Astronom, który „zatrzymał Słońce i poruszył Ziemię” jest największą dumą Torunia i nieodłącznym bohaterem wszelkich pamiątek oraz gadżetów przywożonych z tego miasta. Z okazji obchodzonej w tym roku 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, w jego rodzinnym domu, oddziale Muzeum Okręgowego w Toruniu, można obejrzeć wystawę „Pamięć bardzo rzeczowa. Wystawa pamiątek kopernikańskich” i zastanowić się, jak ewoluował w kulturze wizerunek astronoma.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Wystawa prezentowana w Domu Kopernika w Toruniu od 27 stycznia 2023 r. to opowieść o pamięci budowanej i utrwalanej za pomocą przedmiotów. Od 1973 roku, kiedy obchodzono 500-lecie urodzin Mikołaja Kopernika, w muzeum prowadzona jest inwentaryzacja związanych z nim pamiątek. Najwięcej eksponatów pochodzi właśnie z tego okresu: wśród nich znaleźć można proporczyki, zastawę stołową czy przybory szkolne. Wiele z nich zostało wyprodukowanych przez renomowane manufaktury. Nie brakuje też przedmiotów stanowiących unikatowe rodzinne pamiątki. Wśród nich kalkulator z Mikołajem Kopernikiem z dedykacją dla ukochanego tatusia, czy piórnik, którego właścicielce zazdrościła cała klasa.
Wystawa jest dowodem na to, że wizerunkiem Mikołaja Kopernika można ozdobić niemal każdy przedmiot: od papierośnicy przez kosmetyki, aż po tkaninę służącą za obicia siedzeń w toruńskich tramwajach. Pokazuje także, jak od ręcznie robionych, jakościowych pamiątek, przeszliśmy do masowo produkowanych suwenirów, które zalewają nasz rynek, nie niosąc ze sobą wartości ani estetycznej, ani użytkowej.
Twórcy wystawy zwracają też uwagę na zmianę, jaka zachodzi we utrwalaniu wspomnień kolejnych pokoleń. Dziś coraz rzadziej do pamiętania są nam potrzebne do przedmioty, zwłaszcza tzw. bibeloty. A jaka będzie w tym zakresie przyszłość?
O wystawie „Pamięć bardzo rzeczowa. Wystawa pamiątek kopernikańskich”, którą w Domu Kopernika w Toruniu można oglądać do końca grudnia 2023 r. opowiedziała w Audycjach Kulturalnych kuratorka, Alicja Marika Lubowicka.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Domu Kopernika / Muzeum Okręgowego w Toruniu.
100 lat pamięci, czyli pamiątki z Mikołajem Kopernikiem – transkrypcja podcastu
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej
Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej
Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej
Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej
Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej