Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Książka Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Aleksandra Galant 8 września 2025
Eleonora Plutyńska: poszukuję tajemnicy zaginionego piękna

Jest nazywana matką chrzestną polskiej tkaniny. Przede wszystkim jednak była jej ogromną miłośniczką, a zgłębianiu jej tajników poświęciła całe swoje życie. Eleonora Plutyńska została zapamiętana jako wybitna nauczycielka i akademiczka, pełna pasji obserwatorka oraz kobieta z wielką klasą. Jej historię można odkryć dzięki najnowszej książce Magdaleny Stopy.

Urodzona w Wiedniu córka „króla polskiej nafty” wychowywała się w Galicji, w domu wypełnionym dziełami sztuki, w tym tkaninami i kilimami. Mimo finansowego upadku rodziny, studiowała w Paryżu oraz w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych.

Sztuce tkackiej swoją książkę poświęciła Katarzyna Jasiołek, z którą rozmawiały Audycje Kulturalne.

Choć wychowała całe pokolenia wybitnych artystek, wystarczy wspomnieć chociażby Magdalenę Abakanowicz czy Jolantę Owidzką, to prawdziwe artystyczne spełnienie odnalazła na wsiach Podlasia i Polesia, gdzie obserwowała pracę lokalnych tkaczek oraz starając się ocalić od zapomnienia dawne techniki. Ów świat łączyła z rzeczywistością akademicką, przekonując do rezygnacji z przygotowywania skomplikowanych projektów „na papierze” na rzecz tkania intuicyjnego.

Książka „Eleonora Plutyńska. Wielka dama polskiej tkaniny” przybliża biografię artystki, jej trudne życiowe doświadczenia oraz życiową pasję. Była współtwórczynią spółdzielni „Ład”, sama również tkała. Jej „Rycerze” czy „Trójkąty” zdobywały międzynarodowe uznanie.

O Eleonorze Plutyńskiej rozmawiamy w Audycjach Kulturalnych z Magdaleną Stopą, historyczką sztuki, dziennikarką i autorką książek.

Zdjęcie: Wydawnictwo Marginesy.

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej

Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej

Całe jej życie wypełniała pasja do tańca: kontakt z nim wymuszała szantażem i głodem, by móc tańczyć jeździła po całej Europie, w końcu wyjechała do Stanów. Przez całe życie musiała też uciekać przed prześladowaniami i nienawiścią, w końcu, przed bolesną pamięcią. O Poli Nireńskiej pisze Weronika Kostyrko. Choć Pola Nireńska… Czytaj dalej

Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej

„Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

„Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

„Połączenie słów i obrazów”. Dzienniki Józefa Czapskiego

Przez 75 lat artysta łączył w nich swoje codzienne doświadczenia z bogatym życiem duchowym. Uzupełniał je o prace malarskie i szkice, wklejane bilety i zdjęcia. Wątek dzienników jest podejmowany także w najnowszej publikacji poświęconej artyście pt. „Czapski – rówieśnik XX wieku”. Józef Czapski był malarzem kapistą, rysownikiem, eseistą i komentatorem… Czytaj dalej

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

Irena Gombrowicz – nie tylko „Starsza siostra”

Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

„Światy sztuki” Howarda S. Beckera

Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej