Był pracownikiem poczty, brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej i uznaje się go za… jednego z najwybitniejszych przedstawicieli sztuki nieprofesjonalnej w powojennej Polsce. Tworzący na Powiślu oraz w rodzinnej wiosce Świerże Górne Leon Kudła jest bohaterem najnowszej wystawy w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Leon Kudła urodził się w 1878 r. we wsi niedaleko Kozienic, jednak większość swojego życia spędził w Warszawie. To właśnie tutaj pracował na poczcie i zajmował się drobnym handlem, „po godzinach”, zajmując się rzeźbieniem figurek z topolowego drewna. Choć był uznawany za niezwykle skromnego człowieka, jeszcze za jego życia organizowano wystawy jego prac – dla komunistycznej władzy, rzeźbiarz był idealnym przykładem artysty pochodzącego z ludu.
Leon Kudła często był porównywany do Nikifora, ich prace zostały zresztą zestawione na jednej wystawie w Galerii Zachęta.
Przełomem w życiu Kudły była niespodziewana śmierć jego syna Antoniego, dobrze zapowiadającego się malarza. To wydarzenie sprawiło, że poświęcił się zupełnie pracy rzeźbiarskiej. Spod jego dłuta wychodziły świątki, figury świętych, a także przeskalowane figury zwierząt (zwłaszcza ptaków). Narzędzia którymi się posługiwał, również zrobił sam – a ów warsztat można zobaczyć na wystawie „’Prymityw’ z Powiśla. Leon Kudła 1879-1964” w Państwowym Muzeum Etnograficznym.
Twórczością Kudły był zachwycony m.in. Karol Tworek, który przyjaźnił się z rzeźbiarzem i w swojej kolekcji miał wiele jego prac. Co ciekawe, nie chciał ich odsprzedać żadnemu muzeum. Natomiast ludność wiejska i sąsiedzi Kudły odrzucali jego twórczość. Na próżno szukać w okolicy jego rodzinnej wioski wyrzeźbionych przez niego figur. Kudła był tego zresztą świadomy, a swoje prace kierował do obiorcy miejskiego, oczekującego sztuki ludowej, nazywanej niegdyś (bez negatywnej konotacji) prymitywną.
W Audycjach Kulturalnych o wystawie opowiedział jej kurator – Patryk Pawlaczyk.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Państwowego Muzeum Etnograficznego.
„Prymityw z Powiśla”. Sztuka Leona Kudły – transkrypcja podcastu
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej
Wystawa „Fragmenty rzeczywistości” prezentuje prace jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa ekspresyjnego. Ekspozycja ukazuje różnorodne sposoby postrzegania świata, w których odbijają się osobiste doświadczenia Ratajskiego. Sławomir Ratajski należy do tego pokolenia artystów, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium., czyniąc je jedynym i wyłącznym narzędziem swojej wypowiedzi w polu sztuki. Przełom lat… Czytaj dalej