WEBVTT 1 00:00:01.390 --> 00:00:05.090 Audycje kulturalne. W dobrym tonie. 2 00:00:05.470 --> 00:00:12.750 To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant. 3 00:00:13.130 --> 00:00:21.010 Przypuszczam, że gdybyśmy usłyszeli takie pytanie lub prośbę, żeby wskazać polski film, który jest dla nas najważniejszy, 4 00:00:21.170 --> 00:00:26.650 który z jakiegoś powodu uznajemy być może za najwybitniejszy, każdy z nas udzieliłby innej odpowiedzi. 5 00:00:26.830 --> 00:00:30.070 Może tytuły by się powtarzały, ale na pewno nie uzasadnienia. 6 00:00:30.070 --> 00:00:37.670 Można wybierać i szukać filmów najlepszych. Można szukać tych, które najbardziej zapadły w zbiorowie pamięci. 7 00:00:37.830 --> 00:00:44.470 Można szukać przełomowych lub takich, które pod kątem technologicznym wywarły duży wpływ na rodzimą kinematografię. 8 00:00:44.790 --> 00:00:49.850 Powodów, żeby stworzyć listę polskiego dziedzictwa filmowego na pewno jest sporo. 9 00:00:49.970 --> 00:00:55.650 Wątpię, żebym wymieniła chociaż część, dlatego bardzo cieszę się, że zaproszenie do audycji kulturalnych przyjął 10 00:00:55.650 --> 00:01:00.030 dyrektor Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualnego, pan Tomasz Kolonkiewicz. 11 00:01:00.070 --> 00:01:01.150 Witam w audycjach kulturalnych. 12 00:01:01.350 --> 00:01:01.690 Dzień dobry. 13 00:01:01.890 --> 00:01:07.110 Pierwsze pytanie postanowiłam zadać trochę prowokacyjnie, choć oczywiście nie chciałabym, żeby pan tak to pytanie odebrał. 14 00:01:07.370 --> 00:01:12.010 Ale czy listę polskiego dziedzictwa filmowego możemy nazywać rankingiem? 15 00:01:12.270 --> 00:01:19.110 Nie. Nie możemy. To jest bardzo zasadne pytanie, dlatego że bardzo często nas takim rankingiem jest mylona. 16 00:01:19.110 --> 00:01:25.870 W ubiegłym roku takich rankingów pojawiało się wiele. Mieliśmy okrągłą rocznicę, narodzin, kinematografii. 17 00:01:26.610 --> 00:01:30.410 Warto pamiętać, że te rankingi bardzo często robione są z bardzo różnych perspektyw. 18 00:01:30.570 --> 00:01:37.810 Myśmy od takiej rankingowości starali się uciekać i przyjąć perspektywę naszą, to znaczy perspektywa archiwum filmowego. 19 00:01:37.930 --> 00:01:41.050 To jest nieco inna perspektywa niż perspektywa filmoznawcza. 20 00:01:41.050 --> 00:01:50.010 Nieco inna perspektywa niż perspektywa takich, nazwijmy to, popularnościowa takich filmów jak gdyby najbardziej lubianych po prostu. 21 00:01:50.770 --> 00:01:59.530 I ona wynika troszeczkę też z tego, że w Polsce nauka o filmie, to znaczy te nierówności, te braki punktów styku między tymi trzema optykami 22 00:01:59.530 --> 00:02:07.290 wynikają z tego, że w Polsce nauka o filmie, taka teoretyczna nauka o filmie można powiedzieć poszła trzema torami. 23 00:02:07.290 --> 00:02:11.130 Pierwszy tor to takie sztywne filmoznawstwo akademickie. 24 00:02:11.270 --> 00:02:14.050 Ono wyrasta w Polsce z tradycji literaturoznawczych. 25 00:02:14.190 --> 00:02:24.350 W związku z tym bardzo mocno koncentruję się na recepcji dzieła, na teorii filmu, na analizowaniu języka filmowego, na analizie samego dzieła. 26 00:02:24.970 --> 00:02:32.810 Z drugiej strony mamy tak zwaną perspektywę production studies, czegoś takiego, co w Polsce w łódzkiej szkole filmowej zaszczepiał Edward Zaiczek, 27 00:02:32.810 --> 00:02:39.010 kultowy kierownik produkcji, który prezentował taką refleksję nad filmem od strony tego, jak on powstaje. 28 00:02:39.450 --> 00:02:48.310 To znaczy studiów właśnie nad produkcją filmową tego, jak powstaje dzieło filmowe, jak działa ekipa filmowa, też na planie i w czasie postprodukcji. 29 00:02:48.810 --> 00:02:55.950 A trzecia perspektywa to jest właśnie perspektywa archiwum, która dodaje do tych dwóch jeszcze perspektywę nośnika i ewolucji formy filmowej. 30 00:02:55.950 --> 00:03:02.730 Dopiero tak naprawdę z połączenia trzech motyw powstaje kapitan planeta, to znaczy to, jak możemy całościowo patrzeć na film. 31 00:03:02.910 --> 00:03:10.210 I nasza lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego właśnie starała się coś takiego zrobić, to znaczy uwzględnić bardzo różne perspektywy, bardzo różne optyki, 32 00:03:10.910 --> 00:03:14.130 także to, jakie znaczenie miały filmy w danym momencie. 33 00:03:14.370 --> 00:03:25.250 Można oczywiście kłócić się z bardzo wieloma pozycjami na tej liście, natomiast głównie te zastrzeżenia i te kłótnie wynikają właśnie z braku zrozumienia metodologii doboru filmów do tej selekcji. 34 00:03:25.250 --> 00:03:33.410 Kłótnie to jest bardzo duże słowo. Ja chciałam zacząć trochę lżej, dlatego że mam wrażenie, że lista na pewno zachęca do dyskusji. 35 00:03:33.510 --> 00:03:39.010 Pamiętam, że ja takie dyskusje też prowadziłam, to jest a propos tego, że lista nie jest rankingiem. 36 00:03:39.510 --> 00:03:46.070 Filmy, które na tej liście się do tej pory znalazły, można wyświetlać na stronie alfabetycznie albo chronologicznie, nie numerami w rankingu. 37 00:03:46.470 --> 00:03:55.230 Jeżeli wybierzemy opcję alfabetycznie, to pierwszy film na tej liście, który się pojawia, to jest Akademia Pana Kleksa z 1983 w reżyserii Krzysztofa Gradowska. 38 00:03:55.730 --> 00:04:03.770 I to jest trochę tak, że zaczynając rozważać to w kategorii arcydzieła, no bo tak, zwykliśmy myśleć o tego typu listach, mieliśmy wątpliwości. 39 00:04:03.890 --> 00:04:10.270 Natomiast jeżeli zaczęliśmy rozmawiać o takim doświadczeniu, głównie dziecięcym, młodzieżowym, także o momencie, kiedy film powstawał, 40 00:04:10.510 --> 00:04:14.590 to okazało się, że to, że ten film znalazł się na liście jest czymś absolutnie oczywistym. 41 00:04:14.590 --> 00:04:28.490 No dokładnie tak. To jest film, który jest emanacją konkretnego gatunku. Filmu dziecięcego, czy młodzieżowego raczej. Dzisiaj powiedzieliśmy, że to jest film być może nawet dla young adults, osób wchodzących już powoli w dorosłe życie. 42 00:04:28.490 --> 00:04:38.890 Jest to film, który nie ukrywajmy też straumatyzował całe pokolenie Polaków i Polek. Ja jako godowca akademicki robiłem sobie taki test, nazywałem to testem Akademii Pana Kleksa. 43 00:04:39.250 --> 00:04:50.250 Pytanie było takie, czy pani albo czy panu jako dziecku podobała się scena Marszu Wilkołaków? No więc zadam pani to pytanie. Czy pani się ta scena podobała? 44 00:04:50.250 --> 00:04:56.850 Ja ją pamiętam, natomiast nie bałam się jej tak bardzo, jak sceny, w której golasz Filip goli choinkę. To była moja trauma. 