Małgorzata Walewska: „Nic nie jest ważniejsze od śpiewania”

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję

Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

Słuchaj u Państwa podcastu Narodowego Centrum Kultury. Ja nazywam się Martyna Matwiejuk, a dziś w naszym studiu śpiewaczka, mecosopranistka, nauczycielka śpiewu, jurorka, dyrektorka artystyczna Międzynarodowego Festiwalu i Konkursu Sztuki Wokalnej im. Ady Sari w Nowym Sączu, Małgorzata Walewska. Dziś z nami. Dzień dobry.

Witam Państwa bardzo serdecznie. Dużo dziś będziemy mówić o początkach drogi artystycznej, pewnie też o nauce, która wpisana jest w całą karierę śpiewaka, który przecież ciągle musi przygotowywać się do nowych ról.

Ja tak zaczynam od tych początków, od tej młodości, bo 8 kwietnia w Lusławicach, a 9 kwietnia w Warszawie będzie Pani wykonywała drugą symfonię C-Moll Gustawa Mallera wraz z The European Union Youth Orchestra, Orkiestrą Symfonia Juventus, a także Polskim Narodowym Chórem Młodzieżowym.

Także bardzo dużo, bardzo młodych artystów na tych scenach się pojawi. Często artystów stawiających pierwsze kroki w tym swoim profesjonalnym życiu muzycznym, życiu artystycznym.

Oba te wydarzenia są częścią programu kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, którego jednym też z celów jest stwarzanie tych okazji do tego, by młodzi artyści mogli się zaprezentować.

W książce zatytułowanej Moja twarz brzmi znajomo, będącej wywiadem rzeką, jaki przeprowadziła z Panią Agata Ubyż, przyznała Pani, że kiedy patrzy Pani na młodych ludzi uczących się śpiewu, to natychmiast pojawia się w Pani głowie o myśl o tym, jak ciężka, jak duża jest praca, którą będą mieli do wykonania.

Od jakiegoś czasu Pani także uczy śpiewu i tak się zastanawiam, czy powiedziałaby Pani, że dzisiaj młodzi śpiewacy mają trochę łatwiej niż kiedyś, biorąc pod uwagę to, że choćby mamy internet z dostępem do szybkich, bezpłatnych nagrań.

Dzień dobry jeszcze raz, proszę państwa, i łatwiej i trudniej. Każdy czas ma swoje blaski i cienie. W momencie, kiedy ja zaczynałam swoją karierę, w ogóle swoją drogę przez wokalny świat, mieliśmy zupełnie inne czasy.

Natomiast na świecie było jak było, a my byliśmy w głębokim komunizmie. Więc w Polsce wszystko było nowe i odkrywcze, bo po prostu nie było niczego.

I tak trochę żartem, a trochę serio zawsze wspominam to, że są też dobre strony czasów komunizmu i te dobre strony, które dla mnie działały korzystnie,

to na przykład był fakt, że wszyscy wielcy polscy śpiewacy, wspaniali polscy śpiewacy byli tak naprawdę uwięzieni w naszym komunistycznym kraju.

Nie mogli rozwijać swoich karier międzynarodowych. Na palcach jednej ręki można było policzyć polskich śpiewaków, którzy jakby wyrwali się z tego kręgu.

Ale cena, jaką za to zapłacili, rozłąka z rodziną, czasami niemożność spotkania się z tą rodziną przez wiele lat.

No to są ceny naprawdę poważnych wyborów. A dzięki temu właśnie, że ten kwiat polskiej muzyki, tak jak Bernard Ładyż,

tak jak pani profesor Halina Słonicka, która była moją profesorką, przyjaciółką, powierniczką,

no po prostu to były naprawdę bardzo bliskie relacje. Pani Basia Zagórzanka, no naprawdę można długo wymieniać wspaniałych artystów,

którzy tutaj byli i muszę powiedzieć, że też bardzo duże zasługi dla mojej miłości do opery miał Bogusław Kaczyński,

który wtedy prowadził program o operze i naprawdę prezentował w telewizji polskiej najlepsze polskie opery.

