WEBVTT

1
00:00:01.520 --> 00:00:05.120
Audycje kulturalne w dobrym tonie.

2
00:00:05.280 --> 00:00:11.260
Dzień dobry Państwu, Katarzyna Sanocka to są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury.

3
00:00:11.760 --> 00:00:18.820
Niedawno w Kordegardzie Galerii Narodowego Centrum Kultury zakończyła się wystawa zatytułowana Franciszek Bunsz, Odyseja.

4
00:00:19.040 --> 00:00:28.380
Franciszek Bunsz, jeden z najwybitniejszych, najważniejszych artystów XX wieku, nestor polskiej grafiki, malarz i mistrz grafiki warsztatowej.

5
00:00:28.380 --> 00:00:34.220
Sam artysta nie doczekał wernisażu, choć na tę wystawę, z tego co wiem, bardzo czekał.

6
00:00:34.680 --> 00:00:38.440
Zmarł 23 marca 2025 roku.

7
00:00:38.620 --> 00:00:50.060
A my w audycjach kulturalnych gościmy Jacka Bunsza, reżysera, pedagoga, dyrektora teatrów, wykładowcę Akademii Sztuk Teatralnych we Wrocławiu i Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.

8
00:00:50.200 --> 00:00:54.320
I, co chyba w tym kontekście najistotniejsze, syna artysty.

9
00:00:54.580 --> 00:00:55.160
Dzień dobry.

10
00:00:55.480 --> 00:00:56.100
Dzień dobry.

11
00:00:56.100 --> 00:01:05.380
Panie Jacku, wystawa nosi tytuł Odyseja i życie pana taty taką niezwykłą Odyseją i podróżą w świecie sztuki było.

12
00:01:05.840 --> 00:01:10.300
Jedną z najbardziej poruszających prac na tej wystawie jest praca zatytułowana Nawigare.

13
00:01:10.400 --> 00:01:14.040
I wiem, że to słowo ma szczególne znaczenie, jeżeli chodzi o twórczość pana ojca.

14
00:01:14.040 --> 00:01:27.420
To słowo właściwie mogłoby stanowić motto i otwarcie tej wystawy, ponieważ jest to tak naprawdę początek łacińskiej maksymy

15
00:01:27.420 --> 00:01:32.220
Navigare necesse est, vivere non est necesse.

16
00:01:32.400 --> 00:01:38.760
Co można przetłumaczyć, żeglowanie jest koniecznością, życie koniecznością nie jest.

17
00:01:38.760 --> 00:01:50.280
To jest maksyma przypisywana Pompejuszowi, ale to jest właśnie tytuł, czy przynajmniej początek tej maksymy, to jest tytuł jednej z bardzo ważnych grafik.

18
00:01:50.280 --> 00:02:07.340
Dlatego, że to jest takie żeglowanie, że tak powiem poprzez historię, poprzez doświadczenia literackie, doświadczenia całego pokolenia, do którego należał ojciec.

19
00:02:07.460 --> 00:02:11.860
A to były doświadczenia bardzo skomplikowane i bardzo trudne.

20
00:02:11.860 --> 00:02:20.820
No bo proszę sobie uświadomić, że to pokolenie właściwie doszło do matury lub nie.

21
00:02:21.040 --> 00:02:35.880
Ojciec na przykład nie zdążył tuż przed wojną lub robiło maturę na przykład w konspiracyjnych szkołach, a czasami uzupełniało po prostu po wojnie.

22
00:02:35.880 --> 00:02:42.480
Ponieważ wojna i okupacja przerwała ich, że tak powiem normalne życie.

23
00:02:43.460 --> 00:03:00.080
No i jednocześnie potem wszystkie doświadczenia związane z tym, co się działo po wojnie, te wszystkie sprawy przemian i dojrzewania w okresie tym burzliwym, okresie bezpośrednio powojennym,

24
00:03:00.080 --> 00:03:17.240
to odcisnęło ogromne piętno. A jednocześnie trzeba mieć świadomość, że to jest też pokolenie, które kształtowało się na doświadczeniach właściwie awangardy lat 20. i 30. jeszcze na świecie.

25
00:03:17.240 --> 00:03:32.860
Ponieważ oni mieli tutaj bardzo wielu mentorów, którzy mieli bezpośredni kontakt na przykład z Paryżem, czyli tutaj czy sirealizm, czy takie kierunki jak kubizm.

26
00:03:33.040 --> 00:03:44.180
One wszystkie były im bardzo bliskie i właściwie to wszystko też kształtowało ich postawy artystyczne.

27
00:03:44.180 --> 00:03:51.660
Oni, właściwie niewielu z nich miało coś wspólnego albo bardzo krótko z socjalizmem.

28
00:03:51.860 --> 00:03:53.660
Oni właściwie wszyscy działali obok tego.

29
00:03:54.080 --> 00:04:05.600
I tutaj mamy pokazaną właściwie drogę artystyczną ojca od właśnie końcówki lat 50.,

30
00:04:05.600 --> 00:04:18.460
kiedy on już uzyskał taką swoją osobowość artystyczną, kończąc studia najpierw tą słynną Kunstgewerbe Schule niemiecką w Krakowie.

31
00:04:18.540 --> 00:04:27.700
O tym pewnie za chwilę porozmawiamy, ale potem następnym takim doświadczeniem pokoleniowym, formacyjnym była Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie,

32
00:04:27.700 --> 00:04:36.400
gdzie tuż po wojnie spotkała się jakaś nieprawdopodobna reprezentacja pokolenia,

33
00:04:37.320 --> 00:04:43.580
ale różnica wieku pomiędzy osobami, które wtedy przyjechały z całej Polski,

34
00:04:43.880 --> 00:04:48.520
no bo przecież w Warszawie nie mogła być uruchomiona Akademia jeszcze,

35
00:04:49.900 --> 00:04:57.880
to wszyscy tam trafili do Krakowa i ten rozrzut pokoleniowy, ten rozrzut, co tak powiem, datu rodzenia,

36
00:04:57.900 --> 00:04:59.360
to było prawie 10 lat.

37
00:04:59.960 --> 00:05:08.640
Czyli na jednym roku byli tacy, którzy mieli powiedzmy lat 20 i byli tacy, którzy mieli już trzydziestkę.

38
00:05:09.320 --> 00:05:12.380
No bo wojna spowodowała taką właśnie sytuację.

39
00:05:14.140 --> 00:05:20.140
Zanim Franciszek Bunsz trafił do Kunstgewerbeszula, a następnie na Akademia Sztuk Pięknych,

40
00:05:20.360 --> 00:05:24.520
wychowywał się już od najmłodszych lat przecież w artystycznej rodzinie

41
00:05:24.520 --> 00:05:29.380
i ten artystyczny gen w państwa rodzinie jest czymś nieprawdopodobnym.

42
00:05:29.720 --> 00:05:33.480
Chciałabym, żebyśmy chwilę porozmawiali o tym fenomenie i no właśnie o artystycznej,

43
00:05:33.980 --> 00:05:39.380
o pana artystycznej rodzinie, o pana dziadku i o również stryju,

44
00:05:39.380 --> 00:05:43.180
o tym w jakich okolicznościach, w jakiej rodzinie wychowywał się pan ojciec.

45
00:05:43.180 --> 00:05:46.060
Ale tu się musimy jeszcze cofnąć, dlatego że do pradziadka.

46
00:05:46.260 --> 00:05:46.600
No właśnie.

47
00:05:46.740 --> 00:05:50.800
Dlatego, że to się zaczęło od pradziadka Alojzego Bunszak,

48
00:05:50.920 --> 00:05:58.980
który był no właściwie tak naprawdę z rodziny austriacko-polskiej.

49
00:05:59.180 --> 00:06:03.040
I urodził się w ogóle, żeby było zabawniej w Siedmiogrodzie,

50
00:06:04.120 --> 00:06:07.920
no w miejscowości, która dzisiaj się nazywa Orasztie,

51
00:06:08.080 --> 00:06:13.600
a wtedy to było po węgiersku Sazwarosz albo Brosz po niemiecku,

52
00:06:13.740 --> 00:06:17.540
ponieważ tam mieszkali Niemcy siedmiogrodzcy.

53
00:06:18.560 --> 00:06:26.380
I no dlatego, że jego ojciec trafił jako urzędnik cesarski austriacki,

54
00:06:26.380 --> 00:06:31.800
trafił młody z żoną, pojechał tam, żeby rozpocząć, że tak powiem,

55
00:06:31.940 --> 00:06:33.260
karierę urzędniczą.

56
00:06:34.360 --> 00:06:38.120
I on się tam urodził, a pochodził w ogóle z Moraw.

57
00:06:38.700 --> 00:06:44.120
I no z takiej rodziny właściwie Niemców morawskich,

58
00:06:44.720 --> 00:06:46.740
która się bardzo szybko spolszczyła.

59
00:06:47.120 --> 00:06:49.680
Jak u nas w rodzinie się zawsze o tym mówiło,

60
00:06:49.700 --> 00:06:53.580
że z powodu słabości do kobiet, bo Polki się tym zajęły.

61
00:06:53.580 --> 00:06:54.340
No cóż zrobić.

62
00:06:54.740 --> 00:06:57.440
Tak, i ta rodzina się bardzo szybko spolszczyła,

63
00:06:57.560 --> 00:07:00.560
przeniosła się właściwie do Lwowa i do Krakowa

64
00:07:00.560 --> 00:07:06.320
i ostatecznie on był już polskim twórcą

65
00:07:06.320 --> 00:07:11.520
i profesorem szkoły przemysłowej w Krakowie,

66
00:07:11.620 --> 00:07:12.920
bo tam był Wydział Rzeźby,

67
00:07:13.020 --> 00:07:16.080
więc on tam miał swoją klasę i pracownię.

68
00:07:16.800 --> 00:07:21.240
No a z kolei jego syn Adam Bąż,

69
00:07:21.240 --> 00:07:24.300
czyli ojciec mojego ojca, czyli mój dziadek,

70
00:07:24.670 --> 00:07:27.450
no był malarzem, grafikiem,

71
00:07:28.020 --> 00:07:32.080
był również projektantem, twórcą witraży,

72
00:07:32.180 --> 00:07:34.300
ogromną ilość witraży zaprojektował.

73
00:07:34.760 --> 00:07:38.360
Więc ojciec rzeczywiście wychowywał się w rodzinie,

74
00:07:39.000 --> 00:07:42.160
która już miała za sobą, że tak powiem,

75
00:07:42.300 --> 00:07:44.600
dwa pokolenia twórców

76
00:07:44.600 --> 00:07:47.600
i to takich interesujących,

77
00:07:47.700 --> 00:07:49.680
znaczących twórców w swoim czasie.

78
00:07:50.620 --> 00:07:56.780
No i to rzeczywiście odcisnęło na pewno jakieś piętno,

79
00:07:58.000 --> 00:07:59.780
ale wie pani,

80
00:08:00.000 --> 00:08:01.880
ale ojciec zawsze mówił,

81
00:08:01.960 --> 00:08:03.740
że on na początku to chciał być,

82
00:08:04.100 --> 00:08:05.440
projektować samoloty.

83
00:08:06.780 --> 00:08:08.560
Wielka fantazja od małego.

84
00:08:08.680 --> 00:08:09.280
Tak, tak, tak.

