Wybrany utwór: Mikrosłuchowiska o Jeżycach, czyli ŁAPP POZNAŃ
Aplikacja to cykl dźwiękowych opowieści, stworzonych specjalnie do słuchania podczas spaceru. Nie jest to tradycyjne zwiedzanie, a raczej spotkanie z historiami, które czają się w dobrze znanych miejscach, zabytkach i nieoczywistych zakamarkach. Tym razem twórcy skupili swoją uwagę na poznańskiej dzielnicy Jeżyce.
Aplikacja działa za pomocą technologii audio-geolokalizacji: odsłuch nagrań jest możliwy tylko w danych lokalizacjach za sprawą fizycznej obecności odbiorców i ich telefonów.
W trakcie niespiesznej wędrówki można odwiedzić wiele miejsc kojarzących się z Jeżycami: to m. in.: Stare ZOO, Modena, stara drukarnia, skwer Trzech Tramwajarek czy Rynek Jeżycki. Podczas spaceru można poszukać odpowiedzi na wątpliwości dotyczące zaułku przy ul. Dąbrowskiego czy porzuconego balkonu.
Aby udać się na spacer z aplikacją słuchowiskową ŁAPP POZNAŃ wystarczy mieć ze sobą smartfon z naładowaną baterią, włączoną lokalizację GPS i słuchawki. Później wystarczy już tylko sczytać dostępny na trasie spaceru kod QR, który uruchamia aplikację.
W nagrywanie słuchowisk zaangażowali się aktorzy i aktorki poznańskich scen, wśród nich: Michał Kocurek, Edyta Łukaszewska, Michał Grudziński czy Jakub Papuga.
Aplikacja została stworzona dzięki Fundacji Fonorama. Scenariusze słuchowisk napisali Maria Marcinkiewicz-Górna, Kuba Kapral, Anna Szamotuła i mooryc, a w dźwiękową całość ubrali je kompozytorzy, muzycy i artyści dźwięku – Rafał Zapała, Hubert Wińczyk, mooryc i Patryk Lichota. Podczas spaceru zabrzmią również piosenki, a nawet hejnały i marsze wojskowe.
W Audycjach Kulturalnych o aplikacji „ŁAPP POZNAŃ” rozmawialiśmy z Kubą Kapralem i Hubert Wińczykiem z Fundacji Fonorama.
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.
Dzisiaj będziemy rozmawiać o aplikacji. Zdarza się, że rozmawiamy o książkach, widowiskach i spektaklach teatralnych, wystawach, filmach.
Tych sposobów, żeby wyrażać sztukę i kulturę jest naprawdę wiele.
Aplikacje nie zdarzają się często, tym bardziej cieszę się, że dzisiaj o takiej propozycji będziemy mogli porozmawiać.
Cieszę się tym bardziej, dlatego że jeszcze zanim rozpoczęliśmy nagrywanie, razem z moimi dzisiejszymi gośćmi doszliśmy do wniosku,
że ta aplikacja to nie jest coś, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka turystycznego.
Wręcz przeciwnie. Ona ten aspekt kulturalny ma w sobie bardzo duży, również ze względu na twórców.
Ta aplikacja nazywa się Ułap Poznań. Konkretnie będziemy rozmawiali o jej wariancie jeżyckim, bo to ten jest teraz dostępny,
a będą o nim mówić twórcy tejże aplikacji, czyli Kuba Kapral, prezes fundacji Fonorama,
przedstawiciel pionu literacko-reżyserskiego, a także Hubert Wińczyk, wiceprezes fundacji i przedstawiciel pionu muzyczno-dźwiękowego.
Panowie, bardzo miło mi jest Was gościć w audycjach kulturalnych. Cieszę się, że przyjęliście zaproszenie.
Dziękujemy. Mówimy dzień dobry lub dobry wieczór, w zależności od tego, o jakiej godzinie będą nas słuchacze słuchać.
Może zacznijmy właśnie od tego rozróżnienia kulturalno-turystycznego. W tej aplikacji wydaje mi się, że to się bardzo fajnie przenika,
ale czy ta aplikacja została stworzona po to, żeby turyści mogli lepiej poznać Poznań?
Aplikacja Ułap Poznań to jest prosta, webowa aplikacja, która zaprasza odbiorców do odbycia spaceru słuchowiskowego.
To znaczy po zeskanowaniu kodu QR w punkcie startowym na Jeżycach lub w centrum Poznania, bo mamy w tej chwili dwa takie spacery dla dzielnicy Jeżyca i dla centrum Poznania.
Po zeskanowaniu kodu w przeglądarce odpala nam się aplikacja, która pozwala odbyć spacer.
Jesteśmy narracją prowadzeni z punktu do punktu i w kolejnych punktach odpalają nam się kolejne opowiastki, mikrosłuchowiska.
I w każdym z tych spacerów mamy do czynienia z 16 mikrosłuchowiskami, które składają się na konkretne spacery słuchowiskowe.
Bardzo się cieszę, że użyłeś dwóch słów. To są mikrosłuchowiska i opowiastki.
Chyba rzeczywiście warto te opowieści dźwiękowe w ten sposób nazywać, dlatego że to nie są takie frazy czy teksty,
do jakich jesteśmy przyzwyczajeni z różnych audioguidów, audioprzewodników, gdzie lektor opowiada nam w którym roku, co się działo.
Ja bym to nazwała takimi nawet trochę gawędami na temat miejsc na Jeżycach.
A to są miejsca i typowe i nietypowe, bo o ile rynek jeżycki wydaje się takim sercem całej dzielnicy,
no to są tam też mniej oczywiste punkty, takie, które pewnie bardziej są znane mieszkańcom Poznaniakom, osobom z nimi związanymi.
Skąd dobór lokalizacji, które pojawiły się w aplikacji Łap Poznań?
Chcieliśmy pokazać jeżyce od bardzo różnych stron, stąd wybór oczywistych miejsc, takich jak Rynek Jeżycki,
czy Zajezdnia Nagajowej, czy Muzeum Iłakowiczówny Stary Zoo, ale też bardzo zapuszczony i zapomniany zaułek
i rzeźby, które są gdzieś poukrywane w fasadach i są mniej rozpoznawalne, mniej popularne.
I dlatego wybieraliśmy taki miks miejsc bardzo znanych, czy charakterystycznych dla Jeżyc i takich mniej znanych,
a to wszystko ogryźliśmy językiem z jednej strony bardzo literackim, bo te opowieści są opowieściami faktycznie słuchowiskowymi,
a z drugiej chcieliśmy je też pokazywać, czy usłyszalniać.
To znaczy nasz pion dźwiękowy zajmował się tym, żeby to były faktycznie też opowieści dźwiękowe.
Na pierwszym etapie produkcji spaceru takiego my sobie robimy nasz spacer,
że spotykamy się w naszym gronie fonoramy siedmioosobowym, jak nam się uda w siedem osób spotkać.
I tak sobie przeszliśmy przez Jeżycę i to zarówno ma być trasa ciekawa, realna, jeżeli chodzi o taki czas przejścia,
który mniej więcej jest taki jak średnio spektakl teatralny, czy film pełnometrażowy,
bo mniej więcej tyle trwa taki spacer i sięgamy po miejsca, które są ciekawe,
które są zarówno znane, jak i nie, które nas inspirują.
Ale potem są pewne korekty, bo albo modyfikujemy trochę trasę,
albo ktoś właśnie z działu literackiego stwierdza, że nie, ten budynek mnie nie inspiruje,
bardziej to mnie inspiruje.
W sumie znamy, że okej, to robimy słowkisko o tym.
Tak wskoczył budynek ZUS-u do naszej opowieści na Jeżycach.
