Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna 75 audycji o filmie Małgorzata Braunek, czyli „Współczująca”

Małgorzata Braunek, czyli „Współczująca”

Aleksandra Galant 27 listopada 2024
Małgorzata Braunek, czyli „Współczująca”

W ręce czytelników trafiła biografia Małgorzaty Braunek. Aktorka podbiła serca widzów rolami u najważniejszych polskich reżyserów. Nagle zniknęła, burzliwe życie uczuciowe i artystyczne zastępując podróżami i praktykowaniem buddyzmu. Wróciła na ekrany, kiedy upewniła się, że nie musi już nikomu nic udowadniać.

Zanim zdała maturę, dostała się do szkoły filmowej, której zresztą nigdy nie ukończyła. Mimo to jej twarz nie schodziła z okładek czasopism i kinowych ekranów. Uwiodła widzów w „Polowaniu na muchy” Andrzeja Wajdy, a potem stała się obiektem nagonki, gdy miała zagrać Oleńkę w „Potopie”. W serialu „Lalka” zagrała Izabelę Łącką. Widzowie znają ją też z ról w filmach Andrzeja Żuławskiego.

Kiedy znalazła się u szczytu sławy, zwątpiła w jej znaczenie. Zmęczona „byciem na świeczniku” i nieustannymi ocenami zrezygnowała z kariery, znalazła prawdziwą miłość i zaczęła podróżować po odległych zakątkach świata. Gwiazda ekranu stała się mistrzynią zen, a buddyjskie imię które przyjęła, czyli Jiho, oznacza „Współczującą”. Jako spełniona osoba po latach na nowo podbiła serca widzów rolą w serialu „Dom nad rozlewiskiem”. Powróciła też na teatralne deski oraz ekrany kin.

O Poli Raksie, aktorce, która również nagle postanowiła zakończyć aktorską karierę, w Audycjach Kulturalnych opowiadał jej biograf, Krzysztof Tomasik.

Książka „Braunek. Biografia” Joanny Podsadeckiej, jest próbą zrozumienia historii aktorki. Jest ona pisana sprzecznościami, gwałtownymi decyzjami oraz zaskakującymi wyborami. W książce pojawiają się archiwalne wypowiedzi oraz głosy jej bliskich – męża Andrzeja Krajewskiego, córki Oriny oraz syna Xaverego.

W Audycjach Kulturalnych o pracy nad książką opowiedziała autorka, pisarka i dziennikarka Joanna Podsadecka.

Zdjęcia pochodzą z archiwum Andrzeja Krajewskiego.

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
Rozpoczynamy audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Są takie postaci, najczęściej ze świata kultury lub jak dzisiaj powiedzielibyśmy brzydko show biznesu,
chociaż to jest chyba trochę zawężające określenie, z którymi mamy pewne skojarzenia,
które łączymy z określonymi występami, historiami, również tymi zupełnie prywatnymi.
I mnie wydaje się również w świetle książki, którą niedawno przeczytałam,
że dla wielu osób może być to krzywdzące.
Takie proste skojarzenia, jedna głośna historia, która determinuje to, jak daną osobę zapamiętujemy.
Tymczasem warto mieć chyba w pamięci to, że ludzi tworzą całe mozaiki,
nie tylko cech i nie tylko rysów charakteru, ale też zdarzeń, historii, w których biorą udział,
zadań, jakich się podejmują.
I myślę, że takim sztandarowym przykładem na potwierdzenie słów, o których mówię, jest Małgorzata Braunek.
Małgorzata Braunek, która przeszła do historii polskiej kinematografii
za sprawą ról w filmach, czy Andrzeja Żuławskiego, ale także w polowaniu na muchy Andrzeja Wajdy.
Warto oczywiście wspomnieć o lalce, czy potopie, bo tutaj miłośnicy twórczości Jerzego Hoffmana
oraz trylogii Henryka Sienkiewicza na pewno się o tę rolę upomną.
A później zapamiętaliśmy, że zniknęła.
Pewnie wielu z nas kojarzy, że oddała się codzienności pełnej medytacji,
pełnej refleksji nad sobą, nad światem.
Ale co się z nią wtedy działo?
Dlaczego taką decyzję podjęła?
Jak dalej jej losy się toczyły?
To była historia, która wymagała zgłębienia.
I zrobiła to dziennikarka i pisarka Joanna Podsadecka,
której książka Braunek Biografia niedawno pojawiła się na półkach księgarni.
A ja mam tę wielką radość, że pani Joanna przyjęła zaproszenie do dzisiejszego spotkania
i jest waszym i moim gościem.
Witam w audycjach kulturalnych.
Dzień dobry, bardzo dziękuję za zaproszenie.
Powiem szczerze, że miałam pewne obawy, kiedy sięgałam po książkę,
dlatego, że zastanawiałam się, czy bójność życia prywatnego Małgorzaty Braunek
nie przyćmi tej artystycznej części jej życia.
Również tej, która inspirowała ludzi już po zakończeniu kariery aktorskiej.
No tymczasem okazało się, że jest to osoba tak wielowymiarowa,
że tych wątków zdaje się nie brakować.
To prawda. Dlatego to była taka wspaniała przygoda,
móc zgłębiać życie tej artystki.
Tam jest tak wiele płaszczyzn i takich wątków,
które myślę, że mogą stać się bliskie czytelnikowi.
To znaczy ja mam takie wrażenie, że czytelnik w biografii Małgorzaty Braunek
może odnaleźć swoje poszukiwania.
W jej poszukiwaniach może znaleźć swoje.
Ja swoje znalazłam.
I to jest bardzo ciekawe, że Małgorzata Braunek
w wieku 33 lat, u szczytu kariery, rezygnuje z niej.
Otoczenie myśli, że oszalała.
No bo jak to?
Gra u Wajdy, gra u Kuca, gra u Hoffmana
i dobrowolnie z tego rezygnuje.
Ona miała wiele takich momentów w życiu,
kiedy stawiała na jedną kartę.
Mi wydawało się, że taka eteryczna, blondynka, delikatna.
A tymczasem w momentach, kiedy serce jej podpowiadało,
że trzeba zrobić Voltę, to ją robiła.
I nie zważała wtedy na otoczenie.
To mnie fascynowało od samego początku pracy nad tą książką.
I wydaje mi się, że wyraźnie zaznaczyłam kilka takich momentów w jej życiu,
kiedy stawiała na jedną kartę i wygrywała.
To jest bardzo ciekawe.
Decyzja o tym, żeby karierę aktorską zakończyć,
właściwie w jej rozkwicie chyba, tak można powiedzieć.
Mimo, że na koncie miała już kilka bardzo istotnych ról,
to myślę, że wielu zastanawiało się, co jeszcze przed nią.
Ale chciałam zatrzymać się przy tej decyzji, żeby aktorką zostać.
Dlatego, że czytałam już wiele biografii i historii aktorów i aktorek,
którzy już właściwie od dziecka czuli w sobie tę iskrę,
zapał do bycia na scenie, marzenie o byciu aktorem.
No wielu z nich latami starało się dostać do szkoły teatralnej.
