WEBVTT

1
00:00:01.420 --> 00:00:05.080
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:06.100 --> 00:00:09.540
Rozpoczynamy kolejne spotkanie w audycjach kulturalnych.

3
00:00:09.720 --> 00:00:11.540
Ja nazywam się Aleksandra Galant.

4
00:00:11.700 --> 00:00:15.980
Często mówi się, że nie ma przypadków i ja też się tak życiowo z tym chyba zgadzam,

5
00:00:16.060 --> 00:00:18.960
a na potrzeby dzisiejszej rozmowy mam na to niezbity dowód.

6
00:00:19.120 --> 00:00:22.980
Dlatego, że Artur Rubinstein, który będzie bohaterem dzisiejszego spotkania,

7
00:00:23.280 --> 00:00:28.160
urodził się dzień po otwarciu łódzkiego domu koncertowego w Łodzi.

8
00:00:28.160 --> 00:00:33.080
Rubinstein urodził się 28 stycznia 1887 roku.

9
00:00:33.340 --> 00:00:36.840
Łódzkiego domu koncertowego, o którym wspomniałam już nie ma,

10
00:00:37.260 --> 00:00:43.860
natomiast na jego miejscu stoi filharmonia łódzka, której to Artur Rubinstein jest patronem.

11
00:00:43.980 --> 00:00:47.920
Dzisiaj będziemy rozmawiać o wystawie, którą w tejże instytucji można oglądać.

12
00:00:48.000 --> 00:00:51.600
Wystawa nazywa się Artur Rubinstein – Moja łódzka publiczność,

13
00:00:51.740 --> 00:00:56.220
a zaproszenie do tej rozmowy przyjęła pani Bożena Pellowska-Hudobińska,

14
00:00:56.220 --> 00:01:00.140
która jest kuratorem wystawy, a także badaczką i archiwistką

15
00:01:00.140 --> 00:01:02.800
związaną z filharmonią łódzką.

16
00:01:03.120 --> 00:01:04.580
Witam w audycjach kulturalnych.

17
00:01:04.760 --> 00:01:07.120
Witam serdecznie, dzień dobry Państwu.

18
00:01:07.580 --> 00:01:12.200
Czytając więcej o Arturze Rubinsteinie, szybko zorientowałam się,

19
00:01:12.300 --> 00:01:16.760
że była to osoba, która nie tylko była wybitna w dziedzinie, którą się zajmowała,

20
00:01:16.860 --> 00:01:19.120
ale także osoba, która niezwykle kochała życie,

21
00:01:19.620 --> 00:01:22.760
która lubiła i ceniła ludzi, lubiła przebywać w towarzystwie,

22
00:01:22.760 --> 00:01:27.600
lubiła z ludźmi rozmawiać, stąd sporo cytatów, które mogłam sobie wypisać.

23
00:01:27.780 --> 00:01:31.360
Zacznę od tego, który wydaje mi się, że najbardziej koresponduje z tytułem wystawy

24
00:01:31.360 --> 00:01:34.560
i który będzie ciekawym wstępem do dalszej rozmowy,

25
00:01:34.640 --> 00:01:38.920
mianowicie Łódź jest miastem, które kosztuje mnie w sensie artystycznym

26
00:01:38.920 --> 00:01:40.920
chyba najwięcej wysiłku.

27
00:01:41.120 --> 00:01:44.720
I zastanawiam się, czy na początek naszego spotkania zgodziłaby się pani

28
00:01:44.720 --> 00:01:48.580
te słowa zinterpretować lub wyjaśnić ich znaczenie w kontekście

29
00:01:48.580 --> 00:01:51.700
tej łódzkiej historii występów Artura Rubinstein'a.

30
00:01:51.900 --> 00:01:56.760
Artur Rubinstein wielokrotnie udzielając wywiadów na całym świecie

31
00:01:56.760 --> 00:02:00.700
wspominał o swoich emocjonalnych związkach z Łodzią.

