00:01
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.
00:05
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
00:12
Muszę przyznać, że rozmawiamy w audycjach kulturalnych o bardzo różnych książkach i publikacjach,
00:17
które analizują czy rodzimą kinematografię, teatr czy muzykę, najczęściej jednak muzykę.
00:23
I zazwyczaj czytając te książki sama bardzo wiele się dowiadywałam.
00:27
Odkrywałam te zespoły i odkrywałam ich historię i muzykę.
00:30
Tym razem, kiedy czytałam książkę, o której będziemy rozmawiać, owszem, bardzo wiele się dowiedziałam,
00:35
ale na temat zespołów, artystów i wykonawców, których sama plakaty miałam na ścianach,
00:40
których plakaty z różnych muzycznych gazet zbierałam, po których płyty nawet zdarzało mi się stać w kolejce,
00:46
tym bardziej była to dla mnie podróż sentymentalna, do której również i Was zapraszam,
00:50
choć oczywiście mam nadzieję, że zbytniego sentymentalizmu uda nam się uniknąć.
00:55
Książka nazywa się Wszystko jak leci, a jej autorem jest Tomek Lada,
00:59
dziennikarz, redaktor, krytyk, autor książek.
01:02
No i właśnie Tomek będzie dzisiaj z Wami i ze mną rozmawiał.
01:05
Witam w audycjach kulturalnych.
01:08
No taka jest naturalna kolej rzeczy.
01:10
Książka otwiera tytuł, pierwsza strona.
01:12
Wszystko jak leci, naprawdę tak było w czasie tych dziesięciu lat,
01:15
które opisujesz w książce, od 1990 roku do roku 2000.
01:20
Bardzo ważny i charakterystyczny w Polsce czas.
01:22
Zaraz więcej o tym powiemy, ale na razie ten tytuł.
01:25
Tytuł wziął się stąd, że on się pojawia w kilku wypowiedziach.
01:28
Dotyczy on zarówno publiczności, która kupowała Wszystko jak leci,
01:33
jak i wydawców, którzy w pewnym momencie zaczęli wydawać wszystkich,
01:37
którzy podesłali im materiały.
01:39
Więc było tego za dużo, za szybko i jak gdyby stworzył się bałagan.
01:44
Do tego doszła sytuacja międzynarodowa na rynku płytowym,
01:47
czyli łączenie koncernów, kryzys, pojawienie się internetu,
01:51
który spowodował gwałtowną sprzedaż płyt.
01:53
Więc to był bardzo gwałtowny wzrost, kiedy oni mieli wszystko,
01:57
byli panami świata, zarabiali gigantyczne pieniądze
02:00
i nagle skończyło się tak naprawdę upadkiem.
02:02
Bo przemysł rozrywkowy w tym starym kształcie wytwórni płytowych
02:06
skończył się w roku 2000, w 2001.
02:09
To zdanie, które przed chwilą powiedziałeś, w różnych wariantach
02:12
wielokrotnie pojawia się na kartach książki,
02:14
że to był upadek, groził nam upadek, zbliżała się katastrofa,
02:18
Książka też nakreśla i rozmawiając o niej,
02:21
wydaje mi się, że warto porozmawiać o takim krajobrazie Polski
02:23
w czasie tych dziesięciu lat.
02:25
Jest hasło transformacja, które kryje w sobie bardzo wiele,
02:28
ale ostatnio kryje też w sobie niewiele.
02:30
Stało się takie trochę kliszowe.
02:32
Natomiast ty i twoi rozmówcy,
02:34
bo to warto powiedzieć, że książka jest oparta na rozmowach,
02:36
które przeprowadziłeś i korespondencji,
02:38
którą również prowadziłeś,
02:39
opisują tę Polskę, jaką ona wtedy była.
02:42
No i ta sytuacja gospodarcza i idące w ślad za nią piractwo.
02:46
Podajesz statystykę, że w 1990 roku inflacja sięgała niemal 586%,
02:52
co wydaje się dzisiaj nieprawdopodobne.
02:54
Sam się zdziwiłem, jak spowiem, bo ja pamiętam tamte czasy.
02:57
Miałem 20 lat i jakby byłem pełen życia.
