Przejdź do treściPrzejdź do stopki strony
Strona główna Sztuka PRZY OKAZJI. Nieznane fotografie Romualda Broniarka

PRZY OKAZJI. Nieznane fotografie Romualda Broniarka

Aleksandra Galant 19 grudnia 2024
PRZY OKAZJI. Nieznane fotografie Romualda Broniarka

Przez 35 lat etatowo przygotowywał zdjęcia do propagandowego tygodnika „Przyjaźń”, przez co jego twórczość popadła w zapomnienie. Zostawił po sobie kilkadziesiąt tysięcy klisz i zdjęć, które udowadniają, że poza zleconymi pracami, z dużą wrażliwością obserwował rzeczywistość wokół siebie. Jego prace przypomina stołeczny Dom Spotkań z Historią.

Romuald Broniarek urodził się i wychowywał na warszawskiej Woli. Wojna zmusiła jego rodzinę do wyjazdu do Jeleniej Góry, gdzie poznał sztukę fotografii i zamarzył by zostać fotografem. Swoje marzenie spełnił i przez kilkadziesiąt lat pracował jako fotoreporter dla tygodnika „Przyjaźń”, periodyku wydawanego przez Towarzystwo Przyjaźni Polsko – Radzieckiej, od wielu lat uznawanego za propagandowy.

Oprócz zdjęć robionych na zlecenie gazety, fotografował non-stop, tworząc kadry, które nie miały szans na publikację w „Przyjaźni”. Już po zakończeniu zawodowej kariery przyznawał, że miał mieszane uczucia co do tytułu, który go zatrudniał, jednak to właśnie tam dostał szansę wykonywania ukochanego zawodu. Również w życiu prywatnym nie rozstawał się z aparatem.
Pracą fotoreportera zajmował się także Melchior Wańkowicz – tę historię przybliża Muzeum Literatury. (link: https://audycjekulturalne.pl/melchior-wankowicz-fotoreporter/ )
Większość jego archiwum trafiła do Fundacji Ośrodka KARTA. Obejmuje ono 80 tysięcy negatywów, slajdów i odbitek, z których tylko część zdigitalizowano ze wsparciem finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Na wystawie w Domu Spotkań z Historią pt. „PRZY OKAZJI. Nieznane fotografie Romualda Broniarka” znalazło się ponad 100 zdjęć – większość robiona przez Broniarka pozazawodowo. To zarówno zdjęcia reportażowe, jak i powstałe w czasie aranżowanych sesji, m.in. portret Jadwigi Smoczyńskiej na tle Pałacu Kultury i Nauki. Wystawie towarzyszy album poświęcony Broniarkowi, w którym przedrukowany został jeden z ostatnich wywiadów jakich udzielił.

O ekspozycji opowiedzieli w Audycjach Kulturalnych jej kuratorzy: Katarzyna Broniarek-Niemczycka, Filip Niedenthal.
Wystawę można oglądać do 16 marca 2025 r.

Zdjęcia: dzięki uprzejmości Domu Spotkań z Historią / fot. Romuald Broniarek

Kliknij i pobierz transkrypcję tego podcastu.