Tymczasem u Małgorzaty Braunek, mimo że owszem wygrywała te konkursy recytatorskie,
ja nie miałam wrażenia, że to było największe marzenie na świecie,
żeby zostać tą aktorką.
Udało jej się to bez matury.
Maturę z języka polskiego napisała rok później.
No ale też później chyba bez większego żalu szkołę porzuciła.
To jest bardzo ciekawe, że ona dostawała mnóstwo propozycji ról
jeszcze zanim zaczęła studiować w PWST.
Miała jakiś taki rodzaj charyzmy, takiego uroku,
który przyciągał bardzo wcześnie uznanych polskich reżyserów.
Ona nieszczególnie musiała się starać o tę rolę.
Dlatego może w przeciągu 15 lat,
bo tak mniej więcej do porzucenia aktorstwa to było 15 lat ciężkiej pracy,
mnóstwa przygód na planach filmowych
i dotykania tego blichtru, który oferuje świat filmowy.
Ona w trakcie zaczęła sobie zadawać mnóstwo pytań o to,
gdzie są granice, czy nie można iść w życiu głębiej.
Szczególnie na planach u Andrzeja Żuławskiego,
swojego ówczesnego partnera, doświadczała takich zdarzeń,
kiedy coraz częściej pytała samą siebie,
jaki to ma sens i czy nie idzie za daleko.
Szczególnie w czasie pracy nad filmem Diabeł,
który wydaje się być może najdrastyczniejszym filmem w karierze Żuławskiego.
Akurat tak się złożyło, że Browning była w ciąży,
pracując nad tym filmem
i w PRL-u obowiązywały takie przepisy,
że kobieta w zaawansowanej ciąży nie powinna przebywać na planie.
Więc producent w zastępstwie za Browning
postanowił zatrudnić do jej roli
Barbary Brylską.
Z tym, że Żuławski po jednym dniu pracy z Brylską
zaczął robić wszystko,
by kolejnych zdjęć nie było,
bo chciał doczekać powrotu swojej partnerki na plan.
Małgorzata Braunek urodziła
z Sawyrewego Żuławskiego siedem tygodni przed terminem
i rzeczywiście już w połogu wróciła na plan Diabła,
mimo że coś się w niej buntowało.
Nie chciała tam być,
bo energia towarzysząca tej produkcji była zła.
To był bardzo mroczny film, tam się wydarzało wiele gwałtów,
morderstw, a ona przeżywała radość z narodzin swojego syna.
Chciała być łagodna, ciepła, dzielić to szczęście z innymi.
I mimo, że wtedy nie chciała wracać na plan,
to zrobiła to z lojalności wobec swojego partnera
i zarazem reżysera.
Ale później nigdy tego filmu nie obejrzała.
Twierdziła, że przerażała ją energia tego przedsięwzięcia
i nie chciała już do tego nigdy wracać.
Ale wtedy, kłócąc się z Żuławskim na planie,
zrozumiała, że być może aktorstwo
nie jest wcale takie ważne, jak sądziła wcześniej.
Że są inne drogi samorozwoju,
które ją zaprowadzą dalej,
w takie miejsca, w których naprawdę chce być.
Myślę, że filmem, który zrobił chyba dużo szumu
i wywarł ogromne wrażenie na polskim środowisku filmowym
była trzecia część Nocy Andrzeja Żuławskiego.
Oczywiście mówiło się o tym filmie dużo
również w kontekście roli Małgorzaty Braunek.
Z lektury książki dowiedziałam się,
że to właśnie na planie tego filmu
ona zaczęła bardzo mocno zastanawiać się
nad granicami związanymi z pracą aktora.
Bo to chyba tam nagrywane były sceny,
kiedy ona dochodziła już do granic swoich możliwości,
a Andrzej Żuławski ciągle chciał więcej
i więcej i więcej.
Ja sobie nawet wypisałam słowa Małgorzaty Braunek,
która zastanawiała się,
jak daleko można się posunąć.
To był moment, w którym ona chyba zaczęła myśleć
o tej pracy z pewną podejrzliwością.
A to był pierwszy film Andrzeja Żuławskiego,
nad którym z nim pracowała,
dlatego, że to był debiut fabularny.
Żuławski wcześniej był asystentem Andrzeja Wajdy,
zaprotegowanym przez Polańskiego,
skończył świetną szkołę filmową w Paryżu
i był już doceniany w środowisku,
natomiast to był jego debiut fabularny
i on zaproponował świeżo poznanej Małgorzacie Braunek
podwójną rolę.
Jej towarzyszył na planie Leszek Teleszyński,
którego Żuławski uważał
za najprzystojniejszego mężczyznę
tamtego czasu w Polsce.