02:59
Wiedziałem, że było ciężko, ale nie pamiętam aż takiej inflacji.
03:02
Czyli w zasadzie żaden biznes się nie opłacał.
03:04
Na rynku muzycznym istniała pustynia.
03:06
Wszystkie komunistyczne firmy padały, albo były rozkradane.
03:09
Ale byli młodzi wykonawcy, ludzie, którzy nagle poczuli się wolni,
03:13
chcieli grać, ponieważ się czuli częścią zachodu,
03:16
więc chcieli grać bardzo nowocześnie.
03:18
To nie było takie intro, tylko bardzo ekspansywne.
03:21
I trzeba było coś z tym zrobić.
03:23
I pojawiło się, że to było kilka osób tak naprawdę.
03:25
Kilka osób, które nie mając żadnych pieniędzy, nie mając nic,
03:29
tworzyło wielki rynek płytowy.
03:32
Polska jest wielkim rynkiem płytowym.
03:33
Jeżeli tutaj nakłady sięgały miliona,
03:36
to zobacz, jaka była podaż.
03:38
Ta historia przypomniała mi trochę opowieści o początkach Hollywoodu.
03:41
Kiedy tych kilku chłopaków postanowiło zarabiać na kinach.
03:44
A ponieważ trzeba było wyświetlać filmy w tych kinach,
03:47
to zaczęli kręcić filmy.
03:49
W przypadku Andrzeja Poczyńskiego, założyciela firmy Izabeli Studio,
03:52
która wylansowała zespół Hej, Edytę Partosiewicz,
03:54
Kasię Kowalską, Natalię Kukulską, było podobnie.
03:58
On był muzykiem i marzył, żeby mieć studio nagraniowe, jak wielu muzyków.
04:02
Zaczął nagrywać wykonawców i na gruncie okazało,
04:05
że tych wykonawców nie ma kto wydać.
04:07
Taki jest sens takiego działania.
04:09
Więc założył firmę, która ma nagrywać kasety i wydawać.
04:12
No i słowo klucz, kasety, prawda?
04:13
Bo my mówimy na razie o kasetach kompakty.
04:16
Coraz trudniej jest je dostać.
04:17
Kompakty były nieodległą, ale jednak pieśnią przyszłości.
04:20
Oczywiście, że kompakty były, jeżeli zespół Demono, Marek Kościkiewicz,
04:24
zespół Demono wtedy już popularny miał kaprys, żeby ukazało się na kompakcie,
04:27
to zamówił na całą Polskę 500 sztuk.
04:30
Chodziło bardziej o prestiż.
04:32
Nie było twarzacz, nie było nic.
04:34
Wszystko się obracało wokół winyli, które już były traktowane wtedy
04:38
jako pieśń przeszłości.
04:40
I kaset, które były raz, że tanie.
04:42
Dwa, że wszyscy mieli magnetofon prawie, albo radiomagnetofon.
04:45
Więc to rynek polski się opierał do 1993 roku na kasetach.
04:48
Mówiliśmy przed momentem o inflacji.
04:50
Wspomniałeś też o kilku zapaleńcach, którzy postanowili ten rynek wydawniczy
04:54
w Polsce stworzyć i rozkręcić.
04:56
No i na ich drodze stanęło piractwo.
04:58
Chyba 10 milionów kaset przechwycili policjanci w czasie istnienia Jarmarku Europa.
05:03
To było pod koniec lat 90-tych.
05:05
W dzisiejszym Stadionie Narodowym, wówczas Jarmarku Europa,
05:08
to się nazywało tak Stadion Dziesięciolecia Stary,
05:10
handlowano już kompaktami, to było koniec lat 90-tych.
05:12
I 10 milionów, ja podobałam, że mogło być tych kompaktów więcej,
05:15
ponieważ policjanci mieli to do siebie, że część brali do siebie
05:18
i potem sprzedawali.
05:19
To były takie czasy, ale to szło, ponieważ produkcja kompaktów
05:23
wbrew pozorom jest bardzo tania.
05:24
Mówiło się, że kompakt jest tak opłacalna jak wódka,
05:27
bo w cenach jeszcze bez euro w Niemczech obowiązywała marka.