85
00:08:09.440 --> 00:08:12.240
I to go bardziej interesowało na początku niż sztuka,

86
00:08:12.240 --> 00:08:14.760
że chciał być inżynierem i projektować samoloty.

87
00:08:14.980 --> 00:08:17.600
Trafia w końcu do Kunstgewerbe Szule,

88
00:08:17.660 --> 00:08:18.570
o której pan już wspomniał.

89
00:08:19.140 --> 00:08:20.980
To też niesamowity tygiel artystów.

90
00:08:21.060 --> 00:08:22.680
Stamtąd wyszli wspaniali twórcy.

91
00:08:22.840 --> 00:08:25.860
To jest doświadczenie formacyjne, pokoleniowe.

92
00:08:26.060 --> 00:08:27.690
To jest niezwykła historia,

93
00:08:27.980 --> 00:08:32.440
dlatego że spróbujemy ją w skrócie rozszyfrować.

94
00:08:32.440 --> 00:08:36.380
Dlatego, że z Kunstgewerbe Szule było tak,

95
00:08:37.020 --> 00:08:41.980
że Niemcy oczywiście zamknęli Akademię Sztuk Pięknych.

96
00:08:42.680 --> 00:08:45.700
Jakimś cudem nie skończyło się to tak tragicznie,

97
00:08:45.800 --> 00:08:50.360
jak z profesorami Uniwersytetu Jagiellońskiego,

98
00:08:50.640 --> 00:08:53.940
ale o mało się nie skończyło,

99
00:08:53.980 --> 00:08:56.440
dlatego że oni próbowali,

100
00:08:56.880 --> 00:09:00.680
kadra ASP próbowała uruchomić uczelnię.

101
00:09:01.240 --> 00:09:06.060
I to, że Niemcy jakoś nie zareagowali represjami na to,

102
00:09:06.120 --> 00:09:06.660
to jest w ogóle...

103
00:09:06.660 --> 00:09:07.440
Nieprawdopodobne.

104
00:09:07.480 --> 00:09:09.100
Tak, to jest w ogóle dziwna historia,

105
00:09:09.220 --> 00:09:10.700
że to się nie zdarzyło.

106
00:09:11.200 --> 00:09:13.020
No, ale zakazali.

107
00:09:14.780 --> 00:09:16.680
I powołali szkołę,

108
00:09:17.900 --> 00:09:21.080
która nie miała uprawnień szkoły wyższej,

109
00:09:21.280 --> 00:09:24.680
czyli po prostu taką szkołę rzemiosł artystycznych,

110
00:09:25.800 --> 00:09:31.340
ale ona była w ogóle oparta nie na wtedy ASP,

111
00:09:31.440 --> 00:09:33.680
tylko na Instytucie Sztuk Plastycznych.

112
00:09:34.760 --> 00:09:36.060
Szkoła zawodowa artystyczna,

113
00:09:36.480 --> 00:09:38.980
która miała za zadanie kształcić rzemieślników,

114
00:09:40.380 --> 00:09:44.360
którzy mieli tworzyć dla Rzeszy, prawda,

115
00:09:45.420 --> 00:09:47.820
na przykład ładne przedmioty użytkowe.

116
00:09:50.340 --> 00:09:52.900
Ale to jest program Kunstgewerbe Schule,

117
00:09:53.060 --> 00:09:54.000
to jest w ogóle program,

118
00:09:54.160 --> 00:09:56.220
który się wywodzi jeszcze z XIX wieku.

119
00:09:58.120 --> 00:09:59.820
Właśnie obszarów języka niemieckiego,

120
00:10:00.480 --> 00:10:02.240
bo to było i w Austrii, i w Niemczech.

121
00:10:02.340 --> 00:10:03.880
Był taki program szkół średnich.

122
00:10:05.500 --> 00:10:08.640
No tak jak dzisiaj, powiedzmy, są licea plastyczne.

123
00:10:08.760 --> 00:10:09.980
To było coś w tym rodzaju.

124
00:10:09.980 --> 00:10:13.860
To były takie szkoły dla rzemieślników

125
00:10:13.860 --> 00:10:18.000
o wykształceniu trochę lepszym,

126
00:10:18.140 --> 00:10:19.460
czyli takim artystycznym.

127
00:10:19.580 --> 00:10:25.280
No ale Niemcy to podchwycili w czasie okupacji,

128
00:10:26.000 --> 00:10:28.000
ale to im nie bardzo wyszło,

129
00:10:28.700 --> 00:10:30.960
bo, a tu studentów nie było,

130
00:10:31.180 --> 00:10:35.020
kadra się nie chciała za bardzo w tym udzielać i tak dalej.

131
00:10:35.020 --> 00:10:38.020
I po jednym roku postanowili,

132
00:10:38.820 --> 00:10:45.080
że w miejsce Akademii Sztuk Pięknych

133
00:10:46.520 --> 00:10:50.460
stworzą nową wersję jakby tej Kunstgewerbe Schule,

134
00:10:50.700 --> 00:10:57.080
opierając się teraz już na kadrze tej zamkniętej Akademii.

135
00:10:57.700 --> 00:11:01.500
I ta szkoła już wtedy się nazywała

136
00:11:01.500 --> 00:11:04.900
Stadlische Kunstgewerbe Schule Kraków,

137
00:11:05.120 --> 00:11:09.340
czyli Państwowa Szkoła Rzemiosła Artystycznego Kraków.

138
00:11:10.310 --> 00:11:13.080
I tu była taka sytuacja,

139
00:11:13.300 --> 00:11:16.040
że tam trafili profesorowie,

140
00:11:16.380 --> 00:11:20.620
no wybitni profesorowie Akademii,

141
00:11:20.820 --> 00:11:23.720
jak Władysław Jarocki, Stanisław Kamocki,

142
00:11:23.800 --> 00:11:26.400
Józef Mehoffer, Fryderyk Pałcz,

143
00:11:26.940 --> 00:11:28.420
Stanisław Popławski,

144
00:11:29.800 --> 00:11:31.980
Altetellecki i tak dalej, i tak dalej.

145
00:11:32.080 --> 00:11:36.260
Tam było sporo różnych świetnych ludzi,

146
00:11:36.600 --> 00:11:39.660
ale to byli profesorowie przedwojenni jeszcze.

147
00:11:40.570 --> 00:11:42.000
I tak naprawdę,

148
00:11:43.050 --> 00:11:45.960
mimo tego, że to miała być szkoła

149
00:11:45.960 --> 00:11:49.220
właśnie bez uprawnień szkoły wyższej,

150
00:11:49.360 --> 00:11:51.980
to tak naprawdę program zaczął przypominać

151
00:11:51.980 --> 00:11:53.800
program Przedwojennej Akademii.

152
00:11:53.800 --> 00:11:57.780
Do tego stopnia, że tu najważniejszy był

153
00:11:57.780 --> 00:12:01.680
Wydział Malarstwa Dekoracyjnego,

154
00:12:02.360 --> 00:12:03.840
tak się to nazywało,

155
00:12:04.000 --> 00:12:06.640
ale to była normalna ASP tak naprawdę.

156
00:12:06.940 --> 00:12:09.600
Mało tego, oni jeszcze zrobili coś takiego,

157
00:12:09.800 --> 00:12:11.920
że mieli normalne,

158
00:12:12.680 --> 00:12:15.920
ci profesorowie stworzyli normalne wykłady

159
00:12:15.920 --> 00:12:17.040
z historii sztuki,

160
00:12:17.440 --> 00:12:19.040
z historii kultury i tak dalej.

161
00:12:19.240 --> 00:12:21.220
Więc wie Pani, więc tych ludzi,

162
00:12:21.220 --> 00:12:23.520
którzy często nie zdążyli zrobić matury,

163
00:12:23.640 --> 00:12:25.640
oni kształcili bardzo szeroko,

164
00:12:26.680 --> 00:12:31.020
a studenci w mieszkaniu Adama Hoffmana,

165
00:12:31.260 --> 00:12:34.680
grafika, który był jednym z uczniów,

166
00:12:35.260 --> 00:12:37.960
a pochodził z rodziny architektów krakowskich,

167
00:12:38.580 --> 00:12:41.080
więc miał genialną bibliotekę w domu

168
00:12:41.080 --> 00:12:44.260
i oni tam po prostu stworzyli punkt tajny,

169
00:12:44.400 --> 00:12:45.540
punkt biblioteczny,

170
00:12:45.780 --> 00:12:48.620
gdzie czytali Gąbrowicza, Witka Cego,

171
00:12:48.620 --> 00:12:51.560
Franza Kafke, Tomasa Mana, Prusta,

172
00:12:52.520 --> 00:12:55.780
nawet takie rzeczy jak Kubusia Fataliste,

173
00:12:56.220 --> 00:12:58.480
Diderota czy Króla Ubu Żarego.

174
00:12:59.140 --> 00:13:00.820
Wie Pani, no to wszystko były,

175
00:13:01.020 --> 00:13:03.580
ale też takie poetyckie dzieła,

176
00:13:03.800 --> 00:13:07.300
jak Dantego, czy Ręboda,

177
00:13:07.580 --> 00:13:09.020
czy Baudlera, Bretona,

178
00:13:09.380 --> 00:13:10.920
Pisma Surrealistów.

179
00:13:11.280 --> 00:13:15.740
Wie Pani, to wszystko tam oni sami też robili,

180
00:13:15.740 --> 00:13:18.920
a wykłady z historii sztuki

181
00:13:18.920 --> 00:13:21.840
wygłaszał później wybitny profesor,

182
00:13:23.100 --> 00:13:25.220
historyk sztuki Mieczysław Porębski,

183
00:13:26.060 --> 00:13:28.100
przyjaciel zresztą Tadeusza Kantora,

184
00:13:30.650 --> 00:13:34.220
bo Porębski zdążył skończyć jeden rok

185
00:13:34.220 --> 00:13:38.020
historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim przed wojną.

186
00:13:38.020 --> 00:13:41.160
No a z kolei malarz później,

187
00:13:41.160 --> 00:13:44.320
on zrobił sporą nawet karierę we Francji,

188
00:13:44.400 --> 00:13:45.420
w ogóle na zachodzie,

189
00:13:45.560 --> 00:13:47.480
bo wyemigrował tuż po wojnie.

190
00:13:48.100 --> 00:13:49.120
Jerzy Kujawski,

191
00:13:49.880 --> 00:13:52.080
on też był troszkę starszy,

192
00:13:52.240 --> 00:13:54.200
więc on po prostu miał świetne kontakty

193
00:13:54.620 --> 00:13:56.300
z sztuką francuską,

194
00:13:56.440 --> 00:13:57.560
bo jeździł do Paryża,

195
00:13:57.720 --> 00:13:59.620
to on ich zapoznawał z Picassem,

196
00:13:59.720 --> 00:14:00.220
Brakiem,

197
00:14:00.800 --> 00:14:02.020
no a potem ich zafascynował

198
00:14:02.620 --> 00:14:03.680
z surrealizmem.

199
00:14:03.680 --> 00:14:04.660
To jest fascynujące,

200
00:14:04.700 --> 00:14:06.780
że mimo tych beznadziejnych warunków,

201
00:14:07.420 --> 00:14:08.760
to wykształcenie,

202
00:14:08.820 --> 00:14:10.000
które odebrał ojciec,

203
00:14:10.060 --> 00:14:11.780
dzięki m.in. takiej tajnej czytelni...

