Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna 75 audycji o muzyce Muzyka i sztuczna inteligencja. Rozmowa z Wojtkiem Urbańskim

Muzyka i sztuczna inteligencja. Rozmowa z Wojtkiem Urbańskim

Martyna Matwiejuk 21 czerwca 2023
Muzyka i sztuczna inteligencja. Rozmowa z Wojtkiem Urbańskim

Kompozytor i producent muzyczny zaprezentował ścieżkę dźwiękową stworzoną na potrzeby powstającego metawersum „Everdome”. To orkiestrowo-elektroniczna produkcja w hollywoodzkim stylu, pełna kulturowych odniesień do kosmicznych soundtracków.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Metawersum „Everdome” jest rozszerzoną rzeczywistością wirtualną, której użytkownicy będą mogli m.in. odbyć podróż na Marsa. W projekt został zaangażowany Wojtek Urbański – uznany kompozytor odpowiedzialny za ścieżki dźwiękowe do filmu „Hiacynt” czy seriali „Ultraviolet” i „Rysa”. W maju ukazała się płytowa wersja jego soundtracku, towarzyszącego doświadczeniom przeżywanym w uniwersum „Everdome”. Pracując nad tą muzyką, twórca skupiał się głównie na kreowaniu barwy dźwięku.

„Włożyłem w tę płytę całego siebie” – przyznaje Wojtek Urbański, z którym rozmawiamy również o wyzwaniach branży muzycznej, związanych z rozwojem sztucznej inteligencji. „Powołałem ‘Dyspensa.AI’ żebyśmy badali ten temat, żebyśmy otworzyli w Polsce dyskusję na temat zmian w muzyce”.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.

Swoją wiedzą i refleksjami dotyczącymi szans i zagrożeń dla kultury wynikających z rozwoju sztucznej inteligencji Wojtek Urbański podzieli się z uczestnikami Kongresu Animacja + przyszłość, który w dniach 6-8 listopada 2023 odbędzie się w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Wydarzenie ma na celu m. in. budowanie sieci nowocześnie działających instytucji kultury. Artysta zaprezentuje także efekty praktycznego zastosowania AI podczas występu. To spotkanie będzie nie tylko źródłem wiedzy, ale również inspiracji. Uczestnicy będą mieli możliwość zanurzenia się w fascynującym świecie nowoczesnych technologii. Informacje na temat rejestracji na wydarzenie pojawią się wkrótce na stronie https://www.nck.pl/.

W audycji wykorzystaliśmy fragmenty utworów „Tree of Life”, „Jezero Crater”, „Everdome City” oraz „Hatta Sunrise” z płyty „Everdome (Original Metaverse Soundtrack)”.

Fot. Ola Bodnaruś

Muzyka i sztuczna inteligencja. Rozmowa z Wojtkiem Urbańskim – transkrypcja podcastu