32
00:02:00.880 --> 00:02:04.720
Nawet w ostatnim wywiadzie, którego udzielił w Łodzi,

33
00:02:04.980 --> 00:02:09.880
to było dzień po ostatnim koncercie, który nie tylko był ostatnim koncertem w Łodzi,

34
00:02:09.880 --> 00:02:18.040
ale również w Polsce. Ten wywiad był nagrywany 31 maja 1975 roku.

35
00:02:18.400 --> 00:02:23.500
Powiedział między innymi, że Łódź to miasto, gdzie się urodziłem.

36
00:02:23.660 --> 00:02:26.540
Tutaj pierwsze kroki, pierwsze myśli, pierwsze uczucia.

37
00:02:26.920 --> 00:02:31.760
Wszystko się tu stało i zawsze z ogromnym sentymentem

38
00:02:31.760 --> 00:02:35.360
nie tylko wspominał Łódź, ale przyjeżdżał również do Łodzi.

39
00:02:35.360 --> 00:02:41.500
Bardzo zawsze chciał, zwłaszcza po odniesionych na świecie sukcesach,

40
00:02:41.880 --> 00:02:46.480
bardzo chciał, aby łódzka publiczność o tych sukcesach się dowiedziała

41
00:02:46.480 --> 00:02:53.260
i bardzo przeżywał to, że mógł tutaj za każdym razem wystąpić,

42
00:02:53.320 --> 00:02:56.800
a wystąpił w Łodzi aż 34 razy.

43
00:02:57.020 --> 00:03:01.580
Wielokrotnie też mówił o łódzkiej publiczności, że to jest jego publiczność,

44
00:03:01.580 --> 00:03:07.060
że może zawsze na nią liczyć. Wprawdzie, kiedy przez dłuższy czas

45
00:03:07.060 --> 00:03:11.460
to w Łodzi nie było, przez wiele lat, obawiał się, że będzie grał

46
00:03:11.460 --> 00:03:16.520
dla publiczności, która w ogóle go nie znała i zawsze potem z radością mówił tak,

47
00:03:16.640 --> 00:03:23.260
że znowu poczuł, że w Łodzi ma swoją publiczność, ale jednocześnie wiedział,

48
00:03:23.640 --> 00:03:26.760
czuł to, że jest z tej publiczności coś w linie.

49
00:03:26.760 --> 00:03:31.380
Mówił, że to ma największą tremę. Bardzo ważnym miejscem dla artysty

50
00:03:31.380 --> 00:03:35.920
była sala koncertowa, która znajdowała się na pierwszym piętrze

51
00:03:35.920 --> 00:03:40.140
Łódzkiego Domu Koncertowego, o którym już pani wcześniej wspomniała.

52
00:03:40.300 --> 00:03:44.220
Ten dom był nie tylko jednym z najpiękniejszych w Łodzi,

53
00:03:44.400 --> 00:03:49.770
ale również był miejscem najbardziej prestiżowym, jeżeli chodzi o wydarzenia,

54
00:03:50.420 --> 00:03:55.820
które się w nim obywały. Na estradzie tego domu koncertowego

55
00:03:55.820 --> 00:04:02.220
występowały takie sławy jak m.in. Sensans, trzykrotni Ignacy Jan Paderewski,

56
00:04:02.340 --> 00:04:06.800
Józef Hoffman, Karol Szmanowski, wielcy skrzypkowie tutaj występowali,

57
00:04:07.120 --> 00:04:11.480
Stanisław Barcewicz, Bronisław Kuberman, Fritz Kreisler,

58
00:04:11.780 --> 00:04:17.160
Pablo Sarasate i wielu innych. Występowały też takie sławy wokalne jak

59
00:04:17.160 --> 00:04:23.880
Aleksander Pandrowski, Władysław Mierliński, czy najsłynniejsza polska śpiewaczka

60
00:04:23.880 --> 00:04:27.140
Przełomu Wieków, Gwiazda Mediolański, Roskali, Rondyńskiego,