Transkrypcja odcinka Rozwiń transkrypcję
Pobierz napisy (.vtt)
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Podczas dzisiejszego spotkania trochę cofniemy się w czasie.
W taki sposób wydaje mi się bardzo ciekawy, dlatego że ta przeszłość będzie przetykała się w teraźniejszości,
a myślę, że taki zabieg umożliwiają zdjęcia, umożliwia robienie, ale także obserwowanie fotografii.
Doszukiwanie się w niej detali, odkrywanie nowych znaczeń, sensów, a także poszukiwanie artystów, którzy zniknęli,
którzy zostali zapomnieni celowo lub niechcący i przypominanie tego, co po sobie zostawili.
I wydaje mi się po obejrzeniu wystawy w Domu Spotkań z Historią w Warszawie przy ulicy Karowej,
że właśnie takim artystą, fotografem jest Romuald Broniarek.
To właśnie jemu poświęcona jest wystawa przy okazji.
Nieznane fotografie Romualda Broniarka, można ją tam oglądać do połowy marca,
a zaproszenie do dzisiejszego spotkania przyjęli kuratorzy tej ekspozycji,
czyli pani Katarzyna Broniarek-Niemczycka i Filip Nidental.
Bardzo miło mi jest Państwa powitać w audycjach kulturalnych.
Dzień dobry.
Dzień dobry, nam też miło.
Na początek chciałam zapytać, oczywiście czując pewną niezręczność,
już chociażby po nazwisku zadając to pytanie,
ale mimo wszystko chciałam zapytać, co sprawiło, że akurat w tym momencie,
teraz tę wystawę na Karowej możemy oglądać.
Ja nazwisko dzielę z Romualdem, więc tam było całe życie.
To był mój wujek, brat, mojego dziadka.
Ja te zdjęcia znałam całe życie.
Właśnie tę niezręczność miałam na myśli.
Od śmierci wujka od 2013 roku ja bardzo intensywnie myślałam o tym,
żeby coś z tymi zdjęciami zrobić.
Nigdy nie miał wystawy indywidualnej,
był na kilku wystawach grupowych, w tym wspaniałej w Zachęcie.
A potem pojawiła się okładka w ogóle i zaczęliśmy o tym my rozmawiać.
Tak, ja wtedy pracowałem w ogół i wciąż twierdzę, że nasz pomysł na okładkę,
czyli dwie modelki na tle Pał Skultury, nie wziął się ze zdjęcia pana Romualda,
bo tego zdjęcia nie znałem wtedy, nie wiedziałem nawet do panu Romualdzie Broniarku,
ale nie pracowałem sam, więc możliwe, że ktoś tam kiedyś widział to zdjęcie
i coś zapamiętał i coś go zainspirowało albo ją.
W każdym razie okładka wyszła na początku 2018 roku.
Dużo się o niej mówiło, porównywało się ją też właśnie do tego zdjęcia.
Ja zacząłem się interesować panem Romualdem Broniarkiem,
kim był ten fotograf, którego do tej pory nie znałem.
A potem jakiś czas później dopiero skojarzyłem, że Kasia Broniarek,
z którą się znam od dawna, może mieć coś wspólnego z panem Romualdem Broniarkiem
i przy okazji urodzin, zresztą to równo, ile? Cztery lata temu?
Tak.
Dokładnie, w grudniu zaczęliśmy rozmawiać przypadkowo,
spotkawszy się na jakichś urodzinach znajomej o tym,
że warto byłoby kiedyś wydać taki album.
Potem zaczęliśmy o tym poważnie rozmawiać,
a potem zainteresowało się tym pomysłem DSH,
dom spotkań z historią i po krótkim czasie zaproponowali,
że ten album wydadzą razem.
A skoro już wydajemy razem album ze zdjęciami,
to może można by zrobić też wystawę.
Zanim zapytam o wystawę i album, który jej towarzyszy,
no bo te dwa wydarzenia są osią naszego dzisiejszego spotkania,
chciałabym się jeszcze zatrzymać przy okładce Vogue'a.
Zainteresowało mnie to, co pan powiedział o tym,
że nie znając fotografii można stworzyć coś,
co tak bardzo do niej nawiązuje.
Oczywiście z innej perspektywy, w innych czasach,
