współpracy projektant zaprosił swojego tatę – Zygmunta.

Krzesło, stół, stołek, regał i świecznik – niezwykłe, bo metalowe, zaprojektowane z odzyskanych materiałów, pokryte intensywnym kolorem. Projekt „Zmiana” Dawida Fika to odpowiedź na wszechobecny nadmiar i walka o to, by zamiast wyrzucać i kupować – naprawiać. „Pomyślałem, że to zbyt łatwe, gdy sobie coś narysuję na kartce albo wymodeluję na komputerze, a następnie zamówię gotowe elementy. To nie byłoby żadne wyzwanie ani proces badawczy” – mówi w audycji projektant.

Głosem rozsądku, ale także inspiracją w projekcie był tata, od którego twórca czerpał wiedzę dotyczącą obróbki materiału. O poszukiwaniu odpowiedzialnych rozwiązań, które nie są drogą na skróty, rozmawiamy w tym odcinku Audycji Kulturalnych.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Dawida Fika.

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
Przy mikrofonie Martyna Matfiejuk. Słuchają Państwo audycji kulturalnych.
Dziś w naszym podcaście będziemy rozmawiać o odpowiedzialnym designie.
Łączymy się z autorem projektu nagrodzonego ostatnio dwiema nagrodami w ramach konkursu Projekt Roku.
To jest konkurs organizowany przez Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej.
Z nami jest Dawid Fik, który za swój projekt Zmiana odebrał niedawno nagrodę Świeża Krew oraz Nagrodę Specjalną Narodowego Centrum Kultury.
Dzień dobry, cześć.
Dzień dobry, cześć.
Twój projekt Zmiana to dokładnie jest zestaw wyposażenia domu, który składa się z pięciu elementów.
Krzesła, stołu, stołka, regału i świecznika. To są metalowe meble, które zostały wykonane z materiałów odzyskanych, znalezionych na złomowisku.
I dodatkowo jest to projekt rodzinny, bo jego współautorem jest Twój tata Zygmunt, który podzielił się, jak piszesz o tym projekcie, swoją wiedzą i doświadczeniami.
I jeśli pozwolisz, to zaczęłabym od tego międzypokoleniowego wymiaru zmiany. Czy to był dla Ciebie taki naturalny ruch, by do tego projektu zaangażować również tatę?
Szczerze mówiąc nie. Musiłem trochę do tego dojrzeć. Były takie momenty u nas w domu, że tata wykonywał jakieś obiekty z tego, co miał pod ręką.
I to były jakieś takie elementy właśnie wyposażenia domu. I to robił właśnie z jakichś takich elementów, które zostały w garażu i ktoś o nich zapomniał.
I nagle z tego powstał super stół na przykład pod akwarium, który wyglądał bardzo elegancko i jakościowo był po prostu jak z fabryki.
Za dzieciaka jakoś tego za bardzo nie rozumiałem. Ja, fajne rzeczy, fajne.
Wszedł ten właśnie moment na studiach, gdzie jakby szukałem jakiejś takiej inspiracji, a bardzo mnie ciekawiła taka autonomia w projektowaniu.
I nie musiałem daleko szukać, bo właśnie mój tata był tym właśnie autonomicznym jakby członkiem tego zespołu.
Wykonywał takie właśnie elementy i on się stał jakby główną inspiracją tego projektu.
Więc został zaproszony jako współautor i współwykonawca.
No właśnie też zadałam to pytanie, ponieważ jesteś projektantem, który odebrał wykształcenie, który też ma na swoim koncie już autorskie projekty.
Zastanawiam się, czego nauczył cię ten czas spędzony ostatnio właśnie wspólnie z tatą w warsztacie?
Cierpliwości.
Myślę sobie, że to była super przygoda.
Tata przekazał mi dużą wiedzę odnośnie obróbki materiału, bo jakby z wykształcenia jest ślusarzem, co też o tym zapomniałem kompletnie.
Dobrze, że przypomniałem sobie w odpowiednim momencie, a też był takim jakby głosem rozsądku, bo jakby odebrałem wykształcenie i mam jakby pewien zawsze plan, pomysł na te obiekty, czy jak to wykonać, bo jak to ma wyglądać.
Przy współpracy z tatą to wszystko miało lustrzane odbicie. On był tym głosem rozsądku i takim, no dobra, ale po co?
Przeważnie, gdy pracujemy z klientem, mamy takie właśnie pytanie, gdzie musimy wytłumaczyć, a właśnie tutaj tata był tym takim klientem, a w sumie współautorem, który właśnie podważał, ale też doradzał.
To myślę, że do tego po co właśnie tak, a nie inaczej jeszcze za chwilę dojdziemy. Zostanę na chwilę przy samym materiale. Stąd ten metal chyba z doświadczenia twojego taty, no bo wcześniej zajmowałeś się przede wszystkim ceramiką, grafiką użytkową, identyfikacją wizualną, więc metal w takim wydaniu jest pewną nowością.
I wydaje mi się, że to jest w ogóle bardzo trudny i taki nieoczywisty też materiał, kiedy myślimy o przedmiotach nam najbliższych, takich codziennych, takich, które też służą wypoczynkowi, codziennemu spędzaniu czasu.
No tak, jakby zaczynałem właśnie od komunikacji wizualnej, później była ceramika i szukałem jakiegoś takiego wyjścia ze strefy komfortu, spotkania się z czymś, z czym nie miałem wcześniej jakby do czynień.
No i właśnie tutaj postawiliśmy na metal, bo też zwiedziliśmy kilka złomowisk i zobaczyliśmy, co tam się dzieje z tym surowcem i stwierdziliśmy, że domkniemy cały projekt właśnie w pięciu obiektach metalowych.
Tak, jest to bardzo trudny materiał do obróbki, wymaga dużo cierpliwości.
A jak wyglądały wasze poszukiwania na tych złomowiskach? Czy szybko udało się wam odnaleźć te pasujące elementy?
Wypadów było osiem, gdzie w sumie spędziliśmy dużo czasu na tych złomowiskach. Jest to bardzo fajna forma relaksu i spędzania wolnego czasu, polecam.
Polegało to na tym, że jechaliśmy na to złomowisko, ale też wybraliśmy takie większe złomowiska, gdzie tych elementów może być więcej.
I to też jest super przygoda, bo jest to jakby cały rodzaj takiej mikrokultury na tych złomowiskach, gdzie dostaje się po prostu kamizelkę z napisem gość, jak na przykład w naszym przypadku.
I w tym momencie już byliśmy uprawnieni do chodzenia po całym terenie.
A co do samych poszukiwań, ilość elementów, które nagle się zauważy, złapie się je, uzbiera się je, a potem stoi się nad nim i się myśli, Jezu, co z tego zrobić?
Albo jak mogę wykorzystać ten element, żeby wykonać kolejny?
I tutaj dochodzimy do tego właśnie, po co ten projekt powstał.
W ogóle taki kulturowy, społeczny, czy może nawet socjologiczny wymiar towarzyszy już twoim projektom od jakiegoś czasu.
W przypadku zmiany chodziło o zwrócenie uwagi na kulturę nadmiaru, na łatwość i dostępność produktów, w tym między innymi mebli, no i również na nadprodukcję, nadzalew dóbr, który nas dziś otacza.
W wielu przypadkach dzisiaj jest trudniej postarać się o naprawę, czy przedłużenie życia przedmiotów, niż po prostu je wyrzucić i w zamian kupić coś nowego.
No i rozumiem, że ty jako projektant, jako kreator i twórca też czujesz w pewnym sensie tę odpowiedzialność ciążącą na waszym zawodzie w obliczu właśnie tych problemów współczesności z nadmiarem.
Stąd właśnie zmiana?
Tak, stąd właśnie zmiana.
Pomyślałem sobie, że to by było zbyt łatwe, gdy sobie narysuję coś na kartce, bądź wymodeluję na komputerze, a następnie zamówię gotowe elementy.
I to nie byłoby żadne wyzwanie, ani żaden jakby taki proces badawczy.
A tutaj właśnie to, co znajdowaliśmy na złomowiskach, często było produktami, znaczy elementami nowymi.
Po prostu ktoś zakończył jakieś zlecenie, nie potrzebował tych na przykład jakichś metalowych elementów i wyłosił je na złom.
Więc nasze znaleziska niekiedy były po prostu w tak dobrym stanie, jak przywiezione po prostu do sklepu.
A sam fakt tego, co możemy znaleźć na złomowisku, koncercja polegała na walce z tym, że wyrzucamy, a nie staramy się nawet naprawiać.
Albo nawet w jakikolwiek sposób przeobrazić to w nowy obiekt, bądź udoskonalić, albo zrobić z tego kolejną nową wersję.