45 00:04:57.230 --> 00:05:02.170 No właśnie, ale czy z tego lęku, czy z tego przerażenia czerpała pani coś przyjemnego jednak? 46 00:05:02.570 --> 00:05:10.670 W moim przypadku jest trudniej, bo ta scena, o której powiedziałam, jest na sam koniec i przyznam, że moi rodzice nagrali mi ten film na wideo, kasując ostatnią scenę. I tak mnie uratowali. 47 00:05:11.550 --> 00:05:18.430 Odpowiedź na to pytanie, ja je zadawałem studentom i studentkom, z którymi miałem zajęcia o kinie gatunkowym. 48 00:05:18.430 --> 00:05:30.730 To był test na to, czy ktoś po prostu lubi kino Grozy. Dlatego, że mimo, że to jest film dla dzieci, to on zawiera elementy kina Grozy i właśnie te elementy są pamiętane teraz przez całe pokolenie widzów i widzek w kraju. 49 00:05:30.830 --> 00:05:43.530 I to jest bardzo ciekawy test, dlatego, że po prostu jedni to lubią, drudzy tego nie lubią. I tak naprawdę to się już tworzy właśnie w okresie tym, w którym oglądaliśmy właśnie takie filmy, które niektórych straumatyzowały, a z innych zrobiły po prostu wielkich miłośników kina Grozy. 50 00:05:43.530 --> 00:05:50.170 Tak samo jest, nie wiem, z Przyjacielem Wesołego Diabła i z innymi tego rodzaju filmami dla dzieci, tak to mówię w cudzysłowie. 51 00:05:50.470 --> 00:05:57.750 Jest tak, że ten film niezaprzeczalnie jest bardzo ważnym filmem, też społecznie po prostu. 52 00:05:58.370 --> 00:06:03.990 Można się kłócić, czy to jest wybitne dzieło, czy on wytrzymuje jak gdyby porównanie z innymi filmami. 53 00:06:03.990 --> 00:06:08.370 Niemniej, jako film dziecięcy niezaprzeczalnie jest jednym z najbardziej znanych polskich filmów. 54 00:06:08.470 --> 00:06:14.630 I to także był pewnego rodzaju wyznacznik, to znaczy to, czy dany film odegrał w konkretnym momencie jakąś konkretną rolę. 55 00:06:14.770 --> 00:06:19.430 Na przykład, na liście pojawił się film, że życie ma sens, to jest film niezależny. 56 00:06:20.010 --> 00:06:23.810 Zabrakło na liście wielu wybitnych tytułów polskiej kinematografii. 57 00:06:23.890 --> 00:06:29.530 No nie będę tutaj wymieniał, lista jest naprawdę bardzo długa, dlatego, że sama lista póki co ma 70 tytułów. 58 00:06:29.530 --> 00:06:33.110 No więc siłą rzeczy wielu tych arcydzieł na niej nie ma. 59 00:06:33.350 --> 00:06:42.150 Ja kiedy, no właśnie zaczynałem kursy akademickie z historii filmu, wysłałem studentom wtedy taką listę takich filmów, które warto, żeby znali polskich filmów. 60 00:06:42.210 --> 00:06:46.110 Mówię tylko o polskich filmach fabularnych, tylko o polskich filmach fabularnych powojennych. 61 00:06:46.210 --> 00:06:52.150 Czyli mamy filmy od roku, powiedzmy, 46-47 do czasów dzisiejszych. 62 00:06:52.190 --> 00:06:57.670 Na tej liście było przyszło 150 tytułów, a to były tylko fabularne filmy od, powiedzmy, tego 45 roku. 63 00:06:57.670 --> 00:06:59.430 I nadal to nie była lista kompletna. 64 00:06:59.670 --> 00:07:04.530 Oczywiście siłą rzeczy na liście 70 filmów, gdzie są też animacje, eksperymenty, filmy krótkometrażowe, 65 00:07:04.950 --> 00:07:09.590 siłą rzeczy zabraknie wielu kultowych, bardzo ważnych arcydzieł polskiego kina. 66 00:07:09.810 --> 00:07:14.150 W każdym razie, skąd tutaj w tym zestawieniu film, że życie ma sens? 67 00:07:14.330 --> 00:07:18.030 No skoro na przykład, nie wiem, nie ma, zacznijmy od tej ziemi obiecanej Andrzeja Wajdy. 68 00:07:18.470 --> 00:07:21.190 Czy film, że życie ma sens jest lepszy niż film Andrzeja Wajdy? 69 00:07:21.270 --> 00:07:23.870 No trzeba być chyba szaleńcem, żeby uznać, że tak jest. 70 00:07:23.870 --> 00:07:26.490 Nie jest to też film na pewno ważniejszy dla polskiego kina. 71 00:07:27.170 --> 00:07:32.050 Prawdopodobnie wielu ze słuchaczy, słuchaczek nawet nie wie, że był taki film, że życie ma sens. 72 00:07:32.210 --> 00:07:36.470 Niemniej celem tej listy było pokazanie też pewnego rodzaju ewolucji polskiego kina. 73 00:07:36.690 --> 00:07:41.850 I tak się składa, że po 89 roku, kiedy w Polsce załamał się dotychczasowy system produkcyjny, 74 00:07:42.450 --> 00:07:44.850 zostaliśmy zalani też produkcjami z zachodu. 75 00:07:45.210 --> 00:07:49.530 Polska kinematografia zaczęła się dostosowywać do warunków rynkowych. 76 00:07:49.530 --> 00:07:51.890 I przeszła bardzo dużą zmianę. 77 00:07:52.090 --> 00:07:55.570 To była tak naprawdę chyba najgorsza dekada powojenna w polskim kinie, lata 90. 78 00:07:55.890 --> 00:08:00.110 Niemniej w tej dekadzie, na przełomie wieków, pojawiło się coś takiego jak film niezależny. 79 00:08:00.630 --> 00:08:02.150 I to był bardzo ważny fenomen. 80 00:08:02.250 --> 00:08:05.730 To był na tyle ważny fenomen, że nawet na Festiwalu Polskich Film Fagularnych w Gdyni 81 00:08:05.730 --> 00:08:08.270 była przyznawana nagroda za najlepszy film niezależny. 82 00:08:08.430 --> 00:08:10.710 I nie można się było dostać na te filmy, na te sale. 83 00:08:11.270 --> 00:08:14.670 Te filmy wygrywały takie festiwale jak Koszalin, takie filmy jak Gdynia. 84 00:08:14.670 --> 00:08:20.150 I to były filmy robione przez artystów właśnie niezależnych na sprzęcie VHS 85 00:08:20.150 --> 00:08:24.490 albo na jakichś takich właśnie ręcznych, jak gdyby amatorskich kamerach montowane. 86 00:08:24.650 --> 00:08:26.230 Ale one potem wchodziły normalnie do obiegu. 87 00:08:26.370 --> 00:08:28.950 I nawet wygrywały ważne międzynarodowe festiwale. 88 00:08:29.230 --> 00:08:33.290 To jest tak, że oczywiście możemy to uznawać, że to jest nieważne, 89 00:08:33.350 --> 00:08:35.690 że ważne są tylko te arcydzieła z lat 60., 70., 90 00:08:35.690 --> 00:08:38.150 a możemy jednak uznawać kinematografię za coś, co ewaluuje 91 00:08:38.150 --> 00:08:40.270 i ma też swojego pewnego rodzaju, prawda, czas. 92 00:08:40.570 --> 00:08:43.770 Tak jak trudno było udawać, że w polskim kinie nie było socrealizmu, 93 00:08:43.770 --> 00:08:48.310 mimo, że to nie był na pewno najważniejszy i najlepszy nurt artystyczny w polskim kinie, 94 00:08:48.830 --> 00:08:52.190 tak wydawało nam się, że niesłusznym by było pomijanie tak ważnego fenomenu, 95 00:08:52.230 --> 00:08:54.710 jakim było kino niezależne, z którego warto pamiętać. 96 00:08:55.190 --> 00:08:57.770 No mamy kilku twórców, którzy weszli do mainstreamu 97 00:08:58.350 --> 00:09:00.690 i do dzisiaj są ważnymi postaciami polskiego kina, 98 00:09:00.750 --> 00:09:03.450 więc troszeczkę to pokazuje jak gdyby nasze podejście. 99 00:09:03.590 --> 00:09:07.770 Tutaj ważne też było to, jaką rolę kino pełniło w danym momencie. 