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
Przy mikrofonie Martyna Matwiełk. Słuchają Państwo audycji kulturalnych, a w studiu Narodowego Centrum Kultury jest dzisiaj Wojtek Urbański, kompozytor, producent muzyczny. Dzień dobry.
Dzień dobry.
Okazją do naszego spotkania jest niedawna premiera muzyki, którą stworzyłeś do Meta Wszechświata, do Meta Wersum. Opowiedz proszę, czym jest i czym będzie Everdome?
Tak, to jest trudna rzecz. Sam zorientowałem się w połowie pracy, nad czym tak naprawdę pracuję.
Ogólnie mówiąc, Meta Wersum to jednak jest gra komputerowa. To jest pewien system stworzony cyfrowo, do którego możesz dołączyć, w którym możesz się zalogować, wejść i coś przeżyć.
Tylko myślę, że w Meta Wersie chodzi po prostu o to, że to jest w pewien sposób jeszcze rozszerzona rzeczywistość, że to ma większy wpływ na życie codzienne i może mieć niż taka po prostu gra komputerowa.
Więc Everdome przede wszystkim jest grą, do której się loguje, żeby przeżyć podróż w kosmos i na Marsa. Bardzo pięknie odwzorowaną graficznie i przeznaczoną głównie dla użytkowników Oculusa i tych 3D wszystkich systemów.
Ale poszerzenie polega na tym, że ona jest jeszcze lekko powiązana z całym blockchainem i kryptowalutami. Tak, także tu jest ten twist.
To jest temat, wiesz, jeszcze nie do końca rozstrzygnięty też etycznie w pełni, bo przecież dużo się dyskutuje na temat kryptowalut, czy to jest piramida finansowa, czy to jednak jest też legitna waluta.
Myślę, że wszystko ma swoją, wiesz, jasną stronę i ciemną. Przecież tradycyjne waluty też rynek nie jest, wiesz, w pełni uczciwy i transparentny.
A to jest taka waluta, którą posługują się ludzie na całym świecie w internecie. I Everdome też jest w pewnym sensie walutą.
Tworzą tą walutę Everdome ludzie, którzy się do tego świata zalogują, którzy tam kupują działki na Marsie.
Masz działka na Marsie?
Ja nie, ja nie mam, ja nie mam. Jestem tutaj tylko w roli kompozytora.
No, ale postaram się ten świat lepiej zrozumieć, dlatego teraz właśnie tutaj się tym dzielę, że to jest na całym świecie ludzie już, w fazie testowej teraz to jest, to jeszcze nie jest otwarte.
Ludzie się logują do tego świata, kupują tam działki, zakładają różne jakieś przedsięwzięcia, ale między innymi te działki mają też znane marki.
Alfa Romeo, OKX, drużyny piłkarskie, drużyny Formuły 1, no jakieś to jest mimo wszystko dużo dużych marek ten projekt wspiera.
On się tworzy w Dubaju głównie, to Emiraty Arabskie wspierają ten projekt i w niego inwestują,
więc ja tutaj zostałem zaproszony przez to, że część ekipy jest też z Polski.
My się poznaliśmy projektując Pawilon Expo Polski w Dubaju, gdzie zostałem zaproszony do skomponowania muzyki do jednej z ekspozycji.
I tam współpracowałem z Łukaszem Alwastem, to jest taki projektant doświadczeń.
On się zawodowo zajmuje w projektowaniu doświadczeń.
Czy to jest wystawa, czy to będzie cokolwiek, co ma być doświadczeniem ludzi od A do Z, jakimś przeżyciem,
no to Łukasz tam wchodzi jako taki filozof doświadczeń i nam się bardzo dobrze pracowało nad Pawilonem w Expo,
więc mnie zaprosił do tego projektu i tutaj też zaprojektowaliśmy doświadczenie lotu w kosmos.
Więc ogólnie podsumowując, jest to gra komputerowa, jest to metaverse oparty o blockchain, o NFT,
o te wszystkie nowoczesne rzeczy dyskusyjne, ale ja też nie jestem tutaj po to, żeby to oceniać.
Myślę, że to też nie jest już moment na to, bo to się dzieje na świecie po prostu i trzeba się temu przyglądać i rozumieć ten świat.
Ja zostałem poproszony o zrobienie muzyki, więc podszedłem do tego też oczywiście jak najlepiej potrafię.
I udało mi się namówić producentów na to, żeby jednak tej muzyce dać rozsądny budżet i możliwości,
żeby zrobić to w takim hollywoodzkim stylu.
Coś, czego w Polsce czułem, że w muzyce jeszcze za dużo nie było,
czyli takich orkiestrowo-elektronicznych produkcji w pełni możliwości każdego z tych elementów, dwóch.
W pewnym sensie te elementy są przeciwstawne do siebie,
no bo elektronika i żywe granie zawsze gdzieś tam ze sobą konkurowały,
ale jest bardzo ciekawy moment, kiedy się potrafią zetknąć i współpracować razem.
Myślę, że takim synonimem tego momentu na świecie jest Hans Zimmer i Will Fish