61
00:04:27.300 --> 00:04:31.140
Komen Garten oraz Nowojorski i Metropolitan, Opera House,

62
00:04:31.320 --> 00:04:36.660
Marcelina, Semrich, Kochańska. Występowały też tutaj wielkie gwiazdy

63
00:04:36.660 --> 00:04:43.300
baletu, m.in. Tamara Karsawina, wielkie kwartety znane w całej Europie

64
00:04:43.300 --> 00:04:49.200
z Drezna, Lipska, Biednia. A również swoje odczyty mieli tu m.in. Roald,

65
00:04:49.200 --> 00:04:52.560
Amunsen, Janusz Korczak, Leopold Stawstań,

66
00:04:52.620 --> 00:04:56.520
Zagrzybyszewski, Tadeusz Bojszeleński, Włastysław,

67
00:04:56.700 --> 00:05:01.240
Wieniowa, Długoszowski i Julian Tugin. Bo była to sala, w której nie tylko

68
00:05:01.240 --> 00:05:07.440
odbywały się koncerty, ale była również salą wykorzystywaną do odczytów.

69
00:05:08.040 --> 00:05:14.160
Służyła wielokrotnie też za salę kinową, teatralną, ale najważniejszą funkcją

70
00:05:14.160 --> 00:05:19.560
dziej była organizacja koncertów i z tą salą Równisztań był szczególnie

71
00:05:19.560 --> 00:05:26.140
związany, bo w tej sali odbyły się wszystkie jego publiczne koncerty w Łodzi,

72
00:05:26.600 --> 00:05:34.080
począwszy od debiutu, który miał miejsce 14 grudnia 1894 roku,

73
00:05:34.320 --> 00:05:39.560
poza ostatnim koncertem. Bo ostatni koncert z racji ogromnego

74
00:05:39.560 --> 00:05:44.100
zainteresowania został przeniesiony do Teatru Wielkiego w Łodzi,

75
00:05:44.200 --> 00:05:49.480
który dysponował większą widownią, ale i tak pierwsza próba do tego koncertu

76
00:05:49.480 --> 00:05:56.260
odbyła się w starej sali Hogla, jak ją z sentymentem artysta wspominał.

77
00:05:56.500 --> 00:06:00.700
Czy to poczucie, że łódzka publiczność jest najbardziej wymagająca wynikała z tego,

78
00:06:00.780 --> 00:06:03.900
że miał wrażenie, że gra u siebie, że gra dla swoich?

79
00:06:04.300 --> 00:06:09.420
Artur Rubinstein wiódł niezwykle światowe życie, był związany z wieloma metropoliami,

80
00:06:09.560 --> 00:06:12.900
na licznych kontynentach, ale tak naprawdę mieszkał we Francji,

81
00:06:12.980 --> 00:06:16.340
w Stanach Zjednoczonych, posiadał też obywatelstwo amerykańskie.

82
00:06:16.740 --> 00:06:21.900
Przy wielu okazjach wspominał, że jest Polakiem, że jego serce jest tutaj,

83
00:06:22.120 --> 00:06:24.320
zwłaszcza w Łodzi, o której dzisiaj rozmawiamy.

84
00:06:24.640 --> 00:06:28.940
Rozmawiałem z wieloma solistami, którzy pochodzili z Łodzi.

85
00:06:29.260 --> 00:06:35.400
Wiem, że oni również czuli, że kiedy występuje się przed własną publicznością,

86
00:06:35.460 --> 00:06:39.540
ma się większą terenę. Może chciał bardziej zachwycić tą publiczność,

87
00:06:39.560 --> 00:06:44.760
chciał się pokazać, bo bardzo zależało mu na tym, żeby zanim przyjedzie do Łodzi

88
00:06:44.760 --> 00:06:48.760
po tych światowych sukcesach, żeby łódzka publiczność już o tym wiedziała.

89
00:06:49.280 --> 00:06:54.840
I wtedy w Glorii Chwały przyjeżdżał i był bardziej oklaskiwany z koncertu na koncert.