100 00:09:08.490 --> 00:09:11.810 Czasami tą rolę opowiadania o polskiej rzeczywistości 101 00:09:11.810 --> 00:09:15.750 przejmowali fabularzyści, no tutaj oczywiście Andrzej Wajda jest tym sztandarowym przykładem, 102 00:09:15.830 --> 00:09:18.230 a czasami przejmowali ją na przykład dokumentaliści, 103 00:09:18.310 --> 00:09:20.190 wtedy kiedy w fabule nie można było tak dużo powiedzieć. 104 00:09:20.310 --> 00:09:23.230 Tak było w przypadku czarnej serii, która jest pewnego rodzaju prefiguracją. 105 00:09:23.550 --> 00:09:27.170 Szkoły polskiej w polskim kinie, nie inaczej było w latach właśnie 90., 106 00:09:27.170 --> 00:09:31.170 gdy fabuła zupełnie prawie odpłynęła w stronę jakichś takich imitacji 107 00:09:31.170 --> 00:09:33.590 amerykańskich superprodukcji, no i dosyć nieudanych. 108 00:09:33.590 --> 00:09:38.230 A z kolei właśnie film dokumentalny prezentował to, co się rodziło w polskim społeczeństwie. 109 00:09:38.330 --> 00:09:42.990 Pokazywał biedę, pokazywał wykluczenie osób z post-PGR-owych regionów, 110 00:09:43.090 --> 00:09:47.790 pokazywał bezdomność, pokazywał alkoholizm, pokazywał też rodzące się trendy 111 00:09:47.790 --> 00:09:49.430 jak hip-hop czy jak disco polo. 112 00:09:49.530 --> 00:09:52.110 No to właśnie film dokumentalny się tym zajmował, nie fabuła. 113 00:09:52.190 --> 00:09:56.470 Więc polskie kino jest taką materią, która jest zmienna, 114 00:09:56.810 --> 00:09:58.630 która podlega redefinicjom. 115 00:09:58.770 --> 00:10:01.190 No mamy teraz taki moment też rozszczelniania tych kanonów. 116 00:10:01.190 --> 00:10:04.590 Nasza lista troszeczkę miała pokazać inną perspektywę, 117 00:10:04.690 --> 00:10:06.270 to znaczy właśnie perspektywę tej zmiany, 118 00:10:06.370 --> 00:10:07.810 ale przede wszystkim perspektywę archiwum, 119 00:10:07.910 --> 00:10:09.270 to znaczy też technologicznych zmian. 120 00:10:09.710 --> 00:10:13.650 Nie byłoby tego filmu niezależnego, gdyby nie było szeroko dostępnych 121 00:10:13.650 --> 00:10:15.310 i tanich kamer amatorskich. 122 00:10:15.830 --> 00:10:18.610 To jest tak samo, jak rodziła się francuska nowa fala. 123 00:10:18.770 --> 00:10:23.630 Też ona by nie powstała bez przenośnych magnetofonów i kamer reporterskich. 124 00:10:29.680 --> 00:10:33.500 Opowiedział Pan już trochę o tym, w jaki sposób lista była kompletowana. 125 00:10:33.840 --> 00:10:35.520 Natomiast to, co mnie zaskoczyło, 126 00:10:35.520 --> 00:10:39.280 to to, że tam pojawiają się filmy, umownie to powiem, 127 00:10:39.380 --> 00:10:40.320 nie tylko kinowe. 128 00:10:40.520 --> 00:10:43.280 Mówił Pan o dokumentach, o filmach krótkometrażowych. 129 00:10:43.620 --> 00:10:46.100 Eksperymentalne są chyba blisko tego, o czym chcę powiedzieć. 130 00:10:46.200 --> 00:10:48.580 Natomiast nie ukrywam, że mnie zaskoczył film Natalii LL. 131 00:10:48.760 --> 00:10:50.760 Dlatego, że kojarzymy jej sztukę, 132 00:10:50.820 --> 00:10:53.840 natomiast pewnie gdybyśmy mieli wymieniać osoby 133 00:10:53.840 --> 00:10:55.840 związane ze światem kinematografii, 134 00:10:55.980 --> 00:10:58.220 ona niekoniecznie byłaby pierwszym wyborem. 135 00:10:58.340 --> 00:11:01.100 Natomiast rozumiem, że sztuka konsumpcyjna 136 00:11:01.100 --> 00:11:03.600 to jest coś, co po prostu w owym czasie, 137 00:11:03.760 --> 00:11:05.840 ale do dzisiaj budzi emocje 138 00:11:05.840 --> 00:11:08.760 i chyba można powiedzieć, że było czymś przełomowym. 139 00:11:08.860 --> 00:11:12.060 Oczywiście jest tak, że artyści wizualni też są zawodowymi artystami, 140 00:11:12.280 --> 00:11:15.200 może nie filmowcami, ale rzeczywiście właśnie twórcami audiowizualnymi. 141 00:11:15.200 --> 00:11:19.740 W Polsce wideoart rodził się tak naprawdę w łódzkiej szkole filmowej, 142 00:11:19.980 --> 00:11:21.500 gdzie działał warsztat formy filmowej, 143 00:11:21.680 --> 00:11:24.140 gdzie działali tacy twórcy jak Józef Robakowski, 144 00:11:24.260 --> 00:11:28.080 też obecny na naszej liście jak Kwiek i wielu innych. 145 00:11:28.360 --> 00:11:31.100 Lenczewski należał do warsztatu formy filmowej. 146 00:11:31.180 --> 00:11:32.300 Oni bardzo mocno eksperymentowali, 147 00:11:32.380 --> 00:11:34.620 tworzyli można powiedzieć pierwszy wideoarty, 148 00:11:35.000 --> 00:11:36.460 tak jak działania dokamerowe, 149 00:11:36.720 --> 00:11:38.340 duetu Kwiekulik i tak dalej, i tak dalej. 150 00:11:38.660 --> 00:11:41.080 To jest też dziedzictwo audiowizualne, 151 00:11:41.120 --> 00:11:43.480 mimo że prezentowane w galeriach, a nie w kinach. 152 00:11:43.480 --> 00:11:46.360 Mamy trochę takich filmów, tak jak film Wilhelma Sasnala, 153 00:11:46.420 --> 00:11:49.360 Concord właśnie, tak jak filmy z okna Józefa Robakowskiego, 154 00:11:49.520 --> 00:11:53.120 czy chociażby właśnie ta szuka konsumpcyjnia Natalii Lach-Lachowicz. 155 00:11:53.420 --> 00:11:55.280 To są filmy, które są bardzo istotne 156 00:11:55.280 --> 00:11:57.680 z punktu widzenia kultury audiowizualnej w Polsce. 157 00:11:57.780 --> 00:12:00.960 Myśmy właśnie chcieli troszeczkę też uniknąć tego takiego zamykania się 158 00:12:00.960 --> 00:12:05.140 tylko do kinematografii, tylko chcieliśmy pokazać szersze perspektywy. 159 00:12:05.280 --> 00:12:08.180 My się nazywamy Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny 160 00:12:08.180 --> 00:12:10.440 i ta audiowizualność ma bardzo różne objawy. 161 00:12:10.500 --> 00:12:13.400 Wiemy o tym dzisiaj chociażby w momencie bardzo dużej zmiany tego, 162 00:12:13.480 --> 00:12:16.160 jak prezentowane jest kino, jak odbierane jest kino, 163 00:12:16.240 --> 00:12:18.700 kinematografia czy film właśnie szerzej, 164 00:12:18.760 --> 00:12:22.040 bo przestaje to już być wyłącznie domeną kina od jakiegoś czasu. 165 00:12:22.200 --> 00:12:23.960 W każdym razie ta twórczość audiowizualna 166 00:12:23.960 --> 00:12:26.960 jest znacznie szersza niż nam się może wydawać. 167 00:12:27.060 --> 00:12:28.220 Różnie na świecie to bywało. 168 00:12:28.320 --> 00:12:30.000 Na przykład na świecie często było tak, 169 00:12:30.160 --> 00:12:33.800 że właśnie artyści wizualni pracowali na tak zwanych wąskich formatach, 170 00:12:33.880 --> 00:12:35.600 to znaczy na taśmach wąskich, 171 00:12:35.700 --> 00:12:38.620 takich jak 8 mm, super 8 mm, 16 mm, 172 00:12:38.620 --> 00:12:41.440 czyli taśma u nas głównie z reportażem, 173 00:12:41.540 --> 00:12:43.000 z filmem dokumentalnym kojarzona. 