Wtedy nie było też takiej konkurencji, bo nie było tego internetu. W związku z tym nam, młodym śpiewakom, jak już weszłam na tą drogę,

było trudniej nauczyć się nowych rzeczy, znaleźć nowe rzeczy, zdobyć nuty. To wszystko było naprawdę zdobywane w wielkim trudzie,

kopiowane, nie do końca legalnie przecież. I naprawdę trudno było, ale w związku z tym mieliśmy, mam wrażenie,

większą determinację przez tą trudność. Bo nie wiem, czy państwo zauważyli taką prawidłowość, że jeżeli coś komuś przychodzi łatwo,

to on tego nie szanuje. No i właśnie dzięki temu, że to było takie trudne. I też myślę, że dzięki temu,

że wtedy nie zdawałam sobie sprawy z tego, co pani powiedziała na początku, jak daleka droga jest przede mną.

Ale tak naprawdę jest kwestia tego jeszcze, jakie kto sobie stawia cele. Bo moim celem było przede wszystkim śpiewać.

Dobrze śpiewać i być też aktorką. Dlatego to była opera i chciałam w Operze Narodowej śpiewać,

nie dlatego, że miałam takie ambicje, że tu opera narodowa, tylko dlatego, że miałam blisko domu

i to była taka scena, na której wiedziałam, żebym się spełniła. W tej chwili faktycznie uczę w Akademii Sztuki w Szczecinie

i mam takie studentki, które podchodzą do tego dokładnie w ten sam sposób. Oczywiście mam bardzo różne studentki.

Mam sześć osób. Jest jedna tylko dziewczyna, którą prowadzę od początku, która jest na pierwszym roku.

A tak, ponieważ to moje uczenie było takie do końca, nie było pewne, czy to już, czy zacznę, czy nie zacznę.

Więc to nie jest tak, że ja sobie skompletowałam klasę, tylko to jest klasa, która znalazła się jakby ze mną przypadkiem.

Ale jestem osobą, która uważa, że nie ma przypadków. Ponieważ minęło dopiero pół roku.

Jeszcze nie poznałam tego celu, dlaczego spotkałyśmy się w tym gronie kobiet.

Dawniej to często nauczyciele wybierali sobie uczniów, których chcieli prowadzić.

Ale to nadal tak jest. Tylko ponieważ to był moment, kiedy ja robiłam doktorat.

Wymieniła pani tutaj wszystkie rzeczy, którymi się zajmuję.

Więc naprawdę to uczenie było tak gdzieś w tle.

I spotkałam na swojej drodze, zresztą podczas koncertu, wspaniałą osobę, Katarzynę Dądalską.

Wybitną sopranistkę, która jest kierownikiem katedry w tej chwili na Akademii Sztuki w Szczecinie.

I tak naprawdę to ona tak bardzo zaszczepiła, zainspirowała.

No w ogóle powiedziała, że o słyszałam, że robisz doktorat, wspaniale przyjdź do nas.

I ja zanim zdążyłam ochłonąć tą wiadomością, to ona już wykonała tak daleko idące kroki,

że mi po prostu nie wypadało się wycofać.

I pomyślałam sobie, okej, to jest wspaniała mobilizacja,

żebym ja w końcu skończyła rzecz, którą od wielu lat mam rozłożoną na biurku,

że tak powiem w cudzysłowie. No i dziękuję Ci, Kasiu, za tą motywację.

Bardzo się cieszę z tego miejsca w Szczecinie.

Tym bardziej się cieszę, że od grudnia jest pociąg, który jedzie tylko 4,5 godziny, a nie 6.

Ja bardzo dużo też sama się muszę uczyć.

Tutaj zaraz będziemy rozmawiały o tym też, co mam do przygotowania,

więc podróżuję z nutami, uczę się swoich rzeczy w pociągu.

W pociągu też wymyślam ćwiczenia dla moich studentek.

To jest niebywałe, jak dużo ja się też na tym uczę, jak zaczynam rozumieć,

znaczy zawsze to niby wiedziałam, ale teraz w praktyce mam szansę się z tym zmierzyć,

jak każdy wymaga innego podejścia.