204
00:14:11.780 --> 00:14:13.660
No tak, ale jeszcze sobie wyobraźmy,

205
00:14:13.660 --> 00:14:14.900
kto tam w ogóle był,

206
00:14:15.060 --> 00:14:16.880
jeżeli mówimy o uczniach,

207
00:14:17.300 --> 00:14:20.760
bo to była dopiero potężna gromadka.

208
00:14:21.540 --> 00:14:23.660
Malarz, późniejsi malarze,

209
00:14:24.100 --> 00:14:25.760
Tadeusz Brzozowski,

210
00:14:26.100 --> 00:14:26.860
Ewa Kierska,

211
00:14:27.060 --> 00:14:27.900
Zbigniew Kowalewski,

212
00:14:28.480 --> 00:14:29.680
Edward Krasiński,

213
00:14:30.300 --> 00:14:31.280
Janina Kraupę,

214
00:14:31.300 --> 00:14:33.040
Janina Kraupę-Świderska później.

215
00:14:33.680 --> 00:14:35.340
Właśnie wymieniony już

216
00:14:35.340 --> 00:14:36.480
Jerzy Kujawski,

217
00:14:36.740 --> 00:14:38.100
Kazimierz Mikulski,

218
00:14:38.240 --> 00:14:39.380
Jerzy Nowosielski,

219
00:14:39.480 --> 00:14:40.500
Jan Szansenbach,

220
00:14:40.940 --> 00:14:41.540
graficy,

221
00:14:41.700 --> 00:14:43.100
tacy jak właśnie ojciec,

222
00:14:43.160 --> 00:14:44.040
Franciszek Bunsz,

223
00:14:44.680 --> 00:14:45.400
Adam Hoffman,

224
00:14:45.560 --> 00:14:46.320
Jerzy Panek,

225
00:14:46.440 --> 00:14:47.520
Zbigniew Rychlicki.

226
00:14:47.640 --> 00:14:48.920
Byli scenografowie

227
00:14:48.920 --> 00:14:50.360
Ali Bunsz,

228
00:14:50.640 --> 00:14:51.680
czyli starszy brat

229
00:14:52.980 --> 00:14:53.700
Franciszka,

230
00:14:54.480 --> 00:14:56.340
Bolesław Kamykowski,

231
00:14:57.300 --> 00:14:58.380
Jerzy Skarżyński

232
00:14:58.380 --> 00:14:59.620
i Lidia Mintycz,

233
00:14:59.820 --> 00:15:01.100
ale proszę sobie wyobrazić,

234
00:15:01.200 --> 00:15:02.900
że byli tam również aktorzy,

235
00:15:02.900 --> 00:15:03.760
tacy,

236
00:15:04.160 --> 00:15:05.100
późniejsi tacy,

237
00:15:05.220 --> 00:15:06.360
jak Bronisław Pawlik

238
00:15:06.360 --> 00:15:08.120
i Marta Stebnicka.

239
00:15:08.940 --> 00:15:09.620
No, ale byli...

240
00:15:09.620 --> 00:15:10.220
Uteżna gromadka,

241
00:15:10.280 --> 00:15:10.920
tak jak on powiedział.

242
00:15:11.000 --> 00:15:12.220
Tak, tak, ale byli jeszcze tacy,

243
00:15:12.360 --> 00:15:13.040
jak na przykład

244
00:15:13.040 --> 00:15:16.320
późniejszy wybitny reżyser,

245
00:15:16.420 --> 00:15:18.000
notabene właśnie w Kortegardzie

246
00:15:18.000 --> 00:15:19.560
była tuż przed wystawą

247
00:15:19.560 --> 00:15:19.920
ojca,

248
00:15:19.980 --> 00:15:20.860
też jego wystawa,

249
00:15:20.980 --> 00:15:21.640
więc oni się właściwie,

250
00:15:21.840 --> 00:15:24.640
koledzy z jednej szkoły

251
00:15:24.640 --> 00:15:25.420
się spotkali,

252
00:15:25.420 --> 00:15:26.540
i Wojciech Jerzy Has.

253
00:15:26.720 --> 00:15:27.520
On też był

254
00:15:27.520 --> 00:15:29.180
w Kunstgewerbe Szule.

255
00:15:29.320 --> 00:15:30.140
No i oczywiście

256
00:15:30.140 --> 00:15:33.220
byli historycy sztuki,

257
00:15:33.820 --> 00:15:34.760
wymieniony już

258
00:15:34.760 --> 00:15:35.960
Mieczysław Poremski,

259
00:15:36.160 --> 00:15:36.840
ale i

260
00:15:38.180 --> 00:15:39.460
dyrektor muzeów

261
00:15:39.460 --> 00:15:40.520
i potem w ogóle

262
00:15:40.520 --> 00:15:41.520
minister kultury,

263
00:15:41.660 --> 00:15:42.600
Marek Rostworowski.

264
00:15:43.240 --> 00:15:44.800
To byli wszystko koledzy

265
00:15:44.800 --> 00:15:46.360
z tej samej szkoły.

266
00:15:46.660 --> 00:15:47.540
Jedno nazwisko,

267
00:15:47.640 --> 00:15:48.340
które padło,

268
00:15:48.600 --> 00:15:49.080
to nazwisko,

269
00:15:49.120 --> 00:15:49.980
przy którym na chwilę się

270
00:15:49.980 --> 00:15:50.880
zatrzymamy,

271
00:15:50.880 --> 00:15:52.220
to oczywiście Tadeusz Kantor

272
00:15:52.220 --> 00:15:53.140
i jeszcze jedno,

273
00:15:53.220 --> 00:15:54.340
chyba też formacyjne

274
00:15:54.340 --> 00:15:55.180
wydarzenie,

275
00:15:55.300 --> 00:15:55.940
czyli premiera

276
00:15:55.940 --> 00:15:57.780
powrotu Odysa Wyspiańskiego.

277
00:15:57.820 --> 00:15:58.580
Tak, tylko, że Kantor

278
00:15:58.580 --> 00:15:59.740
nie był oczywiście

279
00:15:59.740 --> 00:16:01.520
uczniem Kunstgewerbe Szule,

280
00:16:01.680 --> 00:16:02.540
dlatego, że

281
00:16:03.140 --> 00:16:03.940
Kantor był

282
00:16:03.940 --> 00:16:05.380
o 10 lat starszy,

283
00:16:05.520 --> 00:16:06.340
mniej więcej,

284
00:16:06.480 --> 00:16:07.520
o 10 lat starszy

285
00:16:07.520 --> 00:16:08.480
od całej tej grupy,

286
00:16:08.600 --> 00:16:09.500
dlatego, że ta grupa

287
00:16:09.500 --> 00:16:10.800
była mniej więcej urodzona

288
00:16:10.800 --> 00:16:12.860
około połowy lat dwudziestych.

289
00:16:13.520 --> 00:16:14.520
A Kantor

290
00:16:14.520 --> 00:16:16.440
to był rocznik 1915,

291
00:16:17.380 --> 00:16:18.660
więc w związku z tym

292
00:16:18.660 --> 00:16:19.820
Kantor miał już

293
00:16:19.820 --> 00:16:20.960
za sobą studia

294
00:16:21.780 --> 00:16:22.440
ukończone

295
00:16:22.440 --> 00:16:23.620
i mało tego

296
00:16:24.480 --> 00:16:25.880
wyjazdy do Paryża,

297
00:16:25.960 --> 00:16:27.440
no Paryż był Mekką wtedy,

298
00:16:27.620 --> 00:16:28.780
potem z Mekką

299
00:16:28.780 --> 00:16:29.740
stał się Nowy Jork,

300
00:16:29.920 --> 00:16:30.880
ale po wojnie,

301
00:16:31.060 --> 00:16:32.180
ale wtedy

302
00:16:32.180 --> 00:16:33.920
Paryż był tym centrum

303
00:16:33.920 --> 00:16:35.160
i on wyjeżdżał

304
00:16:35.160 --> 00:16:36.400
wielokrotnie do Paryża

305
00:16:36.400 --> 00:16:37.740
i w związku z tym

306
00:16:38.740 --> 00:16:39.400
Kantor

307
00:16:39.400 --> 00:16:40.700
stał się trochę

308
00:16:40.700 --> 00:16:41.800
takim mentorem.

309
00:16:42.480 --> 00:16:43.800
To zresztą było tak,

310
00:16:43.880 --> 00:16:44.640
że Kujawski

311
00:16:44.640 --> 00:16:45.240
i Kantor

312
00:16:45.240 --> 00:16:46.320
to były dwie takie

313
00:16:46.320 --> 00:16:48.040
najsilniejsze osobowości

314
00:16:48.040 --> 00:16:49.580
z tych trochę starszych osób,

315
00:16:49.820 --> 00:16:51.340
w tym kręgu

316
00:16:51.340 --> 00:16:52.740
i oni właśnie trochę

317
00:16:52.740 --> 00:16:54.040
nawet rywalizowali

318
00:16:54.040 --> 00:16:54.760
ze sobą,

319
00:16:54.940 --> 00:16:56.460
żeby pociągnąć

320
00:16:57.680 --> 00:16:59.440
w swojej orbicie,

321
00:16:59.460 --> 00:17:00.160
że tak powiem,

322
00:17:00.260 --> 00:17:01.440
tych młodych bardzo ludzi,

323
00:17:02.220 --> 00:17:03.020
ale Kantor,

324
00:17:03.100 --> 00:17:03.500
jak mówię,

325
00:17:03.640 --> 00:17:04.420
był dla nich

326
00:17:04.420 --> 00:17:05.780
autorytetem

327
00:17:05.780 --> 00:17:06.600
i przede wszystkim

328
00:17:06.600 --> 00:17:07.720
Kantor stworzył

329
00:17:07.720 --> 00:17:09.360
teatr niezależny,

330
00:17:10.060 --> 00:17:11.360
który w dużej mierze

331
00:17:11.360 --> 00:17:12.240
był oparty

332
00:17:12.240 --> 00:17:13.540
na uczniach

333
00:17:13.540 --> 00:17:14.980
Kunstgewerbe Schule.

334
00:17:14.980 --> 00:17:16.020
Oni grali

335
00:17:16.020 --> 00:17:17.200
w tych przedstawieniach.

336
00:17:17.360 --> 00:17:17.740
Na przykład

337
00:17:17.740 --> 00:17:18.380
Tadeusz

338
00:17:19.300 --> 00:17:20.020
Brzozowski,

339
00:17:20.200 --> 00:17:20.680
malarz,

340
00:17:21.560 --> 00:17:21.960
grał

341
00:17:21.960 --> 00:17:22.680
w powrocie

342
00:17:22.680 --> 00:17:23.340
Odysa,

343
00:17:23.380 --> 00:17:24.040
grał właśnie

344
00:17:24.040 --> 00:17:24.740
tytułowego

345
00:17:24.740 --> 00:17:25.520
bohatera.

346
00:17:25.980 --> 00:17:26.600
Było tak,

347
00:17:26.820 --> 00:17:27.480
że tam były

348
00:17:27.480 --> 00:17:28.360
dwie premiery

349
00:17:28.360 --> 00:17:29.320
tego teatru,

350
00:17:29.440 --> 00:17:30.040
Balladyna

351
00:17:30.040 --> 00:17:31.180
i Powrót Odysa.

