Wybrany utwór: Teresa Wilbik i Janusz Stanny w królestwie ilustracji
Książka napisana przez córkę artystów przybliża życie i twórczość słynnych polskich ilustratorów, których prace znają całe pokolenia czytelników. Przypomina, że przygotowywali także poruszające i nagradzane na świecie plakaty i należeli do barwnego artystycznego świata PRL.
Janusz Stanny i Teresa Wilbik przez całe życie związani byli z Warszawą. Dzielili także dziecięce, wojenne doświadczenia – oba te motywy pojawiały się w ich twórczości. Artyści związani byli z warszawską Akademią Sztuk Pięknych. Wilbik, zakochana w kolorze i renesansowych motywach była absolwentką malarstwa, z kolei Stanny ukończył grafikę w pracowni Henryka Tomaszewskiego.
Stanny przez lata pracował u boku legendy ilustracji – Jana Marcina Szancera. Więcej o poświęconej mu wystawie można dowiedzieć się z rozmowy w Audycjach Kulturalnych.
Ilustracje Stannego zdobiły m.in. wydanie „Baśni” Hansa Christiana Andersena, „Bajek” La Fontaine’a, a nawet „Pana Tadeusza”. Sam także był autorem książek, chociażby „O malarzu rudym jak cegła”. Ilustracje Teresy Wilbik pamiętają zapewne miłośnicy „Pana Samochodzika” Zbigniewa Nienackiego, wierszy Jana Brzechwy czy Wandy Chotomskiej. Dla przyjemności malowała kwiaty, które kupowała na pobliskiej Hali Mirowskiej.
Para ilustratorów zwiedziła niemal całą Europę, często podróżując z przyjaciółmi. Nad jezioro Como do Włoch wybrali się, by odebrać nagrodę przyznaną Januszowi Stannemu za plakat promujący ten region. W Warszawie najlepiej czuli się w swojej pracowni przy ówczesnej ulicy Marchlewskiego (dzisiaj – Al. Jana Pawła II). Ukochana antresola odwiedzana była przez licznych gości, którzy tłumnie bawili się na urządzanych tam potańcówkach. Dziś wpisana jest na listę stołecznych pracowni artystycznych.
O książce „Teresa Wilbik i Janusz Stanny w królestwie ilustracji” opowiedziała w Audycjach Kulturalnych jej autorka – prof. Katarzyna Stanny, córka artystów, ilustratorka związana z ASP w Warszawie, Polską Akademią Nauk, współpracująca z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Państwowego Instytutu Wydawniczego.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Wyglądam przez okno, dzisiaj aura nie zachęca, ale za to okoliczności, dzięki którym znalazłam się na Wydziale Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie,
są wyjątkowe, dlatego że znajduje się w gabinecie pani profesor Katarzyny Stanny, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie,
związanej ze Stowarzyszeniem Autorów ZAIKS, a także Polską Akademią Nauk, współpracującą także z Ministerstwem Kultury i Szkolnictwa Wyższego.
A spotykamy się nie bez powodu, a powód liczy sobie ponad 800 stron.
Tyle miejsca było potrzebne, żeby opowiedzieć niezwykłą historię życia i twórczości dwójki ilustratorów, czyli Janusza Stannego i Teresy Wilbik.
Bo to właśnie im poświęcona jest książka pani profesor pod tytułem Teresa Wilbik, Janusz Stanny w Królestwie Ilustracji.
I to właśnie ta książka będzie bohaterką dzisiejszego spotkania, a ja bardzo się cieszę, że pani profesor przyjęła zaproszenie i będzie dzisiaj waszym i moim gościem.
Dzień dobry, witam serdecznie słuchaczy.
Zacznę naszą rozmowę dzieląc się trochę tym, co powiedziała mi pani jeszcze zanim włączyłam nagrywanie.
Mianowicie chodziło o objętość książki, te 800 stron, ponad 800 stron, naprawdę budzi respekt.
I pani powiedziała, że to jest wszystko zgodne z taką pani życiową filozofią, że albo robić maksimum, robić rzeczy najlepsze i osiągać w tym perfekcji i wyciskać wszystko co możliwe, albo nie zrobić nic.
No ja powiem nieskromnie, że jestem zachwycona swoim dziełem.
Bardzo miło jest coś takiego słyszeć, powiem zupełnie szczerze.