Czasami to jest podejście w ogóle psychologa.

Czasami ludzie są tak spięci, że najpierw trzeba zacząć od ćwiczeń,

które rozluźnią ciało i uświadomią, po co to jest.

A uważam, że śpiew jest też najlepszym lekarstwem.

Na wszelkie borączki jest, dla mnie to jest psychoterapia,

to jest dotlenienie organizmu, to jest zdrowie psychiczne i fizyczne,

bo po prostu skupia się na oddechu, a oddech to życie.

Czy stając po tej drugiej stronie, po stronie nauczycielki,

czuje pani tę ekscytację, to przejęcie karierą, losami swoich uczniów?

Być może pojawia się ten rodzaj adrenaliny, który też towarzyszył pani na początku pani kariery.

Tej adrenaliny, która sprawiała, że absolutnie nic nie było ważniejsze od śpiewania.

Nadal tak jest.

Dla mnie nadal nic nie jest ważniejsze od śpiewania

i czuję się zawiedziona, jeżeli ktoś nie ma takiego samego podejścia.

I też właśnie uczę się, że ludzie jakby z różnych powodów trafili na te studia.

Ekscytacja tak, muszę się nauczyć, żeby nie przenosić swoich ambicji na swoich uczniów.

I to jest wspaniałe, że przez całe życie się uczymy.

I nie tylko będąc śpiewakiem operowym, w ogóle będąc człowiekiem.

Bo ja jestem osobą z natury bardzo cierpliwą,

więc to jest cecha, która mi się niebywale przydaje w pracy z młodymi ludźmi.

Ponieważ bardzo późno sama zaczęłam śpiewać, co można przeczytać w książce.

I myślę, że ta książka jest takim też dobrym poradnikiem dla młodych ludzi,

który pokazuje, że nie należy rezygnować ze swoich marzeń.

I nigdy nie jest za późno.

Bo czasami późno się odkrywa to, w którym kierunku chce się pójść.

Więc ja mam bardzo dużo wyrozumiałości dla ludzi,

którzy nie znają największych śpiewaków,

którzy nie fascynują się operą od początku swojego życia,

ale fascynują się śpiewem.

I dla mnie to jest najważniejsze.

Jeszcze jedno zdanie wynotowałam sobie z tej książki.

Nie mogłam zrezygnować ze śpiewania.

Stało się moim życiem, choć nic z tego nie zapowiadało.

Kiedy przyszedł do pani ten moment poczucia,

że już niczego nie trzeba udowadniać?

Moment spełnienia swoich własnych ambicji?

Trudno mi powiedzieć, czy ten moment przyszedł,

że nie trzeba niczego udowadniać.

Natomiast jestem osobą spełnioną.

Ale jeszcze powiem o innym momencie,

bo myślałam, że o to właśnie pani zapyta,

kiedy przyszedł ten moment, kiedy zrozumiałam,

że to jest moje miejsce.

I to też jest opisane w książce

i to jest moment na egzaminach wstępnych,

których nie zdałam,

ale spotkałam ludzi utalentowanych

w takim bezpośrednim kontakcie.

Miałam pierwszy raz doświadczenie

z wielkim głosem, utalentowanym.

Mówię tu o koledze, który śpiewał basem.

Nic nie umiał, ale śpiewał tak pięknie

i miał taki dar,

że cały mój nadmierny makijaż

spływał mi po policzkach.

I to był taki moment, kiedy zrozumiałam,

że to są emocje, z którymi ja chcę mieć kontakt

przez całe życie i bez względu na to,

na jakim poziomie wyląduję.

Bo być może byłabym człowiekiem,

który tylko przychodzi do opery,

słucha opery ze względów zawodowych

i pisze o tym recenzje

albo cokolwiek takiego.

Nie wiedziałam, jak daleko zajdę,

natomiast wiedziałam,

że ja chcę stać na scenie i śpiewać.