Rzeczywiście to była dosyć ekstremalna rola
i Żuławski zresztą później był z tego znany,
że on starał się wykrzesać ze swoich aktorów
maksimum ekstremalnych emocji na planie.
On ich prowokował,
on uciekał się do różnych sposobów,
żeby podkręcić ich emocje.
A Braunek tego nie lubiła.
Z czasem lubiła to coraz mniej.
Leszek Teleszyński wspominał,
że przygotowując się do ról
został właściwie zmuszony przez Żuławskiego
chociażby do tego, żeby wziąć udział
w projekcie, w którym karmił wszy.
No a druga historia to kiedy jeździł do tworek
obserwować pacjentów,
żeby jak najlepiej przygotować się do roli.
Co również musiało być takim bardzo trudnym,
no intymnym, może nawet naruszającym doświadczeniem.
Ale Żuławski tak uznawał,
że jego aktorzy powinni doświadczać tego,
o czym później grają.
Bardzo się cieszę, że pani wspomniała
o tym filmie Trzecia Część Nocy,
bo ja uważam, że dla mojego pokolenia
to jest film nieodkryty.
I kiedy robiłam research
do biografii Małgorzaty Braunek,
czytałam, oglądałam, słuchałam wszystko,
co jest tylko możliwe,
zanim rozpoczęłam wywiady z ludźmi,
którzy ją znali,
to byłam absolutnie zauroczona właśnie tym filmem
Trzecia Część Nocy.
Nie znałam go wcześniej.
I bardzo się cieszę,
że dzisiaj on wraca do kin,
bo jest moda na retrospektywy filmów,
Żuławskiego.
Wydaje mi się,
że to jest jedno z takich głębszych
jego dzieł.
Naprawdę wspaniałe.
Kiedy myślałam o naszej rozmowie,
bardzo zależało mi na tym,
żeby nie wchodzić w takie bardzo intymne,
prywatne szczegóły relacji
Andrzeja Żuławskiego z Małgorzatą Braunek.
Natomiast nie da się ukryć,
że była to też bardzo silna więź
artystyczna,
to znaczy reżyser i jego aktorka.
I też to, co mnie uderzyło,
to to, że Andrzej Żuławski
był jedną z tych osób,
które nie pogodziły się z jej decyzją
o tym, żeby zarzucić aktorstwo.
Oni już parą nie byli,
a mimo to Andrzej Żuławski,
będąc z boku,
trochę komentował ich decyzje,
nie umiejąc się z nimi pogodzić.
I on robił to do śmierci właściwie.
Recenzował ją wciąż,
mimo, że nie mieli za bardzo kontaktu,
mieli wspólne dziecko,
mieli syna Aksawerego,
ale okazało się,
że decyzja Małgorzaty Braunek
o tym, że odchodzi od niego
dla Andrzeja Krajewskiego,
spowodowała,
że Andrzej Żuławski
zaczął nawet robić filmy
o takiej tematyce.
Andrzej Żuławski był osobą areligijną,
więc dla niego to jej pójście w buddyzm.
To, że ona pracowała duchowo nad sobą
po rezygnacji z aktorstwa,
doskonaliła się na tej ścieżce buddyjskiej
i została mistrzynią zen,
to było dla Żuławskiego
kompletnie niezrozumiałe.
Zdziwił się nawet,
że jego syn podjął decyzję o tym,
że zostaje reżyserem,
skoro jest synem koreańskiej buddystki.
Tak, bo on uważał,
że polskie kino bardzo dużo straciło,
że ona miała wielki talent aktorski
i go zaprzepaściła.
Ten motyw zostawienia partnera
wracał w twórczości Żuławskiego później
też dlatego,
że on nie przerobił tego prywatnie.
Ta decyzja o zostawieniu go dojrzewała w niej
i kiedy w 1974 roku
na kolacji u znajomego
poznała Andrzeja Krajewskiego
o Bierze Świata,
takiego mężczyznę wykształconego w Polsce
po filozofii,
który wyjechał do Szwecji,
a stamtąd podróżował
na daleki wschód,
który go fascynował.
Spotkała wolnego ducha,
a ona tęskniła za wolnością,
za tym brakiem presji,
które stwarzał jej filmowy świat,
które stwarzała popularność.
Ona się tym zachwyciła,
zachłysnęła się tym.
To naprawdę była wielka miłość,
która trwała do śmierci
Małgorzaty Braune.
W Opętaniu pojawia się motyw,
który wydaje mi się,
że bardzo przylgnął do Małgorzaty Braune,
który sprawił,
że wiele osób oceniało ją negatywnie.
To jest scena w filmie,
w której kilkuletni chłopczyk
siedzi sam na podłodze,
cały umorusanym marmoladą.
Jakby jest tam taka jednoznaczna sugestia,
że to dziecko zostało porzucone.
Rzeczywiście taka scena miała miejsce.
Żuławski wszedł do domu,