w innych okolicznościach, też już być może w trochę innej estetyce,
bo jednak minęło kilkadziesiąt lat.
Dla mnie to jest fascynujące, kiedy myślę w ten sposób o fotografii.
Ja byłem wtedy redaktorem naczelnym Vogue'a
i zależało mi bardzo, żeby okładka pierwszego polskiego Vogue'a,
pierwszego numeru, żeby od razu kojarzyła się z Polską.
Myśleliśmy o różnych takich znanych nam miejsca,
które każdemu Polakowi skojarzą się z naszym krajem.
A że wychowałem się, urodziłem i wychowałem się w Warszawie,
dla mnie symbolem Warszawy nie jest niestety syrenka,
tylko do Pałac Kultury i też z punktu widzenia graficznego.
Dobrze wygląda na zdjęciach, więc dosyć szybko zdecydowałem,
że takim polskim punktem, polskim akcentem powinien być Pałac Kultury.
A do tego, że na tej pierwszej okładce powinny się pojawić
dwie najlepsze, najsłynniejsze polskie modelki,
Małgosia Bela i Ania Rubik.
Więc tu już mieliśmy dwa z tych trzech elementów,
a potem ktoś zaproponował, że mamy te modelki w czerni,
to może jeszcze czarna wołga, wołga, wołg, taka trochę gra słów.
I tak przedstawiliśmy tę koncepcję fotografowi Jorgenowi Tellerowi,
który zgodził się z góry zrobić okładkę,
ale koncepcję pozostawił nam, redakcji.
Ten pomysł mu się bardzo spodobał,
ale w żadnym momencie to zdjęcie nie przewinęło się.
Ani on go nie widział, ani ja go nie widziałem.
Tak jak mówię, nie pracowałem w próżni,
myślę, że ktoś w redakcji mógł je znać,
ale ja je zobaczyłem dopiero po tym, jak wyszła ta okładka.
Zdjęcie, o którym mówimy, również wydaje mi się,
że dla twórcześci Romualda Broniarka jest unikatowe.
Ja oczywiście nie jestem ekspertką i badaczką jego prac,
ale to jest taka fotografia typowo portretowa.
Zdjęcie w jakiś sposób pozowane,
natomiast on przecież zasłynął ze swojej pracy jako fotoreporter.
On trochę takich zdjęć robił.
Też jak przygotowaliśmy wystawę, to było trochę takich sesji.
Też przyglądaliśmy roczniki tygodnika Przyjaźń.
Z Panią Jadwigą Smoczyńską to była cała sesja i nie tylko ta.
Też były sesje z nią takie okolicznościowe
dla tygodnika Przyjaźń, na przykład Pani Jadwiga
i kurczaczki na Wielkanoc.
Więc trochę takich historii też robił
i nawet, już nawet nie z naszego researchu,
ale z wywiadu z Panią Jadwigą,
z którą to, już nie pamiętam,
które medium zrobiło wywiad właśnie po okazaniu się tej okładki
i cała ta dyskusja wtedy się rozpoczęła.
No i Pani Jadwiga mówi, że sporo takich sesji robili
i że w ogóle dużo razem pracowali.
A ta Wołga, która pojawiła się na zdjęciu w Przyjaźni
i w sumie też na okładce,
chociaż to zdjęcie słynne, porównywane do okładki Wołga
nie było zdjęciem okładkowym w Przyjaźni,
nawet nie ukazało się w Przyjaźni.
Było zdjęciem zrobionym przy okazji tej sesji,
ale w numerze to był jeden z numerów kwietniowych
w 1960 roku.
Mówię, że jeden, bo to był tygodnik,
więc tych okładek było na ogół cztery.
W środku nie było tego zdjęcia,
były inne zdjęcia z tej sesji,
okładka była innym zdjęciem.
A Wołga, która się pojawia w tej sesji,
Pani Jadwiga opowiedziała kiedyś w wywiadzie,
że bardzo jej zaimponowało,
że Pan Broniarek jeździł takim samochodem.
A Kasia nam zdradziła,
że to nie był jego samochód,
tylko samochód redakcyjny,
któremu czasem wypożyczono.
Już kilkukrotnie pojawiło się hasło
Przyjaźń.
To jest nazwa tygodnika,
o którym nie da się nie mówić,
opowiadając o twórczości Romualda Broniarka,
zwłaszcza w kontekście wystawy,
którą Państwo przygotowali w domu,
spotkanie z historią.