Zresztą bardzo ciekawy, jak się okazało.
Była tam kiedyś antena do zagłuszania wolnej Europy.
To też uwzględniśmy w tych opowieściach.
Oprócz samej opowieści o ZUS-ie jako zjawisku.
Obaj w swoich wypowiedziach użyliście nawiązania do formuły spektaklu teatralnego.
I to wydaje się tym bardziej na miejscu, dlatego że w tworzenie tej aplikacji
zaangażowali się aktorzy poznańskich scen, to znaczy Teatru Nowego i Teatru Polskiego.
No a taką główną postacią, pozwolę sobie go wyróżnić,
bo on staje się niejako przewodnikiem, narratorem tej historii,
jest Michał Kocurek, aktor Teatru Nowego w Poznaniu,
który właśnie wiedzie nas przez te jeżyckie załuki.
Czy aktorzy, do których zwróciliście się z taką propozycją, zgodzili się od razu?
Tak, zdecydowanie mamy dobry kontakt ze środowiskiem aktorskim w Poznaniu.
I na szczęście mamy tu dużo niewyeksploatowanych jeszcze przez reklamę i seriale głosów,
dzięki czemu mamy takie zagłębie fajnych, aktorskich i ciekawych głosów.
I dobieraliśmy też te głosy do konkretnych opowieści.
To w słowisku jest oczywista strategia, że ponieważ rysujemy opowieść głosem,
w dużej mierze aktora lub aktorki, to te głosy muszą pasować do opowieści lub być jej uzupełnieniem.
Ale to zapraszamy osoby, które mają taki szeroki wakans możliwości,
bo bywa tak, że w kilku mikrosłuchowiskach bardzo różne role grają na przykład ci sami aktorzy,
więc mają okazję wyżyć aktorsko w skrajnie różnych rolach.
Tak, jeżeli aktor lub aktorka jest faktycznie zwierzęciem wymowy,
to potrafi nam w kilku słuchowiskach zupełnie różne postaci usłuchalnić, usłuszelnić
i to się faktycznie sprawdza.
Mamy też takie współprace, które od lat trwają z niektórymi aktorami i aktorkami.
Rozmawiamy o dźwiękach.
Opowiadacie, że słuchowiska, które zostały zawarte w aplikacji,
dają szansę, żeby wyżyć się artystycznie aktorom i twórcom.
Natomiast dźwięków możemy znaleźć tam więcej.
Również takie, powiedziałabym, odrobinę nietypowe, takie jak hejnały czy marsze.
To znaczy dla mnie jest to sygnał, że to są bardzo urozmaicone propozycje.
Nasze przedsięwzięcie, forma, poprzez nasze działania chcemy pielęgnować i propagować słuchowisko jako zjawisko faktycznie audialne.
To znaczy, że dźwięk nie jest tam tylko służebny wobec samej opowieści, narracji fabularnej,
ale że jest równoprawnym komponentem słuchowiska i dlatego te opowieści są faktycznie mocno dźwiękowe
i staraliśmy się, żeby jak najwięcej z tych historii działał się też w warstwie dźwiękowej.
Dlatego mamy bardziej rozbudowany dział dźwiękowo-muzyczny niż literacki.
To jest bardzo ciekawe, również dlatego, że ja myślałam o tym już od jakiegoś czasu,
że słuchowisko, jako użyję brzydkiego słowa format, trochę nam wymiera.
To znaczy on się częściej pojawia jako nietypowy projekt, jako jakiś taki niecodzienny pomysł na przekazanie jakiejś idei,
niż coś codziennego. Nie chcę odwoływać się do matysiaków, ale rzeczywiście kiedyś tych słuchowisk było dużo więcej
i one tak na stałe wplatały się w to życie codzienne i w to, do czego byliśmy po prostu przyzwyczajeni.