i najgłośniejsi kompozytorzy Hollywood korzystają z tego, co najlepsze w elektronice
i najlepsze w orkiestrze i dopalają te światy sobą wzajemnie.
No i to był mój pomysł na brzmienie tej płyty, że chciałbym, żeby ona była możliwie hollywoodzka i taka pełna.
No właśnie, połączyłeś tutaj elektronikę z instrumentami ludowymi
i też pomyślałam sobie, że kosmos to jest bardzo pojemny temat.
My go nigdy do końca nie zbadamy, nigdy go do końca nie poznamy,
więc w sumie rozpina bardzo szerokie pole do pracy i do interpretacji,
na przykład właśnie kompozytorskiej, a z drugiej strony jeszcze mamy szereg różnych skojarzeń popkulturowych
jednak z tą muzyką kosmiczną.
Czy to ułatwia, czy utrudnia pracę?
To jak wiele tych rozwiązań jest?
No to dobre pytanie.
Znaczy tak, na pewno język muzyki kosmicznej definiował się już w kinie,
w szczególności w drugiej połowie XX wieku.
Powstawały najbardziej epickie santraki kosmiczne
i ludzie przed tą przestrzeń, która z natury jest bardzo cicha,
w której nie ma dźwięku, zagospodarowali,
postawili tam jakieś takie ważne kropki
i ciężko by mi było zacząć pracę nad santrakiem do kosmosu,
nie uwzględniając tego, co było.
Więc na tej płycie odrobiłem lekcję.
Przesłuchałem chyba po prostu wszystko,
do czego miałem dostęp o kosmosie.
I kto był dla ciebie tym najważniejszym punktem odniesienia?
Tutaj, wiesz, sypałbym teraz nazwiskami,
ale wiadomo, że mieliśmy Odyseję Kosmiczną,
Ligeti'ego, mieliśmy oczywiście kawał historii,
którą dopisał Hans Zimmer właśnie tworząc Interstellar,
który jest bardzo ważnym santrakiem o kosmosie
i bardzo tam dużo, dużo dopowiedział do tego brzmienia.
Ale było też dużo pięknych, takich bardziej dyskretnych
i autorskich santraków,
na przykład Max Richter do Ad Astra,
Marsjanin, no takich może mniej znanych.
Grawitacja, to już akurat znany bardzo,
zresztą oskarowy santrak.
O, wiadomo, że mamy Johna Williamsa i Gwiezdne Wojny.
I ja to wszystko sobie przesłuchałem,
postarałem się zrozumieć,
jakie są rzeczy, z których absolutnie nie można zrezygnować.
I są takie elementy, jakieś takie długotrwające,
bardzo wysokie brzmienia, które spajają całość.
I to rzeczywiście jest charakterystyczne,
że w wielu santrakach kosmicznych mamy
w bardzo wysokich oktawach takie długotrwające smyczki
na jednym dźwięku i to jest chyba jakiś odpowiednik
takiego, wiesz, nieskończoności
i takiego jakiegoś niewidocznego horyzontu.
I te elementy w Everdomie też są.
Jeśli chodzi o paletę brzmień,
no to bardzo pięknie z kosmosem skleiły się smyczki
i to właściwie w każdym epickim soundtracku jest.
Pełnie brzmiąca sekcja smyczkowa.
Jeśli chodzi o syntezatory,
no to bardzo pięknie dają przestrzeń i bas i głębie.
Są też instrumenty specyficzne,
które różni kompozytorzy włączali na jakimś etapie.
Tutaj właśnie wspomniany Hans Zimmer
bardzo pięknie w Interstellarze
włączył organy kościelne
i to jest w ogóle mega piękne,
bo to instrument bardzo sakralny,
kojarzący się, wiesz,
ewidentnie z przestrzenią kościołów
i właściwie nie mamy okazji posłuchać organów
w innych miejscach,
a tu nagle mamy...
To są budowane i strojone do konkretnych budowli, prawda?
Tak, są do konkretnych budowli.
Raczej mało słychać ich poza kościołem.
Przeciętnie człowiek słyszy to po prostu w kościele
i z tym to kojarzy.
I Interstellar był, myślę, że tutaj przełomowy,
bo tam cały czas takie ostinato jest na organach
i to też w Everdomie jest
i użyłem tego świadomie jako taki właśnie tribiut i cytat.
No bardzo wiadomo,
w Gwiezdnych Wojnach
bardzo ważna była sekcja dęta
i te wszystkie epickie tematy na niej grane,
więc to też leciutko tam pocytowałem.
Natomiast moją przestrzeń znalazłem na pewno w kreowaniu takiej barwy dźwięku
w całej tej elektronice,
do której byłoby mi najbliżej,
więc ja elektronikę rozumiem
i stosuję bardzo, bardzo świadomie.
Często powtarzam w różnych rozmowach,
że muzyka elektroniczna
to nie jest wcale instrumentarium,
tylko sposób myślenia.
Możesz robić elektronikę na żywych instrumentach
albo używać syntezatorów,
ale to za chwilę nie jest elektronika,
jeśli tego świata się nie rozumie
i tego, jak się te brzmienia w kulturze rozwijały
i jak budować przestrzenie elektroniczne,