05:31
Zrobienie płyty kompaktowej kosztowało 3 zł, jedną markę,
05:35
a sprzedawano ją za 15-20 zł.
05:38
To wyobraź sobie, jakie było przebicie, ile oni zarabiali.
05:40
Na kasetach zarabiali mniej, ale kaset szło więcej.
05:42
Do tego stopnia było to opłacalne dla piratów,
05:46
że na 10 kaset sprzedawanych w Polsce 9 było pirackich.
05:48
To jest bardzo ogólne pytanie i zakładam, że mogę za nie dostać po nosie,
05:52
ale wydaje mi się, że jest dobrą trampoliną do dalszych wątków rozmowy.
05:55
Czego w tym momencie, o którym rozmawiamy, chcieli słuchać Polacy?
05:59
Bo powiedziałeś, że było kilku zapaleńców, którzy postanowili wydawać muzykę
06:03
i wylansowali, czy wypromowali kilka zespołów,
06:06
które do dziś są obecne na scenie muzycznej.
06:08
Ale mam wrażenie, że lata 90. to jest duży rozrzut.
06:11
Bo z jednej strony mamy trochę tych gwiazd i ważnych postaci z lat 80.,
06:18
Mamy gdzieś disco polo, które się czai.
06:21
I czego szukają ludzie?
06:22
Jakie kasety się sprzedają?
06:23
To się bardzo zmieniało.
06:25
Na początku lat 90.
06:26
I to było widać wszędzie.
06:27
I w mediach i rozmawiamy z ludźmi.
06:29
Ludzie chcieli nowego.
06:31
Wszyscy starzy wykonawcy typu Wodecki, Rodowicz
06:33
byli kompletnie odrzucani.
06:35
Nikt z nimi nie chciał gadać.
06:36
Przykład Urszuli, której płyta bardzo długo czekała na wydanie.
06:41
Chcieli nowych twarzy, nowego pokolenia,
06:45
głosu ludzi, którzy funkcjonują na tych samych falach, co my.
06:49
Czyli nowe polskie zespoły.
06:51
Przecież kult wtedy był zawieszony.
06:53
Tila było zawieszone.
06:54
Kazik i Muniek pracowali w Anglii na budowach.
06:58
Więc początkowo chcieli zupełnie nowych zespołów.
07:00
Stąd się pojawił właśnie Golden Life.
07:01
Potem zaraz Dum-Dums, który się przeistoczył w Hej, Wilki.
07:06
Gabliński nie był do końca nową twarzą,
07:08
ale zaproponował muzycznie coś nowego.
07:10
To było kompletne odrzucenie starego.
07:12
Nikt nie chciał starych rzeczy.
07:14
Manam był zadłużony.
07:15
Nikt nie kupował Manamu,
07:17
który trzy lata później ukaże się wielkim sukcesem.
07:20
Największą gwiazdą pop był zespół Demonu,
07:23
który był zespołem nowym.
07:24
To nie był pop taki jak w latach osiemdziesiątych czy siedemdziesiątych,
07:27
tylko to był pop nazwijmy to
07:29
nasycenie tym końcem lat osiemdziesiątych anglosaskim.
07:33
To było granie tego typu rzeczy.
07:34
I to interesowało ludzi i to szło.
07:36
I stąd te niebotyczne nakłady
07:38
pierwszych Pond Heia czy Wilków.
07:41
I to szaleństwo na ich punkcie.
07:42
Bo to młodzi ludzie,
07:44
którzy w osiemdziesiątym dziewiątym roku
07:46
zaczęli żyć w wolnym kraju,
07:48
mieli swoich nowych idoli,
07:51
mieli nową muzykę, nowe piosenki.
07:53
To już tak szło do połowy lat dziewięćdziesiątych.
07:55
Wydaje mi się, że takim najbardziej jaskrawym przykładem,
07:58
przynajmniej takim, który ja najlepiej zapamiętałam,
08:00
jest przykład Agnieszki Chińskiej zespołu N.A.,
08:03
gdzie jednym z najpilniej strzeżonych sekretów
08:05
było to, kto jej towarzyszy,
08:06
żeby czasem się nie wydało,
08:08
że to są, tu cytuję,
08:10
Dokładnie pokazuję to sposób myślenia.
