Wybrany utwór: Poczuj się jak mistrz! Tablet zamiast pędzla i sztalugi w Zamku Królewskim
Podczas zajęć edukacyjnych organizowanych w zamkowym muzeum, uczestnicy będą korzystać z nowej aplikacji, która pozwala odtworzyć proces tworzenia obrazów najwybitniejszych malarzy. Imituje ona nie tylko materiał, na którym powstawały dzieła, ale także włosie pędzla i pigmenty. Co ważne, jak w przypadku prawdziwego malowania, błędów nie da się cofnąć!
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Aplikacja firmy Well of Art będzie wykorzystywana w cyklu zajęć muzealnych dla młodszych uczestników. Cykl nosi tytuł „Maluj jak mistrz” – młodzi adepci sztuki będą bowiem próbowali nawiązywać do techniki malowania Rembrandta. Dwa jego obrazy można oglądać w Zamku Królewskim. Są nimi „Dziewczyna w ramie obrazu” oraz „Uczony przy pulpicie”.
Użytkownicy aplikacji mają do wyboru malowanie na desce lub na płótnie, mogą też zdecydować jakiego pędzla będą używać: szczeciniastego czy sobolowego. Kolory uzyskiwane są za pomocą kilkunastu pigmentów, odtworzonych na podstawie badań przez naukowców. Aplikacja odwzorowuje prawdziwe ruchy pędzla, a także zachowanie farby na materiale: inaczej reaguje chwilę po nałożeniu, inaczej, kiedy wyschnie. Z tym wiąże się także znaczące ograniczenie – użytkownik nie może cofnąć swojego ruchu po wyschnięciu farby. Tę możliwość ma kilka sekund po nałożeniu koloru, podobnie jak malarz, który może zetrzeć świeżą farbę.
Warsztaty z wykorzystaniem aplikacji „Glaze” zaczynają się jednak od oglądania obrazu, który jest przedmiotem spotkania – to czas na podziwianie detali i rozmowę z edukatorami. Później uczestnicy przechodzą do Sali warsztatowej, gdzie za pomocą aplikacji będą tworzyli własne obrazy inspirowane wybitnym pierwowzorem.
O aplikacji wykorzystywanej w Zamku Królewskim w Warszawie, w Audycjach Kulturalnych opowiedzieli Zofia Czartoryska z firmy Well of Art oraz Michał Sobieraj, kierownik działu edukacji w Zamku Królewskim w Warszawie.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Zamku Królewskiego / fot. Volatus, M.Sobieraj
popełniali błędy i te błędy musieli naprawiać artystycznymi środkami.
I tego właśnie, tej właśnie specjalnej umiejętności chcemy uczyć młode pokolenie,
bo nasza aplikacja jest szczególnie skierowana do dzieci, do młodzieży,
żeby spróbowały takiego skupionego procesu i wszystkich konsekwencji tego,
które są niezwykle pozytywne, nie tylko w sensie takim artystycznym,
ale także takiego rozwoju osobistego, bo radzenie sobie z porażką,
podejmowanie decyzji, to jest część życia nas wszystkich.
Przyznam szczerze, że mnie brak tej funkcji cofni, bardzo zaskoczył
i też zwróciłam na niego uwagę, bo mówiąc szczerze,
od kiedy sama używam komputera i jak przypominam sobie pierwsze gry,
wtedy jeszcze nie aplikacje, to zawsze, zawsze, zawsze i wszędzie jest opcja cofni.
I wydaje mi się, że tutaj nabiera to też takiego symbolicznego znaczenia,
bo docenia się wartość tego wirtualnego płótna, tego pigmentu,
całego procesu, którzy również ówcześni malarze musieli przedsięwziąć,
żeby stworzyć arcydzieło.
No i z różnych błędów, niebłędów nie można było się wycofać,
a przecież historia zna takie przypadki, że ów błąd próbowali zamaskować,
ale późniejsi badacze to wszystko wytropili.
I właśnie sam ten proces, a właściwie jego brak, brak procesu cofni,
jest ogromnym pretekstem do rozmowy z dziećmi, ale nie tylko,
bo na nasze warsztaty przychodzą też i osoby dorosłe,
pretekstem, by właśnie rozmawiać o pracy artysty w dawnym czasie.
I tutaj też już Zofia wspomniała, są odtworzone techniki, odtworzone barwniki.