więc dużo jest elektroniki na płycie w Everdomie.
I tak, no i mam wrażenie,
że gdzieś udało mi się stworzyć również brzmienie Everdomu,
moje brzmienie kosmosu,
ale tak jak mówię,
to zawsze było w odniesieniu do kultury,
do tego, co było
i z tego się bardzo cieszę.
Jest dużo cytatów,
takich myślę, że uśmiech na twarzy się pojawi,
bo można to skojarzyć.
No i też dużo bardzo domiksowałem tam
prawdziwych nagrań z kosmosu,
różnych komunikatów,
NASA, rozmów między misjami Apollo,
a Ziemią
i takie cytaty też są tam słyszalne.
A czy praca nad tym projektem
była w jakimś sensie dla Ciebie
specjalna ze względu na jego charakter?
Mam na myśli to,
że być może pojawiły się jakieś
wyzwania kompozytorskie
związane z tym,
że jednak tworzysz muzykę,
która będzie towarzyszyła
doświadczeniom metawersum,
a nie na przykład muzykę filmową.
To jest jednak coś innego.
Tak, to troszeczkę zmienia
podejście do pracy,
ale nie aż w tak wielkim stopniu.
Z założenia chciałem,
żeby to był soundtrack filmowy,
ale są oczywiście miejsca,
w którym ta praca mi się trochę
rozjeżdżała względem tego systemu,
który mam, kiedy pracuję do filmu.
No to jest poczucie czasu na pewno
i część tych utworów,
oczywiście na płycie,
zostało zamkniętych w formach płytowych,
ale one funkcjonują też
jako takie ekosystemy,
czyli ścieżki,
które wygraliśmy do silnika
naszej gry,
żeby tam mogły płynąć
sobie w swoim czasie
i umieć się pętlić,
lupować, zmieniać,
w zależności od tego,
gdzie użytkownik się znajduje.
Więc to jest trochę tak,
trochę inna praca,
czasem przypomina bardziej teatr,
gdzie też aktorzy są wpuszczani
w taki ekosystem scenografii i muzyki
i sobie po nim pływają
w bardzo różnym czasie,
przy każdym przebiegu inaczej.
Praca w teatrze mnie nauczyła z tym,
że ja sobie mogę mierzyć,
ale to i tak może pójść
wszystko swoim czasem,
więc muszę być na to gotowy.
Niemniej jednak,
jeśli chodzi o poziom realizacji
i o brzmienie,
o te środki stylistyczne,
to jest w pełni filmowy soundtrack.
Nawet powiedziałbym,
że bardzo filmowy.
Cieszę się,
że producenci dali mi tutaj
naprawdę możliwości budżetowe,
żeby to zrealizować
na poziomie budżetów,
których nie widuję w Polsce.
A jak Ci się podobały
same rendery z Everdome?
Cały czas próbuję powiedzieć,
że z gry,
ale gryzę się w język.
Ja też,
chociaż już zauważyłem,
że zresztą z producentami
pracowaliśmy to w trakcie pracy,
bo bardzo było unikane to słowo,
ale teraz jak już się spotkaliśmy
ostatnio prywatnie,
już po zamkniętym projekcie,
to wszyscy tego używają,
bo to jest po prostu gra komputerowa,
tylko z pewnymi
specyficznymi różnicami,
ale ogólnie po prostu
będzie można w to pograć
i przeżyć coś wspaniałego,
bo to zrealizowane jest,
no mówię,
muzycznie dostałem
naprawdę ogromne możliwości,
ale to tak samo
dostali graficy,
programiści.
Widać,
że tutaj nikt nie oszczędzał.
To jest na takim poziomie
szczegółowości
i piękna designu
i jest to ekstremalne przeżycie.
Byłem w tym świecie
już parę razy
i miałem miękkie nogi
i pełen zachwytu,
ale też czasami
wręcz było niedobrze,
bo ja nigdy nie funkcjonowałem
w tych okularach
Okulusa dłużej,
wiesz,
i teraz nagle
pół godziny tam spędziłem
i mi się po prostu
totalnie zakręciło w głowie,
ale wiem,
że ludzie teraz
w szczególności młodsze pokolenia,
to dla nich to jest już
totalnie normalna rzecz,
że tam zakładają Okulusa
i siedzą w tych światach.
Ja też z Twojej
pierwsze doświadczenia
z VR-em
wspominam,
także boleśnie
dosyć uderzyłam
w ścianę swojego pokoju,
także wiem,
o czym mówisz,
do tego się trzeba przyzwyczaić.
Potrzebny jest czas,
żeby nasza głowa
też przestała czuć ciężar
tego,
że coś mamy na sobie.
Pociągnę jeszcze
ten wątek technologii
i nowinek technicznych,
bo też jesteś osobą,
która bardzo odważnie
patrzy w przyszłość
i myślę tutaj
o projekcie,
który powołałeś,
Dyspensa AI,
który ma zajmować się
sztuczną inteligencją
w muzyce.
Co Ty o tym wszystkim sądzisz?
Jako kompozytor,
producent,
który ma wieloletnie doświadczenie
i też wiele umiejętności
zbudował przez lata praktyki?
Myślę,
że stoimy w takim momencie
bardzo dziejowych zmian
i rewolucji
i to już nikt nie ma wątpliwości.
Takich nieuchronnych też, prawda?
No tak, nieuchronnych,