I byłam bardzo zdziwiona,

jak już zrozumiałam, jakie to jest trudne

i ile wymaga poświęcenia, wyrzeczeń i pracy,

to nabrałam bardzo dużych wątpliwości,

czy to się kiedyś uda,

ale jakby się nie poddałam.

I teraz z tym samym też spotykam się wśród moich uczennic

i też im tłumaczę,

że to jest normalne,

że czasami tracicie wiarę.

Bo to jest naprawdę droga,

która wymaga absolutnego poświęcenia.

Ale warto.

Też chciałabym nawiązać do tego,

o czym już pani wspominała,

że śpiewak operowy uczy się przez całe życie.

Uważam, że przez cały czas,

kiedy stoimy na scenie

i mamy kontakt z publicznością,

powinniśmy mieć kogoś,

jakiegoś krytyka,

komu ufamy,

kto bardzo krytycznie będzie podchodził

do naszej pracy.

Ja przez wiele lat oczywiście takim człowiekiem

była pani profesor Słonicka,

potem na przykład mój mąż,

który był właścicielem studia nagraniowego

i nie miał wiele wspólnego z muzyką klasyczną.

No oprócz tego,

że jakby wychowaliśmy się razem,

bo byliśmy w związku od 17 roku życia

i jakby na jego oczach

ja się stawałam śpiewaczką operową.

On uczył się razem z panią.

Tak, a on jakby no przez obcowanie ze mną

i przez to, co mówiłam na temat śpiewania,

wiedział, jak to postrzegać

i on był takim krytykiem,

który na przykład mówił, że

a jak śpiewasz, to masz takie vibrato.

Mówiłaś, że vibrato to się bierze,

bo nie ma wystarczającego oparcia oddechu.

To co, nie masz oparcia?

No i ja wtedy się zaczęłam zastanawiać,

czy mam, czy nie.

Mam też nagrywanie siebie bardzo dużo pomaga.

Teraz takim krytykiem jest moja menadżer Agata Ubysz,

z którą napisałyśmy też wspólnie tą książkę

i ona ma wiele cech mojego męża,

bo jest też taka właśnie krytyczna

i ona jakby nie mówi mi,

w jaki sposób mam dojść do efektu,

ale właśnie daje mi takie wskazówki,

że no lepiej jakby to było

bardziej miękko zaśpiewane,

że tu jest za duża różnica,

że interpretacyjnie jednak jakbyś trochę złagodziła,

to by było...

Ja tak idę za tymi jej uwagami

i się okazuje, że ma rację,

no bo też oczywiście wszystko nagrywam

i sama też potrafię ocenić,

czy było lepiej, czy było gorzej.

No i tak.

Albo mówi, żebym już na przykład

darowała sobie niektóre ruchy,

bo one nie wyglądają elegancko.

Te wskazówki są dla mnie niebywale cenne

i nawet jak się na początku obruszam

i sobie myślę,

o tam się czepia,

no to często jest tak,

że jednak ma rację.

W audycjach kulturalnych

gościmy dziś Małgorzatę Walewską.

Przejdźmy może teraz do Gustawa Malera.

Jego drugą symfonię

miała Pani okazję już oczywiście wykonywać,

ale ostatnio także m.in. przejmujący cykl

Kinder Totten Leader,

czyli Treny Dziecięce,

pieśni o bardzo poważnej tematyce.

Za jakiego kompozytora

Gustaw Maler uchodzi w świecie śpiewaków?

Za nieobecnego,

dlatego że Gustaw Maler

nie komponował żadnych oper.

Komponował pieśni.

Pieśni w tej chwili są traktowane

bardzo po macoszemu.

Nikt nie chodzi na recitaly pieśni,

nie gra się recitali pieśni,

nad czym ja na przykład bardzo boleję,

bo uważam, że pieśni są taką formą,

gdzie można bardzo wyrazić siebie.

I ja w taki sposób traktuję wszystkie pieśni,

a specjalnie Maler jest takim kompozytorem,

który mówił o rzeczach ważnych,

który poruszał takie rzeczy ostatecznie,

właśnie jak Kinder Totten Leader,

które są o śmierci dziecka.