174 00:12:43.490 --> 00:12:46.600 U nas stosunkowo mało było tego rodzaju praktyk, 175 00:12:46.680 --> 00:12:48.700 niemniej w którymś momencie rzeczywiście wykształcił się, 176 00:12:48.780 --> 00:12:50.620 wykształciła się ta sztuka właśnie wideo, wideoart, 177 00:12:51.200 --> 00:12:53.540 który miał bardzo ważną rolę, 178 00:12:53.600 --> 00:12:56.360 jeżeli chodzi o pole sztuki współczesnej, 179 00:12:56.820 --> 00:12:59.800 a te pola są w pewnym sensie polami trochę pokrewnymi. 180 00:12:59.920 --> 00:13:02.780 One się wzajemnie też inspirują, przenikają. 181 00:13:03.180 --> 00:13:05.900 Mamy takich twórców, którzy działają i na jednym, i na drugim polu. 182 00:13:05.900 --> 00:13:09.120 Chociażby właśnie przywołany Wilhelm Sasnal jest takim twórcą, 183 00:13:09.200 --> 00:13:11.280 ale to jest oczywiście nie tylko w Polsce, 184 00:13:11.540 --> 00:13:14.120 ale na świecie obecny trend, że mamy te same nazwiska, 185 00:13:14.280 --> 00:13:16.300 możemy spotkać się na festiwalu w Cannes 186 00:13:16.300 --> 00:13:19.820 i na Biennale Sztuki w Wenecji. 187 00:13:19.920 --> 00:13:22.020 To znaczy nie na festiwalu właśnie filmowym w Wenecji, 188 00:13:22.080 --> 00:13:23.840 tylko właśnie na Biennale Sztuki Współczesnej. 189 00:13:23.840 --> 00:13:26.200 Są tacy twórcy, nie wiem, jak Steve McQueen chociażby, prawda, 190 00:13:26.860 --> 00:13:27.620 albo Vera Szakul, 191 00:13:27.980 --> 00:13:30.640 którzy tworzą zarówno do obiegu galeryjnego, 192 00:13:30.720 --> 00:13:32.580 jak i w obiegu kinowym. 193 00:13:32.680 --> 00:13:33.840 No nie inaczej jest w Polsce. 194 00:13:33.940 --> 00:13:35.420 Myśmy chcieli uwzględnić tą twórczość, 195 00:13:35.420 --> 00:13:37.520 dlatego, że ona też jest pewnego rodzaju emanacją 196 00:13:39.160 --> 00:13:40.080 twórczości audiowizualnej 197 00:13:40.080 --> 00:13:43.320 oraz ma bardzo z naszej perspektywy, 198 00:13:43.320 --> 00:13:45.780 bardzo ciekawa jest ta materia prezentacji tej sztuki. 199 00:13:45.900 --> 00:13:47.740 To znaczy na przykład w przypadku filmu Concord 200 00:13:47.740 --> 00:13:49.540 Wilhelma Sasnala, który się tutaj pojawił, 201 00:13:49.680 --> 00:13:52.260 to jest taki film, który myśmy specjalnie uwzględnili 202 00:13:52.260 --> 00:13:53.880 w tym rankingu, dlatego, że to jest 203 00:13:53.880 --> 00:13:55.660 no właśnie nie tylko film, 204 00:13:55.780 --> 00:13:58.240 to jest instalacja audiowizualna, 205 00:13:58.400 --> 00:13:59.840 podczas której taśma 206 00:13:59.840 --> 00:14:04.980 nakręcona przez Sasnala ósemką z pokładu samolotu Concord, 207 00:14:05.080 --> 00:14:07.280 to był ostatni lot samolotu Concord, 208 00:14:07.740 --> 00:14:12.180 on wyświetlany w galerii przechodzi przez projektor, 209 00:14:12.260 --> 00:14:15.200 w którym zainstalowany jest taki papier ścierny, 210 00:14:15.300 --> 00:14:16.660 który ściera taśmę. 211 00:14:16.660 --> 00:14:18.720 To znaczy podczas projekcji 212 00:14:18.720 --> 00:14:20.860 ten film ulega destrukcji. 213 00:14:21.120 --> 00:14:22.800 Po prostu taśma się ściera 214 00:14:22.800 --> 00:14:24.420 i przestaje być widoczna. 215 00:14:24.600 --> 00:14:26.180 Taki symboliczne pożegnanie właśnie 216 00:14:26.180 --> 00:14:28.560 z tą ideą tego samolotu Concord, 217 00:14:28.680 --> 00:14:30.580 który właśnie w niesamowitym tempie 218 00:14:30.580 --> 00:14:32.340 oblecieć bardzo duże 219 00:14:32.340 --> 00:14:33.900 kawałki ziemi. 220 00:14:34.240 --> 00:14:35.980 Dla nas ciekawe jest to, no właśnie, 221 00:14:36.160 --> 00:14:38.120 jak z perspektywy archiwum 222 00:14:38.120 --> 00:14:40.340 konserwować, zachowywać 223 00:14:40.340 --> 00:14:42.500 dzieło, które ma ulec zniszczeniu 224 00:14:42.500 --> 00:14:43.480 podczas prezentacji. 225 00:14:43.580 --> 00:14:45.280 Trzeba tworzyć specjalne raporty 226 00:14:45.280 --> 00:14:46.200 iteracji z tego właśnie, 227 00:14:46.260 --> 00:14:47.260 jak to ma być wyświetlane. 228 00:14:47.920 --> 00:14:50.380 Kompletuje się sprzęt z epoki. 229 00:14:50.840 --> 00:14:52.900 Robi się kolejne printy właśnie tego dzieła, 230 00:14:52.960 --> 00:14:54.780 żeby móc je kolejny raz zaprezentować. 231 00:14:54.840 --> 00:14:56.120 Natomiast z perspektywy archiwalnej 232 00:14:56.120 --> 00:14:58.380 to jest niesłychanie ciekawy przypadek. 233 00:14:58.480 --> 00:14:59.740 Taki przypadek, który właśnie wpada 234 00:14:59.740 --> 00:15:00.300 w takie pole. 235 00:15:01.040 --> 00:15:03.060 Trochę trudno zagospodarować. 236 00:15:03.420 --> 00:15:05.180 Mieliśmy w stosunku do kilku filmów 237 00:15:05.180 --> 00:15:06.460 takie pytania, ale tego filmu nie ma 238 00:15:06.460 --> 00:15:08.560 na Filmwebie albo na innym jakimś tam portalu. 239 00:15:09.160 --> 00:15:10.100 Czasami nie ma. 240 00:15:10.280 --> 00:15:11.000 To nie znaczy, że coś, 241 00:15:11.000 --> 00:15:12.460 czegoś nie ma w internecie 242 00:15:12.460 --> 00:15:13.520 albo czegoś nie można kliknąć 243 00:15:13.520 --> 00:15:14.140 na jakimś portalu, 244 00:15:14.200 --> 00:15:14.780 to jeszcze nie znaczy, 245 00:15:14.780 --> 00:15:15.540 że to nie istnieje. 246 00:15:15.720 --> 00:15:16.820 Warto podkreślać, 247 00:15:16.900 --> 00:15:18.880 ale to jest świetny wstęp 248 00:15:18.880 --> 00:15:19.840 do kolejnego pytania, 249 00:15:19.980 --> 00:15:20.960 które chciałam zadać. 250 00:15:21.040 --> 00:15:22.400 Mianowicie chodzi mi o dostępność. 251 00:15:22.560 --> 00:15:25.340 Ja rozumiem, że udostępnianie filmów 252 00:15:25.340 --> 00:15:26.580 i możliwość dotarcia do nich 253 00:15:26.580 --> 00:15:28.380 to często jest skomplikowana sprawa, 254 00:15:28.560 --> 00:15:30.080 ale czy właśnie filmy, 255 00:15:30.140 --> 00:15:32.360 które znajdują się na tej liście dziedzictwa 256 00:15:32.360 --> 00:15:34.020 stworzonej przez Filmotekę Narodową 257 00:15:34.020 --> 00:15:35.200 Instytutu Audio-Wizualny 258 00:15:35.200 --> 00:15:37.280 to są filmy, które my jako odbiorcy kina, 259 00:15:37.360 --> 00:15:38.980 być może jego miłośnicy i miłośniczki 260 00:15:38.980 --> 00:15:40.580 mamy szansę obejrzeć. 261 00:15:40.660 --> 00:15:42.640 Wydaje mi się, że taką furtką dla wielu osób, 262 00:15:42.740 --> 00:15:43.940 które interesują się kinem 263 00:15:43.940 --> 00:15:46.420 są festiwale, są przeglądy. 264 00:15:46.600 --> 00:15:48.620 Jeżeli chodzi o to, powiedziałabym, 265 00:15:48.780 --> 00:15:49.420 starsze kino, 266 00:15:49.420 --> 00:15:51.400 to pewnie iluzjon jest takim miejscem, 267 00:15:51.540 --> 00:15:52.300 które pozwala się 268 00:15:52.300 --> 00:15:53.740 z wieloma tytułami zapoznać. 