352
00:17:31.480 --> 00:17:32.520
Tutaj ważniejszy

353
00:17:32.520 --> 00:17:33.220
dla nas jest

354
00:17:33.220 --> 00:17:34.400
ten Powrót Odysa.

355
00:17:35.160 --> 00:17:35.700
To było

356
00:17:35.700 --> 00:17:36.440
przedstawienie,

357
00:17:36.560 --> 00:17:37.340
którego premiera

358
00:17:37.340 --> 00:17:37.620
była

359
00:17:37.620 --> 00:17:39.500
21 czerwca

360
00:17:41.180 --> 00:17:42.260
1944 roku

361
00:17:42.260 --> 00:17:43.460
w prywatnym

362
00:17:43.460 --> 00:17:44.120
mieszkaniu

363
00:17:44.120 --> 00:17:45.740
w Krakowie.

364
00:17:46.160 --> 00:17:47.200
Właśnie premiera

365
00:17:47.200 --> 00:17:48.360
konspiracyjna

366
00:17:48.360 --> 00:17:49.600
i ojciec

367
00:17:49.600 --> 00:17:50.360
na tej premierze

368
00:17:50.360 --> 00:17:50.660
był.

369
00:17:51.450 --> 00:17:52.520
Co wiązało się

370
00:17:52.520 --> 00:17:53.380
też z tym,

371
00:17:53.560 --> 00:17:54.540
że jednego

372
00:17:54.540 --> 00:17:55.400
z zalotników

373
00:17:55.400 --> 00:17:56.540
grał jego brat,

374
00:17:56.860 --> 00:17:57.940
późniejszy scenograf

375
00:17:57.940 --> 00:17:58.620
Ali Bunch,

376
00:17:59.620 --> 00:18:00.740
który bardzo

377
00:18:00.740 --> 00:18:01.380
ściśle tam

378
00:18:01.380 --> 00:18:02.140
współpracował

379
00:18:02.140 --> 00:18:02.700
w tym czasie

380
00:18:02.700 --> 00:18:03.380
z Kantorem.

381
00:18:03.600 --> 00:18:04.540
I to

382
00:18:04.540 --> 00:18:05.320
przedstawienie

383
00:18:05.320 --> 00:18:05.860
zrobiło

384
00:18:05.860 --> 00:18:06.880
ogromne wrażenie

385
00:18:06.880 --> 00:18:07.640
na ojcu.

386
00:18:07.820 --> 00:18:08.500
On wielokrotnie

387
00:18:08.500 --> 00:18:09.460
o tym pisał,

388
00:18:09.620 --> 00:18:10.360
przypominał

389
00:18:10.360 --> 00:18:11.860
właśnie o tym

390
00:18:11.860 --> 00:18:12.580
wydarzeniu.

391
00:18:13.580 --> 00:18:14.640
No i wydaje się,

392
00:18:14.740 --> 00:18:15.400
że ten tekst

393
00:18:15.400 --> 00:18:16.480
Wyspiańskiego,

394
00:18:16.720 --> 00:18:17.540
ale przede wszystkim

395
00:18:17.540 --> 00:18:18.920
też inscenizacja

396
00:18:18.920 --> 00:18:20.040
Kantora,

397
00:18:20.360 --> 00:18:21.160
ona miała

398
00:18:21.160 --> 00:18:22.740
jakiś ogromny

399
00:18:22.740 --> 00:18:23.520
wpływ na

400
00:18:23.520 --> 00:18:24.400
wyobraźnię,

401
00:18:25.000 --> 00:18:26.480
pewnie nie tylko

402
00:18:26.480 --> 00:18:26.960
ojca,

403
00:18:27.520 --> 00:18:28.860
ale z drugiej

404
00:18:28.860 --> 00:18:29.560
strony

405
00:18:29.560 --> 00:18:31.040
też jest tak,

406
00:18:31.200 --> 00:18:31.620
że ten

407
00:18:31.620 --> 00:18:32.200
Odysk

408
00:18:32.200 --> 00:18:32.680
Kantora

409
00:18:32.680 --> 00:18:33.420
jest zupełnie

410
00:18:33.420 --> 00:18:34.580
inną postacią

411
00:18:34.580 --> 00:18:35.540
niż ta postać

412
00:18:35.540 --> 00:18:36.100
wędrowca,

413
00:18:36.280 --> 00:18:37.280
która się pojawia

414
00:18:37.280 --> 00:18:39.260
w późniejszych

415
00:18:39.260 --> 00:18:41.080
dziełach ojca

416
00:18:41.080 --> 00:18:41.880
i wydaje się,

417
00:18:42.080 --> 00:18:43.160
że to była

418
00:18:43.160 --> 00:18:43.980
taka młodzieńcza

419
00:18:43.980 --> 00:18:44.920
fascynacja,

420
00:18:45.220 --> 00:18:46.400
natomiast to się

421
00:18:46.400 --> 00:18:47.260
przetworzyło

422
00:18:47.260 --> 00:18:48.660
w inny kształt,

423
00:18:49.080 --> 00:18:50.020
jakby inny temat.

424
00:18:50.820 --> 00:18:51.400
Dlatego,

425
00:18:51.500 --> 00:18:53.160
że no nie do końca

426
00:18:53.160 --> 00:18:53.640
jest tak,

427
00:18:53.740 --> 00:18:54.880
że ten wędrowiec

428
00:18:56.140 --> 00:18:57.300
w grafikach

429
00:18:57.300 --> 00:18:57.940
przede wszystkim,

430
00:18:58.020 --> 00:18:58.460
a nie tylko,

431
00:18:58.600 --> 00:18:59.180
bo w obrazach

432
00:18:59.180 --> 00:18:59.460
też,

433
00:18:59.640 --> 00:19:00.560
temperach

434
00:19:00.560 --> 00:19:01.600
ojca,

435
00:19:01.760 --> 00:19:02.560
Franciszka

436
00:19:02.560 --> 00:19:03.020
Bumsza,

437
00:19:03.240 --> 00:19:04.800
no tak naprawdę

438
00:19:04.800 --> 00:19:05.720
to jest,

439
00:19:06.020 --> 00:19:06.880
to nie jest Odys

440
00:19:06.880 --> 00:19:07.660
właściwie.

441
00:19:07.660 --> 00:19:09.280
Jeżeli to jest

442
00:19:09.280 --> 00:19:09.940
Odysk,

443
00:19:09.940 --> 00:19:10.680
to już Odysk

444
00:19:10.680 --> 00:19:11.140
bardzo

445
00:19:11.140 --> 00:19:12.840
zmęczony.

446
00:19:13.660 --> 00:19:14.940
Który już

447
00:19:14.940 --> 00:19:16.120
nie może

448
00:19:16.120 --> 00:19:16.740
odnaleźć

449
00:19:16.740 --> 00:19:17.620
swojej Itaki.

450
00:19:18.540 --> 00:19:18.820
Dlatego,

451
00:19:18.900 --> 00:19:19.600
że tu widać

452
00:19:19.600 --> 00:19:20.340
wyraźnie,

453
00:19:20.540 --> 00:19:21.420
że ojciec jakby

454
00:19:21.420 --> 00:19:22.240
pokazuje,

455
00:19:22.460 --> 00:19:23.100
że Itaka

456
00:19:23.100 --> 00:19:24.020
już nie istnieje.

457
00:19:24.620 --> 00:19:25.580
To jest mit.

458
00:19:26.180 --> 00:19:26.660
Itaka jest

459
00:19:26.660 --> 00:19:27.980
niedoścignionym,

460
00:19:28.140 --> 00:19:29.340
takim nieosiągalnym

461
00:19:29.340 --> 00:19:29.800
mitem.

462
00:19:31.610 --> 00:19:32.490
W Odysei

463
00:19:32.490 --> 00:19:32.990
Odysk

464
00:19:32.990 --> 00:19:34.030
wraca do Itaki,

465
00:19:34.150 --> 00:19:34.490
natomiast

466
00:19:34.490 --> 00:19:35.130
ten

467
00:19:35.130 --> 00:19:36.230
wędrowiec

468
00:19:36.230 --> 00:19:37.170
ojca

469
00:19:38.190 --> 00:19:39.310
ściga mit

470
00:19:39.310 --> 00:19:40.150
i właściwie

471
00:19:40.150 --> 00:19:41.170
my go ciągle

472
00:19:41.170 --> 00:19:42.410
widzimy w drodze

473
00:19:42.410 --> 00:19:44.330
i nigdy nie wiemy

474
00:19:44.330 --> 00:19:45.150
gdzie dotrze,

475
00:19:45.250 --> 00:19:45.490
dlatego,

476
00:19:45.810 --> 00:19:46.290
że tam jest

477
00:19:46.290 --> 00:19:47.170
taka grafika

478
00:19:47.170 --> 00:19:49.190
w tej drugiej części

479
00:19:49.190 --> 00:19:49.790
była,

480
00:19:50.090 --> 00:19:50.530
bo to już

481
00:19:50.530 --> 00:19:51.430
mamy zamknięte

482
00:19:51.430 --> 00:19:53.430
na wystawie,

483
00:19:53.830 --> 00:19:54.130
która

484
00:19:54.130 --> 00:19:55.050
przedstawia

485
00:19:55.050 --> 00:19:55.970
Bramę Raju,

486
00:19:57.230 --> 00:19:58.350
duża taka

487
00:20:00.010 --> 00:20:00.770
akwaforta,

488
00:20:01.890 --> 00:20:03.150
która jest

489
00:20:03.150 --> 00:20:04.150
Bramą Raju

490
00:20:04.150 --> 00:20:04.810
właściwie

491
00:20:05.970 --> 00:20:06.370
zardzewiałą,

492
00:20:07.870 --> 00:20:08.270
zamkniętą

493
00:20:08.270 --> 00:20:09.230
i nieosiągalną.

494
00:20:09.610 --> 00:20:10.190
I trochę

495
00:20:10.670 --> 00:20:11.070
przerażającą.

496
00:20:11.130 --> 00:20:11.450
Nie wiem,

497
00:20:11.470 --> 00:20:12.890
czy ta sama grafika,

498
00:20:12.970 --> 00:20:13.410
ale jest taki jakby

499
00:20:13.410 --> 00:20:14.550
pałac katedra

500
00:20:14.550 --> 00:20:15.570
i ta mała postać

501
00:20:15.570 --> 00:20:16.110
wędrowca,

502
00:20:16.210 --> 00:20:17.090
takiego zrezygnowanego,

503
00:20:17.210 --> 00:20:17.970
który tam wchodzi,

504
00:20:18.050 --> 00:20:18.370
nie wiadomo,

505
00:20:18.370 --> 00:20:19.410
czy się boi,

506
00:20:19.490 --> 00:20:20.470
czy się zaraz cofnie.

507
00:20:20.870 --> 00:20:21.730
To jest bardzo przejmujące.

508
00:20:21.750 --> 00:20:22.510
I tam niewykluczone,

509
00:20:22.610 --> 00:20:22.970
że to,

510
00:20:23.070 --> 00:20:24.170
co jest tam gdzieś

511
00:20:25.470 --> 00:20:26.750
w tle widoczne,

512
00:20:26.810 --> 00:20:27.450
że to jest taka

513
00:20:27.450 --> 00:20:28.170
łódź Harona,

514
00:20:28.770 --> 00:20:29.510
bo tam jest

515
00:20:29.510 --> 00:20:29.950
jakaś taka

516
00:20:29.950 --> 00:20:30.790
dziwna łódź.