gdzie chłopiec był sam,
co nie zmienia faktu,
że kilka minut później Małgorzata Braune,
która wyszła dosłownie na moment,
się pojawiła.
Ale też wydaje mi się,
że przylgnęła do niej łatka tej,
która zostawiła nie tylko męża,
ale męża z dzieckiem.
I właśnie ona chciała już
zejść z tego świecznika,
bo zrozumiała,
że jest non-stop recenzowana i oceniana.
Będąc osobą publiczną,
staje się osobą,
której można powiedzieć właściwie wszystko.
Dzisiaj paparazzi są dla gwiazd
największym problemem,
ale ona doświadczała tego,
że gdziekolwiek się nie ruszy,
to recenzują ją zarówno widzowie,
jaki świat filmowy.
Mówią jej, jak ma wyglądać,
jak ma grać,
jakie role powinna przyjmować.
I ona miała już tego dosyć.
Ona chciała być sobą.
Ona nie chciała się wpisywać
w cudze narracje.
I widziała, że jej egzystowanie
w świecie filmowym
będzie coraz trudniejsze,
bo ona ma takie wewnętrzne niezgody
na pewne wydarzenia.
Razem z Andrzejem Krajewskim
ruszyła, no może nie na podbój świata,
ale ruszyła oglądać świat.
W książce pojawiają się słowa,
jej słowa, że podróżowanie było dla niej
takim oknem na świat.
Pewnie to jej imponowało w Andrzeju Krajewskim,
ale to też odkryła w sobie,
bo przecież ruszyli na wschód.
Był i Afganistan, i był Nepal.
Świat, który chyba jeszcze bardziej
zbliżył ją do świata buddyzmu,
któremu ona oddała się już całkowicie.
W Polsce założyła szkołę,
miała swoich uczniów, uczennicę.
No to zdeterminowało jej życie
na długie lata.
Ona krótko przed porzuceniem aktorstwa
zaczęła medytować.
Udała się na odosobnienie.
Rozumiała, że potrzebuje takiej pracy
nad duchowością,
że jest coś więcej w życiu,
co może dostać.
I chciałaby postawić na tę kartę.
I rzeczywiście to była
taka wspólna przygoda jej życia,
wspólna jej i Andrzeja,
bo oni obydwoje w efekcie
zostali mistrzami zen.
Każde z nich miało swoich uczniów.
W 1989 roku kupili dom
w warszawskim Wilanowie.
Taki dom z ogrodem.
Na jego końcu jest pawilon Zendo,
w którym prowadzili,
dzisiaj tylko Andrzej prowadzi
tam zajęcia z uczniami buddyjskimi.
Więc ten wspólny rozwój
ich napędzał.
Spotkała tego Andrzeja Krajewskiego,
który jest osobą niezwykle akceptującą,
wspierającą.
I on kompletnie nie reżyseruje otoczenia.
Kiedy mówiła pani o tej akceptacji,
którą ludziom daje Andrzej Krajewski,
pomyślałam o tym,
że w życiu Małgorzaty Braunek
tej akceptacji czasami brakowało.
Takie momenty opisuje pani w książce
i to już od dzieciństwa.
Kiedy ona w szkole z racji religii,
z racji też niemiecko brzmiącego nazwiska
słyszała, że ma wracać do Niemiec,
była wyzywana w ten sposób.
Później myślę o tym,
co spotkało ją po polowaniu na muchy
Andrzeja Wajdy.
To jest chyba jej najsłynniejsze zdjęcie
w tych ogromnych okularach,
które szybko stały się kultowe.
I chyba do dzisiaj są.
Ze względu na charakter roli
widzom nie bardzo się podobało,
że ona później ma się wcielić w Oleńkę
w potopie.
Pisali listy, protestacje.
Anonimy do niej, tak?
Ale także do ekipy filmowej,
w których sprzeciwiali się temu,
żeby ona grała Oleńkę.
I myślę, że bycie ocenianą
w bardzo płytki sposób
to też jest jakiś taki motyw,
który niestety w jej życiu się pojawiał.
I dlatego ona była taka wyczulona
na dyskryminację.
Bo ona uważała,
że ta próba recenzowania ludzi,
których nie znamy,
których chcemy jakoś nagiąć
do naszych wyobrażeń,
że to jest bardzo prowincjonalne.
Że my w Polsce mamy z tym problem,
żeby akceptować ludzi
takimi, jakimi są.
Staramy się ich często przystrzygać
do takich wymiarów,
które nam się podobają.
A ja celowo rozpoczynam tę biografię
od wskazania kilku momentów,
kiedy Małgorzata Braunek
poczuła się dyskryminowana.
Bo dlatego ona później tak się sprzeciwiała
wszelkim formom dyskryminacji,
bo zawsze czuła się trochę inna.
Właśnie od dzieciństwa,
bo ona została wychowana w domu
ewangeliczki, takiej gorliwej ewangeliczki.