Przyjaźń to było wydawnictwo
Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.
I tu chyba wchodzimy w te rejestry,
które są odpowiedzią na pytanie,
dlaczego twórczość Romualda Broniarka
przez wiele lat pozostawała w cieniu.
Dlaczego ona była zapomniana?
No nazwijmy to wprost.
No chyba ze względu na to
propagandowe skojarzenie.
No ja nie bez powodu powiedziałam,
że ta Przyjaźń była narzędziem
w rękach Towarzystwa,
które je wydawało.
Tak, tak.
I tutaj, mimo że całe życie
wiedziałam o tym,
że pracował Pujek w Przyjaźni,
wydawało mi się,
że znam ten magazyn,
to jak z Filipem
w ramach takiego researchu,
przygotowywania się,
poszliśmy do Biblioteki Narodowej
i zrobić taką dobrą,
porządną kwerendę,
to najpierw to jest trochę zabawne,
ale naprawdę po pół godziny
jest to wstrząsające,
jak toporna,
to była propaganda,
toporna w sensie bezwstydna,
absolutnie.
To powiedzmy sobie zupełnie jasno,
czym był ten tygodnik.
Ale jak się dowiedzieliśmy
z wywiadu,
który opublikowaliśmy
w albumie rozmowy,
którą przeprowadził
Łukasz Modelski
z panem Romualdem
tuż, dosłownie tuż
przed jego śmiercią
i w tej rozmowie
mówi, że on
niczego nie żałuje,
zdaje sobie sprawę,
gdzie pracował,
że może nie będzie zapamiętany
tak jak może my,
byśmy sobie tego teraz
życzyli albo wyobrażali.
W każdym razie,
że ma świadomość tego,
dla jakiego pisma pracował,
chciał być fotografem,
to pismo,
ten tytuł,
ta redakcja dała mu
tą szansę,
przemyślenia miał,
uczucia miał mieszane,
ale to była redakcja,
w której pracował.
Nie wstydzi się tego
i jak on to powiedział,
na samym końcu to zdanie,
że to, co...
Robiłem to, co robiłem,
a co czułem,
to moja sprawa.
Dokładnie,
a co czułem,
to moja sprawa.
Nie chciałabym,
żeby to brzmiało
jak wkładanie
kija w mrowisko,
bo absolutnie nie jest to
moją intencją.
To jest raczej myśl,
która we mnie się pojawiła,
kiedy ja oglądałam zdjęcia
Romualda Bruniarka.
Wydaje mi się,
że to pytanie
było wielokrotnie
zadawane przy okazji
różnych sztuk,
różnych twórców
i różnych sytuacji
politycznych,
historycznych,
czy społecznych.
Mianowicie,
czy okoliczności,
w jakich powstają zdjęcia,
czy zleceniodawca
tych zdjęć
może mieć wpływ
na nasz odbiór
tych fotografii,
to znaczy,
czy świadomość,
że one były publikowane
w przyjaźni,
sprawia, że my nie możemy
rozmawiać o ich wartości
artystycznej,
bo tak naprawdę wydaje mi się,
że o tym jest ta wystawa,
że te zdjęcia mają w sobie
coś, co nas zatrzymuje.
Były publikowane
w narzędziu takiej
tępej propagandy.
Zdjęcia na naszej wystawie,
zarówno tam znajdziemy
zdjęcia, które były
publikowane,
lub mogły być opublikowane,
lub były czyściowe
w jakiejś większej sesji,
ale grotych zdjęć
nie było publikowanych.
To były takie zdjęcia,
stąd nazwa przy okazji.
Co do odbioru,
ja mam osobiście
takie poczucie,
że prawdy historycznej,
broń Boże,
byśmy nie chcieli tu zakłamywać
i mamy poczucie,
że tego nie robimy.
Dam pani przykład.
Jedna z naszych ulubionych
zdjęć z Targów Poznańskich
z 1956 roku.
Bardzo charakterystyczne,
zapraszam na wystawę,
na pewno państwo znajdziecie.
Tajemniczy człowiek
z teczką,
ktoś tam ogląda łódkę,
mały chłopiec.
Generalnie wygląda,
to mógł być plakat
jakiejś czeskiej komedii,
reklamujący film.
No ale,
to był dokładnie moment,
kiedy zaczęły się
wydarzenia poznańskie,
które się zaczęły właśnie
na tych targach.
I w wywiadzie,
Romuald o tym mówi,
my też,
jak oprowadzamy po wystawie,
też nadajemy ten kontekst.