Z jednej strony się zgodzę z tobą, że słuchowisko w takim klasycznym ujęciu jest w odwrocie w jakimś sensie,
ale z kolei pandemia uruchomiła bardzo dużo audialnych rzeczy, które do tej pory nie były tak bardzo słyszalne w eterze,
to znaczy audiobooki i podcasty przy różnej maści, to sprawia, że słuchalność kultury też ciągle jest dosyć duża,
a my mamy nadzieję, że uda nam się pielęgnować i upowszechniać to słuchowisko jako formułę połączenia opowieści i dźwięku
albo opowiadania dźwiękiem. Bo sam audiobook to zazwyczaj jest po prostu czytana przez aktora książka, podcasty,
no to są rozmowy, opowieści, a jednak słuchowisko takie jak my je pojmujemy to jest opowieść w dużej mierze dźwiękiem
i to chcemy pielęgnąć i mam wrażenie, że na to też jest przestrzeń, ponieważ kultury przesyconej obrazami
i kulturze, która w takiej ikonosferze, która nas ciągle atakuje bodźcami wizualnymi,
dbanie o te opowieści, które odbieramy uchem czy zmysłem słuchu jest po prostu istotne
i myślę, że to będzie nam jednak towarzyszyło.
Bardzo mnie to wszystko cieszy, również ze względu na moje zawodowe zainteresowania,
ale nie tylko zawodowe. Chciałam Was zapytać też o Jeżyce.
Już wcześniej z aplikacją Łap Poznań można było wędrować po centrum,
natomiast teraz przenosimy się na Jeżyce. O tej dzielnicy zawsze mówiło się sporo.
Wystarczy przywołać chociażby serię Jeżyc Jada Małgorzaty Musierowicz,
która już od kilkudziesięciu lat, trzeba to powiedzieć, właśnie w tej dzielnicy
osadza historię swoich bohaterów. Natomiast dzisiaj o Jeżycach mówi się
jako o dzielnicy artystycznej, takim trochę poznańskim Kreuzbergu.
Jeżyce są też w Poznaniu traktowane jako centrum wszechświata.
Dlaczego właśnie tam skierowaliście kroki aplikacji po centrum?
Podczas planowania kolejnej odsłony Łap Poznań dyskutowaliśmy nad różnymi opcjami,
patrzyliśmy na mapę Poznania, wykładaliśmy argumenty na stół i się trochę nawet spieraliśmy.
Ostatecznie wybraliśmy Jeżyce. Nie chcemy na Jeżycach kończyć,
chcemy kontynuować tą pracę i też eksplorować czy udźwiękawiać inne dzielnicy.
Jeżyce są najbardziej osiągalne z centrum, więc gdyby ktoś chciał,
chociaż to może być percepcyjnie ciężkie, zrobić dwa spacery jednego dnia,
ale gdyby ktoś zachęcony spacerem naszym po centrum chciał kontynuować,
to jest bardzo prosta droga na Jeżyce.
Na Jeżycach jest bardzo dużo inspirujących zarówno budynków, miejsc, zaułówów i historii,
o których chcieliśmy opowiedzieć i to takich, które są w dobrych odległościach między sobą,
żeby można było taki spacer poprowadzić.
Że można po prostu z jednego miejsca ciekawego dla nas do drugiego w ciągu powiedzmy dwóch,
maks trzech minut i kolejny taki przystanek na spacerze postawić,
a to przejście nasz narrator i nasza muzyka poprowadzi.
My mieliśmy duży dylemat przy stawianiu drugiej aplikacji,
ponieważ aplikowaliśmy o trochę większe sumy i chcieliśmy zrobić w tym roku,
oprócz Jeżyc, Wilde, Łazarz i być może Rataje,
mieliśmy naprawdę szerokie plany i mamy te plany wciąż.
Niestety pieniędzy starczyło na jedną rzecz,
więc ten dylemat był długi i faktycznie intensywny, rozmowy się toczyły.