I ja właśnie w przypadku pracy

nad takimi rzeczami

przerabiam też jakieś swoje nieszczęścia,

swoje traumy i traktuję to jak psychoterapię.

A czego wykonawczo będzie wymagała

druga symfonia od pani?

Bardzo jestem ciekawa tego powrotu,

bo ja już, no na palcach jednej ręki

można policzyć,

ale już parę razy miałam do czynienia

z tą drugą symfonią.

Pierwszy raz jeszcze będąc studentką

w Filharmonii Narodowej,

mieliśmy takie wykonanie

z Orkiestrą Filharmonii Narodowej.

I jakby no wtedy moja świadomość

była znacznie mniejsza.

Drugi raz już jako dyrektor

artystyczna konkursu

i Festiwalu Sztuki Wokalnej

imienia Adysarii

miałam przyjemność śpiewać to

pod dyrekcją Hosecury

przy akompaniamencie też młodej orkiestry

z Akademią Beethovenowską,

czyli też młodą orkiestrą

stworzoną przez Krzysztofa Pendereckiego.

No a w tej chwili z Symfonią Juventus,

która została jakby wcielona

do większej formacji,

a z tymi wspaniałymi młodymi muzykami

miałam już przyjemność właśnie śpiewać

Kinder to ten Lider

i wspaniałe było to,

że to było nowe dzieło

i dla mnie i dla nich.

Ja poświęciłam bardzo dużo czasu i energii,

żeby jak najwięcej się dowiedzieć

na temat tych pieśni,

w związku z czym dowiedziałam się,

że Mahler pochodził z wielodzietnej rodziny,

był drugim dzieckiem z dwunaściorga,

z czego pierwsze zmarło w niemowlęstwie

i z tej wielodzietnej rodziny

sześcioro dzieci umarło.

Więc on jako najstarszy

miał szansę sześć razy

przejść przez rozstanie

ze swoim młodszym rodzeństwem.

Także już na samym początku

był naznaczony taką traumą.

Oczywiście powiecie państwo,

że w XIX wieku to było normalne,

że dzieci umierały.

No w tej chwili też są jakieś

epidemie, cuda,

przez które ludzie umierają,

ale wiadomo, że to są jakieś tam statystyki.

Natomiast w momencie,

kiedy dotyczy to ciebie osobiście,

no to już nie jest statystyka,

tylko to są twoje osobiste uczucia

i to jest zawsze ciężkie przejście

i bardzo często muzyka Malera

odnosiła się do jego osobistych uczuć,

co ja absolutnie popieram i rozumiem.

Autorem tekstów,

do których Gustaw Maler napisał

Kinderdoten Lieder,

był Friedrich Rückert,

który zmarł krótko przed urodzeniem Malera,

natomiast możemy uznać,

że był to jakby poeta mu współczesny.

I jak to często bywa,

podobno te poematy

nie były aż tak cenne,

dopóki nie ozdobiła ich muzyka Malera,

to podobnie jak z pieśniami

Matyldy Wezendong,

które Wagner ubrał w piękne dźwięki.

I co chciałam państwu powiedzieć,

podejście do tych pieśni jest takie,

zasadniczo jak czytałam recenzje

i słuchałam różnych wykonań,

że one są pozbawione emocji

i są tylko takim komentarzem

do tych dramatycznych przejść,

które się działy.

A Rückert napisał te treny

po śmierci swojej córeczki,

takiej paroletniej,

więc naprawdę małego dziecka.

No i tak bardzo przeżywał,

że właśnie napisał te dramatyczne teksty.

Bardzo często te treny

wykonują mężczyźni,

dlatego że jakby też tekst pisany

jest z punktu widzenia męskiego,

choć niektóre te teksty

są takie bardziej ogólne.

I pomyślałam sobie, że ja jako kobieta

wejdę w te pieśni

ze swoją emocjonalnością.

Pilnowałam się oczywiście,

żeby nie popaść

w jakąś zbytnią enfazę,

ale opierałam się

na prawdziwych emocjach,

które już znam.

Jako matka.

Jako matka, jako osoba,

która też przeżyła

parę strat w swoim życiu.