90
00:06:55.020 --> 00:06:57.520
Ta sala była coraz bardziej się zapełniała.

91
00:06:57.780 --> 00:07:04.120
Początkowo na pierwszych jego koncertach to, jak wspominał, była przede wszystkim jego rodzina.

92
00:07:04.120 --> 00:07:12.740
Potem wśród widzów było coraz więcej ludzi, którzy już chodzili na jego zapełniali coraz pełniej tą salę koncertową.

93
00:07:13.400 --> 00:07:18.880
I myślę, że to nie to, że publiczność łódzka była specjalnie wymagająca,

94
00:07:19.080 --> 00:07:23.040
tylko że on czuł tą odpowiedzialność, że on stąd pochodzi.

95
00:07:23.040 --> 00:07:30.400
Przecież ta sala koncertowa, kiedy było jego otwarcie, to podobno była na europejskim poziomie.

96
00:07:30.760 --> 00:07:34.320
Później blask tej sali niestety przygasł.

97
00:07:34.500 --> 00:07:38.740
Urządzenie sali też było inne, ale mimo wszystko to była jego sala.

98
00:07:39.060 --> 00:07:47.040
I kiedy przyjechał tutaj w 1975 roku, on z ogromnym wzruszeniem szedł do tej sali właśnie,

99
00:07:47.040 --> 00:07:53.740
żeby mieć w niej próbę, jak patrzy się na film, to takie ja miałam wrażenie,

100
00:07:53.860 --> 00:07:58.960
że jakby cała historia ta koncertowa się przed oczami przewijała.

101
00:08:05.100 --> 00:08:08.240
Proponuję, żebyśmy w takim razie przeszły do samej wystawy,

102
00:08:08.300 --> 00:08:12.420
dlatego że wydaje mi się, że to, co jest bardzo dużą gratką dla wielu osób,

103
00:08:12.520 --> 00:08:18.000
które być może ją odwiedzą, to są pamiątki z tych koncertów, o których już rozmawiałyśmy.

104
00:08:18.000 --> 00:08:23.000
A wydaje mi się, że takie namacalne dowody, że ta wielka historia rzeczywiście miała miejsce,

105
00:08:23.220 --> 00:08:28.140
są wielką atrakcją dla wszystkich, którzy kochają Rubinsteina i po prostu muzykę.

106
00:08:28.680 --> 00:08:35.340
Wystawa Artur Rubinstein, moja łódzka publiczność, tworząc całość, składa się z kilku części,

107
00:08:35.560 --> 00:08:43.340
a że jest nią zainteresowanie, to powiem, że z ogromną satysfakcją patrzę i słucham na to,

108
00:08:43.340 --> 00:08:50.340
że aż tyle osób i to z różnych stron Polski i nie tylko z Polski jest nią zainteresowanych.

109
00:08:51.000 --> 00:08:54.460
Jest to opowieść muzyczna o związkach artysty z Łodzią.

110
00:08:54.600 --> 00:09:05.160
Zaprezentowana została na 16 planszach, a każda z nich mówi o innym rozdziale łódzkiego życia muzycznego, pianisty.

111
00:09:05.160 --> 00:09:11.980
Autor koncepcji plastycznej, opracowania graficznego, artysta plastyk Łukasz Michalak,

112
00:09:12.000 --> 00:09:17.640
mówiąc o koncepcji tworzenia tej części wystawy, określił ją trzema słowami.

113
00:09:18.020 --> 00:09:20.660
Chronologia, harmonia i rytm.

114
00:09:20.940 --> 00:09:28.340
I zaproponował też, aby podejść do tych plansz, z których każda prezentuje inną część muzycznego życia wielkiego artysty,

115
00:09:28.340 --> 00:09:37.080
w osobny, indywidualny sposób, następnie w ciszy ją przemyśleć i dopiero przejść do kolejnej planszy.