269 00:15:54.660 --> 00:15:55.440 Skonfrontowałam się z tym, 270 00:15:55.560 --> 00:15:57.160 że są tu filmy, których nie znam, 271 00:15:57.260 --> 00:15:57.920 których nie widziałam. 272 00:15:58.040 --> 00:15:59.240 No teraz trochę się rozgrzeszam 273 00:15:59.240 --> 00:16:00.540 za to, że nie widziałam Concorda, 274 00:16:00.620 --> 00:16:01.800 bo domyślam się, 275 00:16:01.840 --> 00:16:03.140 że to nie lada sztuka, 276 00:16:03.460 --> 00:16:04.700 ale gdzie szukać po prostu? 277 00:16:04.900 --> 00:16:05.900 Część z tych filmów 278 00:16:05.900 --> 00:16:08.080 jest dostępna online. 279 00:16:08.400 --> 00:16:08.640 Oczywiście. 280 00:16:08.880 --> 00:16:09.620 Są takie portale, 281 00:16:09.760 --> 00:16:11.400 jak nasz portal Ninateka, 282 00:16:11.400 --> 00:16:14.040 jest portal 35mm online 283 00:16:14.040 --> 00:16:15.460 prowadzony przez wytwórnię 284 00:16:15.460 --> 00:16:16.780 na Chełmskiej. 285 00:16:17.340 --> 00:16:18.920 Jest oczywiście cały szereg 286 00:16:18.920 --> 00:16:20.020 komercyjnych platform 287 00:16:20.020 --> 00:16:20.400 streamingowych. 288 00:16:21.260 --> 00:16:22.800 Niemniej mówimy tutaj 289 00:16:22.800 --> 00:16:24.000 o materii kina, 290 00:16:24.180 --> 00:16:25.100 więc to jest też tak, 291 00:16:25.120 --> 00:16:27.000 że my preferujemy oglądanie 292 00:16:27.000 --> 00:16:27.780 tych filmów 293 00:16:27.780 --> 00:16:29.400 z natywnych nośników 294 00:16:29.400 --> 00:16:30.640 w tym miejscu, 295 00:16:30.680 --> 00:16:31.940 do którego zostały stworzone. 296 00:16:32.040 --> 00:16:32.800 To jest troszeczkę tak, 297 00:16:32.860 --> 00:16:34.620 jak możemy zapoznać się 298 00:16:34.620 --> 00:16:35.840 teraz już bardzo dokładnie 299 00:16:35.840 --> 00:16:37.900 z całą historią sztuki, 300 00:16:38.040 --> 00:16:39.620 z historią właśnie filmu, 301 00:16:39.620 --> 00:16:40.660 w ogóle nie wychodząc z domu, 302 00:16:40.780 --> 00:16:42.020 korzystając z internetu. 303 00:16:42.080 --> 00:16:42.560 To jest oczywiście 304 00:16:42.560 --> 00:16:43.560 bardzo demokratyczne 305 00:16:43.560 --> 00:16:44.400 takie narzędzie 306 00:16:44.400 --> 00:16:45.700 i bardzo ciekawe. 307 00:16:45.820 --> 00:16:46.820 Niemniej zawsze sobie 308 00:16:46.820 --> 00:16:47.780 przypominam w tym momencie 309 00:16:47.780 --> 00:16:49.180 taką scenę z takiego filmu, 310 00:16:49.260 --> 00:16:49.940 który wcale nie jest 311 00:16:49.940 --> 00:16:51.200 żadnym kanonicznym filmem 312 00:16:51.200 --> 00:16:52.260 ani wielkim arcydziełem. 313 00:16:52.320 --> 00:16:53.340 Niemniej ma bardzo ciekawy 314 00:16:53.340 --> 00:16:54.380 jeden cytat filmowy. 315 00:16:54.460 --> 00:16:55.580 To jest film 316 00:16:55.580 --> 00:16:56.020 pod tytułem 317 00:16:56.020 --> 00:16:56.860 Good Will Hunting, 318 00:16:57.180 --> 00:16:58.720 czyli buntownik z wyboru. 319 00:16:59.440 --> 00:17:00.280 I tam pojawia się 320 00:17:00.280 --> 00:17:00.860 taka kwestia, 321 00:17:00.920 --> 00:17:01.860 że na pewno wiesz, 322 00:17:01.860 --> 00:17:02.320 jak wygląda 323 00:17:02.320 --> 00:17:03.220 kaplica sekstyńska, 324 00:17:03.340 --> 00:17:05.000 niemniej nigdy nie stałeś 325 00:17:05.000 --> 00:17:05.880 w tym budynku, 326 00:17:05.940 --> 00:17:06.800 nie patrzyłeś w górę 327 00:17:06.800 --> 00:17:07.480 na ten sufit. 328 00:17:08.180 --> 00:17:09.280 No, jest co innego 329 00:17:09.280 --> 00:17:10.140 oglądać film 330 00:17:10.140 --> 00:17:10.800 w domu, 331 00:17:11.200 --> 00:17:11.780 na kanapie, 332 00:17:11.900 --> 00:17:12.580 z laptopa, 333 00:17:12.800 --> 00:17:13.740 a troszeczkę co innego 334 00:17:13.740 --> 00:17:15.000 oglądać ten film w kinie. 335 00:17:15.100 --> 00:17:16.060 A jeszcze co innego 336 00:17:16.060 --> 00:17:17.360 oglądać ten film w kinie 337 00:17:17.360 --> 00:17:18.920 z oryginalnej taśmy filmowej. 338 00:17:19.060 --> 00:17:19.560 I wtedy 339 00:17:19.560 --> 00:17:20.480 widzimy 340 00:17:20.480 --> 00:17:21.480 pewnego rodzaju 341 00:17:21.480 --> 00:17:22.820 materialność dzieła, 342 00:17:22.940 --> 00:17:23.860 ale też oglądamy dzieło 343 00:17:23.860 --> 00:17:24.400 w taki sposób, 344 00:17:24.460 --> 00:17:25.560 jak ono zostało stworzone. 345 00:17:25.660 --> 00:17:26.560 To znaczy pamiętajmy, 346 00:17:26.680 --> 00:17:28.200 że datę 347 00:17:28.200 --> 00:17:29.740 narodzin kinematografii 348 00:17:29.740 --> 00:17:30.300 wyznacza 349 00:17:30.300 --> 00:17:31.160 wcale nie 350 00:17:31.160 --> 00:17:32.980 powstanie pierwszego filmu. 351 00:17:33.060 --> 00:17:33.360 To znaczy 352 00:17:33.360 --> 00:17:34.220 pierwsze filmy, 353 00:17:34.260 --> 00:17:34.940 nawet w Polsce, 354 00:17:34.940 --> 00:17:36.060 powstawały przed tym 355 00:17:36.840 --> 00:17:37.360 kanonicznym 356 00:17:37.360 --> 00:17:38.520 pierwszym pokazem 357 00:17:38.520 --> 00:17:39.480 braci Lumière. 358 00:17:40.120 --> 00:17:40.620 Datę 359 00:17:40.620 --> 00:17:41.720 początku kina 360 00:17:41.720 --> 00:17:42.500 datuje się 361 00:17:42.500 --> 00:17:43.260 na pierwszy 362 00:17:43.260 --> 00:17:44.020 biletowany 363 00:17:44.020 --> 00:17:44.720 pokaz, 364 00:17:44.800 --> 00:17:45.400 gdzie więcej 365 00:17:45.400 --> 00:17:46.420 widzów 366 00:17:46.420 --> 00:17:46.960 oglądało 367 00:17:46.960 --> 00:17:47.440 naraz 368 00:17:47.440 --> 00:17:48.180 jeden film 369 00:17:48.180 --> 00:17:49.000 i kupiło bilety 370 00:17:49.000 --> 00:17:49.540 na ten film. 371 00:17:49.700 --> 00:17:50.380 To jest po prostu 372 00:17:50.380 --> 00:17:50.740 to, 373 00:17:50.860 --> 00:17:51.640 to znaczy kino, 374 00:17:51.860 --> 00:17:52.500 to jest doświadczenie 375 00:17:52.500 --> 00:17:53.280 wspólnotowe. 376 00:17:53.420 --> 00:17:54.440 To jest też takie doświadczenie, 377 00:17:54.500 --> 00:17:55.360 w którym nie mamy w ręku 378 00:17:55.360 --> 00:17:55.800 pilota. 379 00:17:56.100 --> 00:17:57.120 Nie możemy zmienić kanału, 380 00:17:57.200 --> 00:17:57.920 nie możemy zapauzować, 381 00:17:58.020 --> 00:17:58.380 nie możemy, 382 00:17:58.640 --> 00:17:58.880 nie wiem, 383 00:17:58.960 --> 00:17:59.120 wyjść, 384 00:17:59.200 --> 00:18:00.280 zrobić sobie kanapki 385 00:18:00.280 --> 00:18:00.760 i tak dalej. 