Osób, które bardzo kochałam.

Więc ja mam te wszystkie emocje.

I wydaje mi się,

że udało mi się to przekazać

tak jak chciałam,

czego jakby dowodem są

recenzje, które mówią,

że jest to nietypowe podejście.

To jest właśnie to,

o czym są pieśni.

I pracując nad tymi

Kinder Tottenlidę,

pojechałam do Wiednia

po to, żeby u źródła dowiedzieć się,

na co mogę sobie pozwolić

tak naprawdę.

I pracowałam z wybitnym profesorem

z Akademii Wiedeńskiej,

który się nazywał

Justus Cyn.

Pracowaliśmy nad tekstami,

nad stylem.

On mi tłumaczył,

dlaczego należy oddech wziąć

w tym miejscu,

a nie w tym,

gdzie logicznie wychodzi z frazy.

Po prostu prozodia języka

jest bardzo ważna w pieśniach,

bo pieśni uważam są opowiadaniami,

opatrzonymi muzyką,

która pomaga tylko

w wyrażeniu emocji.

I bardzo taka cenna uwaga,

którą dostałam od Justusa,

była ta, że tak naprawdę

mogę zrobić, co chcę,

bo to jest moja interpretacja.

I to jest coś,

co mi też dało skrzydła.

I takie samo będzie moje podejście

do drugiej symfonii,

która też jest oparta

na poemacie.

Nie wiem, pewnie państwo nie wiedzą,

bo ja też się dowiedziałam niedawno,

że Maler był także

zafascynowany Mickiewiczem.

Dziady Mickiewicza

były tłumaczone na niemiecki.

Dzięki temu właśnie

Gustaw Maler mógł się spotkać

z tym dziełem.

I pierwsza część tej symfonii,

drugiej symfonii,

jest inspirowana

dziadami Adama Mickiewicza,

więc bardzo się cieszę,

że mamy tutaj

jakiś taki swój

naturalny połączenie

z naszą kulturą.

Jeszcze chciałam państwu powiedzieć,

że zawsze bardzo mi zależy na tym,

żeby publiczność słuchała świadomie,

czyli żeby wiedziała,

co będzie przedmiotem

tej opowieści.

Dlatego wszystkim moim bliskim

wysłałam tłumaczenie tych pieśni.

Kinder to ten lider,

to jest tłumaczenie,

które sama zrobiłam,

bo nie znalazłam żadnego tłumaczenia,

które by mnie satysfakcjonowało.

I tak naprawdę nie ma dobrego

polskiego tłumaczenia

tych trenów.

No i dzięki temu

moja mama generalnie płacze,

jak jest coś wzruszającego,

więc płakała od początku do końca,

ale też reszta publiczności,

jakby mojej publiczności

miała świadomość tego,

dlaczego ja tak to przeżywam.

Z drugiej strony muzyka

sama mówi za siebie

i uważam, że siła interpretacji

leży właśnie w tym,

żeby nawet bez zrozumienia

jednego słowa

słuchacz mógł odebrać te emocje.

Natomiast uważam,

że jest to głębsze

i ciekawsze

i można to bardziej przeżyć,

jeżeli jest świadome.

i na pewno będę zabiegała o to,

żeby pojawiły się tłumaczenia

pieśni Kinder to ten lider

podczas mojego następnego wykonania,

które nastąpi

31 października

w Filharmonii Szczecińskiej.

Także już Państwa zapraszam,

jeżeli chcecie sobie popłakać.

A jeżeli chodzi o drugą symfonię Malera,

to to o czym mówię,

Maler też w pewnym momencie

doszedł do wniosku,

że dobrze by było,

jakby publiczność wiedziała,

o czym on tę symfonię napisał.

I w momencie, kiedy dzieło

było grane w Dreźnie,

być może nawet sam drygował,

bo Maler był przede wszystkim

wybitnym dyrygentem.

Tego nie powiedzieliśmy jeszcze na początku,

ale to wszystko jakby można

sobie znaleźć w internecie.

I chciałam Państwu teraz przeczytać

tłumaczenie Bogdana Pocieja,

które znalazło się też w jego książce.