na pewno nie do zatrzymania
i oczywiście część
na pewno osób
chciałaby pewnie to zatrzymać,
bo się obawia,
ale jest ogromnie dużo też
parcia i chęci rozwijania tego
i ogromna szansa, myślę,
w wielu rozwiązaniach,
które oferuje sztuczna inteligencja.
Ja się zacząłem termatem
interesować bardzo mocno
jeszcze w zeszłym roku,
kiedy to w ogóle nie było podejmowane
w dyskusji publicznej.
Zresztą robiłem taki eksperyment zawsze,
jak my dużo jeździmy,
gramy z rysami koncertów,
więc już od zeszłego roku
czy regularnie po koncertach
rozmawiając z fanami,
bo zawsze to robimy,
że sobie wschodzimy do publiczności
i gadamy z nimi,
to właśnie sądowałem,
kto w ogóle się orientuje,
że to się dzieje
i faktycznie to był 1%,
który wiedział,
że coś się dzieje,
reszta właściwie osób absolutnie
w zeszłym roku jeszcze
nie miała tej świadomości.
Potem nagle boom,
wybuchło.
To myślę, że za sprawą
Andrzeja Dragana,
Stanowskiego,
wiesz, paru osób w Polsce,
które zaczęły głośno o tym mówić,
no i na świecie,
bo oczywiście zaczęły się
pokazywać te beta testowe wersje
wszystkich tych narzędzi
robionych przez Adobe,
przez Microsoft,
przez Google,
przez Apple'a
i zaczęło nagle to wybuchać.
Teraz jest tematem numer jeden,
jak już właśnie kończymy koncert Rys,
to właściwie już tylko o tym
można rozmawiać z ludźmi
i dobrze,
bo myślę, że trzeba się orientować
i wiedzieć, co się zmieni.
Ja trochę to porównuję,
nie, oczywiście to jest inna skala,
wydaje mi się, że dużo większa,
ale trochę mi się przypomina moment,
kiedy wchodziłem na rynek muzyczny,
to dokładnie ja wchodziłem
z komputerami domowymi,
to był dokładnie ten moment,
kiedy można było już w pełni
robić muzykę na komputerze w domu
i też pamiętam bardzo dużo głosów,
że to się skończy już muzyka,
że teraz będą wszyscy ci amatorzy,
co nie mają szkół muzycznych,
nie umieją grać na żywym instrumencie,
teraz będą mogli robić muzykę
i co to jest
i że to już nie jest muzyka,
że techno, elektronika
to jakieś bzdury i tak dalej.
Oczywiście to wszystko się nie potwierdziło
i komputer, uważam,
był absolutnie kamieniem milowym
w rozwoju muzyki.
To, co teraz mamy,
że obserwujemy po prostu wysyp
cudownych artystów,
jak nie wiem, Freda Genn,
którego teraz wielbi cały świat,
Fortet,
czy nawet,
oczywiście wcześniej też byli muzycy,
którzy korzystali z elektroniki,
z syntezatorów,
tylko tu chodzi o coś bardziej,
o ważniejszą zmianę,
o dostępność,
o interfejs,
który był,
w pewnym momencie stał się
absolutnie dostępny
i każdy po prostu
może zacząć robić muzykę.
Rewolucja komputerowa się teraz domyka,
już nie dyskutujemy o tym,
czy możemy zacząć robić muzykę w domu,
czy ona jest lepsza,
czy gorsza,
tej muzyki nagranej w studio,
nie ma absolutnie dyskusji,
i absolutnie wszystko możemy robić w domu,
w studio,
gdzie chcemy
i wszystko jest bardzo dobre,
może być jutro prezentowane na świecie,
wgrywane prosto z komputera,
zresztą na platformy streamingowe.
Także ta rewolucja się domyka,
ale zaczęła się kolejna,
czyli rewolucja mocy obliczeniowej,
rewolucja,
która właściwie została popchnięta do przodu
bardzo mocno przez blockchainy,
o których przed chwilą mówiłem,
i kryptowaluty,
no bo w momencie,
w którym w połowie zeszłego dziesięciolecia
zaczęto bardzo mocno przeliczać
te wszystkie struktury blockchainowe
kartami graficznymi,
to również odkopano,
że tak powiem,
zainteresowanie
tymi algorytmami niepredefiniowanymi,
czyli wszystkimi związanymi
z sztuczną inteligencją,
które były po prostu w uśpieniu przez lata,
no bo ludzkość się zdecydowała
po drugiej wojnie światowej,
jak się zaczął rozwijać komputer,
komputer się zaczął rozwijać
w dużej mierze,
również dzięki wojnie,
która potrzebowała mocy obliczeniowej,
żeby łamać enigmę, kody i tak dalej,
no i mocno rozwinęła się komputeryzacja,
ale w pewnym momencie zdecydowano,
że opłaca się bardziej rozwijać
predefiniowane modele,
algorytmy, w których
jeśli to, to to,
jeśli x, to to,
jeśli 2x, to to i tak dalej, i tak dalej,
i ta nitka komputeryzacji
się rozwijała do teraz,
a przez ostatnie parę lat
znowu wzrosło zainteresowanie
rozwijaniem algorytmów
opartych na sztucznej inteligencji,
oczywiście rozwijaniem na szerszą skalę,