517
00:20:31.190 --> 00:20:32.130
W ogóle to jest tak,

518
00:20:32.170 --> 00:20:32.810
że kiedy patrzy się

519
00:20:32.810 --> 00:20:33.290
na grafiki

520
00:20:33.290 --> 00:20:34.190
Franciszka Bumsha,

521
00:20:34.350 --> 00:20:34.930
to im dłużej

522
00:20:34.930 --> 00:20:35.590
na nie patrzymy,

523
00:20:35.730 --> 00:20:37.110
tym więcej rzeczy

524
00:20:37.110 --> 00:20:37.830
zauważamy,

525
00:20:37.990 --> 00:20:38.910
tym więcej kształtów

526
00:20:38.910 --> 00:20:39.590
jesteśmy w stanie

527
00:20:40.490 --> 00:20:40.890
zauważyć.

528
00:20:41.070 --> 00:20:42.170
To jest trochę jak

529
00:20:44.050 --> 00:20:44.450
oglądanie,

530
00:20:44.530 --> 00:20:45.030
nie chcę powiedzieć

531
00:20:45.030 --> 00:20:45.570
komiksu,

532
00:20:45.650 --> 00:20:46.470
ale im dłużej patrzyłam

533
00:20:46.470 --> 00:20:47.190
na daną grafikę,

534
00:20:47.270 --> 00:20:48.090
tym więcej byłam w stanie

535
00:20:48.090 --> 00:20:48.810
z niej zrozumieć

536
00:20:48.810 --> 00:20:50.190
i więcej zobaczyć.

537
00:20:50.270 --> 00:20:50.870
Tak było m.in.

538
00:20:51.030 --> 00:20:51.570
z tą grafiką

539
00:20:51.570 --> 00:20:52.070
na Wigare,

540
00:20:52.170 --> 00:20:53.270
gdzie maszt

541
00:20:53.270 --> 00:20:54.690
tworzą jakieś dziwne stworzenia,

542
00:20:54.790 --> 00:20:55.410
ja się tam doszukałam

543
00:20:55.410 --> 00:20:56.030
jakichś motyli,

544
00:20:56.110 --> 00:20:56.250
nie wiem,

545
00:20:56.290 --> 00:20:57.330
czy to moja wyobraźnia.

546
00:20:57.530 --> 00:20:57.730
Nie, nie,

547
00:20:57.830 --> 00:20:59.230
one tam się pojawiają.

548
00:20:59.550 --> 00:21:00.210
To jest niezbywałe,

549
00:21:00.210 --> 00:21:01.030
ale właśnie ta niemoc,

550
00:21:01.090 --> 00:21:01.890
o której pan mówi,

551
00:21:02.130 --> 00:21:02.830
która pojawia się

552
00:21:02.830 --> 00:21:04.210
we wielu tych pracach,

553
00:21:04.450 --> 00:21:05.730
no jest jakaś taka dojmująca,

554
00:21:05.810 --> 00:21:06.690
ale to, co robi

555
00:21:06.690 --> 00:21:07.630
największe wrażenie

556
00:21:07.630 --> 00:21:08.590
przynajmniej na mnie,

557
00:21:08.670 --> 00:21:10.610
to ta szalona różnorodność

558
00:21:10.610 --> 00:21:11.830
nie tylko tematyki,

559
00:21:11.870 --> 00:21:13.350
ale też samej kreski,

560
00:21:13.730 --> 00:21:16.530
bo ta od geometrycznych form

561
00:21:16.530 --> 00:21:18.290
poprzez te rozedrgane,

562
00:21:18.470 --> 00:21:20.270
szalone kreski,

563
00:21:20.330 --> 00:21:21.570
wielkie katedry jakby

564
00:21:21.570 --> 00:21:23.650
i niezwykłe pejzaże

565
00:21:23.650 --> 00:21:24.710
potrafi budować

566
00:21:24.710 --> 00:21:26.070
bardzo różnorodne światy,

567
00:21:26.210 --> 00:21:27.470
również różnymi technikami,

568
00:21:27.570 --> 00:21:28.890
bo jest mistrzem

569
00:21:28.890 --> 00:21:29.470
grafiki warsztatowej.

570
00:21:29.470 --> 00:21:30.510
Wydaje się, że te grafiki,

571
00:21:30.570 --> 00:21:32.050
ja to kiedyś tak określiłem,

572
00:21:32.130 --> 00:21:33.510
że te grafiki są takimi

573
00:21:33.510 --> 00:21:34.910
oknami na wyobraźnię

574
00:21:34.910 --> 00:21:36.850
i tamte odniesienia

575
00:21:36.850 --> 00:21:39.590
są często bardzo skomplikowane

576
00:21:39.590 --> 00:21:40.870
i bardzo wiele można

577
00:21:40.870 --> 00:21:42.710
tropów interpretacyjnych

578
00:21:42.710 --> 00:21:44.030
odnaleźć,

579
00:21:44.770 --> 00:21:46.550
natomiast często są ukryte

580
00:21:46.550 --> 00:21:47.730
jakieś znaczenia,

581
00:21:48.630 --> 00:21:50.650
natomiast tu chyba

582
00:21:50.650 --> 00:21:53.250
trzeba by powiedzieć,

583
00:21:53.530 --> 00:21:55.190
że pewna relacja

584
00:21:55.190 --> 00:21:56.570
pomiędzy tym światem

585
00:21:56.570 --> 00:21:58.070
inspiracji

586
00:21:58.070 --> 00:22:01.010
czy motywów literackich,

587
00:22:01.710 --> 00:22:03.070
bo one są widoczne.

588
00:22:03.250 --> 00:22:04.510
No tu mamy cykl

589
00:22:04.510 --> 00:22:05.830
dantejski na przykład,

590
00:22:06.010 --> 00:22:07.010
nie tylko kwestie

591
00:22:07.010 --> 00:22:08.010
Odyseusza

592
00:22:08.010 --> 00:22:11.010
i powiedzmy tej podróży

593
00:22:11.010 --> 00:22:12.970
czy w ogóle podróży,

594
00:22:13.670 --> 00:22:15.670
ale mamy też cykl

595
00:22:15.670 --> 00:22:18.030
związany z boską komedią

596
00:22:18.030 --> 00:22:18.670
Dante'ego.

597
00:22:18.830 --> 00:22:20.810
My go nie pokazywaliśmy

598
00:22:20.810 --> 00:22:22.410
z racji wyboru

599
00:22:22.410 --> 00:22:23.210
w całości,

600
00:22:23.470 --> 00:22:24.630
ale były przynajmniej tam,

601
00:22:24.630 --> 00:22:26.430
o ile pamiętam, były dwie grafiki

602
00:22:26.430 --> 00:22:27.390
z tego cyklu.

603
00:22:29.230 --> 00:22:31.090
No więc one też

604
00:22:31.090 --> 00:22:32.850
odnoszą się jakoś do,

605
00:22:34.030 --> 00:22:35.170
inspirowane są

606
00:22:35.170 --> 00:22:36.890
poezją Dante'ego,

607
00:22:37.030 --> 00:22:37.810
tylko że tu

608
00:22:37.810 --> 00:22:39.530
ojciec pisał zresztą o tym,

609
00:22:40.410 --> 00:22:41.710
sporo pisał

610
00:22:41.710 --> 00:22:43.370
i też zajmował się

611
00:22:43.370 --> 00:22:44.590
taką eseistyką

612
00:22:45.530 --> 00:22:45.910
dotyczącą

613
00:22:46.690 --> 00:22:47.450
właściwie

614
00:22:47.450 --> 00:22:49.850
refleksji na temat sztuki

615
00:22:49.850 --> 00:22:51.070
czy historii sztuki.

616
00:22:51.070 --> 00:22:53.110
No i

617
00:22:54.210 --> 00:22:55.430
zwracał uwagę,

618
00:22:55.790 --> 00:22:57.250
że on nigdy nie

619
00:22:57.250 --> 00:22:59.570
starał się tworzyć

620
00:22:59.570 --> 00:23:00.890
żadnych ilustracji.

621
00:23:01.090 --> 00:23:01.610
To są

622
00:23:01.610 --> 00:23:03.190
właściwie

623
00:23:03.190 --> 00:23:04.930
rzeczy inspirowane.

624
00:23:05.050 --> 00:23:05.830
To jest pewna gra

625
00:23:05.830 --> 00:23:06.670
wyobraźni,

626
00:23:06.830 --> 00:23:07.430
która jest

627
00:23:08.370 --> 00:23:09.250
otwarta,

628
00:23:09.690 --> 00:23:10.130
sprowokowana

629
00:23:10.670 --> 00:23:11.910
jakimiś motywami

630
00:23:11.910 --> 00:23:12.350
literackimi.

631
00:23:13.010 --> 00:23:14.390
I często są to

632
00:23:14.390 --> 00:23:16.050
dziwnie złożone rzeczy

633
00:23:16.050 --> 00:23:16.910
albo

634
00:23:18.070 --> 00:23:18.970
pochodzące

635
00:23:18.970 --> 00:23:19.670
z różnych,

636
00:23:19.730 --> 00:23:21.270
że tak powiem,

637
00:23:22.770 --> 00:23:23.670
światów

638
00:23:23.670 --> 00:23:24.270
też.

639
00:23:25.820 --> 00:23:26.690
No na przykład

640
00:23:26.690 --> 00:23:27.670
jest taka

641
00:23:29.070 --> 00:23:29.970
grafika,

642
00:23:30.460 --> 00:23:31.370
ona się nazywa

643
00:23:31.370 --> 00:23:31.910
Wierzba,

644
00:23:32.090 --> 00:23:32.890
ale tam jest też

645
00:23:32.890 --> 00:23:33.810
Wędrowiec

646
00:23:33.810 --> 00:23:36.910
i myśmy

647
00:23:36.910 --> 00:23:38.210
z moim synem

648
00:23:38.210 --> 00:23:39.670
już po śmierci

649
00:23:39.670 --> 00:23:40.210
ojca

650
00:23:40.210 --> 00:23:41.810
przyjrzeli się

651
00:23:41.810 --> 00:23:42.790
bardzo uważnie

652
00:23:42.790 --> 00:23:43.570
tej grafice

653
00:23:43.570 --> 00:23:44.010
i nagle

654
00:23:44.010 --> 00:23:44.830
odkryliśmy,

655
00:23:46.210 --> 00:23:46.990
że to,

656
00:23:47.070 --> 00:23:47.510
co nam się

657
00:23:47.510 --> 00:23:48.710
wcześniej wydawało,

658
00:23:48.790 --> 00:23:49.310
że to jest

659
00:23:49.310 --> 00:23:49.870
grafika

660
00:23:50.710 --> 00:23:51.230
przedstawiająca

661
00:23:52.030 --> 00:23:52.550
taki

662
00:23:52.550 --> 00:23:53.470
zewnętrzny

663
00:23:53.470 --> 00:23:54.230
dziedziniec

664
00:23:54.230 --> 00:23:55.470
klasztora w Tyńcu,

665
00:23:55.650 --> 00:23:56.710
tego zabytkowego

666
00:23:57.950 --> 00:23:58.470
obiektu,

667
00:24:01.320 --> 00:24:02.560
to nie jest tak,

668
00:24:02.760 --> 00:24:04.320
bo okazało się,

669
00:24:04.520 --> 00:24:05.240
że część

670
00:24:05.240 --> 00:24:07.040
jest inspirowana

671
00:24:07.040 --> 00:24:07.640
rzeczywiście

672
00:24:07.640 --> 00:24:09.120
tym dziedzincem,

673
00:24:09.200 --> 00:24:10.180
natomiast drzewo,

674
00:24:10.280 --> 00:24:10.920
które tam się

675
00:24:10.920 --> 00:24:11.540
pokazuje,

676
00:24:11.720 --> 00:24:13.180
ta tajemnicza

677
00:24:13.180 --> 00:24:14.020
ogromna

678
00:24:14.020 --> 00:24:14.480
Wierzba

679
00:24:14.480 --> 00:24:15.360
w ogóle nie pochodzi

680
00:24:15.360 --> 00:24:15.920
z Tyńca.