I to jest właśnie tłumaczenie

tego tekstu,

którym Maler opatrzył

drugą symfonię

podczas tego drezdeńskiego wykonania.

I tak część pierwsza

Allegro Majestoso.

Stoimy nad grobem

ukochanego człowieka.

Jego życie, walki,

cierpienia i pragnienia

jawią się raz jeszcze,

po raz ostatni,

przed oczyma naszego ducha.

I w tym pełnym powagi momencie,

kiedy to cały chaos,

zamęt codzienności,

odrzucamy niby jakąś zasłonę,

dusze przenika straszliwy głos,

który w ogłuszającej go nitwie dni

nigdy do nas nie doleciał.

Cóż wtedy?

Czym jest życie?

Czym ta śmierć?

Czy dane jest dalsze istnienie?

Czy to wszystko jest snem bezładnym jedynie?

Czy też życie i śmierć mają sens?

I na owe pytania musimy odpowiedzieć,

jeśli chcemy żyć dalej.

Trzy dalsze części

pomyślane są jako intermedca.

Część druga.

Andante moderato.

Błogie spojrzenie na życie zmarłego.

Żałosne wspomnienie młodości

i utraconej niewinności.

Część trzecia.

Skerczo.

Duch niewiary,

zaprzeczenia,

zawładną nim,

spoziera na natłok zdarzeń

i wraz z niewinnością umysłu

zatraca głębie oparcia,

jaką daje jedynie miłość.

Wątpi w siebie i w Boga.

Świat i życie staje się dla nierzeczywistością pełną grozy.

Odraza do wszystkiego, co istnieje i powstaje.

Dławi go żelazną pięścią

i wydziera mu okrzyk rozpaczy.

Część czwarta.

Alt solo.

To moja.

Ulrich z Desknaven Wunderhorn.

Czyli Desknaven Wunderhorn,

cudowny róg chłopca,

to jest też cykl pieśni.

Uspokajający głos naiwnej wiary

rozbrzmiewa nam w uszach.

Jestem z Boga

i do Boga chcę iść z powrotem.

Oczywiście w momencie,

kiedy państwo to słyszą z tą muzyką,

ta fraza się powtarza wielokrotnie.

Zaczyna się od tego

o różo czerwona.

Człowiek jest w potrzebie.

I potem właśnie jest ta konkluzja,

że powstaje z Boga

i do Boga chcę wrócić.

Czy naiwny,

Mahler mówił,

że jest to głos naiwnej wiary.

Ja myślę, że w momencie,

kiedy tekst powtarza się parę razy,

za każdym razem należy go nasycić inną emocją.

I czy to będzie naiwne, czy nie,

no to proszę wpaść i zobaczymy,

co nam z tego wyjdzie.

Część piąta.

Ostatnia,

w której dochodzi do połączenia

wszystkich elementów,

przez które przechodziliśmy od początku.

Czyli będzie tu i chór, i soliści,

dwie solistki,

bo jest jeszcze sopranistka.

No i oczywiście bardzo duża siła orkiestry,

która ma zdwojoną moc.

Stajemy znowu w obliczu straszliwych pytań

w nastroju pierwszej części.

Rozbrzmiewa głos wołającego.

Nadszedł kres wszelkiego stworzenia,

dokonuje się sąd ostateczny.

Objawia się cała groza,

wypełnienia czasów.

Ziemia drży, groby pękają,

umarli, powstają i wychodzą z grobów

w niekończącym się pochodzie.

Trochę jak noc zombie,

albo noc żywych trupów, prawda?

Wielcy i mali tego świata,

królowie i żebracy,

sprawiedliwi i bezbożni,

wszyscy chcą wydostać się stamtąd.

Wołanie o łaskę i zmiłowanie rozdziera uszy.

Coraz straszniej odchodzimy od zmysłów

wobec zbliżającego się odwiecznego sędziego.

Rozbrzmiewa potężny apel,

wzywają trąby apokalipsy

i w zmartwiałej ciszy

daje się słyszeć gdzieś daleko,

daleko śpiew słowika,

niby drgające echo ziemskiego życia.