My dzięki tej aplikacji możemy skorzystać właśnie z tego procesu tworzenia na ekspozycji.
Bo gdybyśmy mieli tutaj farby, to po pierwsze ten proces tworzenia obrazu byłby bardzo długi.
Musielibyśmy skorzystać z jakiejś pracowni plastycznej,
czyli odejść od dzieła, które wisi w naszej przestrzeni ekspozycyjnej.
A tutaj właściwie możemy wszystko połączyć na jednych zajęciach.
Oglądamy dzieło sztuki i dosłownie tuż obok mamy tablet,
na którym możemy pobawić się aplikacją.
Dlaczego Rembrandt? To pytanie wydaje mi się jakieś takie oczywiste,
dlatego że jeżeli się uczyć to od najlepszych.
No ale z jakiego powodu właśnie Rembrandt?
Naszą uwagę na zajęciach skupiamy na arcydziełach Zamku Królewskiego w Warszawie.
I tutaj to, co pani wspomniała na samym początku naszej rozmowy,
no rzeczywiście Rembrandt jest bezdyskusyjnym arcydziełem.
Jego wspaniała historia w ogóle znalezienia się w zbiorach zamkowych.
On nie jest tutaj przypadkiem.
Te obrazy należały do zbiorów kolekcji obrazów Stanisława Augusta,
więc to też jest kolejny wątek, który my możemy pociągnąć
podczas pracy z naszymi gośćmi.
I wydaje nam się, że te obrazy aż się proszą do tego,
by zatrzymać się przy nich trochę dłużej
i by spojrzeć na nie dzisiaj zupełnie okiem kogoś innego,
właśnie okiem artysty.
Czy próbować się wczuć w rolę malarza?
Dzieci. Mówię dzieci, bo dzieci i młodzież są adresatami zajęć edukacyjnych
w Zamku Królewskim, ale właściwie wszyscy użytkownicy tej aplikacji
mogą korzystać z niej na tablecie.
Co prawda nie mają pędzla.
Tak jak pani mówiła, kilka pędzli jest do wyboru.
Rysują rysikiem, który ja widzę, bo mam tę przyjemność,
że tablet, na którym wyświetla się aplikacja jest przed nami.
Tworzą obraz i co dzieje się z nim dalej?
Po skończonym procesie malowania obrazu ten plik można oczywiście zapisać,
można go też wydrukować w dużym formacie, nawet na płótnie,
gdyby ktoś miał taką ochotę.
Natomiast to, co jest bardzo cenne i to, co wychodzi naprzeciw oczekiwaniom
dzisiejszych użytkowników, to można też je bezpośrednio
zszerować do social mediów, bo jest to właściwie jedna chyba
z obecnie najpopularniejszych galerii, gdzie młodzież i dzieci
dzielą się swoimi działami, więc jest to możliwe od razu z poziomu aplikacji.
Aplikacja, z tego co wiem, bo rozmawialiśmy chwilę przed rozpoczęciem nagrania,
jest raczej cicha, no bo też tworzenie sztuki wymaga ogromnego skupienia i ciszy,
ale może uda nam się krok po kroku przejść przez to, co ta aplikacja oferuje.
Proszę nam wierzyć na słowo, że ja teraz za panią Zofią podążam.
Weszliśmy do aplikacji Glaze. Jak pani widzi, tutaj jest bardzo prosty ten panel.
Możemy zacząć od razu malować. Mamy też szkice edukacyjne, które bardzo pomagają
przy zajęciach na przykład muzealnych, bo można oprzeć zajęcia o daną kolekcję
i na przykład zacząć malować sobie od razu na szkicu obrazu Rembrandta,
co bardzo pomaga bardziej nieśmiałym osobom, bo dla niektórych biała kartka
jest nieco taka stresująca, więc można sobie ćwiczyć te narzędzia również na szkicach.
No i jest nasza galeria, gdzie mamy zapisane obrazy.
Stwórz nowy obraz. To jest to, o czym mówiłam, czyli te bardzo proste wybory.
Płótno lub deska. Weźmy płótno. Trzy rozmiary. Wybieramy rozmiar.
Tytułujemy nasz obraz. Nazwijmy to ABC.
Dziewczyna w ramie obrazu.
I mamy przed sobą płótno. Proponuję od razu wejść na tą paletę,
bo to jest wielka przyjemność. To są pigmenty, które stosowali dawni mistrzowie malarstwa,
ale one również nazywają się tak samo jak współcześnie farby,
które można kupić w sklepie dla plastyków, więc ktoś, kto chciałby się przesiąść
na to analogowe malarstwo, może bez problemu wejść do sklepu,
powiedzieć tę samą nazwę pigmentu, ochra czy lapis lazuli.
No to akurat taki kosztowny. Raczej ultramaryna współcześnie częściej stosowana.
Czy malachit. I otrzyma kolor, który będzie się na płótnie prawdziwym zachowywał
tak samo jak w tej aplikacji, gdyż to jest naprawdę oparte o fizyczne badanie tych barw.
Tutaj na paletę nakładamy sobie trzy kolory i możemy zacząć malować.
Wybieramy też pędzel. Mamy pędzle sobolowe, takie delikatne.
To był rodzaj takiej łasicy, sobol. To są mięciutkie pędzle.
I pędzle szczeciniaste, czyli z wieprza.
Tak, z takiej szczeciny twardej. I one są lepsze do takiego impasto.
I tutaj wybieramy kolor. Mogę pokazać, jak nakładamy właśnie taką nierozcieńczoną farbę, gęstą.
I ona zachowuje się...
Ale to naprawdę to jak pociągnięcia pędzlem.
Tak. I teraz mogę...
Nie może pani cofnąć.
Jeszcze mogę, bo mam mokrą farbę. Mogę wziąć szmatkę i jeszcze tą mokrą farbę zetrzeć.
Ale kiedy ją wysuszę, za pomocą zegara będzie to już niemożliwe.
Jedyna magia, jeśli chodzi o czas, to jest rzeczywiście przeskoczenie tego kilkudniowego procesu suszenia się farby.
Dawni mistrzowie musieli być bardzo cierpliwi, czekać.
Dlatego też często malowali kilka obrazów na raz na przykład w swoim studio.
Bo musieli mieć to właśnie bardzo strategicznie zaplanowane.
I podoba nam się, że w naszej aplikacji można trochę tego strategicznego myślenia uczyć.
Możemy też oczywiście ten kolor, tak jak malarze, rozcieńczyć przy pomocy medium.
I wtedy mamy już zupełnie inny kolor. Jaśniejszy, prawda?
No i tu pokażę może mieszanie kolorów, bo to jest zawsze największa przyjemność.
Weźmy tu kolor niebieski i nałóżmy jeden na drugi.
I to, co się tutaj dzieje, to jest coś, czego nie potrafi żaden program graficzny na świecie.
A mianowicie widzimy tu zieleń i to jest dokładnie ta zieleń, którą widzielibyśmy nakładając dwie warstwy rozcieńczonej medium farby na siebie.
W Photoshopie, kiedy się coś takiego robi, robi się taki kolor szary po prostu.
Dlatego, że to jest paleta RGB i mimo, że mają trzy miliony kolorów, nie potrafi ten program stworzyć autentycznego mieszania kolorów, optycznego mieszania barw.
Jestem pod ogromnym wrażeniem, bo rzeczywiście te dwa kolory, które ja jako laik nazwy żółtym i niebieskim, ale myślę, że wszyscy znawcy tematu by się przerazili, gdyby to usłyszeli, dały nam tutaj kolor około zielonkawy.
Więc te kolory nie tyle się nakryły jeden drugi, co rzeczywiście się wymieszały.
Nawet widzę, że kapnęło odrobinę farby na płódno i to też jest i za chwilę nie będzie dało się tego usunąć.
Narzędzie zatem daje ogromne możliwości.
Podpytam zatem o to, jak ono będzie dalej wykorzystywane na Zamku Królewskim, bo przed nami jest chyba cały cykl spotkań, warsztatów, projekt edukacyjny Maluj jak mistrz.
Planujemy rzeczywiście wdrożyć cały cykl warsztatów, które opierać się będą na takim pewnym schemacie.
Najpierw idziemy do obrazu, który jest oryginałem, zatrzymujemy się przy nim na pogadankę, która może nam się przerodzić oczywiście w większą dyskusję, bo w zależności od zainteresowania tematem też i samych uczniów.
Czy pójdziemy w życiorys samego mistrza, czy może będziemy rozmawiać właśnie o technikach malarskich.