Mówię to dlatego, że po pierwsze wiem jak bardzo dużo zaangażowania włożyłam w tą książkę, w pracę nad książką.
To 4,5 roku naprawdę bardzo, bardzo wytężonej pracy, zbierania materiałów, siedzenia w rozmaitych bibliotekach, gdzie pozyskiwałam materiały takie jak wywiady z rodzicami,
jakieś artykuły na ich temat, łącznie jeszcze z latami 60., nawet 50., także naprawdę bardzo zamierzchłymi czasami.
To są też oczywiście wielkie i długie godziny poświęcone archiwaliom, temu co mogłam znaleźć w pracowni u rodziców,
porządkowaniu tego, bo bez tego by po prostu nie było możliwości napisania książki wnikliwie.
Także ja jestem bardzo, bardzo zadowolona.
Nie spodziewałam się, że efekt będzie aż taki, w sensie też objętościowym, bo po prostu ja od punktu do punktu szłam, od punktu do punktu, od jakiegoś wątku do wątku.
Natomiast jak później się okazało, że wyszło 800 stron i ponad 800 przypisów, to właściwie sama sobie pogratulowałam tego.
Natomiast muszę też powiedzieć tutaj, że Wydawnictwo Państwowe Instytut Wydawniczy, który wydał tą książkę, był wspaniałym partnerem, jeśli chodzi o współpracę.
Książka przechodziła przez rozmaite redakcje.
Wcześniej oczywiście była czytana też przez wiele osób i późniejsza współpraca również dotycząca składu, ponieważ ja jestem też autorką składu graficznego tej książki, nie tylko treści, ale też projektu.
To wszystko było naprawdę idealnie i bardzo satysfakcjonująco dla mnie, dlatego też ten efekt końcowy i też ta szata graficzna i strona edytorska tej książki dla mnie jest po prostu wielką nagrodą za tą pracę.
Podejrzewam, że skład szata graficzna są kluczowe w książce, która jest poświęcona twórczości ilustratorów, artystów tak naprawdę.
Wydaje mi się, że Pani pisząc tę książkę wystąpiła w takiej podwójnej, a może nawet potrójnej roli, bo przecież pisała Pani o swoich rodzicach, pisała o artystach, no ale też miała perspektywę naukową.
Tak, ja zawsze też mam taką refleksję, że jakoś tak dobrze to się wszystko poukładało, że mój tata, czyli Janusz Stanny miał komu przekazać tą całą spuściznę, nie tylko w takim sensie bardzo tradycyjnym, kiedy dzieci dziedziczą czy przejmują dorobek,
ale też ja jestem osobą związaną z akademią, związaną ze sztuką, też bardzo lubiącą i ceniącą sobie w ogóle historię sztuki, zarówno historię sztuki w ogóle zamierzchłej, jak i też sztuki współczesnej.
W związku z tym zresztą też jestem absolwentką Instytutu Historii Uniwersytetu Warszawskiego, więc dla mnie zanurzanie się w ogóle w historię i rodzinną, i historię grafiki, ilustracji, plakatu było dla mnie niezwykłą przyjemnością.
Natomiast szata graficzna musiała być zaprojektowana w taki sposób, żeby jednak pierwszeństwo było oddane tej parze głównych bohaterów, to znaczy ja w żaden sposób nie chciałam, żeby ta szata graficzna jakoś przytłoczyła tą całą opowieść.
Ona raczej miała być bardzo subtelnym, delikatną oprawą dla tych ilustracji, które tutaj są, dlatego w tej książce może nie ma jakichś takich specjalnych szaleństw edytorsko-typograficznych.
Natomiast chodziło mi o pewną przejrzystość i też o troszkę gdzieś nawiązanie do epoki, gdzie nie gdzie.
Epoka to jest chyba jedno z kluczowych słów w rozmowie na temat tej książki, dlatego że pani rodzice, tak pozwolę sobie mówić, tworzyli, pracowali, ale też przeżywali takie życiowe i twórcze spełnienie.
W bardzo specyficznym momencie w Polsce, bo z jednej strony była ta PRL-owska szarzyzna, jak niektórzy mówili, z drugiej strony życie towarzyskie wybuchło, rozkwitło nieprawdopodobnie.