Chór świętych i niebian

intonuje cicho

zmartwychwstaniesz,

zmartwychwstaniesz

i teraz objawia się majestat Boga.

Cudowne światło przenika serce,

błogość i uciszenie

i o to spójrz.

Nie ma już sądu,

nie ma grzesznika ani sprawiedliwego,

nie ma wielkich ani małych,

nie ma już kary ani nagrody.

Wszechmocne uczucie miłości

przenika nas wraz z błogosławioną wiedzą

i bytem.

Na pewno łatwiej będzie Państwu słuchać tej symfonii,

jak będziecie Państwo mieli tę wiedzę,

którą Mahler chciał nam przekazać,

a potem się z niej wycofał,

bo stwierdził, że jednak

muzyka mówi sama za siebie.

Nie powiedziałyśmy jeszcze,

że ta druga symfonia CEMOL

właśnie często nazywana jest

Symfonią Zmartwychwstanie.

Zabrzmi ona w Europejskim Centrum Muzyki

Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach,

a także w Filharmonii Narodowej w Warszawie

już na początku kwietnia.

Gustaw Mahler, jego pieśnik z cyklu Kinder,

to ten lider w Szczecinie pod koniec października,

również w wykonaniu Małgorzaty Walewskiej.

A co w najbliższym czasie będzie działo się jeszcze

w Pani życiu zawodowym?

Och, och, zupełnie przechodzimy do innego tematu,

bo będę radczynią w operetce właściwie Ludwika Grossmana

pod tytułem Duch Wojewody.

Nazwana ona tu jest operą Buffo,

ale tak naprawdę zbliża się do operetki.

A jeszcze znakiem tego jest zatrudnienie

w roli doktora Joasi Kołaczkowskiej.

Także będziemy się świetnie bawić.

Proszę Państwa, jakie to jest śmieszne.

Ja jestem radczynią, wdową po radcy,

jak można się domyślić.

Przybywam do wód i od razu jakby wszystkich

rozstawiam po kontach.

Nic mi się nie podoba, bo jestem damą z Warszawy,

gdzie na moich salonach bywa śmietanka towarzystka,

a tu przyjechałam do jakiejś dziury,

miałam jechać do Szwajcarii,

ale tu mnie tak namówili

i w ogóle mi się tu nie podoba.

Po czym różne rzeczy się dzieją, dzieją.

I na końcu jest, och, jakie to wspaniałe miejsce,

jaka woda czysta, trawa zielona,

no w ogóle super.

Także przechodzę od tragedii do komedii

w bardzo szybkim trybie.

Na kiedy zaplanowana jest premiera?

26.

Jeszcze sprawdzę na mój kalendarz,

ale wydaje mi się, że to jest właśnie już 26 kwietnia.

Tak.

Nie wiem, bo tu mam taki dylemat.

Chętnie bym Państwa zaprosiła,

ale podobno nie ma biletów.

Ale proszę się nie zniechęcać,

bo z tymi biletami to jest tak,

że a są jakieś blokady,

a ktoś sobie rezerwuje,

a potem jednak nie odbiera, rezygnuje,

więc proszę się dowiadywać.

Zawsze można polować na wyjściówki.

Tak jest.

Małgorzata Walewska gościła dziś

w audycjach kulturalnych.

Bardzo dziękuję za te rozmowy

i oczywiście zapraszamy na wszystkie koncerty.

Super.

Zapraszam Państwa bardzo serdecznie.

Bardzo mi miło,

że miałam przyjemność spotkać się tutaj z Państwem

i no i co?

Spotykajmy się częściej.

Do widzenia.

Audycje kulturalne w dobrym tonie.

Małgorzata Walewska: „Nic nie jest ważniejsze od śpiewania”

O autorze

Martyna Matwiejuk

Ostatnie wpisy autora

Pozostałe audycje w tej kategorii

75 audycji o muzyce

Idea, twórczyni, kobieta – wyjątkowy portret George Sand w Żelazowej Woli

„Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga

„Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle

„Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych

Król Tanga