Mamie bardzo zależało,
żeby córka wyznawała tę religię.
Natomiast Braunek jako nastolatka
od tego odeszła.
Ale z uwagi właśnie na to,
że nie chodziła na religię katolicką w szkole,
że miała niemiecko brzmiące nazwisko
i taką nie do końca polską urodę,
to dzieci nazywały ją Niemrą czy Gestapową.
Potem to wszystko, co się działo wokół jej ról,
ta debata, czy ona powinna grać o Leńkę w Potopie,
czy nie powinna,
to że podchodzą do niej na ulicę ludzie
i wypowiadają swoją opinię na ten temat.
Ona wcale nie pragnęła grać wtedy u Hoffmana,
nie marzyła jej się ta rola,
ale z takiej przekory młodzieńczej
i z takiej potrzeby buntu,
a ja im pokażę, że zagram to
i w ogóle zagram to inaczej niż sądzą,
to zrobiła.
Więc ona mimo jednak jakiegoś rodzaju
nieśmiałości, który miała w sobie,
potrafiła iść pod prąd,
kiedy czuła, że coś jest tego warte,
że ona samej sobie może coś pokazać.
Więc ona wciąż walczyła
o taką przestrzeń wolności dla siebie,
żeby po prostu być sobą,
żeby nie bać się wyzwalać
spod tego, co człowieka przygniata.
I wydaje mi się, że to może być
inspirujące dla czytelników tej biografii.
W kontekście tego, co pani powiedziała przed chwilą,
wydaje mi się, że znamienne są jej słowa,
w których odnosiła się do swojej decyzji
o powrocie do aktorstwa.
Minęło sporo czasu,
towarzyszył im ogromny rozwój duchowy,
ale też zupełna zmiana kierunku życia.
Ale ona stwierdziła,
że już wystarczająco długo była w AA,
w tych anonimowych aktorach
i zorientowała się,
że praca na planie nie jest już
żadną formą przymusu.
To jest coś, na co ona po prostu
w pewnym momencie zaczęła mieć ochotę.
I co ciekawe,
mimo kilkudekadowego rozbratu
ze sztuką aktorską,
nie było tak,
że świat filmowy o niej zapomniał.
Ona początkowo zagrała
właściwie taki epizod,
ale u Wylężałka
w filmie komediowym,
bo całe życie marzył jej się udział w komedii,
a nie była obsadzana w tego typu produkcjach.
Więc chciała spełnić jakieś swoje marzenie.
Później Jacek Borcuch
zaprosił jej do produkcji Tulipany,
gdzie partnera Braunek grał Jan Nowicki.
W ogóle to był taki film
o sentymentalnym klimacie,
o urokach, o potencjale,
jaki drzemie w takiej dojrzałej części życia.
Z przepiękną muzyką Daniela Pluma,
brata Jacka Borcucha.
Piękna jest ta ścieżka dźwiękowa.
I tam się spotkała plejada polskich gwiazd,
a Jacek Borcuch nie ukrywał,
że on pisał rolę Marianny
właśnie dla Małgorzaty Braunek,
bo kiedyś się w niej kochał.
Wychowywał się na jej rolach w lalce
czy w potopie.
I bardzo chciał się z nią spotkać zawodowo.
Później wydaje mi się,
że nastąpił taki najważniejszy moment,
bo oczywiście ona jeszcze grała potem
w domu nad rozlewiskiem w serialu.
Chyba gromadził z 6 milionów widzów
co tydzień.
Ale najwięcej radości zdaje się
dostarczył jej spektakl
Krystiana Lupy,
Persona,
Ciało Simone.
Krystian Lupa był ukochanym
reżyserem teatralnym Małgorzaty Braunek.
Ona mimo, że zrezygnowała
wcześniej z grania
i w ogóle też nigdy nie lubiła
grać w teatrze.
Jeszcze w latach 70.
grała przez kilka sezonów
w Teatrze Narodowym
na zaproszenie Adama Hanuszkiewicza.
Ale teatr jej nie dawał satysfakcji,
dlatego, że czasem paraliżowała ją
trema i ona zapominała tekstu.
I bardzo się zawsze bała,
że w takich sytuacjach
ona zawali pracę całego zespołu.
To ją tak stresowało,
że postanowiła zrezygnować,
a plan filmowy dawał jej ten komfort,
że zawsze można było zrobić
powtórkę,
jeśli zapomniało się tekstu.
Więc film był skrojony pod nią.
Natomiast z tym powrotem
na scenę teatralną było tak,
że Krystian Lupa
w 2009 roku
przyszedł do Małgorzaty Braunek
z propozycją roli.
A ona przez wiele lat
chodziła na wszystkie jego spektakle,
czasem po kilka razy.
Naprawdę uważała go
za najwybitniejszego
polskiego reżysera teatralnego.
I powiedziała mu
przy tym spotkaniu
każdemu bym od razu odmówiła,