To też był ważny moment dla polskiej szkoły plakatu, a jak pani pisze w książce, w krok za tą polską szkołę plakatusza, polska szkoła ilustracji, dużo się działo i wydaje mi się, że pani rodzice byli taką integralną częścią tej rzeczywistości.
To rzeczywiście jest prawdą, dużo się działo, akurat też tata był absolwentem pracowni plakatu profesora Henryka Tomaszewskiego, natomiast później związał się z Janem Marcinem Szancerem w wydawnictwie Ruch
i związał swoje życie właściwie z ilustracją i okładką książkową, nie tylko dla dzieci, natomiast mama raczej głównie jest związana z ilustracją dla dzieci
i tutaj trzeba powiedzieć, że ta szarzyzna PRL-u, o której pani wspomina, ona o tyle była po prostu chyba dobrym tłem dla tego rozwoju całej tej sztuki projektowej.
Na pewno dla dzieci ilustracje miały szansę się obronić chociażby z tego powodu, że ta literatura dla dzieci, którą potem rodzice ilustrowali, no ona była całkowicie apolityczna.
Gdzieś powiedzmy, że plakat filmowy, który był na mieście widoczny, czy Biennale plakatu w Wilanowie, które też w tamtym czasie powstało,
no to gdzieś czasami jakaś metafora dotycząca ówczesnej polityki się przedzierała do tych plakatów, do tych projektów.
Czy w satyrze na przykład prasowej, to było nieuniknione.
Ale w tej ilustracji dziecięcej właściwie to było takie zupełnie czyste, pozbawione kontekstu politycznego i też wydaje mi się, że z tych powodów miało to możliwość rozwoju.
Ponadto nie było zachodnich przedruków, nie było zachodnich plakatów do filmów, tylko twórcy polscy graficy, projektanci byli zapraszani do projektowania swoich plakatów, projektów.
Więc dlatego też to wszystko tak się spójnie, pięknie łączyło i właściwie wykształciło te dwa zjawiska, które no nie miały sobie równych w Europie Zachodniej, czy w ogóle w Europie.
Jeżeli chodzi o ilustrację Teresy Wibik, tej ilustracji z książek dla dzieci, myślę, że mogą je znać i kojarzyć wszyscy, którzy oddawali się lekturze książek pisanych przez Zbigniewa Nienackiego.
Nawiązuje to do Pana Samochodzika. Oczywiście ilustracji autorstwa było o wiele więcej, natomiast mam wrażenie, że Pan Samochodzik to jest taka pokoleniowa wręcz przygoda.
Celowo zaczęłam od niej, również dlatego, że w książce pojawia się cytat. Przytaczę Pani słowa Janusza Stannego, który mówił, że stara się w domu nie rzucać zbyt długiego cienia.
To było a propos tego, czy on nie przytłacza swoją jej osobowością i twórczością.
Dlatego najpierw chciałam porozmawiać o twórczości Teresy Wilbik. Po lekturze książki wiem, że ona była zafascynowana kolorem, że miała takie swoje fascynacje, czy rejestry, w których najbardziej lubiła pracować.
Ale chciałam zapytać o kwiaty, dlatego, że to było chyba dla niej coś wyjątkowego.
Tak, mama jest absolwentką Wydziału Malarstwa w pracowni profesora Eugeniusza i Bisza, który na kolor bardzo zwracał uwagę.
Potem przeniosła się na Wydział Grafiki, natomiast to malarstwo i ten kolor zawsze były dla mamy bardzo ważne.
Kwiaty malowała właściwie w przerwach pomiędzy zleceniami ilustracji książkowych.
I to wyglądało tak, że ponieważ rodzice mieli pracownię na Jana Pawła, ówczesna Marchlewskiego,
która aktualnie jest wpisana na listę warszawskich pracowni historycznych i istnieje cały czas.
W związku z tym mama chodziła po kwiaty do hali mirowskiej, tam te kwiaty kupowała,
ustawiała sobie martwą naturę z kwiatów i na antresoli przy dziennym świetle oddawała się właśnie malowaniu tych kwiatów.
Także to było myślę dla niej i relaksem i jednocześnie pracą twórczą, natomiast troszkę inną niż ilustracja,
bo wiadomo, że w ilustracji trzeba trzymać się tekstu.
