W 2017 roku przypada 140 rocznica urodzin i 80 rocznica śmierci Bolesława Leśmiana. O tym, czy warto wracać do jego poezji, zaludnionej przez dusiołki, zmierzchuny i południce, zarośniętej malinowym chruśniakiem, aby czytając zaniedyszeć, rozmawiamy z Janem Gondowiczem – krytykiem literackim, eseistą i felietonistą.
Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.
Drogę młodego poety ukształtowały trzy lektury: tłumaczenie nowel Edgara Allana Poe’a z francuskiego przekładu Baudelaire’a, zbiór baśni i legend ludowych różnych narodów Europy oraz hymn „Pieśń nad pieśniami”. Z pracy nad przekładem amerykańskiego mistrza grozy Leśmian wyniósł zamiłowanie do świata fantastycznego, rzeczywistości pozostającej na granicy dwóch światów i pytanie o rację istnienia takiej rzeczywistości. Ukochana przez niego językowa prostota ma swoje korzenie w okrutnych ludowych balladach, a miłosno-zmysłową metaforykę zaczerpnął z alegorycznej biblijnej pieśni. Wspólnie elementy te stworzyły jeden z najoryginalniejszych wyobrażonych światów w polskiej poezji.
Aktualne jednak jest pytanie, na ile lubimy dzisiaj do Leśmiana wracać i jakie stawia on przed nami wyzwania. „Kto tęskni za tym, że za każdym drzewem może być niespodzianka i każda łąka jest inna od sąsiedniej, ten u Leśmiana będzie się czuł jak w domu” mówi w naszej rozmowie Jan Gondowicz. „Czy możemy tolerować poezję, w której nie ma ani słowa o Polsce? I czy w ogóle Polaków interesuje w dzisiejszym świecie cokolwiek poza Polską? Leśmian wystawia mentalność polską na wielką próbę – ale po to jest światopogląd, żeby podlegał próbom”.
W podwójną okrągłą Leśmianowską rocznicę, Państwowy Instytut Wydawniczy wznawia dwutomowe wydanie jego „Poezji zebranych”. „Oddanie prawdziwego hołdu poecie, to jest wniknięcie w świat jego wierszy – wtedy można poznać sposób czyjegoś myślenia i drogi czyjejś wyobraźni” – podsumowuje nasz rozmówca.
Wykorzystane nagranie wiersza Bolesława Leśmiana „Dusiołek” w wykonaniu Adama Ferencego pochodzi ze spotu przygotowanego przez Państwowy Instytut Wydawniczy i Instytut Książki.
Zapraszamy do odsłuchu jak również do oglądania.
Bolesław Leśmian – rozmowa o poezji autora z Janem Gondowiczem – transkrypcja podcastu
Pisała sztuki teatralne, recenzje, felietony. Występowała publicznie, wspierała potrzebujących, zarządzała instytucjami związanymi z literaturą. Mimo to, biografia Ireny Gombrowicz przez lata pozostawała nieznana. Może się to zmienić za sprawą poświęconej jej książki – choć, jak przekonuje autorka, Irena Gombrowicz ceniła „życie w ukryciu”. Irena Gombrowicz przyszła na świat jako trzecie… Czytaj dalej
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej
Powieść Wojciecha Chmielewskiego pozwala na odkrycie stolicy sprzed 30 lat a także na rozważania dotyczące jej kształtu i rzeczywistości za… niemal 300 lat. Jedno pozostaje niezmienne – wielka miłość do miasta. Wojciech Chmielewski, znany przede wszystkim z krótkich form, zaprasza Czytelniczki i Czytelników do lektury powieści „Księżyc ma zapach Warszawy”. Czytaj dalej
Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili… Czytaj dalej
5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i… Czytaj dalej
6 września w całej Polsce czytane były poezje Jana Kochanowskiego. Wszystko to z okazji Narodowego Czytania, które w tym roku poświęcone było Mistrzowi z Czarnolasu. Podczas centralnego wydarzenia w Ogrodzie Saskim w Warszawie, które uświetniła para prezydencka, oprócz lektury wybranych tekstów poety, zabrzmiała też muzyka zespołu Bastarda, a kilka… Czytaj dalej