ale tobie?
Poprosiła go o czas do namysłu.
Zastanawiała się chyba z tydzień.
Przyjaciele jej odradzali to wszystko.
Myślą, boże, takie wyzwania,
ona już nie jest taka młoda,
tyle lat przerwy,
po co jej to i tak dalej.
A jej się wtedy przyśniła odpowiedź.
To była chyba dosyć częsta,
czy regularnie powtarzająca się sytuacja,
że odpowiedzi na różne
życiowe dylematy
ona znajdowała w snach.
Dlatego zdecydowałam się
jej snami zakończyć
tę książkę,
bo to co jest fascynujące,
że miała
profetyczne sny
i bardzo im ufała.
Więc kiedy przyśnił jej się
Krystian Lupa,
to zgodziła się
zagrać w jego spektaklu
i oczywiście tego później
nigdy nie żałowała.
pisze o tym w tej książce,
że Krystian Lupa
polaryzuje
środowisko aktorskie,
to znaczy niektórzy nie akceptują
jego metod pracy,
są tacy, którzy je uwielbiają,
kochają,
chcieliby pracować tylko z nimi.
Małgorzata Braunek
należała do tych drugich.
Ona uważała,
że bez wyobraźni
Krystiana Lupy
w wiele światów
nie zaistniałoby
i ona była mu za to
bezgranicznie wdzięczna.
Na koniec naszej rozmowy
chciałam przywołać słowa
córki Małgorzaty Braunek,
która już po śmierci matki
powiedziała,
że ona dostała od niej
taki piękny prezent,
mianowicie matka
nauczyła ją żyć
i być z innymi ludźmi,
że to jest wielki dar
i wielki talent.
Przyczyną śmierci
Małgorzaty Braunek
była choroba nowotworowa,
to był początkowy rak jajnika,
który niestety dał przerzuty
na inne części organizmu.
Małgorzata Braunek
się w tej walce
bardzo długo nie poddawała
i chyba do końca
zachowała taki spokój.
Wydawała się być pogodzona
z tym, co się dzieje
w zupełnej opozycji
do Andrzeja Żuławskiego,
który zmarł z tych samych przyczyn,
ale jak opowiadał ich syn,
on się zupełnie poddał.
On się wycofał
i czekał na nieuniknione.
Nawet ze śmierci
Małgorzaty Braunek
płynął pewien sens,
bo na tym ostatnim etapie życia
ona zorientowała się,
że w Polsce
pacjenci onkologiczni
nie dostają pełni informacji.
To znaczy, kiedy wyczerpały się
metody konwencjonalnego
leczenia,
a Braunek dostawała informacje
ze świata,
z dalekiego wschodu,
z innych kontynentów
o możliwych terapiach,
które nie były znane
przez polskich medyków.
Widziała, jak lekarze
nieufnie się do tego odnoszą
i sama już nie wiedziała,
czym może sobie pomóc.
I miała taką ambicję,
żeby powołać fundację,
dzięki której
ludzie będący na tej
ścieżce leczenia onkologicznego
dostaną pełnię informacji,
co może kolidować
z ich terapią,
co może ją wspomóc,
jakie metody na świecie
są powszechnie stosowane,
z czym się eksperymentuje
i tak dalej.
I rzeczywiście
fundacja,
która została powołana,
nawet jej nazwę
wymyśliła Małgorzata Braunek,
bądź,
została powołana
w gruncie rzeczy
po jej śmierci,
zajmuje się właśnie tym,
stała się takim hubem wiedzy
na temat
holistycznego podejścia
do zdrowia.
To jest też pasja
córki Małgorzaty Braunek,
mimo, że Orina Krajewska
jest też aktorką,
modelką
i ma talenty artystyczne,
zarządza właśnie
tą fundacją.
Ona z wielkim oddaniem
zajmuje się tą fundacją
i ona przypomina o tym,
że mama
żyła intensywnie
aż do końca.
Ona nie odpuściła,
nawet kiedy
ważyła kilkadziesiąt
kilogramów mniej,
kiedy miała bardzo mało sił,
myślała do przodu.
Myślała jak
w pewnym sensie
złagodzić ból
swoich bliskich
i co zrobić,
żeby ułatwić
życie pacjentów
onkologicznych.
Myślę, że
historia tej fundacji
Geneza,
tego w jaki sposób
ona powstała,
jest kolejnym elementem
tej muzaiki,
która tworzy
złożoną postać
Małgorzaty Braunek.
Postać, która
została przybliżona
w książce
Braunek Biografia.
O tej książce
rozmawiałyśmy
w dzisiejszym odcinku
audycji kulturalnych,
a opowiadała o niej
autorka, dziennikarka
i pisarka
pani Joanna Podsadecka.
Bardzo dziękuję pani
za to spotkanie.
Dziękuję bardzo.
Audycje kulturalne
w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Brda. Wczasy z  fabryki