Oczywiście zdjęcie świetne,
ale od tego nie uciekniemy.
Za to inne zdjęcia,
wiele innych zdjęć
zupełnie funkcjonuje
w innej trochę,
nie chcę powiedzieć
w innej rzeczywistości,
ale to nie były zdjęcia
robione w sensu stricte
do przyjaźni.
Pan Romuald mówi o tym
w tej rozmowie,
o tym, co się wydarzyło
właśnie na tych targach
i przyznaje,
że akurat z tego
nie miał wcale ochoty
ani zamiaru robić zdjęć,
że on z góry wiedział,
że przyjaźń tego nie opublikuje,
więc nawet tych zdjęć nie robił.
To był 1956 rok,
on był wtedy młodym
fotoreporterem
i on mówi tam wręcz coś takiego,
że on się bał po prostu,
to, że on chciał szybko
wrócić do domu.
Przedziła Pani moje pytanie
dotyczące tytułu tego
przy okazji.
Zdjęć, które on robił
trochę obok tych,
na które miał zlecenie,
które miał przygotować,
czyli jednak to oko
fotoreportera
uciekało gdzieś w bok,
szukało czegoś innego
i czym to coś innego było
na tych jego zdjęciach?
Ja go w ogóle
bez aparatu nie pamiętam
praktycznie,
aparat miał zawsze ze sobą.
Miał bardzo specyficzne,
takie trochę czarne
poczucie humoru.
Czasem na tych zdjęciach
ja to widzę.
Na przykład jest dużo zdjęć
osób publiczności
oglądającej coś.
Więc nie widzimy tego czegoś,
w cudzysłowie.
Jest to pewnie jakaś parada,
jakiś pochód.
Zdjęcie publiczności.
Coś, co kompozycyjnie mu się
wydawał ładne,
ale też miał kilka takich
swoich,
no stałych motywów,
które ja po prostu
jestem w stanie się założyć,
że gdybyśmy w tym archiwum
byśmy znaleźli jeszcze
tysiące tego typu zdjęć.
Dzieci.
Dzieci go wzruszały.
Myślę, że właściwie
wszystkie zdjęcia,
albo przynajmniej większość zdjęć
z dzieci,
które są na wystawie,
raczej by się nie okłazały
w druku.
Część pokazuje dzieci na wsi
w jakichś naprawdę
bardzo biednych warunkach.
To były bardziej takie
jego zainteresowania
i on tematy
do zdjęć widział wszędzie.
Tak zupełnie anegdotycznie
poza wystawą.
Jak byłam w szkole podstawowej,
to Wojek mnie woził na angielski.
Regularnie my na ten angielski
się spóźnialiśmy,
bo on gdzieś wstawał
po drodze
i coś fotografował.
Więc to był naprawdę człowiek,
dla którego
to było dużo, dużo więcej
niż praca.
Starałam się odtworzyć sobie
biografię Romualda Broniarka
i rzeczywiście wynikało z niej,
że on sobie w pewnym momencie
postanowił,
że on chce być fotografem,
fotoreporterem.
Bardzo wcześnie.
Tak.
To się jakoś chyba błyskawicznie
jeszcze tam w Jeleniej Górze
pojawiło,
gdzie razem z ojcem
wyjechał po wojnie,
bo był to rodowity warszawiak
z warszawskiej woli
i on już wtedy
z racji sąsiedztwa
zakładu fotograficznego
uznał, że
no to jest coś,
czemu on chce poświęcić
swoje życie
i on tego celu dopiął,
osiągnął to.
Tak jest.
To jest to, o czym mówiłem wcześniej,
że jemu chyba najbardziej w życiu
zależało na tym,
żeby wykonywać ten zawód,
a to dla jakiej jej redakcji,
dla jakiego tytułu to robił,
wydaje mi się,
że było dla niego drugorzędne.
Po prostu chciał z tego żyć
i to pismo mu to dawało.
Też anegdotycznie,
to ostatnio tata mi opowiadał,
że jak pojechał podwiedź
swojego brata w Londynie,
wtedy mu dziade był
korespondentem życia warszawu,
bodajże w Londynie,
to nie jest tak,
że on się nie interesował
fotografią,
tym co się działo,
jeżeli chodzi o fotografię
prasową na zachodzie,
że go wręcz nie można było
z jakiegoś miejsca
typu kiosk wyciągnąć,
bo wszystko przeglądał,
więc on był bardzo zainteresowany,
więc myślę,
że ta przyjaźń
absolutnie sobie zdawał sprawę
z tego, gdzie pracuje,