Natomiast w malarstwie no to właściwie człowiek jest sam na sam z taką najbardziej czystą sztuką,
ale trzeba się też trochę śpieszyć, bo jak wiadomo kwiaty więdną i trzeba zdążyć przynajmniej jakoś tam naszkicować ten obraz,
zanim one zmienią swój kolor czy swoją formę.
Wspomniała Pani o plakatach. W książce przedruków różnych plakatów pojawia się naprawdę bardzo wiele.
Myślę, że wielu czytelników i czytelniczek może być zdziwionych, że wiele plakatów, które mogą kojarzyć,
wyszły właśnie spod pędzla Teresy Wilbik czy Janusza Stannego.
Te plakaty bywały też nagrodzone i w ten sposób odnoszę się do podróży.
Tych opisów podróży było naprawdę bardzo wiele, co również może kontrastować z naszym wspomnieniem
czy przeświadczeniem, że w PRL-u to wcale nie było proste.
To nie było proste, natomiast dostanie paszportu czy bycie na tyle zamożnym,
żeby można było sobie pozwolić na wyjazd do Europy Zachodniej.
Też wymagało pracy najpierw tutaj na miejscu i też jakiegoś rozsądnego gospodarowania środkami finansowymi,
żeby móc sobie pozwolić, bo jednak ta przepaść ekonomiczna była ogromna.
Natomiast zarówno mama była nagradzana na przykład w Bratysławie za książkę Leonek i Lew,
jak również tata nagradzany był na zachodzie, to znaczy w Bolonii ze zaczarowanego krawca,
czy w Komo dostał nagrodę za plakat promujący obszar jeziora Komo.
I to były takie powody też, dla których rodzice wyjeżdżali z Polski.
Oczywiście nie były to jedyne powody, bo często były to też po prostu prozaiczne powody
wakacji, wyjazdów z przyjaciółmi.
Natomiast te powody związane z nagrodami wydają mi się jednak mimo wszystko ważniejsze,
bo to pokazywało, że w tamtym czasie jednak Polska była obecna.
No chociażby właśnie ten konkurs, konkurs na plakat promujący jezioro Komo we Włoszech
był konkursem, gdzie jakaś ogromna ilość plakatów z Polski została nadesłana.
Także to jest w ogóle fenomen.
Ta polska szkoła plakatu i polska grafika jednak jest bardzo ważna.
No to samo na przykład było z Cieślewiczem, prawda, Romanem, który po sukcesach bycia
redaktorem graficznym Ty i ja i po sukcesach plakatowych pojechał do Paryża
i dalej kontynuował tą swoją pracę już w paryskich magazynach modowych.
Także to pokazywało, że jednak ci najzdolniejsi, najbardziej pracowici,
te swoje zdobycza z gruntu polskiego po prostu przenosili później na projektowy obszar świata zachodniego.
Mówimy o projektach barwnych, kolorowych, wyróżniających się.
Zresztą wydaje mi się, że Pani rodzice zapisali się w jakiejś takiej zbiorowej świadomości
jako osoby niezwykle życzliwe, które zjednują sobie ludzi,
które mają w sobie duże empatii, ciepła i humoru,
ale podejmowali też trudne tematy, co wiąże się z wojenną przeszłością,
tak naprawdę z dzieciństwem, nad którym cień położyła wojna.
Chodzi mi chociażby o plakaty Pani Ojca związane z wyzwoleniem obozu Auschwitz-Birkenau.
Zarówno mama, jak i tata są znani przede wszystkim z tych ilustracji dla dzieci
i też pewnie dlatego otrzymywali takie zlecenia,
bo na przykład tematy zwierząt były im bardzo bliskie
i te tematy właśnie ilustracji dla dzieci, tak jak Pani powiedziała,
one też w pewnym sensie powodowały jakiś odbiór ich jako osób.
Natomiast kwestie związane już z tą wojenną przeszłością,
to właściwie bardziej widać w twórczości taty,
ponieważ mama była bardzo małą dziewczynką, kiedy wojna wybuchła
i właściwie to w jej twórczości się w żaden sposób nie przejawiało.
Natomiast w twórczości Janusza Stannego zdecydowanie tak.
Zarówno ten plakat do rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz,
jak i też cykl plakatów Nigdy Więcej Wojny,
czy okładka książki Wojna w Oczach Dziecka,
czy do Kolumbów na przykład.