bo one były rozwijane przez lata,
mieliśmy elementy sztucznej inteligencji
już w telefonach,
ale to nie były aż tak rozwinięte
sieci neuronowe,
a od tych 6, 7 do 10 maksymalnie lat
w miarę jak też
moc obliczeniowa
drastycznie podskoczyła
i możliwość sprawdzania
tych modeli sztucznej inteligencji,
no to to zaczęło nagle wybuchać.
W dużym skrócie
sztuczna inteligencja
to jest rachunek
prawdopodobieństwa,
tylko na tak nieprawdopodobnie
dużą skalę,
że zaczyna oddawać nam
wyniki, efekty
zbliżone do rzeczywistości,
bardzo satysfakcjonujące.
Jeśli po prostu wgramy
na taką gotową sieć neuronową,
czyli miliardy czujniczków,
tak to porównajmy,
że wgramy ileś tam
set tysięcy zdjęć twarzy,
no to zaczyna się
budować obraz rzeczywistości.
Ale to jest tak ogromna próba
i tak ogromna ilość
tych iteracji,
powtórzeń tego rzucania,
tego prawdopodobieństwa,
że jak nagle prosimy
tą samą sieć,
żeby zrobiła nam
odwrotność,
żeby zaczęła nam
w takim razie
proponować takie rzeczy,
które uważa,
że są twarzą,
no to wychodzą twarze.
Na tym to polega.
I tak samo z muzyką.
Przede wszystkim tak samo
z tekstem.
Sztuczna inteligencja
najpierw się wzięła za tekst.
Bardzo mamy dużo
tekstów kultury.
Jest mnóstwo.
Internet jest tekstem
przede wszystkim,
więc można było
z dużej ilości zasobów
skorzystać.
Przy iluś tam
set tysiącach powtórzeń
sztuczna inteligencja
się uczy,
że jeśli ala ma,
to raczej będzie kota.
Ale jest kilka innych opcji
mniej prawdopodobnych.
Po tych kolejnych
jest ileś mniej prawdopodobnych.
Następuje przecinek,
następuje podmiot,
orzeczenie,
zaimek,
kropka,
szyk zdań
i tak dalej.
To wszystko jest przeliczane
tak wiele razy,
na tak wielu przykładach,
że jak prosisz o zwrot,
to dostajesz naprawdę
wysoką jakość.
Powstały bardzo,
bardzo dobre modele językowe.
ChatGPT jest tego
największym przykładem
i ta cała działka tekstowa
rozwija się bardzo pięknie,
a równocześnie
zaczęto rzucać obrazy
na matrycę
i sieci neuronowe
zaczęły się wyuczać obrazów.
Symbolem tej drugiej nitki
nie będzie, nie wiem,
Mid Journey czy Dali,
no te wszystkie aplikacje,
które wypluwają nam
te generatywne AI-owe obrazy,
które też przecież są
naprawdę coraz
bardziej niesamowite
i piękne.
Więc jeśli mamy model językowy
i mamy obraz,
no to nie ciężko
dojść do wniosku,
że możemy mieć muzykę.
Człowiek tworzy muzykę
też dwutorowo.
Jest tekst,
czyli nuty
i jest obraz,
czyli brzmienie,
barwa.
To jest,
dokładnie są te dwie rzeczy.
Jeśli zaczniesz
krzyżować ze sobą
te dwie ścieżki,
bo to tu się zaczyna
zabawa ze sztuczną inteligencją.
W momencie,
w którym zaczynasz
jakieś wydreptane,
już działające struktury
ze sobą krzyżować
na którymś momentach.
Prosić sztuczną inteligencję
o wymyślenie czegoś,
a potem już na bazie tego,
co wymyśliła ta sztuczna inteligencja,
prosić kolejny algorytm,
żeby dopracowała,
dorobiła coś,
czego tamta nie umiała.
No i na zasadzie
skrzyżowania modeli językowych
oraz modeli graficznych
zaczęto tworzyć muzykę.
Powstała taka aplikacja,
w dużym uproszczeniu
oczywiście mówię,
ale takim symbolem jest AIVA,
taka aplikacja,
którą wyuczono nut,
na bazie nut,
wielu tysięcy,
trzydzieści tysięcy
zdaje się utworów
wgrano w nią,
klasycznych,
bardziej współczesnych,
mniej i ona się
troszeczkę,
że tak powiem,
nauczyła kompozycji,
zasad,
na jakich pracuje,
bo to nie czarujmy,
nie są,
to nie jest czarna magia.
Myślę, że podstawowa matematyka
już jest bardziej zanosowana
niż system nutowy.
System nutowy
już dziesięciolatek
potrafi już naprawdę
nieźle ogarniać.
I ona się nauczyła
tych kompozycji
i już zresztą
od pewnego czasu
były programy
oparte na sztucznej
inteligencji dostępne,
w których można było
sobie wypluwać
melodyjki, akordy.
To miało sens nawet,
zaczęło fajnie grać.
No ale problem był zawsze
z brzmieniem,
no bo dobrze,
no może i fajne akordy,
ale brzmi to, wiesz,
jak po prostu
muzyka z mikrofalówki.
Natomiast brzmienie muzyki
możesz oddać graficznie.
To są spektrogramy,
czyli masz oś czasu,
masz wysokość brzmienia,
to jest oś do góry,
a jasność punktu
to jest jego natężenie,
jego głośność.
I takie spektrogramy
od lat ludzie tworzyli.
No więc jak zaczęto
rzucać ilość set tysięcy
tych spektrogramów
i analizować
poprzez sieci neuronowe,