no ale oceniał to,
tak jak oceniał,
że to było to jego spektrum możliwości.
Czy miał rację,
to jest już do dyskusji.
Oczywiście,
ale to wydaje mi się
było po prostu to,
jak on to widział.
Jak ze sztuką,
to już jest do dyskusji,
do własnej oceny,
natomiast zastanawiam się,
jaki był jego stosunek
do własnej twórczości,
bo rozmawialiśmy już o tym,
że ogólnie fotografia
była jego wielką pasją.
Ja natknęłam się
na taką wzmiankę,
ale oczywiście proszę mnie sprostować,
że on tych swoich prac
jakoś bardzo nie cenił.
I cenił, i nie cenił.
Na pewno by się mocno obruszył,
gdybyśmy powiedzieli,
że był artystą.
Wręcz w ostrych słowach
by nam powiedział,
że nie mamy racji.
Czyli był fotografem.
Był fotografem,
to była jego praca,
to było jego hobby,
on to uwielbiał.
Więc z jednej strony,
jak ktoś się zachwycał
jakimś jego zdjęciem,
on miał zdjęcia w tym garażu,
w pudłach,
ale też niektóre miał
po prostu na ścianie.
Jak ktoś się tym zachwycał,
to on zwykle machał ręką.
Ale z drugiej strony,
on to wszystko naprawdę
miał nieźle poselekcjonowane,
jakieś tam swoje archiwum prowadził.
Więc to nie jest tak,
że on sobie myślę
nie zdawał sprawy,
że to są dobre zdjęcia.
Wydaje mi się,
że on bardziej cenił
to jako jakąś taką
swoje wspomnienia, dokument.
Sztuka artysta,
to myślę, że to są słowa,
które zupełnie byłby tak zdziwiony.
No myślę, że fakt,
że przed śmiercią
postanowił przekazać
całe swoje archiwum w karcie,
świadczy o tym,
że zdawał sobie sprawę
z wagi tego,
co udokumentował
i zależało mu na tym,
żeby to przetrwało.
A to, że potem
bardzo długo się o nim nie słyszało,
no to wynika pewnie
z wielu czynników.
To, o czym pani wspomniała,
czasy się zmieniły
i był trochę personelograta.
Ale też on się nigdy
za życia tak naprawdę nie starał.
Nie zależało mu na tym,
żeby gdzieś zaistnieć
jako właśnie ten fotograf artysta.
On wydaje mi się,
że swoje udokumentował
i to mu wystarczyło.
Ale, tak jak wspomniałem,
zależało mu też na tym,
żeby to przetrwało
jakiś ślad
po tym, co widział
i po tym,
czym Polska wtedy była.
Po kilkudziesięciu latach
Tygodnik Przyjaźń
został zamknięty.
No, sprzyjały temu
różne zmiany,
które już wtedy
w Polsce zachodziły.
To, co mnie bardzo
zastanowiło,
to informacja o tym,
że wraz z zakończeniem
tego etapu pracy
fotoreportera
Tygodnik Przyjaźń
Romuald Broniarek
porzucił fotografię.
Porzucił fotografię zawodową.
Zawodowo on już przestał
fotografię,
nie szukał pracy.
Nie, nie szukał.
Nie szukał to,
nawet pamiętam,
nie szukał.
On poszedł bodajże
na wcześniejszą emeryturę o rok.
Nigdzie nie pracował później.
Czy jakieś brał
drobne zlecenia,
nie wiem,
ale z aparatem
nie rozstawał się nigdy.
Wróćmy zatem
na karawą
do domu spotkań
z historią.
Powiedzieliście już Państwo,
że znajduje się tam
na wystawie
ponad 100 zdjęć
autorstwa Romualda Broniarka,
że są to fotografie
zarówno,
które on przygotowywał
na zlecenie
Tygodnika Przyjaźni,
jak i te,
które robił
przy okazji.
Dla siebie,
dla rodziny.
Które pochodzą też
z jego prywatnego archiwum.
Tu pojawia się pytanie,
jaki był klucz
doboru tych zdjęć,
dlatego, że przed chwilą
rozmawialiśmy o tym,
że on pozostawił
po sobie ogromne archiwum,
ogromne zbiory zdjęć,
usystematyzowane,
owszem,
ale jednak wybór,
jak się domyślam,
był przepotężny.
My do dyspozycji
mieliśmy ponad 80 tysięcy kadrów.
Ale mieliśmy też pomoc.
Ale mieliśmy właśnie,
chciałem powiedzieć,
że gdyby nie Beata
już była soku,
nasza wspaniała fotodetorka,