08:12
Tych starych nie bierzemy,
08:13
że to się skończyło,
08:14
skończyła się tamta Polska,
08:16
żyjemy w nowych czasach,
08:17
jak gdyby bawiąc się w Fukuyama,
08:20
Więc to, co się było przed 89. odcinamy,
08:23
w ogóle nie tykamy tego.
08:24
Wszystko jest nowe.
08:26
Tylko okazało się, że było bardzo intensywnie,
08:29
było dużo koncertów, było dużo grania,
08:32
więc ci młodzi wykonawcy zaczęli się męczyć.
08:34
A publiczność dorastała.
08:36
Kupowali sobie lepsze wieże stereo,
08:38
mieszkania w pierwszych apartamentowcach ogrodzonych
08:43
co bardziej odpowiada ich mentalności
08:44
lub wyobrażeniu o sobie.
08:45
Stąd pojawił się Various Manx,
08:47
który na owe czasy był zespołem
08:49
absolutnie art popowym.
08:51
To był zespół, który się wydawał
08:52
dużo bardziej artystyczny od Stinga,
08:54
który święcił triumfy.
08:55
Była Edyta Górniak.
08:57
Nagle okazał się, że Manam
08:58
z takimi smetnymi balladami o miłości
09:01
idealnie pasuje do tego,
09:02
co nam się wydawało eleganckie,
09:04
czyli czerwone wino z supermarketu
09:06
i wieczorne spędzenia.
09:07
Więc to zaczęło iść bardziej w kierunku popowym.
09:10
Takim kluczem jest moim zdaniem
09:13
To był koniec 93 roku.
09:15
To zaczęła się ta fala być dotrzegalna
09:17
i potem ona wybuchła przy Variousie
09:19
i już ostatecznie przy Edycie Górnia,
09:21
która puściła 700 tysięcy płyty,
09:23
więc to niewyobrażalne nakłady.
09:26
ten zbuntowany, stary,
09:30
już nas nie kręci, prawda?
09:32
Jak gdyby to się szybko bardzo skończyło.
09:33
Wilki się rozwiązały.
09:35
Gawiński próbował robić solo,
09:36
rzeczy bardziej popowe.
09:37
A potem okazało się,
09:39
że jest piosenkarka u Szula,
09:42
której już po prostu nikt nie pamiętał wtedy w Polsce.
09:44
Ja pamiętam, jak Zybek,
09:45
mąż jej Stanisław Zboski,
09:47
latał po mieście i opowiadał,
09:48
że nagrywa świetną płytę.
09:49
Wszyscy śmieli człowieku w ogóle,
09:51
wiesz, to nie te czasy.
09:52
Ochodził i opowiadał,
09:52
że ma gitarra jak Edward Van Halen.
09:54
Wiesz, kto pamiętał Van Halen, nie?
09:56
A on chodził, chodził, chodził
09:58
i jak opowiadał mi Marek Kościkiewicz,
10:00
który w końcu go wydał,
10:01
po prostu wymęczył.
10:03
Po prostu męczył, męczył, męczył,
10:04
a ta płyta była na tyle tania,
10:12
że ten taki rok lat osiemdziesiątych
10:14
w stylu właśnie Budki Suflera,
10:15
tych wszystkich zdeaktualizowanych artystów
10:18
nagle ma największe wzięcie.
10:19
No i Urszula bez większej promocji
10:21
poszło 600 tysięcy.
10:23
I nagle się okazało,
10:23
że to jest jednak to, co kochają Polacy.
10:25
Że ten młodzieżowy bunt,
10:27
młodzieńczy bunt to jest chwila.
10:29
Tak naprawdę Polska potrzebuje takiego,
10:31
nazwijmy to, roka telewizyjno-radiowego.
10:34
Kościkiewicz chyba powiedział,
10:35
że Polska jest krajem ballad.
10:37
Kościk jest idealnym praktykiem.
10:38
Dzięki tym balladom żyje do dziś
10:40
i to podejrzewam, że nieskromnie.
10:42
Tak, jest coś takiego.