386 00:18:00.940 --> 00:18:01.320 Siedzimy 387 00:18:01.320 --> 00:18:02.720 wspólnie z innymi ludźmi, 388 00:18:03.220 --> 00:18:03.900 oglądamy film. 389 00:18:04.580 --> 00:18:05.040 Najlepiej 390 00:18:05.040 --> 00:18:06.540 w wyciemnionej sali. 391 00:18:06.620 --> 00:18:07.260 To są wszystko rzeczy 392 00:18:07.260 --> 00:18:08.440 opisywane przez 393 00:18:08.440 --> 00:18:09.720 teoretyków filmu, 394 00:18:09.820 --> 00:18:10.640 też przez teorie 395 00:18:10.640 --> 00:18:11.040 jak gdyby 396 00:18:11.040 --> 00:18:11.520 widzenia, 397 00:18:11.680 --> 00:18:12.480 które analizują 398 00:18:12.480 --> 00:18:12.980 to właśnie, 399 00:18:13.220 --> 00:18:14.200 jak wygląda 400 00:18:14.200 --> 00:18:15.160 skupienie uwagi, 401 00:18:15.240 --> 00:18:16.080 na co zwracamy uwagę, 402 00:18:16.200 --> 00:18:16.820 jak to wpływa, 403 00:18:16.900 --> 00:18:17.700 jak recepcja sali 404 00:18:17.700 --> 00:18:18.480 na przykład wpływa 405 00:18:18.480 --> 00:18:19.740 na naszą recepcję 406 00:18:19.740 --> 00:18:20.540 dzieła. 407 00:18:21.260 --> 00:18:22.100 No jeżeli ktoś z Państwa 408 00:18:22.100 --> 00:18:22.880 był na filmie, 409 00:18:22.960 --> 00:18:24.600 gdzie sala wyje ze śmiechu, 410 00:18:24.680 --> 00:18:25.380 to na pewno wie, 411 00:18:25.380 --> 00:18:26.200 o czym mówię, 412 00:18:26.240 --> 00:18:26.960 dlatego, że to 413 00:18:26.960 --> 00:18:27.940 naprawdę zmienia 414 00:18:27.940 --> 00:18:28.800 bardzo mocno 415 00:18:28.800 --> 00:18:29.260 jak gdyby 416 00:18:29.260 --> 00:18:30.420 odbiór filmu. 417 00:18:30.500 --> 00:18:30.680 Dlatego 418 00:18:30.680 --> 00:18:31.460 teraz powiem, 419 00:18:31.480 --> 00:18:32.100 jako były dyrektor 420 00:18:32.100 --> 00:18:33.340 festiwalu filmowego, 421 00:18:33.560 --> 00:18:33.780 wiem, 422 00:18:34.040 --> 00:18:34.980 że nie zawsze 423 00:18:34.980 --> 00:18:35.840 to, co się sprawdza 424 00:18:35.840 --> 00:18:36.980 świetnie na festiwalu, 425 00:18:37.120 --> 00:18:38.300 potem tak samo, 426 00:18:38.480 --> 00:18:39.520 powiem kolokwialnie, 427 00:18:39.620 --> 00:18:40.460 żerę w kinach, 428 00:18:40.540 --> 00:18:41.460 dlatego, że 429 00:18:41.460 --> 00:18:42.680 festiwale też mają specyfikę 430 00:18:42.680 --> 00:18:43.080 i to jest właśnie 431 00:18:43.080 --> 00:18:44.240 specyfika tej sali. 432 00:18:44.540 --> 00:18:45.500 I to jest bardzo ciekawe, 433 00:18:45.580 --> 00:18:46.260 dlatego, że na przykład 434 00:18:46.260 --> 00:18:47.380 podzielę się przykładem 435 00:18:47.380 --> 00:18:48.480 z Festiwalu Polskich Filmów 436 00:18:48.480 --> 00:18:49.220 Fabularnych w Gdyni, 437 00:18:49.280 --> 00:18:50.120 przy którym pracowałem. 438 00:18:50.120 --> 00:18:51.080 zupełnie inaczej 439 00:18:51.080 --> 00:18:52.040 wyglądała recepcja 440 00:18:52.040 --> 00:18:53.700 w sali Warszawa 441 00:18:53.700 --> 00:18:54.900 w Gdyńskim Centrum Filmowym, 442 00:18:55.080 --> 00:18:55.720 a zupełnie inaczej 443 00:18:55.720 --> 00:18:56.500 w Teatrze Muzycznym 444 00:18:56.500 --> 00:18:57.580 w dniu premiery 445 00:18:57.580 --> 00:18:58.520 na filmie 446 00:18:58.520 --> 00:18:59.280 tego samego filmu, 447 00:18:59.300 --> 00:19:00.160 a to były pokazy 448 00:19:00.160 --> 00:19:00.980 tego samego dnia w ogóle. 449 00:19:01.560 --> 00:19:02.140 Jeden był rano 450 00:19:02.140 --> 00:19:03.000 dla dziennikarza, 451 00:19:03.080 --> 00:19:03.800 a drugi był wieczorem 452 00:19:03.800 --> 00:19:04.900 dla szerokiej publiczności 453 00:19:04.900 --> 00:19:05.800 i już tutaj recepcja 454 00:19:05.800 --> 00:19:06.820 była diametralnie różna 455 00:19:06.820 --> 00:19:08.020 tego samego filmu, 456 00:19:08.080 --> 00:19:08.520 więc to jest 457 00:19:09.020 --> 00:19:09.500 naprawdę 458 00:19:09.500 --> 00:19:10.460 też wytwarza 459 00:19:10.460 --> 00:19:11.240 takie pewnego rodzaju 460 00:19:11.240 --> 00:19:11.720 momentum. 461 00:19:12.040 --> 00:19:12.800 To jest trochę tak, 462 00:19:12.880 --> 00:19:13.580 no jak się chce zobaczyć 463 00:19:13.580 --> 00:19:14.240 oryginalnie 464 00:19:14.240 --> 00:19:14.960 ten film, 465 00:19:15.180 --> 00:19:15.660 to jednak 466 00:19:15.660 --> 00:19:16.500 ogląda się go 467 00:19:16.500 --> 00:19:17.820 na dużym ekranie. 468 00:19:17.820 --> 00:19:20.160 Pamiętam festiwal w Gdyni, 469 00:19:20.280 --> 00:19:20.780 mój pierwszy, 470 00:19:20.920 --> 00:19:21.340 covidowy. 471 00:19:22.200 --> 00:19:23.040 Wtedy postanowiłem, 472 00:19:23.140 --> 00:19:23.920 doprowadziłem do tego, 473 00:19:24.060 --> 00:19:26.120 że jury przyjechało do Gdyni, 474 00:19:26.200 --> 00:19:26.940 mimo, że tam nie było 475 00:19:26.940 --> 00:19:27.760 żadnych pokazów, 476 00:19:27.820 --> 00:19:28.700 żadnej publiczności, 477 00:19:28.860 --> 00:19:29.060 jak gdyby, 478 00:19:29.160 --> 00:19:29.900 ale były pokazy 479 00:19:29.900 --> 00:19:30.780 w kinie dla jury. 480 00:19:31.020 --> 00:19:31.860 Myśmy uznali, 481 00:19:31.880 --> 00:19:32.800 że nie ma możliwości 482 00:19:32.800 --> 00:19:33.520 oceniania 483 00:19:33.520 --> 00:19:35.140 chociażby zdjęć filmowych 484 00:19:35.140 --> 00:19:36.320 z perspektywy laptopa 485 00:19:36.320 --> 00:19:37.620 czy nawet domowego projektora. 486 00:19:38.100 --> 00:19:39.000 Jednak zupełnie inaczej 487 00:19:39.000 --> 00:19:40.580 ogląda się film w kinie 488 00:19:40.580 --> 00:19:41.520 i te filmy są tworzone 489 00:19:41.520 --> 00:19:41.880 też po to, 490 00:19:41.920 --> 00:19:43.220 żeby je wyświetlać w kinie. 491 00:19:43.600 --> 00:19:44.520 To tak jak w przypadku, 492 00:19:44.580 --> 00:19:44.780 nie wiem, 493 00:19:44.840 --> 00:19:45.440 Popiołów, 494 00:19:45.540 --> 00:19:46.020 Wajdy, 495 00:19:46.640 --> 00:19:47.120 Faraona 496 00:19:47.120 --> 00:19:48.460 czy rękowizu 497 00:19:48.460 --> 00:19:49.360 znalezionego w Saragosie, 498 00:19:49.420 --> 00:19:50.120 no jak coś jest kręcone 499 00:19:50.120 --> 00:19:50.940 w szerokim formacie, 500 00:19:51.020 --> 00:19:53.260 no to na ekranie komputera 501 00:19:53.260 --> 00:19:54.740 widzimy taką wąską sznurówkę, 502 00:19:54.840 --> 00:19:55.300 tasiemkę, 503 00:19:55.400 --> 00:19:56.180 a w kinie jednak, 504 00:19:56.280 --> 00:19:57.360 no, mamy efekt. 505 00:19:57.720 --> 00:19:58.540 To są takie rzeczy, 506 00:19:58.640 --> 00:19:59.460 które mają znaczenie 507 00:19:59.460 --> 00:20:00.220 i które wpływają 508 00:20:00.220 --> 00:20:01.260 bardzo mocno na recepcję. 509 00:20:01.360 --> 00:20:02.200 Natomiast jeżeli chodzi 510 00:20:02.200 --> 00:20:03.560 o tą dostępność, 511 00:20:03.660 --> 00:20:04.660 to my się staramy 512 00:20:04.660 --> 00:20:05.860 organizować różne pokazy. 