116
00:09:37.320 --> 00:09:42.840
Ta opowieść rozpoczyna się w czasach wczesnego dzieciństwa artysty,

117
00:09:43.080 --> 00:09:48.440
prowadząc przez jego wczesne koncerty, debiut, młodzieńcze recitale,

118
00:09:48.620 --> 00:09:54.720
począwszy od pierwszego zorganizowanego 8 kwietnia 1902 roku,

119
00:09:54.720 --> 00:10:02.560
a było to już po berlińskim debiucie Artura i wielkim sukcesie odniesionym w harmonii warszawskiej.

120
00:10:02.840 --> 00:10:07.480
Z koncertu na koncert Rubinstein prezentował coraz bogatszy program.

121
00:10:08.340 --> 00:10:12.940
Jego sława rosła, publiczność coraz szczelniej wypełniała salę koncertową.

122
00:10:13.190 --> 00:10:20.580
I chciałam powiedzieć o programie ostatniego koncertu, który Artur Rubinstein-Wódzkiej publiczności zaproponował.

123
00:10:20.580 --> 00:10:27.860
To był ostatni koncert przed wybuchem pierwszej wojny światowej, odbył się w listopadzie 1913 roku.

124
00:10:28.280 --> 00:10:33.700
I wówczas Rubinstein cały program wypełnił dziełami Chopina.

125
00:10:34.240 --> 00:10:39.980
Odtąd nierozerwalnie już na całym świecie kojarzył się z dziełami wielkiego kompozytora,

126
00:10:40.140 --> 00:10:42.520
których stał się mistrzowskim wykonawcą.

127
00:10:42.520 --> 00:10:48.730
Ale to nie była jego po raz pierwszy pokazana publiczności propozycja repertuarowa,

128
00:10:49.300 --> 00:10:52.840
bo wcześniej już z tym samym programem wystąpił w Warszawie.

129
00:10:53.020 --> 00:10:59.100
I w Łodzi, z tego co znalazłam, to był drugi koncert zapełniony tylko dziełami Chopina.

130
00:10:59.620 --> 00:11:05.000
Opowieść o tych łódzkich muzycznych dziejach Artura Rubinstein-Wódzkiej mówi także o koncertach,

131
00:11:05.160 --> 00:11:06.340
który wystąpił w duecie.

132
00:11:06.340 --> 00:11:13.100
Raz ze swoim przyjacielem, skrzypkiem, Pawłem Kochańskim, wystąpili wspólnie w Łodzi tylko trzy razy.

133
00:11:13.300 --> 00:11:16.420
Ostatni raz w 1930 roku.

134
00:11:17.220 --> 00:11:23.200
Artysta też do wybuchu II wojny światowej tylko raz wystąpił z łódzką orkiestrą.

135
00:11:23.400 --> 00:11:26.260
W przyszłym roku będzie 100 lat od tego koncertu.

136
00:11:26.360 --> 00:11:28.900
Był to Wielki Wieczór Beethovenowski.

137
00:11:29.660 --> 00:11:33.540
Zorganizowała go orkiestra dyrygentem Emil Młynarski.

138
00:11:33.540 --> 00:11:39.380
I to był szczególnie zapamiętany przez artystę koncert z kilku powodów.

139
00:11:39.580 --> 00:11:45.500
Bo wydarzenia poprzedniego dnia były dla obu artystów bardzo wyczerpujące.

140
00:11:45.600 --> 00:11:49.880
Emil Młynarski dyrygował wówczas pierwszym w Polsce scenicznym wystawieniem

141
00:11:49.880 --> 00:11:53.160
w Warszawie Ryszarda Wagnera w Teatrze Wielkim w Warszawie,

142
00:11:53.280 --> 00:11:57.520
zakończonym tuż przed północą i późniejszą kolację z artystami.

