Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Inne Staropolszczyzna wiecznie żywa – nowa wystawa w Bibliotece Narodowej

Staropolszczyzna wiecznie żywa – nowa wystawa w Bibliotece Narodowej

Aleksandra Galant 20 grudnia 2025
Staropolszczyzna wiecznie żywa – nowa wystawa w Bibliotece Narodowej

„JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza” to prezentacja najstarszych tekstów w języku polskim, pochodzących nawet sprzed niemal 800 lat. Wystawa pokazuje, jak wiele elementów dawnej polszczyzny przetrwało do dziś, co się zmieniło, a co w zaskakujący sposób powraca.

Na ekspozycji znalazły się m.in.  dwie relikwie polskich dziejów, kultury i Kościoła katolickiego: najstarszy tekst literacki w języku polskim, czyli Kazania świętokrzyskie, ułożone w XIII wieku i świadczące już wówczas o dojrzałości języka polskiego, oraz Psałterz floriański, powstały w XIV wieku dla św. królowej Jadwigi. Niektóre z rękopisów z XV wieku, na co dzień przechowywane w skarbcu Biblioteki Narodowej, nigdy wcześniej nie były eksponowane.

Rękopisy sprzed stuleci przypominają, że polszczyzna nie jest martwym, skamieniałym systemem, lecz żywym organizmem, zmienia się i wyzwala emocje. Posełkini, prorokini, walecznica, to nie nowoczesne feminatywy, lecz słowa wyjęte z najstarszych tekstów w języku polskim. „Jam posełkini jego” to opowieść o języku, który łączył naukę i magię, wiarę i prawo, a wreszcie odzwierciedlał codzienne życie średniowiecznego świata.

Wystawę można oglądać w Pałacu Rzeczpospolitej do maja 2026 r. W Audycjach Kulturalnych oprowadził nas po niej kurator wystawy, dr Łukasz Kozak.

Wystawa otwarta z okazji stulecia odzyskania wywiezionych do Rosji Kazań świętokrzyskich.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Biblioteki Narodowej/ fot. Paweł Morawiec.

 

Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Pozostałe audycje w tej kategorii

Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu

Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu

Choć kawiarnie kojarzą się przede wszystkim z gwarem rozmów i bujnym życiem towarzyskim, to nad filiżankami parującej kawy rodziły się idee a także kształtowały się środowiska twórcze. O sile lokalnej tożsamości może świadczyć fakt, że przedmioty z kawiarni zachowały się w prywatnych kolekcjach do dziś. Nowa wystawa w… Czytaj dalej

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej

„Południk 21. Czapski – Kozera”

„Południk 21. Czapski – Kozera”

Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej

Wielkanocne życzenia

Wielkanocne życzenia

Z okazji Wielkanocy przesyłamy audycje o tematyce wielkanocnej, które pomogą w zanurzeniu się w tradycji i zaproszą do refleksji. W okołoświątecznym czasie życzymy Wam dużo spokoju i oddechu. Mamy nadzieję, że spędzicie te dni w gronie bliskich i znajdziecie też czas dla siebie.  O sacrum z perspektywy muzycznej: Paweł… Czytaj dalej

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie prezentuje pierwszą w historii tak szeroką prezentację dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Wystawa przywraca widzialność twórczości Łemków (nazywanych także Rusinami Karpackimi), która przez… Czytaj dalej

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

„Wszystko się tu stało” – Łódź Artura Rubinsteina

Nowa wystawa w Filharmonii Łódzkiej poświęcona jest niezwykłej relacji jej patrona z rodzinnym miastem. Przywołuje początki jego muzycznej drogi, prezentuje też artystyczną aktywność w mieście swojego urodzenia, w którym koncertował aż 34 razy. Nazywany królem pianistów i obywatelem świata, podziwiany i oklaskiwany na obu półkulach, wspominając lata artystycznej kariery, wydarzenia,… Czytaj dalej