Głównie byśmy chcieli tutaj rozmawiać właśnie o technikach malarskich i później, tylko właściwie ze względów logistycznych, żeby nie siedzieć w tym jednym miejscu i żeby dać możliwość zwiedzania innym osobom obrazy.
Przechodzimy do sali troszkę zaaranżowanej w formie pracowni, warsztatu malarza.
Uczestnicy zajęć będą tworzyć własne prace, inspirowane obrazami Rembrandta.
To, że twórcy aplikacji, osoby, które z niej korzystają są podekscytowane tym, jak to działa, to mnie w ogóle nie dziwi, ale chyba warto też podkreślić, że aplikacja spotyka się z uznaniem na tak zwanym wyższym szczeblu, bo ona jest nagradzana i to nagrodami nie byle jakimi.
Tak, spotykamy się w bardzo szczególnym dla nas momencie, bo właśnie otrzymaliśmy takie, można powiedzieć, najważniejsze na świecie wyróżnienie, jeśli chodzi o sztukę i nowe technologie, Digital Innovation in Art Award.
To jest nagroda przyznawana w ramach już mających 20 lat nagród Investor All Stars w Londynie.
I tam znakomite jury, co jest dla nas jeszcze większym powodem do radości, eksperci od spraw sztuki z całego świata, nominowali pięć firm.
I właściwie wszystkie te firmy, które razem z nami były nominowane, to są naprawdę duże, doświadczone firmy z ogromnymi zespołami.
I tym bardziej jest nam miło, że jurorzy docenili niewielką firmę z Polski, natomiast taką, która zrobiła coś zupełnie innego.
Dwie firmy zajmują się sztuczną inteligencją i dwie VR, czyli wirtualną rzeczywistością.
I to rzeczywiście są teraz takie główne trendy.
Natomiast to, co my proponujemy, nasza filozofia jest w pewnym sensie, idzie troszeczkę w poprzek tych trendów,
czy nawet jeśli chodzi o generatory obrazów sztucznej inteligencji, no to można powiedzieć, że jest takim zaprzeczeniem tego trendu,
bo generator ułatwia maksymalnie tworzenie obrazów w sekundę.
A my w pewien sposób utrudniamy tworzenie, ponieważ oczekujemy przejścia przez ten cały proces artystyczny.
I wydaje nam się, że właśnie na takim etapie edukacji to bardzo jest cenne pokazać temu młodemu pokoleniu,
że ten proces jest wartościowy, że on naprawdę nas uczy czegoś więcej i że warto.
Fajne są te nowe narzędzia, można się nimi bawić, robić sobie fajne rzeczy.
Natomiast sztuka, ta naprawdę sztuka przez duże S, to jest coś więcej.
To wymaga myślenia krytycznego, myślenia takiego kreatywnego, wyjścia poza schemat.
I to zawsze wymaga wysiłku, procesu, docenienia tego procesu, tych błędów.
Bo te błędy, które popełnia artysta, czy które popełniamy my wszyscy, uczą nas czegoś nowego.
I w tym sensie jest to dla nas niezwykłe, że jurorzy dostrzegli, że to jest coś innego,
że to jest coś wyjątkowego, że to jest nowa technologia, że nie ma czegoś takiego jak my nigdzie na świecie
i postanowili nam wręczyć tę nagrodę.
A jest to już trzecie wyróżnienie dla nas w tym roku, bo byliśmy też finalistami Art Tech Prize w Szwajcarii.
Staliśmy wybrani jako reprezentanci Polski na największe targi technologii edukacyjnych BET w Londynie.
I tam też prezentowaliśmy naszą technologię.
Połączenie współczesności z przeszłością, połączenie sztuki sprzed kilkuset lat razem z najnowszymi technologiami.
To można odkryć na Zamku Królewskim w Warszawie, gdzie do edukacji muzealnej wykorzystywana jest aplikacja,
która pozwala tworzyć jak prawdziwi mistrzowie.
Dzisiaj o tej aplikacji opowiedziała Zofia Czartoryska z firmy Well of Art,
odpowiedzialnej za wyprodukowanie tej aplikacji, a także Michał Sobieraj,
który można powiedzieć, że jest architektem programu edukacyjnego z wykorzystaniem aplikacji.
Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa… Czytaj dalej o Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury
Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!
Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych
Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki
Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”