10:43
Ja pamiętam, że w swoim dzieciństwie
10:47
Te wszystkie 51 TSA,
10:50
W pewnym momencie w Polsce
10:51
byli bardzo popularni skorpiąsi,
10:52
dlatego że mieli te słowne ballady
10:54
When it's Moffits, Going Down
10:56
I po prostu to było tłuczone,
10:57
tłuczone, tłuczone.
10:59
To jest taka idealna muzyka
11:00
takich polskich wieczornych spędzeń.
11:02
Mam bardzo, bardzo specyficzny gust,
11:04
tak bym powiedział.
11:05
Wbrew temu, co chcielibyśmy myśleć o sobie,
11:07
nie mamy nic wspólnego
11:08
z gustem anglosaskim,
11:11
Ja w pewnym momencie badałem
11:14
bo byłem sam, że fascynowany
11:15
taneczną elektroniką,
11:16
która się pojawiła w połowie lat 90.
11:18
Prodigy, Nine, Schneist,
11:19
potem Chemical Brothers,
11:21
a u nas tego nie było.
11:22
Ale zacząłem pytać się, dlaczego?
11:24
że oni wiedzieli, co się dzieje.
11:26
Wiedzieli, że jest zainteresowanie.
11:27
Pismo Plastik okazało się
11:28
pismem bardzo komercyjnym,
11:30
chociaż było wydawane po amatorsku.
11:32
Ale w Polsce po prostu
11:33
raz, że nie było wykonawców na to.
11:36
Dwa, że nie było takiego
11:37
poza bańkami wielkomiejskimi,
11:39
nie było zainteresowania taką muzyką.
11:42
W ogóle byliśmy bardzo
11:43
uodpornieni na trendy.
11:45
Najbardziej progresywnym krokiem
11:47
to było to, co Ciechowski
11:49
zrobił z Dziewczyną Szamana.
11:50
Takie piosenkarstwo
11:51
Justyny Stoczkowskiej
11:52
przełożył na język muzyki,
11:54
bo to jest jego płyta tak naprawdę.
11:56
przełożył to na język
11:58
nowoczesny brzmień.
11:59
Właśnie tam Maciej Chmiel opowiada,
12:02
że dostarczył Ciechowskiem
12:03
Prodigy płytę, dwójkę
12:05
i Portishead dwójkę.
12:07
Ciechowski zaczął tego słuchać,
12:08
bo też nie znał tej za bardzo muzyki.
12:09
Na tym skonstruował
12:11
Dziewczynę Szamana.
12:12
A ze świetną klasą wykonawczą,
12:14
bo Stoczkowska jest
12:15
wybitną wykonawczynią,
12:16
w ogóle nie jest twórczynią w zasadzie,
12:18
natomiast jest wybitną wykonawczynią.
12:20
Znalazł świetną projekcję
12:21
do stworzenia czegoś nowoczesnego,
12:24
możliwości progresywnych
12:26
To jest po prostu temat
12:35
które się nie rozwinęły,
12:36
karier, które nie wybuchły,
12:37
miały jakiś taki swój
12:40
ale niewiele za tym
12:41
dalej poszło przynajmniej,
12:42
jeżeli chodzi o tworzenie.
12:43
Justyna Stoczkowska jest tutaj
12:44
chyba bardzo dobrym przykładem.
12:46
Bo myślę, że gdybyśmy,
12:47
wiele osób, gdyby miało
12:49
kolejnych płyt Justyny Stoczkowskiej,
12:51
to zatrzymałoby się
12:51
na Dziewczynie Szamana.
12:53
jest przecież z Edytą Górniak.
12:57
bo jednak czegoś chyba
12:59
to jest Edyta Bartosiewicz.
13:00
Tak, Edyta Bartosiewicz
13:03
niezależną artystką.
13:04
Ona jest wybitną artystką,
13:06
jest bardzo niezależna
13:08
Przecież ona podchodziła
13:08
do kariery na zachodzie
13:12
i nie była w stanie
13:13
się porozumieć w studiu
13:14
z producentami anglosaskimi.
13:16
Ona po prostu chciała
13:19
a to jest niemożliwe
13:20
w kraju anglosaskim.
13:23
A i też nie do końca.
13:24
Zresztą umówmy się.
13:25
Jest taki szweski producent,
13:26
w tej chwili nie pamiętam.