Powiedziałeś o tym, że uniknąłeś tego pójścia na skróty i też tak pomyślałam o twoim projekcie, że to nie może być łatwe dla twórcy, taki właśnie schemat działania, w którym dopiero to, co znajdziesz, wpłynie na ten projekt, produkt końcowy.
Twoja praca jest od samego początku już mocno ograniczona, także na wielu poziomach ten projekt wymagał wyrzeczeń pewnie.
Tak, na bardzo wielu poziomach. I też jak wspominałem wcześniej, to jest bardzo ciężki materiał do współpracy.
Niekiedy nawet nie chcę się poddawać procesom tak, jak powinien.
I tutaj właśnie wkoczał tata mówiąc i podpowiadając, jak coś zrobić dookoła, co zajmowało dużo więcej czasu.
Jeżeli chodzi o sam projekt, to tutaj duża inspiracja właśnie była taką sztuką domową, możemy tak to nazwać,
w okresu PRL-u, gdzie dużo osób tworzyło rzeczy z tego, co miał pod ręką i to na przykład zmiękczało jakby rzeczywistość.
I tak samo pomyślałam sobie o tym projekcie, że warto może zrobić, wykonać obiekty z tego, co już ktoś nie potrzebuje
i nadać im jakby nowego znaczenia, a finalnie mogą też nam służyć w domu.
Tak, i to jest też niesamowite, jak ten problem się odwrócił na przestrzeni kilkudziesięciu lat.
Kiedyś nie było z czego, dzisiaj nie wiemy jak wybierać, bo tych rzeczy jest tak wiele wokół nas.
A sam tytuł zmiana, on ma się odnosić do zmiany myślenia o projektowaniu? Jak go odkodować?
Tak, nazwa zmiana polega na tym, że gdy pracowaliśmy właśnie z promotorami nad nazwą,
myśliśmy o tym właśnie, czym ten projekt może być, czy będzie właśnie zmianą pokoleniową,
zmianą ekonomiczną, zmianą projektową i jakby właśnie ten sam człon zmiana
wszedł jako ten jakby główny tytuł tej pracy.
To jeszcze o jeden aspekt chciałam cię zapytać, również związany poniekąd z twoimi poprzednimi projektami.
Jak ważna w świecie tej dostępności, tej nadprodukcji, o której już mówiliśmy,
w świecie, który walczy o każdą sekundę naszej uwagi, jak ważna jest identyfikacja wizualna produktu?
Bardzo ważna. W tym momencie im bardziej przyciągające oko szata graficzna,
tym większe podobieństwo, że produkt będzie taniej kupiony.
I tu właśnie liczą się te sekundy powiedzmy jakby doświadczenia produktu na półce.
A do projektu zmiana też dołączona jest taka publikacja zawierająca specyfikację techniczną.
Publikacja stworzona na kształt próbnika ze specjalnym logotypem projektu,
a więc to jest rzeczywiście projekt dopracowany na wielu poziomach.
Wrócę jeszcze do tych wyzwań współczesności, o których trochę już powiedzieliśmy.
Pewnie o tych wszystkich problemach, przed jakimi stajecie jako projektanci,
moglibyśmy długo rozmawiać, długo je wymieniać.
Ale może zapytam cię, jak układa się dzisiaj twoja hierarchia wartości w designie,
w ogóle w podejściu do projektowania?
Myślę, że na przestrzeni nad bardzo się zmieniło.
I mogę powiedzieć, że teraz bardzo dużo poszukuję inspiracji z przeszłości
i staram się jakoś przełożyć na przyszłość.
Bo często się okazuje, że szukamy rozwiązań tak bardzo, nazwę to, kosmicznych,
a podobne działania już miały na przykład kilka lat temu swoje miejsce
i działały na bardzo prostych procesach i ułatwiały wszystko
bez skomplikowanego sprzętu i oprogramowania.
I z pewnością takim łącznikiem między przeszłością a teraźniejszością
może być twój projekt Zmiana.
Dawid Fik był gościem dzisiejszego podcastu.
Bardzo ci dziękuję za tę rozmowę i jeszcze raz gratulujemy nagród,
jakie zmiana otrzymała w ostatnim czasie.
Dziękuję.
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

  Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

„Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

„Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej o Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

„Południk 21. Czapski – Kozera”

„Południk 21. Czapski – Kozera”

Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej o „Południk 21. Czapski – Kozera”