To są wszystko prace już bardzo dojrzałego twórcy,
będącego już po pięćdziesiątce nawet,
ale one jednak są pełne tych wspomnień.
To gdzieś tam jest widoczne, przynajmniej i wyczuwalne,
ponieważ tata urodzony w 1932 roku,
kiedy wybuchła wojna, nie poszedł do pierwszej klasy.
I zresztą w książce jest zdjęcie z 1 września,
które jeszcze babcia zdążyła zrobić na Pradze w Warszawie.
Natomiast rzeczywiście fakt jest taki,
że ta wojna gdzieś w takim, myślę, powszechnym jakimś tam odbiorze,
taty, mamy też oczywiście, ale jednak bardziej taty.
My jak chodziliśmy na spacery, ja byłam małą dziewczynką,
to często miejsca, które dla mnie nie miały żadnego znaczenia,
dla taty miały znaczenie takiej właśnie trochę jakiejś przedwojennej historii.
On mi pokazywał na przykład tory tramwajowe, przedwojenne,
no i różne takie miejsca właśnie naznaczone historycznie.
Stąd też ta książka jest taka bardzo mocno warszawska
i dla mnie było też bardzo ważne, żeby pokazać właśnie w tym pierwszym rozdziale
troszeczkę takiej Warszawy przedwojennej,
bo mało kto teraz pamięta czy wie, zwłaszcza z młodego pokolenia,
albo też często spośród osób, które są spoza Warszawy,
że ta siatka ulic, po której chodzimy,
to jest zupełnie inna siatka ulic niż ta, która była 80 ponad lat temu.
No to jest w ogóle zupełnie inne miasto.
Jedynie Praga można byłoby się jakoś pokusić o takie sformułowanie,
że Praga jest prawie nietknięta tym zębem czasu
i gdzieś będąc na Pradze można się troszeczkę poczuć jak w przedwojennej Warszawie.
Natomiast całe Śródmieście i centrum Warszawy po prostu zniknęło.
Cały teren getta, tak naprawdę chodzimy po zupełnie nowym mieście,
które jest stosunkowo młodo wybudowane.
Uprzedziła Pani moje pytanie, bo chciałam zapytać o miejsca.
Takim miejscem, powiedziałabym, o dużo szerszym, większym zasięgu
jest właśnie Warszawa, która przejawia się i we wspomnieniach,
i na zdjęciach, ale także w twórczości,
bo wydaje mi się, że Pani rodzice do niej wracali.
No ale takim drugim miejscem, które jest nierozerwalnie związane,
można powiedzieć, że nawet królestwem,
to była ta antresola, o której Pani już wspomniała,
czyli pracownia wówczas przy ulicy Marchlewskiego.
Tak, wówczas przy ulicy Marchlewskiego, teraz to jest Aleja Jana Pawła II.
Historia była taka, że najpierw tata po ukończeniu studiów na Akademii
kupił taką maleńką pracownię od Romana Bratnego na ulicy Świętojańskiej
i tam sam mieszkał i tworzył.
To było takie dosłownie pomieszczenie dwadzieścia parę metrów.
Była tam pracownia, łazienka, kuchnia, salon, cypialnia, wszystko.
No ale było to jednak bardzo małe, bardzo urocze,
natomiast bardzo małe poddasze.
I później w 1968 roku pojawiła się możliwość, żeby zamienić tą pracownię
i rodzice się wtedy przenieśli już wspólnie do pracowni bardzo dużej,
która ma 80 metrów, plus jeszcze do tego jest antresola zbudowana.
Także to właściwie jest taki mały domek na dachu bardzo dużego domu
w centrum Warszawy.
I tam rzeczywiście chyba to był najbardziej taki szczęśliwy
i twórczy też okres w ich życiu,
bo właściwie byli tam głównie poświęceni pracy twórczej.
Mama miała rozstawioną sztalugę na antresoli,
tata miał stół do pracy też obok
i gdzieś tam pewnie trochę sobie zaglądając przez ramien,
ale po prostu tworzyli w tej pracowni.
Spotykali się też tam z przyjaciółmi,
organizowali różne imprezy, bale, życie towarzyskie kwitło.
Do tej pory jest kolekcja płyt z lat 60-tych i 70-tych
i czeski adapter Suprafon,
który ma jakąś moc po prostu niezwykłej ilości decybeli.
Także tam naprawdę to było miejsce rzeczywiście bardzo twórcze
i też jest w to miejsce bardzo malownicze,
ponieważ to oni je tworzyli, to miejsce.
I myślę też, że cały wygląd w ogóle tej pracowni
jest bardzo mocno związany z ich charakterem.
Jest tam bardzo dużo różnych pamiątek z wyjazdów.
Sama ta antresola jest niezwykle takim malowniczym miejscem.
Także no urocze, urocze miejsce.
Takie mocno, że tak powiem, duchowo nasycone.
I pachnące pizzą i makaronem, jeżeli dobrze pamiętam.
To tak a propos tego, że w książce znajdziecie również
przepisy kulinarne na potrawy czy dania,
które wiązały się z Teresą Wilbik i Januszem Stannym
albo z ich licznymi przyjaciółmi.
Na koniec naszego spotkania chciałam zapytać o to,
gdzie śladów Teresy Wilbik i Janusza Stannego
można szukać dzisiaj.
To znaczy, chodzi mi konkretnie o ich pracę,
o ich twórczość.
Dużo się mówi o tym, że w tej chwili również
nie brakuje artystów, którzy przygotowują ilustracje
i nie mają one już jednak aż takiej rangi,
jak miały te kilkadziesiąt lat temu.
Rozmawiałyśmy jednak i o plakatach,
o obrazach, o ilustracjach również.
Gdzie my możemy ich szukać?
Gdzie możemy się za nimi rozglądać?
Po pierwsze, jeśli chodzi o tą rangę,
to musimy poczekać troszkę czasu
i zobaczyć, co zostanie w historii ilustracji
z tych czasów nam współczesnych.
Bo jednak, kiedy się żyje w jakimś momencie,
bardzo trudno jest jednoznacznie zdefiniować,
czy to już jest sztuką wysoką
i czy to zostanie.
Są oczywiście takie zjawiska,
natomiast to historia troszkę filtruje to,
czy coś zostaje w tej historii sztuki, czy nie.
Natomiast jeśli chodzi o ślady,
to tak, jest aktualnie jeszcze
wystawa plakatów Janusza Stannego
z kolekcji Muzeum Plakatów w Wilanowie.
Ona jest dostępna 24 godziny na dobę,
ponieważ jest na ulicy Koleg Jackiej w Wilanowie.
To jest bardzo duża wystawa zewnętrzna
zorganizowana przez Centrum Kultury Wilanów
we współpracy z Muzeum Plakatu w Wilanowie.
To jest jedno miejsce.
Drugie miejsce, gdzie jeszcze jest
wystawa Janusza Stannego,
to jest Krasnobrodzki Dom Kultury
i tam można zobaczyć
takie szkice malarskie z Roztocza.
Trzecim miejscem, które się za chwilę otworzy,
to jest wystawa Teresy Wilbik
do ilustracji Afanasiewów
do czarodziejskiego młyna.
I ta wystawa z kolei
otworzy się 1 lutego w Gdańsku.
Także gdzieś ta twórczość cały czas,
jeśli chodzi o wystawy, jest.
Jest też planowana duża wystawa zbiorowa,
ale to na razie nie będę o tym mówić.
Natomiast też można szukać śladów
w przedrukowywanych książkach.
Jedną z książek, która jest cały czas dostępna na rynku,
Choć legendarne domki ze spadzistymi dachami całym pokoleniom kojarzą się z wczasami spędzanymi za miastem, to do tej pory niewiele wiadomo było o ich historii. Brak archiwaliów utrudniał jej odtworzenie i gdyby nie teczka skryta za meblościanką, mogłoby się to w ogóle nie udać. Książka „Brda. Wczasy z fabryki” to… Czytaj dalej o Brda. Wczasy z fabryki
Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!
W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”. Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co… Czytaj dalej o Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną
Całe jej życie wypełniała pasja do tańca: kontakt z nim wymuszała szantażem i głodem, by móc tańczyć jeździła po całej Europie, w końcu wyjechała do Stanów. Przez całe życie musiała też uciekać przed prześladowaniami i nienawiścią, w końcu, przed bolesną pamięcią. O Poli Nireńskiej pisze Weronika Kostyrko. Choć Pola Nireńska… Czytaj dalej o Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej
Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki
Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”