13:27
To jest młody chłopak
13:28
wywodzi się z kręgów
13:30
który ma 18 nagród Grammy.
13:32
do którego wykonawcy
13:38
i czekają dwa, trzy lata,
13:39
aż on będzie miał czas
13:40
zmiksować ich utwór.
13:42
chcą wszystko robić sami,
13:45
o pierwszych wilkach.
13:47
Wszystkie ornamenty,
13:49
zrobił Leszek Kamieński.
13:52
zrobił Brzegorz Ciechowski.
13:54
też zrobił Brzegorz Ciechowski
13:57
który miał swoją sekundę,
14:00
który został stworzony
14:01
przez twórców Disco Polo,
14:04
więc oni zostali wyprodukowani,
14:05
postawili po prostu chłopaków
14:09
zachwycają k-popem,
14:14
chłopcy i dziewczynki
14:15
nie mają nic do gadań.
14:16
Oni po prostu śpiewają
14:17
Reszta należy do producenta.
14:20
Na tym się przejechała
14:22
na tym się przejechała Górniak,
14:24
ponieważ one stwierdziły,
14:33
jednocześnie się wyprodukować.
14:34
Ta warstwa wykonawczo-twórcza
14:37
jest bardzo rozdzielona.
14:39
czy mogę tak powiedzieć,
14:45
wielkich wokalistek.
14:46
Osobą, która przewija się
14:47
w niemal każdej historii
14:51
że było bardzo mało
14:51
projektów muzycznych
14:58
czy później jako wokalistka.
15:04
Mogłabym wymieniać,
15:05
wymieniać i wymieniać.
15:06
Oczywiście byli też
15:10
Natomiast mam wrażenie,
15:12
narodziło się wiele
15:16
jest na tej scenie obecna
15:17
z wielkimi sukcesami
15:21
tak naprawdę rozbłysła.
15:24
rozbłysła po zerwaniu
15:25
kontraktu z Uniwersalem,
15:27
który ich bardzo tłumił.
15:28
Zmiana składu w Heju,
15:30
uwolnienie się Heja,
15:36
zakompleksioną dziewczyną,
15:38
piszącą dobra teksta,
15:39
teraz jest wybitną artystką
15:40
i faktycznie wszystko,
15:42
a powiedziała się o Kali.
15:43
Kali też nikt nie chciał.
15:49
w takim czystym stanie.
15:50
że to nie jest pojęcie dzisiejsze.
15:51
Kaja była za stara.
15:53
Pamiętaj, że ona miała
16:01
tu z atrakcyjnym Kazimierzem.
16:06
I w ogóle nikt nie chciał z nią,
16:07
i Kościk otworzył się,
16:09
i to wbrew swoim pracownikom
16:11
postanowił zaryzykować,
16:13
że to jest zbyt ambitny materiał.
16:14
Natomiast samo hasło
16:15
lata 90. czas kobiet
16:17
to jest pomysł Katarzyny Kanclerz.
16:19
Ona wymyśliła to hasło,
16:20
ona to wymyśliła to hasło
16:22
przy Kasi Kowalskiej.
16:23
Ponieważ była nasoska,
16:25
więc mamy Kowalską,
16:26
sprzedamy ją pod tym hasłem.
16:28
A moim zdaniem właśnie
16:29
na przykład w cieniu
16:30
pozostaje Chylińska,
16:31
która jak na mój chłopacki,
16:34
bo już jestem starszy,
16:35
moją post-chłopacką wrażliwość,
16:40
intelektualno-socjologicznie
16:42
Przecież to była dziewczynka,
16:43
którą sobie doklejili
16:44
chłopaki ze Skowalkera,
16:46
heavy metalowej wersji kombi,
16:48
po to, żeby im wydano płytę.
16:50
Miała zaśpiewać dwa utwory.
16:51
Wojciechowski się nie zgodził,
16:53
powiedział, że zaśpiewa całą płytę.
16:55
I taka dziewczynka doklejona
16:57
okazała się nowym głosem kobiet.
17:00
Bo to jest zupełnie inna kobiecość.
17:02
Bo zauważ, że jednak
17:03
Nosowska, Bartosiewicz,
17:09
że świat jest ponury.