no to też wytworzył się
pewien system zależności,
że ta inteligencja
zaczęła to rozumieć,
że jeśli masz
takie bardziej
charakterystyczne kropeczki
na górze,
które są krótkie,
ale bardzo wyraźne,
to zazwyczaj jest to
hi-hat,
dłuższe,
wybrzmiewające dłużej
to dłuższy talerz.
W środku jakieś struktury
tego rysunku
odpowiadają brzmienia,
nie wiem,
różnym instrumentom.
I to się zaczęło
też przez ostatnie lata
coraz bardziej
precyzować i uczyć.
A potem jeśli wpuścimy
w to wcześniej
wygenerowaną kompozycję
przez AIWę,
czy przez te narzędzia tekstowe,
no to możemy
zacząć generować
utwory,
które brzmią.
I to jest bardzo
creepy moment.
Music LM
od Google'a,
Jukebox
od chyba Adobe to jest,
no takie zaczęły
powstawać generatory.
Teraz Meta
wypuściła swój
generator brzmień
i to naprawdę
już brzmi nieźle.
Wyuczono utworami,
nie wiem,
Elvisa Presleya
ten Jukebox
bardzo dużą
liczbą utworów
i poproszono o zwrot,
o to, żeby oddała,
pokazała co ma.
No i wypluła naprawdę,
wyhalucynowała naprawdę
spoko
utwór
Elvisa Presleya.
Można sobie
na Jukebox
sprawdzić.
Oni udostępnili
te efekty swojej pracy.
Te efekty zaczęły być
bardzo dobre
i to jest
moment,
kiedy włącza się stres.
No właśnie
podczas twojej opowieści
cały czas myślałam
o artystach,
którzy dowiadują się
tych wszystkich
rewelacji.
Wydaje mi się,
że jest tak,
że no boimy się tego,
czego nie znamy,
ale z drugiej strony
z perspektywy słuchaczki
ja nie wiem do końca,
czy artyści są zagrożeni,
bo w końcu za nimi
stoją historie,
stoją emocje.
Nas też interesują ci ludzie
jako ludzie sami w sobie.
Nie wiem,
jak rozmawiasz
z ludźmi z branży,
ludzie się boją
tej sztucznej inteligencji
rzeczywiście?
Tak,
ludzie się bardzo boją
i wiesz,
i też niebezzasadnie,
bo powiedzmy sobie szczerze,
że no tak,
właśnie już na pewno
duża część rynku graficznego
tego zapotrzebowania
już jest zaspokajana
przez rzeczy generowane
przez sztuczną inteligencję.
Oczywiście dalej potrzebujemy
świadomego grafika,
który nam to finalnie
wszystko zepnie,
złoży,
ale już pewne komponenty,
zdjęcia na stoki
to już często
są rzeczy generowane
przez Mid Journey
bardzo dobrze.
Tak samo kody,
generowanie kodów
przez programistów,
bardzo dużo już rzeczy
generuje się automatycznie.
No tak,
ale myślę o muzyce konkretnie.
No to jeśli chodzi o muzykę,
wiesz,
no na ten moment
oczywiście,
że te rzeczy
whalucenowane
przez sztuczną inteligencję,
one brzmią generatywnie,
nie do końca,
o klarownie,
ale to się przecież
będzie rozwijać,
to będzie bardzo
szło do przodu,
tak jak przypomnijmy sobie
gry sprzed 20 lat,
na teraz,
z raptem 20 lata,
przecież teraz te gry
są doskonałe,
ładniej czasami wyglądają
niż rzeczywistość.
No i to wszystko
będzie się rozwijać,
więc te efekty będą
coraz lepsze,
ta muzyka będzie
na pewno coraz lepsza,
już teraz jest niezła.
Ja przez lata pracuję,
od lat pracuję
przy reklamie,
przy kampaniach reklamowych
i znam ten rynek
jak własną kieszeń
i wiem już,
że to jest kwestia
miesięcy
albo paru lat,
kiedy zacznie
zaspokajać
sztuczna inteligencja,
potrzeby reklamowe,
więc muzyka do kampanii,
no już tutaj muzycy
nie będą mieli tak fajnie,
tak dużo.
Więc jeśli pytasz,
oczywiście fajnie,
no muzyka artystyczna
na pewno jest najdalej,
najpewniej,
ale też wielu z nas,
muzyków,
którzy tworzą bardzo
również pracuję
jako tworząc muzykę
do kampanii
i dzięki temu
ma większą swobodę
twórczą jako artyści.
No to jeśli nam się odbierze
to, co nas utrzymuje
i pozwala nam
na tą swobodę twórczą,
to będzie nam ciężej
trzymać poziom artystyczny.
Więc ja myślę,
że to będzie miało
bardzo duży wpływ
na rynek.
Ostatnio byłem
na fajnym spotkanie
z Simonem Fraglenem,
czyli autorem muzyki
do Awatara,
no i było zabawne,
bo dzień wcześniej
ja byłem jednym z panelistów
i pokłóciliśmy się tam
z kompozytorami różnymi
z Niemiec,
z USA,
że dla nich to raczej
nie ma wielkiego wpływu,
że muzyka się obroni,
wszystko będzie dobrze
i raczej mówiłem,
że to będzie dużo zmian,
a następnego dnia
Simon miał swoje wystąpienie
i ktoś mu zapytał
a propos tej dyskusji,
mówi, o to wczoraj
była taka ciekawa dyskusja,
co ty myślisz
o muzyce,
o przyszłości.
No on powiedział,
że myśli,
że w przeciągu dwóch do pięciu lat
90% kompozytorów
straci pracę