to nie wiem,
jakbyśmy przebrnęli
przez te wszystkie
foldery i pudła.
No Beata wybrała,
nie wiem,
dwa tysiące zdjęć,
które potem właśnie
z Beatą, Kasią
i jeszcze z zespołem
przeglądaliśmy.
Były różne dyspozycje,
żeby nie wiedzieć awantury,
ale ostatecznie
wybraliśmy,
no mieliśmy różne kryteria,
wiedzieliśmy,
że to mają być zdjęcia
tylko z Polski,
bo przecież nie fotografował
tylko wydarzeń w Polsce,
ale jeździł po Europie,
tam gdzie go wysyłano.
Też prywatnie jeździł
na przykład na zachód.
Tych zdjęć nie chcieliśmy,
chcieliśmy skupić się na Polsce.
Wybraliśmy tylko zdjęcia czarno-białe,
bo też im później,
tym więcej zdjęć kolorowych.
Bardzo dużo dokumentował
różne festiwale,
koncerty.
Uznaliśmy,
że nie pokazujemy zdjęć
piosenkarek na scenie,
tylko bardziej skupiamy się
na publiczności
niż na tych gwiazdach.
No i żeby za każdym zdjęciem
coś jednak stało,
jakaś historia,
albo coś,
może historia niejasna,
ale intrygująca,
tak jak zdjęcie właśnie
Pana w Prochowcu
w Poznaniu.
I żeby to się wszystko
razem jakoś komponowało.
I tutaj też bardzo pomaga
Maria Mastalerz,
która jest dyrektora
artystyczną
zarówno albumu,
jak i wystawy.
I ona nam bardzo pomogła
to wszystko porządkować,
poukładać,
żeby to wszystko
było spójne
jako całość.
A album?
Chciałam zapytać o to,
w jaki sposób ten album
został skonstruowany
i stworzony,
bo tam oprócz zdjęć
pojawiają się też teksty.
Bardzo jesteśmy z tego
zadowoleni,
że też udało nam się
dać głos
na tyle,
na ile mogliśmy
właśnie wujkowi.
W albumie jest
skrócona wersja wywiadu,
który właśnie
Łukasz Modelski
przeprowadził
z wujkiem
przed jego śmiercią.
Jest też biogram,
to jest nasz wstęp,
więc wydaje nam się,
że przez to album
jest bardziej kompletny
i też bardziej
pomaga zrozumieć autora.
Może te takie
odcienie szarości,
które czasem myślę
umykają nam wszystkim.
Wszyscy jesteśmy teraz
bardzo mądrzy,
kto by się jak zachował,
w jakich czasach,
kto by w tym 56 roku
w tym Poznaniu
zrobił reportaż stulecia,
nie biegł na pociąg.
Ja jestem bardzo zadowolona,
że tam też są te teksty,
bo wydaje mi się,
że zdjęcia są wspaniałe.
Bardzo dużo już z nich
rozumiemy, widzimy.
Część tych zdjęć
jest tak uniwersalna,
że myślę,
że wszędzie na świecie
mogłoby się podobać.
Wczoraj zresztą
wystawę oglądałam
z grupą kolegów
i koleżanek z pracy.
Mieliśmy niezły
miks narodowościowy,
dość część osób,
które zupełnie
tamta klimaty PRL-u,
zupełnie nic im nie mówiły.
No więc reakcje
na te zdjęcia
były bardzo ciekawe,
bardzo fajne,
ale wydaje mi się,
że ten wywiad
szczególnie daje takie
jakieś osadzenie
w tym, jak on to widział,
kim był.
Wydaje mi się,
że to, co pani
przed chwilą powiedziała,
czyli, że dzisiaj
łatwo jest nam oceniać,
kto w jaki sposób
by się zachował,
natomiast postawić się
w danej sytuacji
w konkretnych okolicznościach
jest dużo trudniej.
Chyba te słowa
powinniśmy mieć
w tyle głowy
oglądając wystawę,
którą do połowy marca
można oglądać
w domu spotkań
z historią.
Wystawa nazywa się
przy okazji
Nieznane fotografie
Romualda Broniarka,
a dzisiaj w audycjach
kulturalnych
opowiadali o niej
jej kuratorzy,
czyli pani Katarzyna
Broniarek-Niemczycka
i pan Filip Niedental.
Bardzo państwu dziękuję
za tę rozmowę
i za to spotkanie.
Dziękujemy.
Dziękujemy.
Audycje kulturalne
w dobrym tonie.
Audycje Kulturalne są projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.
19 grudnia 2024 broniarek, Dom Spotkań z Historią, fotografia, romuald broniarek