681
00:24:17.540 --> 00:24:18.900
Tam drzewo jest,

682
00:24:18.920 --> 00:24:20.560
ale w zupełnie innym miejscu

683
00:24:20.560 --> 00:24:22.080
i zupełnie inaczej wygląda

684
00:24:22.080 --> 00:24:22.960
i to drzewo jest

685
00:24:22.960 --> 00:24:24.400
w ogóle z innego miejsca

686
00:24:24.400 --> 00:24:25.000
w Krakowie.

687
00:24:25.160 --> 00:24:26.200
Ja potem znalazłem

688
00:24:26.200 --> 00:24:27.440
takie szkice

689
00:24:27.440 --> 00:24:28.500
ojca,

690
00:24:28.580 --> 00:24:29.160
gdzie on sobie

691
00:24:29.160 --> 00:24:30.540
chodząc po

692
00:24:30.540 --> 00:24:31.540
na przykład

693
00:24:31.540 --> 00:24:32.340
na spacery

694
00:24:32.340 --> 00:24:33.020
po Krakowie,

695
00:24:33.060 --> 00:24:33.980
on miał ze sobą

696
00:24:33.980 --> 00:24:34.600
notatnik

697
00:24:34.600 --> 00:24:35.760
i sobie szkicował.

698
00:24:36.160 --> 00:24:37.480
No i on to Wierzbę

699
00:24:37.480 --> 00:24:38.780
w zupełnie innym miejscu

700
00:24:38.780 --> 00:24:39.760
podpatrzył

701
00:24:39.760 --> 00:24:40.900
i potem

702
00:24:40.900 --> 00:24:41.740
wstawił ją

703
00:24:41.740 --> 00:24:42.720
w ten krajobraz,

704
00:24:42.800 --> 00:24:43.520
więc tu nawet

705
00:24:43.520 --> 00:24:44.540
nie można powiedzieć,

706
00:24:44.540 --> 00:24:45.320
że to jest

707
00:24:45.320 --> 00:24:46.640
na zasadzie

708
00:24:46.640 --> 00:24:47.560
pejzażu

709
00:24:48.380 --> 00:24:48.940
coś,

710
00:24:48.960 --> 00:24:49.380
co

711
00:24:50.260 --> 00:24:51.000
inspirowane

712
00:24:51.000 --> 00:24:51.680
nawet jest

713
00:24:51.680 --> 00:24:52.440
do końca

714
00:24:52.440 --> 00:24:52.740
czy

715
00:24:54.220 --> 00:24:54.960
odtwarza

716
00:24:54.960 --> 00:24:56.320
rzeczywisty

717
00:24:56.320 --> 00:24:56.940
krajobraz

718
00:24:56.940 --> 00:24:57.560
tego miejsca,

719
00:24:57.580 --> 00:24:58.320
bo się okazuje,

720
00:24:58.440 --> 00:24:58.740
że nie,

721
00:24:58.980 --> 00:24:59.740
że to właśnie

722
00:24:59.740 --> 00:25:00.940
są

723
00:25:00.940 --> 00:25:02.120
w jego wyobraźni

724
00:25:02.120 --> 00:25:03.020
przetworzone

725
00:25:03.020 --> 00:25:04.000
różne

726
00:25:04.000 --> 00:25:04.620
właściwie

727
00:25:05.420 --> 00:25:06.160
lokalizacje.

728
00:25:06.160 --> 00:25:07.320
no i to jest

729
00:25:07.320 --> 00:25:07.800
przykład,

730
00:25:07.980 --> 00:25:08.780
który pokazuje

731
00:25:08.780 --> 00:25:09.900
pewną metodę

732
00:25:09.900 --> 00:25:10.960
twórczą też,

733
00:25:11.200 --> 00:25:12.280
że te

734
00:25:14.480 --> 00:25:15.260
inspiracje

735
00:25:15.260 --> 00:25:16.660
przeróżne

736
00:25:16.660 --> 00:25:17.160
właśnie

737
00:25:17.160 --> 00:25:17.900
z różnych

738
00:25:18.700 --> 00:25:19.480
miejsc,

739
00:25:19.820 --> 00:25:20.540
one po prostu

740
00:25:20.540 --> 00:25:21.380
w wyobraźni

741
00:25:21.380 --> 00:25:22.740
grafika,

742
00:25:22.880 --> 00:25:23.340
w wyobraźni

743
00:25:23.340 --> 00:25:24.020
artysty

744
00:25:24.020 --> 00:25:25.000
dopiero

745
00:25:25.000 --> 00:25:26.500
składały się

746
00:25:26.500 --> 00:25:27.060
na jakiś

747
00:25:27.060 --> 00:25:27.800
jego świat.

748
00:25:28.360 --> 00:25:29.080
No właśnie

749
00:25:29.080 --> 00:25:29.800
inspiracja

750
00:25:29.800 --> 00:25:30.300
strachem

751
00:25:30.300 --> 00:25:30.760
na wróble

752
00:25:30.760 --> 00:25:31.560
zaowocowała

753
00:25:31.560 --> 00:25:31.980
obrazem,

754
00:25:32.100 --> 00:25:33.260
który został,

755
00:25:34.360 --> 00:25:35.320
jest interpretowany

756
00:25:35.320 --> 00:25:36.180
jako Penelopa,

757
00:25:36.260 --> 00:25:36.740
to jeden z

758
00:25:37.360 --> 00:25:37.840
najpiękniejszych

759
00:25:37.840 --> 00:25:38.080
obrazów.

760
00:25:38.140 --> 00:25:38.800
A to nawet nie jest

761
00:25:38.800 --> 00:25:39.440
proszę pani

762
00:25:39.440 --> 00:25:40.340
strach na wróble,

763
00:25:40.500 --> 00:25:41.060
tylko na dziki.

764
00:25:42.360 --> 00:25:43.460
No to jak to było?

765
00:25:43.680 --> 00:25:44.420
Gdzieś tata w polu

766
00:25:44.420 --> 00:25:44.440
zobaczył?

767
00:25:44.440 --> 00:25:44.540
No tak to było,

768
00:25:44.640 --> 00:25:45.880
bo ja to byłem przy tym.

769
00:25:46.360 --> 00:25:47.020
Tak to było,

770
00:25:47.120 --> 00:25:48.660
że w Beskidzie Wyspowym,

771
00:25:48.840 --> 00:25:49.300
tam gdzie

772
00:25:50.140 --> 00:25:50.960
ojciec miał

773
00:25:50.960 --> 00:25:51.540
taki

774
00:25:51.540 --> 00:25:52.500
dom letni,

775
00:25:52.720 --> 00:25:53.120
który był

776
00:25:53.120 --> 00:25:53.500
zresztą

777
00:25:53.500 --> 00:25:54.060
fantastyczny,

778
00:25:54.260 --> 00:25:54.520
no znaczy

779
00:25:54.520 --> 00:25:55.440
ten dom jest

780
00:25:55.440 --> 00:25:55.960
do dzisiaj.

781
00:25:55.960 --> 00:25:57.460
ja tam często

782
00:25:57.460 --> 00:25:57.980
jeżdżę,

783
00:25:58.140 --> 00:25:58.440
ale

784
00:25:58.440 --> 00:26:00.200
no to było

785
00:26:00.200 --> 00:26:00.780
takie

786
00:26:00.780 --> 00:26:01.920
właściwie

787
00:26:01.920 --> 00:26:02.700
wspaniałe

788
00:26:02.700 --> 00:26:03.160
miejsce,

789
00:26:03.340 --> 00:26:03.520
gdzie

790
00:26:03.520 --> 00:26:04.400
ojciec

791
00:26:04.400 --> 00:26:05.000
z mamą

792
00:26:05.000 --> 00:26:06.440
ciągle

793
00:26:06.440 --> 00:26:07.140
jeździli

794
00:26:07.140 --> 00:26:09.000
i przebywali

795
00:26:09.000 --> 00:26:09.720
tam przez

796
00:26:09.720 --> 00:26:10.460
cały okres

797
00:26:10.460 --> 00:26:10.940
letni.