513 00:20:06.060 --> 00:20:06.760 Organizujemy je 514 00:20:06.760 --> 00:20:08.260 i u nas w Iluzjonie 515 00:20:08.260 --> 00:20:09.580 i organizujemy je też 516 00:20:09.580 --> 00:20:10.500 na naszym portalu 517 00:20:10.500 --> 00:20:11.060 Ninateka, 518 00:20:11.160 --> 00:20:11.580 dlatego, że my się 519 00:20:11.580 --> 00:20:12.660 absolutnie nie zamykamy 520 00:20:12.660 --> 00:20:14.160 przed pokazywaniem filmów 521 00:20:14.160 --> 00:20:14.980 w sieci. 522 00:20:14.980 --> 00:20:15.740 Uważam, że lepiej jest 523 00:20:15.740 --> 00:20:16.440 coś zobaczyć w sieci 524 00:20:16.440 --> 00:20:17.580 czy nie zobaczyć tego wcale. 525 00:20:18.040 --> 00:20:18.780 Oczywiście lepiej jest 526 00:20:18.780 --> 00:20:19.480 zobaczyć w kinie, 527 00:20:19.580 --> 00:20:20.380 natomiast no tutaj też 528 00:20:20.380 --> 00:20:20.920 nie będę ukrywał, 529 00:20:21.020 --> 00:20:22.140 też bardzo dużo oglądam 530 00:20:22.140 --> 00:20:23.760 na komputerze filmów, 531 00:20:23.880 --> 00:20:25.600 ale staramy się też wychodzić 532 00:20:25.600 --> 00:20:27.020 z naszą propozycją szerzej. 533 00:20:27.380 --> 00:20:28.500 Prezentujemy filmy też 534 00:20:28.500 --> 00:20:30.120 na festiwalach filmowych, 535 00:20:30.260 --> 00:20:30.960 filmy z listy, 536 00:20:31.400 --> 00:20:32.380 ale w tym roku 537 00:20:32.380 --> 00:20:33.040 zaczynamy też 538 00:20:33.040 --> 00:20:34.340 naszą serię wydawniczą 539 00:20:34.340 --> 00:20:35.500 Blu-ray właśnie pod hasłem 540 00:20:35.500 --> 00:20:37.220 Listy Polskiego Dziedzictwa Filmowego 541 00:20:37.500 --> 00:20:38.900 i tam będziemy prezentować 542 00:20:38.900 --> 00:20:41.380 też filmy z listy 543 00:20:41.380 --> 00:20:42.580 razem z takimi 544 00:20:42.580 --> 00:20:43.340 profesjonalnymi 545 00:20:43.340 --> 00:20:44.640 filmoznawczymi opracowaniami. 546 00:20:44.780 --> 00:20:46.140 Wspomniał Pan kilka minut temu, 547 00:20:46.280 --> 00:20:46.760 zresztą każdy, 548 00:20:46.800 --> 00:20:48.260 kto wejdzie na stronę Filmoteki 549 00:20:48.260 --> 00:20:49.380 znajdzie informację, 550 00:20:49.420 --> 00:20:50.160 że mówimy o liście, 551 00:20:50.220 --> 00:20:52.000 na których jest 70 filmów, 552 00:20:52.100 --> 00:20:52.860 ale tych filmów 553 00:20:52.860 --> 00:20:54.500 jest 70 na razie, 554 00:20:54.940 --> 00:20:55.560 dlatego, że 555 00:20:55.560 --> 00:20:56.500 trudno będzie podać 556 00:20:56.500 --> 00:20:58.000 ostateczną liczbę filmów, 557 00:20:58.060 --> 00:20:59.000 które się na liście znajdują, 558 00:20:59.080 --> 00:21:00.040 bo ona co roku 559 00:21:00.040 --> 00:21:00.840 będzie się zmieniała, 560 00:21:00.900 --> 00:21:02.160 co więcej będzie zmieniała się 561 00:21:02.160 --> 00:21:03.060 przy naszym udziale. 562 00:21:03.060 --> 00:21:04.620 Co roku wprowadzamy 563 00:21:04.620 --> 00:21:05.940 10 nowych tytułów, 564 00:21:06.000 --> 00:21:06.580 także w tym roku 565 00:21:06.580 --> 00:21:07.800 będziemy ich już mieli 80, 566 00:21:08.180 --> 00:21:09.500 będziemy podawać kolejną 567 00:21:09.500 --> 00:21:09.900 dziesiątkę 568 00:21:09.900 --> 00:21:11.180 23 marca 569 00:21:11.180 --> 00:21:12.460 i faktycznie 570 00:21:12.460 --> 00:21:13.160 była możliwość 571 00:21:13.160 --> 00:21:13.900 zagłosowania 572 00:21:13.900 --> 00:21:15.120 na filmy 573 00:21:15.120 --> 00:21:16.400 i to jest tak, 574 00:21:16.460 --> 00:21:17.360 że ta idea pojawiła się 575 00:21:17.360 --> 00:21:18.000 w ubiegłym roku. 576 00:21:18.100 --> 00:21:18.400 W tym roku 577 00:21:18.400 --> 00:21:20.100 mieliśmy pierwsze głosowanie, 578 00:21:20.240 --> 00:21:21.860 więc dodajemy trochę filmów 579 00:21:21.860 --> 00:21:23.080 wyselekcjonowanych przez nas, 580 00:21:23.120 --> 00:21:23.700 a trochę filmów 581 00:21:23.700 --> 00:21:24.580 zaproponowanych właśnie 582 00:21:24.580 --> 00:21:26.060 przez publiczność głosującą. 583 00:21:26.140 --> 00:21:26.900 Tutaj mogli głosować 584 00:21:26.900 --> 00:21:28.380 za pomocą formularza 585 00:21:28.380 --> 00:21:29.440 na naszej stronie 586 00:21:29.440 --> 00:21:30.840 wszyscy zainteresowani, 587 00:21:30.840 --> 00:21:31.640 było tych głosów 588 00:21:31.640 --> 00:21:32.780 rzeczywiście dosyć sporo. 589 00:21:32.940 --> 00:21:33.900 Co ciekawe było 590 00:21:33.900 --> 00:21:35.560 bardzo, bardzo dużo głosów 591 00:21:35.560 --> 00:21:36.440 na pojedyncze filmy. 592 00:21:36.560 --> 00:21:36.960 To było to, 593 00:21:37.000 --> 00:21:38.100 co nas najbardziej chyba zdziwo. 594 00:21:38.220 --> 00:21:38.800 Spodziewaliśmy się 595 00:21:38.800 --> 00:21:40.560 bardzo wielu głosów 596 00:21:40.560 --> 00:21:41.800 właśnie na taki żelazny 597 00:21:41.800 --> 00:21:42.520 jak gdyby kanon 598 00:21:42.520 --> 00:21:43.680 na te filmy brakujące, 599 00:21:43.760 --> 00:21:44.740 a tutaj nagle się pojawiło, 600 00:21:44.780 --> 00:21:45.340 że mieliśmy 601 00:21:45.800 --> 00:21:46.800 naprawdę w setki 602 00:21:46.800 --> 00:21:47.700 idące głosy 603 00:21:47.700 --> 00:21:48.160 jak gdyby właśnie 604 00:21:48.160 --> 00:21:49.520 na jeden albo po dwa głosy 605 00:21:49.520 --> 00:21:50.400 na jakiś jeden film. 606 00:21:50.560 --> 00:21:51.360 Często takie filmy 607 00:21:51.360 --> 00:21:52.520 dosyć niszowe 608 00:21:52.520 --> 00:21:53.000 muszę powiedzieć, 609 00:21:53.040 --> 00:21:54.220 więc to było naprawdę budujące, 610 00:21:54.320 --> 00:21:55.700 że tak szeroki był 611 00:21:55.700 --> 00:21:56.560 oddźwięk tego, 612 00:21:56.700 --> 00:21:57.440 jeżeli chodzi o skalę 613 00:21:57.440 --> 00:21:58.700 jak gdyby zgłaszanych tytułów, 614 00:21:58.700 --> 00:22:00.080 to dla nas też było bardzo cenne, 615 00:22:00.200 --> 00:22:00.620 ale tak, 616 00:22:00.820 --> 00:22:01.760 to ma być taki proces 617 00:22:01.760 --> 00:22:02.640 też włączający, 618 00:22:02.720 --> 00:22:03.500 w który chcemy włączać 619 00:22:03.500 --> 00:22:04.760 coraz więcej grup. 620 00:22:04.960 --> 00:22:05.700 W tym roku 621 00:22:05.700 --> 00:22:06.840 dodatkowych dziesięć filmów, 622 00:22:06.920 --> 00:22:07.960 za rok kolejnych dziesięć 623 00:22:07.960 --> 00:22:09.080 i potem co roku 624 00:22:09.080 --> 00:22:10.040 kolejne dziesiątki. 