17:10
Generalizując trochę oczywiście.
17:12
Natomiast Chlińska powiedziała,
17:13
dobra, wiem, że jest syp,
17:15
wiem, że jest słabo,
17:16
ale ja sobie dam radę.
17:17
To tak naprawdę było
17:18
pierwsze ucieleśnienie
17:20
nowej, silnej kobiety.
17:23
to się pojawiło po raz drugi,
17:24
bo taką pierwszą silną kobietą
17:27
dziesięć lat wcześniej.
17:34
słuchając dziewczyn,
17:38
bardzo młodziutkich dziewczyn.
17:42
w tej swojej takiej sile.
17:45
absolutnie nowoczesnego.
17:51
Natomiast ja mam wrażenie,
17:52
bardzo inteligentną,
17:54
wyrafinowaną osobą.
17:55
jak idzie jej kariera.
17:56
Raz, że jest błyskotliwie stworzona,
17:58
robi jako gwiazda talent show,
18:00
ale w drugiej stronie
18:01
potrafi stworzyć materiał,
18:03
który się podoba ludziom,
18:04
którzy jeżdżą do Owsiaka
18:06
W zasadzie wydaje się,
18:07
dwie różne publiczności,
18:09
ale ona potrafi to robić
18:10
i te płyty nie są takie złe.
18:11
Jasne, że ona cały czas
18:12
próbuje łamać granice,
18:14
Dwie płyty wcześniej
18:16
z Bartkiem Królikiem
18:18
więc to jest bardzo ciekawe.
18:19
Także to był wiek kobiet,
18:21
aczkolwiek to hasło,
18:22
to świadczy o sile marketingu
18:24
że to hasło funkcjonuje do dzisiaj.
18:30
Agnieszki Chlińskiej
18:32
że się w nią wsłuchała,
18:33
posłuchała nie tylko
18:34
o warstwie wokalnej,
18:35
ale także tekstowej.
18:37
To jest chyba dobry podpis
18:38
pod tym, co powiedziałeś.
18:40
Ja byłem naprawdę zaskoczony,
18:41
że dziewczyno nie obrażając nikogo
18:43
po 30-letnim stażu estradowym,
18:46
plus tego po 20-letniej
18:47
karierze telewizyjnej,
18:48
więc on tak naprawdę
18:50
Z tacią, żeby nie śpiewać.
18:52
Robi coś tak ambitnego,
18:54
to jest bardzo przygotowane,
18:55
bardzo nowocześnie brzmi,
18:58
dla mnie i dla twojej mamy,
19:00
takie elementy roka.
19:03
tutaj jakiś strzeliś
19:07
Jest świetna wokalnie,
19:08
w ogóle nie straciła nic wokalnie,
19:09
ale jednocześnie nie udaje nastolatki.
19:13
i chłopcy idzieczęta,
19:15
którzy mają co 30+,
19:16
nadal udają nastolatki.
19:18
Robią w tej wrażliwości.
19:19
tandetna poezja licealistów.
19:23
czy płyta Łóżko jeszcze bardziej,
19:25
która była wtedy zniszczona.
19:26
Powiedziałeś o krytykach
19:27
i na koniec naszej rozmowy
19:32
dlatego, że to był czas,
19:33
kiedy kształtowały się
19:35
Rozmawiasz z dziennikarzami,
19:36
którzy byli w stacjach radiowych,
19:40
kiedy one się zaczynały.
19:41
Dzisiejsi giganci zaczynali,
19:43
i ich wpływ na kształtowanie tego,
19:45
co działo się na rynku muzycznym
19:48
dosyć gorzka refleksja,
19:49
że te czasy już minęły,
19:50
że dziennikarzy muzycznych
19:51
praktycznie nie ma,
19:52
a coś takiego jak krytyka muzyczna
19:56
gdzieś tak chyba pada,
19:57
że to już długo rywa.
19:58
Natomiast ty przenosisz nas
20:00
do świata plastiku, machiny,
20:03
to są takie głosy media
20:06
Ja sama pamiętam to,
20:08
że moi kuzyni mieli kolekcję machin
20:11
i ja jako ta młodsza
20:12
miałam zakaz dotykania.