O autorze

Aleksandra Galant

Aleksandra Galant

redaktorka

Ostatnie wpisy autora

Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury

Obywatelka Cepelia

„Muzycy w kręgu paryskiej »Kultury«”

Brda. Wczasy z  fabryki

Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

Pozostałe audycje w tej kategorii

Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

  Od 2 do 4 października 2026, w Bielsku-Białej będzie można wziąć udział w kilkunastu bezpłatnych wydarzeniach przygotowanych przez kilkudziesięciu artystów i artystek z całego świata. To pierwsza edycja międzynarodowego festiwalu sztuk interdyscyplinarnych, który każdego roku będzie odbywał się w innym mieście noszącym tytuł Polskiej Stolicy Kultury. Koncepcja festiwalu opiera… Czytaj dalej o Wędrujący Festiwal już wkrótce w Bielsku-Białej!

29 września 2026
Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

Wykonywane z niezwykłą precyzją figurki dam w strojach dwudziestolecia międzywojennego, postaci w strojach ludowych, a nawet przedstawienia egzotycznych zwierząt. Unikatowe wyroby z manufaktury w Pacykowie, można oglądać na wystawie w Stalowej Woli pt. „Kruche dziedzictwo Pacykowa. Ceramika ze zbiorów Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach”. Wytwórnia fajansu w Pacykowie, niewielkiej… Czytaj dalej o Kolekcjonerska perła: wystawa galicyjskiej ceramiki

7 lipca 2026
„Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

„Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

Choć artysta znany jest przede wszystkim ze swoich obrazów, nagradzanych i wystawianych na całym świecie, to tworzył także rysunki i grafiki, korzystając z rozmaitych technik. Przegląd jego prac, także tych wcześniej nieprezentowanych, można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Wojciech Weiss (1875-1950) był wybitnym malarzem i grafikiem, a także profesorem… Czytaj dalej o „Wojciech Weiss. Nieznane grafiki i rysunki”

16 czerwca 2026
Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

Wystawa „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż” przybliża twórczość artysty, w szczególny sposób przyglądając się jego wielkiej miłości do Tatr, sportów zimowych, ale także kurortowych rozrywek, z których słynęło międzywojenne Zakopane. Zanim Rafał Malczewski zdecydował się związać swoje życie z malarstwem, studiował, ku radości rodziców, filozofię, architekturę i argonomię. Jednak lata… Czytaj dalej o Rafał Malczewski – twórca innej epoki niż ojciec

5 maja 2026
„Południk 21. Czapski – Kozera”

„Południk 21. Czapski – Kozera”

Najnowsza wystawa w Kordegardzie, galerii Narodowego Centrum Kultury, to zestawienie ze sobą aż 70 prac – rysunków Józefa Czapskiego oraz kolaży Grzegorza Kozery, zafascynowanego twórczością wybitnego kapisty. Wystawa związana jest z przypadającą w tym roku 130. rocznicą urodzin malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy „Kultury” paryskiej. Punktem wyjścia dla wystawy są… Czytaj dalej o „Południk 21. Czapski – Kozera”

28 kwietnia 2026