798
00:26:11.220 --> 00:26:12.060
No to jest

799
00:26:12.060 --> 00:26:13.120
prawie

800
00:26:13.120 --> 00:26:13.840
stuletni

801
00:26:13.840 --> 00:26:14.720
dom drewniany,

802
00:26:14.840 --> 00:26:15.180
który był

803
00:26:15.180 --> 00:26:15.960
przeniesiony

804
00:26:15.960 --> 00:26:16.560
z innego

805
00:26:16.560 --> 00:26:17.220
miejsca,

806
00:26:18.730 --> 00:26:19.160
trochę

807
00:26:19.160 --> 00:26:20.100
przebudowany,

808
00:26:20.280 --> 00:26:20.660
gdzie jest

809
00:26:20.660 --> 00:26:21.360
kolekcja

810
00:26:21.360 --> 00:26:22.500
wspaniałej

811
00:26:22.500 --> 00:26:23.020
sztuki

812
00:26:23.020 --> 00:26:23.720
góralskiej,

813
00:26:23.880 --> 00:26:24.160
bo to

814
00:26:24.160 --> 00:26:25.100
wszystko były

815
00:26:25.100 --> 00:26:25.480
rzeczy

816
00:26:25.480 --> 00:26:26.140
z Podhala,

817
00:26:26.240 --> 00:26:26.800
które tam

818
00:26:27.880 --> 00:26:28.700
kolekcjonersko

819
00:26:28.700 --> 00:26:29.560
trafiły

820
00:26:29.560 --> 00:26:31.300
i okazało się,

821
00:26:31.400 --> 00:26:31.960
że był tam

822
00:26:31.960 --> 00:26:33.260
pewien gospodarz

823
00:26:33.260 --> 00:26:34.420
o ogromnej

824
00:26:34.420 --> 00:26:35.140
fantazji,

825
00:26:35.910 --> 00:26:37.260
który stawiał

826
00:26:37.260 --> 00:26:38.520
takie

827
00:26:38.520 --> 00:26:39.880
udające

828
00:26:39.880 --> 00:26:41.060
ludzi,

829
00:26:42.140 --> 00:26:42.960
wielkie,

830
00:26:43.120 --> 00:26:44.320
ale naturalistyczne

831
00:26:44.320 --> 00:26:44.660
takie,

832
00:26:44.880 --> 00:26:45.100
właściwie

833
00:26:45.100 --> 00:26:46.440
w naturalnej

834
00:26:46.440 --> 00:26:47.140
wielkości,

835
00:26:47.420 --> 00:26:48.840
wielkie strachy

836
00:26:48.840 --> 00:26:49.440
na dziki

837
00:26:49.440 --> 00:26:50.500
i jeszcze

838
00:26:50.500 --> 00:26:51.220
na dodatek

839
00:26:51.220 --> 00:26:51.940
obwieszał to

840
00:26:51.940 --> 00:26:52.300
na przykład

841
00:26:52.300 --> 00:26:53.540
puszkami po piwie,

842
00:26:53.680 --> 00:26:54.300
tak żeby to

843
00:26:54.300 --> 00:26:55.120
dzwoniło,

844
00:26:55.260 --> 00:26:55.460
tak,

845
00:26:56.180 --> 00:26:57.360
ale ubierał,

846
00:26:57.700 --> 00:26:57.920
prawda,

847
00:26:58.260 --> 00:26:58.780
robił,

848
00:26:58.920 --> 00:26:59.520
wypychał,

849
00:26:59.620 --> 00:27:00.100
ubierał,

850
00:27:00.200 --> 00:27:00.500
na przykład

851
00:27:00.500 --> 00:27:02.180
był taki strach,

852
00:27:02.680 --> 00:27:03.180
który miał,

853
00:27:03.480 --> 00:27:04.380
udawał babę

854
00:27:04.380 --> 00:27:05.440
taką wiejską,

855
00:27:05.580 --> 00:27:06.340
z chustką,

856
00:27:06.520 --> 00:27:06.820
tak,

857
00:27:07.020 --> 00:27:07.900
no wie pani,

858
00:27:08.780 --> 00:27:10.920
to nic to nie dawało,

859
00:27:11.020 --> 00:27:12.440
dziki rozrabiały dalej,

860
00:27:12.620 --> 00:27:13.640
ale tatę zainspirowało,

861
00:27:13.700 --> 00:27:14.560
ale tatę to

862
00:27:14.560 --> 00:27:15.740
zainspirowało,

863
00:27:15.880 --> 00:27:17.040
on to oglądał,

864
00:27:17.220 --> 00:27:18.140
myśmy tam jeździli

865
00:27:18.140 --> 00:27:18.800
samochodem,

866
00:27:18.800 --> 00:27:19.800
on to oglądał

867
00:27:19.800 --> 00:27:21.520
i fotografował,

868
00:27:21.620 --> 00:27:22.400
bo się bardzo dużo

869
00:27:22.400 --> 00:27:23.120
fotografował,

870
00:27:23.200 --> 00:27:24.660
robi sobie dokumentację,

871
00:27:24.800 --> 00:27:25.940
szkicował i tak dalej

872
00:27:25.940 --> 00:27:27.240
i potem to

873
00:27:28.920 --> 00:27:29.420
zaowocowało

874
00:27:29.420 --> 00:27:30.080
nie tylko tą

875
00:27:30.080 --> 00:27:31.000
jedną grafiką,

876
00:27:31.060 --> 00:27:32.220
bo jest cały cykl

877
00:27:32.220 --> 00:27:33.200
tych strachów

878
00:27:33.200 --> 00:27:33.740
różnych

879
00:27:34.240 --> 00:27:35.180
i to były,

880
00:27:35.560 --> 00:27:36.720
ale to już były różne,

881
00:27:36.840 --> 00:27:38.020
bo to co pani opowiada

882
00:27:38.020 --> 00:27:39.300
to jest strachmarzenie

883
00:27:39.300 --> 00:27:40.020
dokładnie.

884
00:27:40.040 --> 00:27:41.480
Jest przepiękna ta postać.

885
00:27:41.500 --> 00:27:42.620
Tak, to jest znakomite,

886
00:27:42.720 --> 00:27:43.280
to było zresztą

887
00:27:43.280 --> 00:27:44.360
kiedyś wykorzystane

888
00:27:44.360 --> 00:27:45.540
nawet jak w powiększeniu

889
00:27:45.540 --> 00:27:46.280
jako plakat,

890
00:27:46.280 --> 00:27:49.400
natomiast były takie strachy,

891
00:27:49.560 --> 00:27:50.880
które się nazywały

892
00:27:52.780 --> 00:27:54.800
sprzedawca masek na przykład,

893
00:27:55.080 --> 00:27:56.240
łowca ptaków

894
00:27:56.240 --> 00:27:56.940
i tak dalej,

895
00:27:57.040 --> 00:27:59.000
więc ojciec to przetwarzał

896
00:27:59.000 --> 00:28:00.800
na różne dziwne takie

897
00:28:01.640 --> 00:28:04.700
z jakiegoś poetyckiego świata

898
00:28:06.200 --> 00:28:06.980
postacie,

899
00:28:07.280 --> 00:28:08.680
które już absolutnie

900
00:28:08.680 --> 00:28:09.680
nie miały nic wspólnego

901
00:28:09.680 --> 00:28:12.520
z tym, co robił ten gospodarz,

902
00:28:12.640 --> 00:28:15.100
bo poszły w kierunku

903
00:28:15.100 --> 00:28:16.680
właściwie własnego życia

904
00:28:16.680 --> 00:28:19.400
i to były takie

905
00:28:20.360 --> 00:28:21.880
fantastyczne postacie,

906
00:28:22.100 --> 00:28:23.280
które gdzieś sobie

907
00:28:23.280 --> 00:28:24.460
funkcjonowały,

908
00:28:24.580 --> 00:28:25.540
odlatywały

909
00:28:25.540 --> 00:28:28.440
w jakieś swoje marzenia,

910
00:28:28.620 --> 00:28:31.220
w jakieś swoje szalone wizje,

911
00:28:31.760 --> 00:28:33.360
no i ja,

912
00:28:33.480 --> 00:28:34.100
ale, ale,

913
00:28:34.340 --> 00:28:35.180
jak mówię,

914
00:28:35.320 --> 00:28:37.520
no to bardzo konkretna inspiracja.

915
00:28:37.800 --> 00:28:39.080
Ogrom wyobraźni,

916
00:28:39.220 --> 00:28:39.960
wielka metafora,

917
00:28:40.040 --> 00:28:41.340
ale też doskonała technika.

918
00:28:41.440 --> 00:28:42.140
Chciałabym, żebyśmy teraz

919
00:28:42.140 --> 00:28:43.180
chwilę porozmawiali o

920
00:28:43.180 --> 00:28:45.140
grafice warsztatowej

921
00:28:45.140 --> 00:28:46.140
i o tym, w jakich technikach

922
00:28:46.140 --> 00:28:47.980
pracował Franciszek Bunsz.

923
00:28:48.500 --> 00:28:49.320
Ojciec miał

924
00:28:49.320 --> 00:28:50.640
niezwykle

925
00:28:50.640 --> 00:28:52.020
dokładne

926
00:28:52.020 --> 00:28:53.380
i, że tak powiem,

927
00:28:53.540 --> 00:28:54.720
solidne wykształcenie,

928
00:28:54.860 --> 00:28:55.620
które wyniósł

929
00:28:55.620 --> 00:28:56.780
najpierw z tej

930
00:28:56.780 --> 00:28:57.800
Kuzge-Werbe-Szule,

931
00:28:58.100 --> 00:28:59.580
gdzie oczywiście się

932
00:28:59.580 --> 00:29:00.560
zetknął z tymi

933
00:29:00.560 --> 00:29:01.800
profesorami

934
00:29:01.800 --> 00:29:02.820
po raz pierwszy,

935
00:29:02.980 --> 00:29:03.720
ale potem też

936
00:29:03.720 --> 00:29:05.220
z Akademii Sztuk Pięknych

937
00:29:05.220 --> 00:29:06.140
i jego takim

938
00:29:07.600 --> 00:29:08.400
najważniejszym

939
00:29:08.400 --> 00:29:09.400
profesorem,

940
00:29:09.500 --> 00:29:10.500
którego wspominał,

941
00:29:10.640 --> 00:29:11.780
był Ludwik Gardowski.

942
00:29:12.620 --> 00:29:13.940
Ludwik Gardowski

943
00:29:13.940 --> 00:29:15.060
to właściwie postać

944
00:29:15.060 --> 00:29:15.880
tak naprawdę

945
00:29:17.260 --> 00:29:18.760
warszawsko-krakowska,

946
00:29:18.900 --> 00:29:19.680
dlatego, że

947
00:29:19.680 --> 00:29:20.940
Ludwik Gardowski

948
00:29:20.940 --> 00:29:21.620
przed wojną

949
00:29:21.620 --> 00:29:22.460
był związany,

950
00:29:22.600 --> 00:29:23.700
chociaż miał wykłady

951
00:29:23.700 --> 00:29:25.380
na ASP w Krakowie

952
00:29:25.380 --> 00:29:26.360
z liternictwa,

953
00:29:27.320 --> 00:29:28.960
ale on był związany

954
00:29:28.960 --> 00:29:29.660
przede wszystkim

955
00:29:29.660 --> 00:29:31.120
z Akademią Warszawską.

956
00:29:31.800 --> 00:29:33.500
To był wybitny grafik

957
00:29:33.500 --> 00:29:34.780
i też grafik,

958
00:29:34.900 --> 00:29:35.860
który się zajmował

959
00:29:35.860 --> 00:29:36.840
liternictwem.

960
00:29:37.880 --> 00:29:39.760
Na pomniku

961
00:29:39.760 --> 00:29:41.320
nieznanego żołnierza

962
00:29:41.320 --> 00:29:42.800
krój liter

963
00:29:42.800 --> 00:29:44.040
jest Gardowskiego.

964
00:29:45.740 --> 00:29:46.580
Więc

965
00:29:46.580 --> 00:29:48.280
to był

966
00:29:48.280 --> 00:29:49.340
grafik,

967
00:29:49.560 --> 00:29:50.680
który miał też

968
00:29:50.680 --> 00:29:52.680
fantastyczny warsztat,

969
00:29:52.840 --> 00:29:53.480
a szczególnie

970
00:29:53.480 --> 00:29:54.780
jeżeli chodzi o

971
00:29:54.780 --> 00:29:55.780
drzeworyt

972
00:29:55.780 --> 00:29:56.660
i to był

973
00:29:56.660 --> 00:29:57.380
jeden z

974
00:29:57.380 --> 00:29:58.240
najważniejszych

975
00:29:58.240 --> 00:29:59.120
profesorów.

976
00:29:59.240 --> 00:30:00.240
Ojciec został

977
00:30:00.240 --> 00:30:01.280
właśnie tu

978
00:30:01.280 --> 00:30:02.480
od razu po studiach,

979
00:30:02.560 --> 00:30:02.800
bo on

980
00:30:02.800 --> 00:30:04.040
kończąc studia

981
00:30:04.040 --> 00:30:04.920
razem z mamą

982
00:30:04.920 --> 00:30:06.180
wyjechali do Pragi

983
00:30:06.180 --> 00:30:07.060
na staż

984
00:30:07.060 --> 00:30:07.720
dwuletni,

985
00:30:07.880 --> 00:30:08.880
co też miało

986
00:30:08.880 --> 00:30:09.740
ogromne znaczenie,

987
00:30:09.880 --> 00:30:10.800
bo Praga miała

988
00:30:10.800 --> 00:30:12.040
znakomitą szkołę

989
00:30:12.040 --> 00:30:13.320
klastyczną.

990
00:30:13.440 --> 00:30:14.720
Tam surrealistyczne wątki

991
00:30:14.720 --> 00:30:15.420
chyba też były

992
00:30:15.420 --> 00:30:16.020
inspiracją.