Wybraliśmy w tym roku Jeżycę, ale już są plany na Łazarz,
co się jakoś powoli zaczyna konkretyzować,
a tak naprawdę też dużym wyzwaniem mogą być osiedla wokół poznańskie,
takie jak na przykład Rataje albo Winogrady,
aczkolwiek też jesteśmy otwarci na to, żeby ruszczyć do innych miast
i niech te inne miasta spodziewają się, że my tam się pojawimy
z naszymi spacerami, słuchowiskami.
Ja bym sobie tego życzyła, bo uważam, że opowiadanie o miastach
i przybliżanie ich to jest świetny pomysł.
A na koniec naszego spotkania chciałam Was jeszcze zapytać
o taką jeżycką tożsamość, o to na ile ludzie,
którzy w tej okolicy mieszkają, rzeczywiście czują się z nią związani
i na ile miejsca, o których opowiadacie,
w tę tożsamościową mozaikę się wplatają,
no bo naszą rozmowę zaczęliśmy od przybliżenia miejsc,
które można znaleźć w aplikacji.
To jest właśnie zajezdnia przy Gajowej, Stare Zoo,
Stara Drukarnia, Rynek Jeżycki,
ale no historię czy opowieść porzuconego balkonu
to już pewnie znają nieliczni.
No teraz już mam nadzieję, że coraz liczniejsze grono
z odbiorców zna historię balkonu i dylematów,
które ten balkonik ma.
Nasi odbiorcy, przynajmniej przy tych premierowych,
startowych odsłuchaniach,
było trochę starszych mieszkańców Jeżyc
i już pomijając to, że im się to bardzo podobało,
to jeszcze więcej historii uruchomiły te nasze opowieści,
więc ja myślę, że to jest wielowarstwowa tak naprawdę sprawa,
ale wracając do pytania,
tak, utożsamianie się z dzielnicą na Jeżycach
jest bardzo wyraźne
i szczególnie starsze pokolenie,
oprócz tego, że pielęgnuje różne opowieści,
to czuć od nich przyjemność
przyjemność, czy jakiś rodzaj przywiązania do tego,
że akurat w tej dzielnicy mieszkają.
Wydaje mi się też, że wśród młodszego pokolenia,
czy naszych rówieśników, osób aktywnych,
niekoniecznie urodzonych na Jeżycach,
też jest jakieś takie przywiązanie
ich chęć działania w swojej okolicy.
Wydaje mi, że też młoda w miarę rada osiedla Jeżyc,
fajnie, prężnie działa.
Jeżyc nie są takim staromodnym festynem osiedlowym,
Raport powstał w wyniku rozmów z rodzicami, ekspertami oraz przedstawicielami sektora kultury. Pozwoliły one stworzyć wielowymiarowy obraz pokazujący, jakich aktywności dla swoich dzieci szukają rodzice, jakie są ich oczekiwania i potrzeby, a także co hamuje ich przed uczestnictwem. O raporcie „Dziecko i sztuka” opowiada Agnieszka Karp-Szymańska. Raport przybliża sposoby uczestnictwa… Czytaj dalej o Dziecko i sztuka – badanie praktyk i rekomendacje dla kadr kultury
Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze. Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”… Czytaj dalej o „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać. Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach… Czytaj dalej o „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych
Dwadzieścia pięć lat od pierwszego wydania, na polskim rynku wydawniczym pojawiło się pierwsze tłumaczenie jednej z najważniejszych teorii amerykańskiego socjologa, Howarda S. Beckera. „Światy sztuki” są próbą spojrzenia na proces powstawania dzieła, będącego wypadkową pracy wielu zaangażowanych osób. Sztuka w ujęciu Beckera staje się efektem zbiorowej pracy, a nie jedynie indywidualnego… Czytaj dalej o „Światy sztuki” Howarda S. Beckera
Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz… Czytaj dalej o Małe Eufonie – wielkie przeżycia
Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne… Czytaj dalej o Zakończenia Wspólne