20:14
Media stanowiły ogromnym
20:16
Raz, że był sam siłą bardzo lansową,
20:18
znaczy największą siłą w ogóle
20:19
była gazeta wyborcza.
20:21
To Maciej Chmiel i Grzegorz Brzozowicz
20:23
stworzyli nowoczesne,
20:24
moim zdaniem stworzyli,
20:25
przynajmniej dla mojego pokolenia
20:27
nowoczesne polskie dziennikarstwo.
20:28
Bardzo ostre, sarkastyczne,
20:31
bliski anglosłaskiemu,
20:33
ale jednocześnie rżnące
20:35
Przedtem to dziennikarstwo
20:36
muzyczne w latach 80-tych,
20:38
70-tych było tworzone
20:39
przez takich kolesik
20:40
wyjętych z filmów zanuskiego.
20:41
To wszystko były takie
20:43
intelektualne elaboraty,
20:44
których po prostu się nie dało czytać.
20:45
Inaczej, w tym rock'n'rolu
20:46
nie było rock'n'rolla.
20:47
Właśnie Brzozowicz i Chmiel,
20:49
choć sami nie są rock'n'rollowsami,
20:51
przynajmniej z wyglądów,
20:51
prowadzili tą nutę rock'n'rolla,
20:53
których był szalenie.
20:54
Swym najważniejszym pismem muzycznym
20:57
który doskonale oddaje
20:58
ducha tamtych czasów,
21:00
ale też jego historia
21:05
jak to wszystko się skończyło.
21:06
Bardzo rzadko się zdarza,
21:07
żeby opowiadało tę historię
21:10
i one wszystkie mówią
21:13
to jest gorzkie doświadczenie,
21:14
przez co tak naprawdę
21:15
pochylali głowę na koniec.
21:18
był pismem koszmarnym.
21:19
Sam Podgórski przyznaje,
21:21
że on nie miał kto pisać,
21:21
bo nie było dziennika
21:23
znających się na kulturze techno po prostu.
21:25
Nawet jeżeli ktoś słuchał,
21:25
to nie mieli jak się o tym pisać.
21:29
bez radia publicznego,
21:31
bez tych entuzjastów,
21:33
tej fali by nie było,
21:38
przez które te kasety,
21:41
które wysyłały te zespoły,
21:43
do wytworni płytowej.
21:44
To była taka pierwsza bramka,
21:47
to trudno jest udowodni,
21:50
było sprawdzane w trójce
21:51
i potem kupowały to wytwórnie
21:54
Potem przejęło to RMF,
21:56
które miało niewiarygodną siłę.
22:02
Jak tutaj ta akcja opisana
22:06
nie było rzeczy niemożliwych.
22:07
Oni byli bardziej szaleni
22:09
bo to się wydaje niewykonalne.
22:11
Po prostu jeden facet powiedział,
22:12
że mamy helikopter,
22:13
no to niech polata.
22:14
Ale też były to takie czasy,
22:15
jak mówi Piotr Mes,
22:18
że nasz dział reklamy
22:19
do nikogo nie dzwoni.
22:21
Wszystko, co było stygnowane
22:23
właściwie się sprzedawało.
22:24
Jak się podpisuje umowy
22:26
to one są często obwarowane,
22:28
a im zależało tylko,
22:29
żeby był ten trójkącik RMF-u
22:32
że płyta lepiej pójdzie.
22:33
A potem też to zabił,
22:34
tak jak wytwórnie płytowe,
22:36
takie globalizacyjne
22:38
uwarunkowania rynku.
22:39
Pojawiły się badania
22:44
lansowało go na wtór,
22:45
tylko radio się dopasowywało
22:47
czyli jest odwrotne.
22:48
do sytuacji odwrotnej.
22:50
Rozmawiać o tych 10 latach,
22:51
rozmawiać o tej dekadzie
22:52
można jeszcze dużo,
22:55
że o wielu artystach,
22:56
których znajdziecie
22:57
na kartach tej książki,
22:58
powiedzieliśmy za mało
22:59
albo nie powiedzieliśmy w ogóle,
23:02
wszystko, jak leci Was,
23:05
Ona jest już dostępna
23:11
o tej wielkiej historii
23:16
zgodził się porozmawiać.