143
00:11:57.520 --> 00:12:02.280
A Rubinstein natomiast spędził ten wieczór w towarzystwie Juliana Tuwima,

144
00:12:02.840 --> 00:12:05.680
Jana Lechonia i Mariana Hemara w Turze Ziemiańskiej

145
00:12:05.680 --> 00:12:09.660
na przyjęciu zorganizowanym na jego część po ogromnym sukcesie

146
00:12:09.660 --> 00:12:11.900
premierowego wystawienia Szokki Cyrulika,

147
00:12:12.400 --> 00:12:15.440
w którym niebawem artyści też przybyli do Łodzi.

148
00:12:16.260 --> 00:12:21.840
I ten wieczór był jeszcze z tego powodu tak specjalnie zapamiętany przez Rubinsteina.

149
00:12:21.840 --> 00:12:26.700
Koncert oczywiście, jak Rubinstein wspominał, wyszedł znakomicie,

150
00:12:26.840 --> 00:12:33.260
bardzo się w publiczności spodobał, ale jeszcze jeden fakt był ważny dla Rubinsteina,

151
00:12:33.440 --> 00:12:38.640
bo przyjechała na niego dopiero to poznana w Warszawie córka Emilia Młynarskiego,

152
00:12:39.160 --> 00:12:44.760
Nela, która Rubinstein to czuł, że przyjechała z Warszawy specjalnie dla niego.

153
00:12:45.080 --> 00:12:50.980
Bardzo się cieszę, że dwątek życia towarzyskiego i tego, jakim człowiekiem był Artur Rubinstein,

154
00:12:50.980 --> 00:12:55.860
też się w naszej rozmowie pojawił, dlatego że on chyba sam w jednym z wywiadów powiedział,

155
00:12:56.000 --> 00:12:59.120
że fortepian był narzędziem wyrażania miłości do życia.

156
00:12:59.440 --> 00:13:04.400
Mówiła Pani o tym przyjęciu, o tych spotkaniach, co zdaje się też był w życiu Rubinsteina

157
00:13:04.400 --> 00:13:10.260
bardzo ważny element. Jego żona przez lata właśnie odpowiadała za organizację przyjęć,

158
00:13:10.400 --> 00:13:13.960
na których pojawiali się najbardziej znamięci goście, jakich można sobie wyobrazić.

159
00:13:14.480 --> 00:13:18.960
No i ten wątek został również w czasie wernisażu wykorzystany.

160
00:13:18.960 --> 00:13:25.520
Zostały podane ciasta, upieczone według przepisu Neli Rubinstein.

161
00:13:25.900 --> 00:13:32.100
Wracając jeszcze do jego wspomnień muzycznych, dlaczego był taki bardzo związany

162
00:13:32.100 --> 00:13:36.840
również z tym łódzkim domem koncertowym, bo w tej sali koncertowej,

163
00:13:36.980 --> 00:13:41.260
w której potem występował, w której miał wszystkie swoje łódzkie koncerty,

164
00:13:41.260 --> 00:13:46.060
oczywiście poza ostatnim, jak wspominałam, miał z tą salą wspomnienia

165
00:13:46.060 --> 00:13:51.720
związane ze swoich pierwszych odbiorów artystów, których oklaskiwał.

166
00:13:52.180 --> 00:13:55.720
Był na koncercie wielkiego pianisty Józefa Śliwińskiego.

167
00:13:55.880 --> 00:14:01.140
Słuchał koncertu Bronisia Hubermana, później Bronisława Hubermana,

168
00:14:01.280 --> 00:14:04.200
wielkiego skrzypka, który wtedy jeździ po Europie.

169
00:14:04.200 --> 00:14:08.920
Zdawał koncerty, aby zebrać pieniądze na dalsze kształcenie

170
00:14:08.920 --> 00:14:15.020
i przede wszystkim usłyszał tutaj brzmienie orkiestry symfonicznej.

171
00:14:15.200 --> 00:14:20.520
To była mała orkiestra symfoniczna właśnie w tej sali.

172
00:14:21.140 --> 00:14:25.380
Hollender Julius Kvast był dyrygentem i wówczas,

173
00:14:25.400 --> 00:14:28.360
co wywarło na przyszłej artyście ogromne wrażenie,

174
00:14:28.360 --> 00:14:33.220
Artur Rubinstein usłyszał Suite Per Gint Edwarda Griga.