625 00:22:10.640 --> 00:22:11.720 No przez wiele lat 626 00:22:11.720 --> 00:22:12.620 to jeszcze ta lista 627 00:22:12.620 --> 00:22:13.800 się nie zapełni na pewno, 628 00:22:13.860 --> 00:22:15.240 bo nadal będzie na niej 629 00:22:15.240 --> 00:22:15.940 brakowało tego, 630 00:22:15.940 --> 00:22:17.020 czy innego tytułu, 631 00:22:17.080 --> 00:22:18.760 czy innego twórcy też. 632 00:22:19.180 --> 00:22:19.840 W każdym razie 633 00:22:19.840 --> 00:22:21.160 chcemy, żeby ten dobór 634 00:22:21.160 --> 00:22:22.860 był bardziej trochę demokratyczny, 635 00:22:23.160 --> 00:22:23.940 a też co roku 636 00:22:23.940 --> 00:22:25.020 będą nam się, 637 00:22:25.060 --> 00:22:25.480 że tak powiem, 638 00:22:25.660 --> 00:22:26.780 uwalniać nowe tytuły, 639 00:22:26.820 --> 00:22:28.520 dlatego, że mamy taki rygor, 640 00:22:28.520 --> 00:22:29.320 że film musi mieć 641 00:22:29.320 --> 00:22:30.340 przynajmniej dwadzieścia lat, 642 00:22:30.400 --> 00:22:31.420 żeby na liście się znaleźć. 643 00:22:31.520 --> 00:22:32.340 Wiem, że wiele osób 644 00:22:32.340 --> 00:22:33.500 ekscytowało się brakiem 645 00:22:33.500 --> 00:22:34.840 Idy Pawła Pawlikowskiego. 646 00:22:35.000 --> 00:22:36.360 To jest film z roku 2015, 647 00:22:36.780 --> 00:22:37.460 więc jeszcze musi 648 00:22:37.460 --> 00:22:39.020 tych dziewięć lat poczekać, 649 00:22:39.100 --> 00:22:39.780 żeby ewentualnie 650 00:22:39.780 --> 00:22:40.660 na listę trafić. 651 00:22:41.080 --> 00:22:41.660 Ja nie ukrywam, 652 00:22:41.700 --> 00:22:42.720 że mam trochę takich filmów, 653 00:22:42.760 --> 00:22:43.400 na które czekam, 654 00:22:43.460 --> 00:22:44.560 kiedy nam się w końcu uwolnią. 655 00:22:44.920 --> 00:22:45.680 Na przykład takim filmem 656 00:22:45.680 --> 00:22:47.020 jest krótkometrażowy film 657 00:22:47.020 --> 00:22:48.480 animowany Drżące Trąby, 658 00:22:48.900 --> 00:22:49.640 który uwielbiam 659 00:22:49.640 --> 00:22:50.660 i który bardzo bym chciał 660 00:22:50.660 --> 00:22:51.520 na liście zobaczyć. 661 00:22:52.320 --> 00:22:53.240 No już za parę lat 662 00:22:53.240 --> 00:22:54.140 będzie taka możliwość. 663 00:22:54.640 --> 00:22:55.080 Zobaczymy, 664 00:22:55.080 --> 00:22:55.840 co na to powie 665 00:22:58.520 --> 00:23:00.180 animacji w Filmotece Narodowej. 666 00:23:00.340 --> 00:23:01.300 Czy on podziela 667 00:23:01.300 --> 00:23:02.600 moją sympatię do tego tytułu? 668 00:23:02.800 --> 00:23:03.460 Najmłodszy film, 669 00:23:03.540 --> 00:23:04.320 który ja wypatrzyłam, 670 00:23:04.480 --> 00:23:05.440 ale te dwadzieścia lat 671 00:23:05.440 --> 00:23:06.200 to by się zgadzało, 672 00:23:06.280 --> 00:23:07.460 ale być może w stawce 673 00:23:07.460 --> 00:23:08.120 jest jeszcze coś, 674 00:23:08.200 --> 00:23:08.900 to chyba Wesele 675 00:23:08.900 --> 00:23:09.900 Wojciecha Smarzowskiego. 676 00:23:10.160 --> 00:23:11.000 Na razie rzeczywiście 677 00:23:11.000 --> 00:23:12.780 tym ostatnim pod względem 678 00:23:12.780 --> 00:23:14.220 tego, kiedy został zrealizowany, 679 00:23:14.320 --> 00:23:15.080 kiedy został wypuszczony 680 00:23:15.080 --> 00:23:15.740 do publiczności 681 00:23:15.740 --> 00:23:16.860 jest film Wojciecha Smarzowskiego 682 00:23:16.860 --> 00:23:17.360 Wesele. 683 00:23:17.820 --> 00:23:19.480 Teraz już dwudziestodwuletni 684 00:23:19.480 --> 00:23:20.620 wydaje mi się film. 685 00:23:20.780 --> 00:23:21.660 No faktycznie taki film, 686 00:23:21.760 --> 00:23:22.720 który po Weselu Wajdy, 687 00:23:23.220 --> 00:23:23.720 można powiedzieć, 688 00:23:23.880 --> 00:23:24.560 to jest drugie Wesele 689 00:23:24.560 --> 00:23:25.380 po Weselu Wajdy 690 00:23:25.380 --> 00:23:25.900 i od tego czasu 691 00:23:25.900 --> 00:23:26.860 nie przeskoczone jeszcze 692 00:23:26.860 --> 00:23:27.500 przez nikogo, 693 00:23:27.640 --> 00:23:28.900 chociaż kilka razy próbowano 694 00:23:28.900 --> 00:23:30.020 trochę odczarować 695 00:23:30.020 --> 00:23:30.980 tą smarzowszczyznę 696 00:23:30.980 --> 00:23:31.660 z tego wesela. 697 00:23:31.760 --> 00:23:32.520 Nie udało się nikomu, 698 00:23:32.560 --> 00:23:32.960 aż Smarzowski 699 00:23:32.960 --> 00:23:33.840 musiał zrobić drugą część. 700 00:23:34.300 --> 00:23:35.440 Faktycznie tutaj pojawił się 701 00:23:35.440 --> 00:23:36.620 film Wojciecha Smarzowskiego. 702 00:23:36.760 --> 00:23:37.260 No wydaje mi się, 703 00:23:37.340 --> 00:23:38.940 że zaraz po tym, 704 00:23:39.260 --> 00:23:40.420 jak umieściliśmy Wesele 705 00:23:40.420 --> 00:23:40.920 na liście, 706 00:23:41.060 --> 00:23:42.000 w kinach Triumfy 707 00:23:42.000 --> 00:23:43.100 zaczął święcić 708 00:23:43.100 --> 00:23:44.040 film Dom Dobry 709 00:23:44.040 --> 00:23:45.040 Wojciecha Smarzowskiego, 710 00:23:45.180 --> 00:23:45.660 co pokazuje, 711 00:23:45.740 --> 00:23:46.440 że chyba to nie była 712 00:23:46.440 --> 00:23:47.080 zła decyzja, 713 00:23:47.140 --> 00:23:48.320 dlatego że Wojciech Smarzowski 714 00:23:48.320 --> 00:23:49.840 w obecnym momencie 715 00:23:49.840 --> 00:23:50.500 wydaje mi się, 716 00:23:50.580 --> 00:23:51.360 że jest tak naprawdę 717 00:23:51.360 --> 00:23:52.480 chyba jedynym 718 00:23:52.480 --> 00:23:53.320 takim twórcą, 719 00:23:53.860 --> 00:23:54.840 który potrafi tworzyć 720 00:23:54.840 --> 00:23:56.340 filmy z jednej strony 721 00:23:56.340 --> 00:23:57.180 autorskie, 722 00:23:57.380 --> 00:23:58.060 artystyczne, 723 00:23:58.160 --> 00:23:59.140 a z drugiej strony 724 00:23:59.140 --> 00:24:00.220 poruszające 725 00:24:00.220 --> 00:24:02.480 ważne tematy społeczne, 726 00:24:02.640 --> 00:24:03.600 a z trzeciej strony 727 00:24:04.300 --> 00:24:04.920 trafiające 728 00:24:04.920 --> 00:24:06.240 do szerokiej publiczności. 729 00:24:06.500 --> 00:24:07.280 Pod tym względem 730 00:24:07.280 --> 00:24:07.820 można powiedzieć, 731 00:24:07.900 --> 00:24:09.140 że jest w pewnym sensie 732 00:24:09.140 --> 00:24:10.120 kontynuaturem tego, 733 00:24:10.120 --> 00:24:11.080 co robił Andrzej Wajda 734 00:24:11.080 --> 00:24:11.660 w polskim kinie. 735 00:24:11.720 --> 00:24:12.320 A o tym, 736 00:24:12.320 --> 00:24:13.140 jakie obrazy 737 00:24:13.140 --> 00:24:13.680 i dlaczego 738 00:24:13.680 --> 00:24:15.600 dzisiaj możemy znaleźć 739 00:24:15.600 --> 00:24:16.060 na liście 740 00:24:16.060 --> 00:24:17.620 Polskiego Dziedzictwa Filmowego 741 00:24:17.620 --> 00:24:19.080 opowiadał w audycjach 742 00:24:19.080 --> 00:24:19.620 kulturalnych 743 00:24:19.620 --> 00:24:20.540 Tomasz Kolankiewicz, 744 00:24:20.880 --> 00:24:22.200 dyrektor Filmoteki Narodowej 745 00:24:22.200 --> 00:24:23.680 Instytutu Audiowizualnego. 746 00:24:23.780 --> 00:24:24.280 Bardzo dziękuję 747 00:24:24.280 --> 00:24:25.000 za to spotkanie. 748 00:24:25.220 --> 00:24:25.780 Bardzo dziękuję. 749 00:24:27.500 --> 00:24:29.260 Audycje kulturalne 750 00:24:29.260 --> 00:24:31.220 w dobrym tonie.