Brda. Wczasy z  fabryki

Choć legendarne domki ze spadzistymi dachami całym pokoleniom kojarzą się z wczasami spędzanymi za miastem, to do tej pory niewiele wiadomo było o ich historii. Brak archiwaliów utrudniał jej odtworzenie i gdyby nie teczka skryta za meblościanką, mogłoby się to w ogóle nie udać. Książka „Brda. Wczasy z fabryki” to… Czytaj dalej o Brda. Wczasy z  fabryki

Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”. Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co… Czytaj dalej o Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną

75 audycji na 75-lecie NCK

75 audycji na 75-lecie NCK

Jak opowiedzieć 75 lat instytucji w drodze? Jak uchwycić spektrum działań Narodowego Centrum Kultury, nie ulegając pokusie kronikarskiego zapisu? W 2026 roku, przez 12 miesięcy, przyglądamy się nie tylko rzeczywistości kulturalnej wokół nas, ale także nam samym, rewidując własną przeszłość, antycypując przyszłość i celebrując teraźniejszość. Z okazji… Czytaj dalej o 75 audycji na 75-lecie NCK

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

Przez 75 lat artysta łączył w nich swoje codzienne doświadczenia z bogatym życiem duchowym. Uzupełniał je o prace malarskie i szkice, wklejane bilety i zdjęcia. Wątek dzienników jest podejmowany także w najnowszej publikacji poświęconej artyście pt. „Czapski – rówieśnik XX wieku”. Józef Czapski był malarzem kapistą, rysownikiem, eseistą i komentatorem… Czytaj dalej o „Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej o Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”