i to było mocne
i ja też trochę tak myślę,
że jednak bardzo dużo ludzi
nie będzie się mogło
tak łatwo się utrzymywać
z muzyki,
że oczywiście zostanie
pewna twarda,
wiesz,
ekstraklasa i liga,
ale dużo ludzi
gdzieś z środka,
zajmujących się tak,
wiesz,
muzyką bardziej użytkową,
komercyjną,
że tutaj szuka inteligencja
będzie dużą konkurencję stanowić.
Musimy sobie z tego
zdawać sprawę,
przygotować się do tego,
umieć ocenić swoje miejsce
w tym wszystkim,
nie stawiać wszystkiego
na jedną kartę,
szukać rozwiązań,
dywersyfikować,
popatrzeć co jeszcze umiemy,
gdzie jeszcze ewentualnie,
wiesz,
to jest na razie
oczywiście ciężko mówić,
bo to jest sam początek
takiego naprawdę
tego rajdu
sztucznej inteligencji,
ale ja myślę,
że czeka nas wiele zmian rynkowych
i ja sam nawet,
wiesz,
no ja jestem kompozytorem,
znam swoje teraz miejsce obecne,
mam dobry moment,
robię dużo topowych projektów,
a i tak mimo wszystko
nie powiedziałbym teraz,
że wiesz,
że ja jestem pewien,
co będę robił za 20 lat,
że się zestarzeję jako kompozytor,
po prostu przypomnienie,
może to się tak bardzo zmieni,
że nie postawię teraz
wszystkiego na jedną kartę,
nie wziąłbym na moje robienie muzyki
kredytu teraz po prostu
i wiesz,
i wiedział,
że będzie i tak dobrze.
No właśnie od kiedy zacząłem się
interesować sztuczną inteligencją,
zdałem sobie sprawę,
że może być różnie,
lepiej się temu przyglądać,
dlatego powołałem
dyspensę AI,
żebyśmy właściwie
ten temat badali,
żebyśmy otworzyli
taką dyskusję w Polsce
na temat zmian w muzyce
i na temat tego,
co może,
jak wyglądać,
kiedy,
no to się temu przyglądam.
Nie jestem pewien nawet
tak super, wiesz,
spokojny na swoją przyszłość.
Ale ścieżkę dźwiękową
do powstającego meta
wszechświata Everdome
stworzył Wojtek Kurbański.
Czy to było jakieś
twoje małe marzenie?
Muzyka kosmiczna?
Oczywiście było totalnym
i w ogóle to nawet
nie jest tak bardzo oddalone
od tematu sztucznej inteligencji.
Ja tą płytę robiłem
dokładnie w tym czasie,
kiedy zacząłem się
interesować sztuczną inteligencją
i dlatego ona jest na tak,
dla mnie to na najwyższym
moim możliwym poziomie.
Ja tą płytę włożyłem w nią
całego siebie na maksa
i wszystkie,
i żywych instrumentów,
nagrałem i żywych artystów,
bo właśnie przerażony tematem
sztucznej inteligencji
pomyślałem sobie,
ja chcę mieć taki projekt na koncie,
taki żywy, prawdziwy,
taki absolutnie mój i ludzki
i dlatego ta płyta
jest dziełem sztucznej inteligencji,
ale tylko w tym sensie,
że ona mnie do tego zmotywowała.
Niczy mi tu nie pomogła realnie,
ale dała mi motywację,
że trzeba inwestować też
w swoją muzykę na maksa.
To ja tylko dodam,
że ta płyta też wspaniale działa
autonomicznie
i można jej z powodzeniem
słuchać i odkrywać ten świat kosmiczny
w swojej głowie,
nie tylko w połączeniu z obrazem.
Wojty Kurbański był dzisiaj
moim i Państwa gościem.
Bardzo Ci dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

75 audycji o muzyce

75 audycji o muzyce

Z okazji 75-lecia Narodowego Centrum Kultury przedstawiamy kolejny, jubileuszowy wybór 75 audycji – tym razem poświęconych muzyce. To przekrój najciekawszych dyskusji i wywiadów z artystami, kompozytorami oraz badaczami, którzy odsłaniają kulisy powstawania utworów. Kolekcja stanowi podsumowanie dotychczasowych rozmów w Audycjach Kulturalnych i ukazuje bogactwo polskiej oraz światowej… Czytaj dalej o 75 audycji o muzyce

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

Na wystawie pt. „George Sand (1804-1876). W kalejdoskopie życia i sztuki” zgromadzono unikatowe pamiątki związane z Artystką, które przekonują, że była wszechstronną humanistką, w wielu kwestiach wyprzedzającą swoją epokę. Celem twórców ekspozycji było przedstawienie Sand, jako kobiety wielu zainteresowań, pasji i talentów, która niezasłużenie jest przedstawiana przede wszystkim jako „partnerka… Czytaj dalej o Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu. Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Czytaj dalej o „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Król Tanga

Król Tanga

  Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna  śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu… Czytaj dalej o Król Tanga