175
00:14:34.180 --> 00:14:39.480
Po tym koncercie wspominał, że dyrygent gościł u nich w domu.

176
00:14:39.860 --> 00:14:45.800
Rubinstein wówczas jako mały chłopiec zagrał tą prawie całą z pamięci

177
00:14:45.800 --> 00:14:49.880
i niedługo potem zjawił się u nich w domu,

178
00:14:50.180 --> 00:14:54.820
jak to określał Rubinstein, boski instrument, czyli fortepian.

179
00:14:54.820 --> 00:14:59.320
Chciałam jeszcze o tych koncertach Rubinsteina powiedzieć,

180
00:14:59.860 --> 00:15:04.000
bo to był ważny wątek, który zamknął mnie w jakiś sposób historię,

181
00:15:04.140 --> 00:15:07.180
bo to nie było tak, że znalazłam gdzieś w jakichś opracowaniach,

182
00:15:07.180 --> 00:15:12.320
gdzie wystąpił, kiedy rozmawiałam z Jerzym Gromanem.

183
00:15:12.420 --> 00:15:14.800
To był 2010 rok.

184
00:15:15.620 --> 00:15:18.520
Rozmawiałam z prawie skrzypiec Streti Wariusa,

185
00:15:18.740 --> 00:15:22.340
który Henry Groman kupił kiedyś dla Warcewicza skrzypce,

186
00:15:22.340 --> 00:15:25.140
na których on wystąpił w Warszawie i w Łodzi.

187
00:15:25.860 --> 00:15:32.280
Jerzy Groman mi powiedział, że kiedy gościłem u Artura Rubinsteina w Paryżu,

188
00:15:32.400 --> 00:15:36.960
no ja się dowiedziałam, że po wojnie Rubinstein przyjechał do Łodzi,

189
00:15:37.140 --> 00:15:40.420
bo chciał podziękować Gromanowi za to,

190
00:15:40.620 --> 00:15:43.820
że Groman go sponsorował w jakiś sposób.

191
00:15:44.120 --> 00:15:48.560
I jego, i Henryka Sztąpka zapraszał na takie koncerty,

192
00:15:48.560 --> 00:15:54.560
występy zamknięte, tak że zanim Rubinstein zadebutował publicznie

193
00:15:54.560 --> 00:15:59.700
w sali koncertowej, występował wielokrotnie na takich zamkniętych przyjęciach,

194
00:15:59.840 --> 00:16:03.460
które odbywały się w salonie muzycznym Henryka Grumana,

195
00:16:03.740 --> 00:16:07.280
a w tym salonie muzycznym miał Rubinstein do dyspozycji

196
00:16:07.280 --> 00:16:10.820
dwa koncertowe fortepiane firmy Steinway.

197
00:16:11.140 --> 00:16:13.840
Tam również stała koncertowa fiskarmonia,

198
00:16:13.840 --> 00:16:20.860
a w zamkniętej szafie oszklonej był przechowywany unikatowy na skalę świata

199
00:16:20.860 --> 00:16:25.220
kwartet instrumentów smyczkowych wielkich mistrzów ludniczych,

200
00:16:25.760 --> 00:16:28.140
woje skrzypiec, altówka i wiorączera.

201
00:16:28.340 --> 00:16:31.940
O wystawie Artur Rubinstein, moja łódzka publiczność

202
00:16:32.380 --> 00:16:35.180
opowiadała dzisiaj Bożena Pellowska-Hudobińska,

203
00:16:35.600 --> 00:16:39.240
która jest kuratorem tej ekspozycji, a także badaczką i archiwistką

204
00:16:39.560 --> 00:16:41.720
związaną z Filharmonią Łódzką.

205
00:16:41.900 --> 00:16:43.540
Bardzo dziękuję za to spotkanie.

206
00:16:43.840 --> 00:16:48.900
Audycje kulturalne w dobrym tonie