993
00:30:16.280 --> 00:30:16.360
Tak, tak, tak.

994
00:30:16.600 --> 00:30:17.620
No ale ten surrealizm

995
00:30:17.620 --> 00:30:18.100
cały czas.

996
00:30:18.380 --> 00:30:19.200
To on się pojawił

997
00:30:19.200 --> 00:30:20.500
już w Kunstgeberbeszule

998
00:30:20.500 --> 00:30:21.440
właśnie dzięki

999
00:30:22.280 --> 00:30:22.960
Kujawskiemu.

1000
00:30:23.040 --> 00:30:23.400
No proszę

1001
00:30:23.400 --> 00:30:24.800
przypomnieć sobie

1002
00:30:25.620 --> 00:30:26.300
scenografię

1003
00:30:26.300 --> 00:30:27.700
Jerzego Skarżyńskiego.

1004
00:30:28.100 --> 00:30:28.760
A no właśnie

1005
00:30:28.760 --> 00:30:30.060
i na przykład

1006
00:30:30.060 --> 00:30:30.460
film

1007
00:30:30.460 --> 00:30:30.940
Hasa

1008
00:30:30.940 --> 00:30:31.800
sanatorium pod

1009
00:30:31.800 --> 00:30:32.500
Klepsydrą.

1010
00:30:33.300 --> 00:30:33.760
Gdzie mamy

1011
00:30:33.760 --> 00:30:34.820
scenografię

1012
00:30:35.680 --> 00:30:36.360
Skarżyńskiego,

1013
00:30:36.520 --> 00:30:37.160
a kostiumy

1014
00:30:37.160 --> 00:30:37.660
Mintycz,

1015
00:30:37.800 --> 00:30:38.900
czyli żony

1016
00:30:38.900 --> 00:30:39.720
Lidii Mintycz.

1017
00:30:40.520 --> 00:30:41.400
No to, ale to byli

1018
00:30:41.400 --> 00:30:42.120
właśnie ludzie

1019
00:30:42.120 --> 00:30:43.500
z Kunstgeberbeszule.

1020
00:30:43.680 --> 00:30:44.980
Cała ta ekipa.

1021
00:30:44.980 --> 00:30:45.800
premiera diabłu

1022
00:30:45.800 --> 00:30:46.300
z ludem

1023
00:30:46.300 --> 00:30:46.960
w Hamburgu

1024
00:30:46.960 --> 00:30:47.740
to też Lidia

1025
00:30:47.740 --> 00:30:48.700
i Jerzy Skarżyński

1026
00:30:48.700 --> 00:30:49.300
z Finarskiego

1027
00:30:49.300 --> 00:30:49.520
Konrada.

1028
00:30:49.540 --> 00:30:49.980
No właśnie,

1029
00:30:50.200 --> 00:30:51.060
więc wie pani,

1030
00:30:51.180 --> 00:30:52.440
więc to był ten krąg,

1031
00:30:52.600 --> 00:30:53.760
ale, ale ta

1032
00:30:53.760 --> 00:30:55.140
też ta

1033
00:30:56.380 --> 00:30:56.940
doskonałość

1034
00:30:56.940 --> 00:30:57.740
warsztatowa

1035
00:30:58.440 --> 00:30:59.480
w Czechach,

1036
00:30:59.740 --> 00:31:00.260
w Pradze,

1037
00:31:00.420 --> 00:31:00.920
ona też była

1038
00:31:00.920 --> 00:31:01.680
bardzo ważnym

1039
00:31:01.680 --> 00:31:02.360
elementem.

1040
00:31:02.800 --> 00:31:04.160
I ojciec po powrocie,

1041
00:31:04.540 --> 00:31:05.040
bo on właściwie

1042
00:31:05.040 --> 00:31:06.120
skończył dopiero,

1043
00:31:06.240 --> 00:31:06.920
dyplom zrobił

1044
00:31:06.920 --> 00:31:07.800
dopiero jak wrócił

1045
00:31:07.800 --> 00:31:08.520
z tej Pragi.

1046
00:31:08.900 --> 00:31:10.540
I nawet przed dyplomem

1047
00:31:10.540 --> 00:31:11.500
już dostał

1048
00:31:11.500 --> 00:31:12.200
propozycję

1049
00:31:12.200 --> 00:31:12.960
od profesora,

1050
00:31:13.000 --> 00:31:14.740
żeby był

1051
00:31:14.740 --> 00:31:15.940
jego asystentem

1052
00:31:15.940 --> 00:31:16.700
w pracowni

1053
00:31:16.700 --> 00:31:17.480
Drzeworytu.

1054
00:31:17.740 --> 00:31:18.600
I jak Gardowski

1055
00:31:18.600 --> 00:31:19.740
odszedł na emeryturę,

1056
00:31:19.880 --> 00:31:20.580
ojciec przejął

1057
00:31:20.580 --> 00:31:21.360
tą pracownię.

1058
00:31:21.600 --> 00:31:22.560
I proszę sobie

1059
00:31:22.560 --> 00:31:23.160
wyobrazić,

1060
00:31:23.260 --> 00:31:24.980
że 31 lat

1061
00:31:24.980 --> 00:31:25.760
prowadził

1062
00:31:25.760 --> 00:31:26.960
autorską pracownię

1063
00:31:26.960 --> 00:31:27.800
Drzeworytów

1064
00:31:27.800 --> 00:31:29.380
na ASP w Krakowie.

1065
00:31:30.080 --> 00:31:30.600
Więc

1066
00:31:32.600 --> 00:31:34.360
na co zwracali

1067
00:31:34.360 --> 00:31:34.880
uwagę

1068
00:31:34.880 --> 00:31:36.240
jego uczniowie,

1069
00:31:36.300 --> 00:31:36.940
a były to

1070
00:31:36.940 --> 00:31:38.340
bardzo wybitne

1071
00:31:38.340 --> 00:31:39.700
postacie

1072
00:31:39.700 --> 00:31:40.660
polskiej grafiki

1073
00:31:40.660 --> 00:31:41.680
szczególnie,

1074
00:31:44.080 --> 00:31:44.800
bo był

1075
00:31:44.800 --> 00:31:45.960
oczywiście miał

1076
00:31:45.960 --> 00:31:46.680
tych uczniów

1077
00:31:46.680 --> 00:31:47.140
wielu,

1078
00:31:47.360 --> 00:31:48.340
że właściwie tam

1079
00:31:48.340 --> 00:31:49.340
ta pracownia

1080
00:31:49.340 --> 00:31:50.140
miała dwie

1081
00:31:50.140 --> 00:31:51.120
i postawa

1082
00:31:51.120 --> 00:31:51.880
profesora

1083
00:31:51.880 --> 00:31:53.260
miała dwie

1084
00:31:53.260 --> 00:31:54.380
najważniejsze

1085
00:31:54.380 --> 00:31:54.780
cechy.

1086
00:31:54.880 --> 00:31:55.680
Z jednej strony

1087
00:31:56.620 --> 00:31:57.500
znakomity

1088
00:31:57.500 --> 00:31:58.320
warsztat

1089
00:31:58.320 --> 00:31:59.840
i wymagania,

1090
00:32:00.000 --> 00:32:00.820
bardzo wysokie

1091
00:32:00.820 --> 00:32:01.480
wymagania,

1092
00:32:01.600 --> 00:32:02.320
jeżeli chodzi o

1093
00:32:02.320 --> 00:32:03.400
naukę warsztatu,

1094
00:32:04.740 --> 00:32:05.680
a z drugiej

1095
00:32:05.680 --> 00:32:06.460
strony

1096
00:32:06.460 --> 00:32:07.620
ogromną

1097
00:32:07.620 --> 00:32:08.440
otwartość

1098
00:32:08.440 --> 00:32:09.240
profesora

1099
00:32:09.240 --> 00:32:10.620
na kształtowanie

1100
00:32:10.620 --> 00:32:11.520
wyobraźni

1101
00:32:11.520 --> 00:32:12.460
i osobowości

1102
00:32:12.460 --> 00:32:14.040
tych uczniów,

1103
00:32:14.760 --> 00:32:15.320
studentów.

1104
00:32:16.180 --> 00:32:17.240
I oni to

1105
00:32:17.240 --> 00:32:18.380
zawsze podkreślali,

1106
00:32:18.440 --> 00:32:19.160
że on ich nigdy

1107
00:32:19.160 --> 00:32:19.980
nie ograniczał,

1108
00:32:20.060 --> 00:32:20.540
że on wręcz

1109
00:32:20.540 --> 00:32:21.180
odwrotnie,

1110
00:32:21.240 --> 00:32:22.100
że on po prostu

1111
00:32:22.900 --> 00:32:24.380
w jakiś sposób

1112
00:32:25.480 --> 00:32:26.200
stymulował

1113
00:32:26.200 --> 00:32:26.620
ich

1114
00:32:26.620 --> 00:32:28.480
własny rozwój

1115
00:32:28.480 --> 00:32:29.060
i własną

1116
00:32:29.060 --> 00:32:29.700
wyobraźnię

1117
00:32:29.700 --> 00:32:30.100
i oni to

1118
00:32:30.100 --> 00:32:31.040
bardzo cenili.

1119
00:32:31.300 --> 00:32:32.580
Ale rzeczywiście

1120
00:32:32.580 --> 00:32:33.420
umiejętności

1121
00:32:33.420 --> 00:32:34.160
warsztatowe

1122
00:32:34.160 --> 00:32:34.880
ojca były

1123
00:32:34.880 --> 00:32:35.380
czymś

1124
00:32:35.380 --> 00:32:36.500
nieprawdopodobnym

1125
00:32:36.500 --> 00:32:37.740
i jednocześnie

1126
00:32:37.740 --> 00:32:39.300
ojciec

1127
00:32:39.300 --> 00:32:40.100
pracował właściwie

1128
00:32:40.100 --> 00:32:40.640
we wszystkich

1129
00:32:40.640 --> 00:32:41.180
głównych

1130
00:32:41.180 --> 00:32:41.740
technikach

1131
00:32:41.740 --> 00:32:42.420
graficznych.

1132
00:32:42.680 --> 00:32:43.460
Bo to,

1133
00:32:43.520 --> 00:32:44.320
co widzimy

1134
00:32:44.320 --> 00:32:45.340
na tej

1135
00:32:45.340 --> 00:32:46.180
wystawie,

1136
00:32:46.930 --> 00:32:47.960
to są

1137
00:32:47.960 --> 00:32:48.660
zarówno

1138
00:32:48.660 --> 00:32:49.540
drzeworyty,

1139
00:32:50.080 --> 00:32:50.480
tak zwany

1140
00:32:50.480 --> 00:32:51.060
drzeworycz

1141
00:32:51.060 --> 00:32:51.860
sztorcowy,

1142
00:32:52.520 --> 00:32:53.440
czyli taka

1143
00:32:53.440 --> 00:32:54.160
klasyczna

1144
00:32:54.160 --> 00:32:54.900
technika,

1145
00:32:55.260 --> 00:32:56.400
ale również

1146
00:32:56.400 --> 00:32:57.680
linoryty

1147
00:32:57.680 --> 00:32:58.320
barwne,

1148
00:33:00.030 --> 00:33:00.660
również

1149
00:33:00.660 --> 00:33:02.240
techniki

1150
00:33:02.240 --> 00:33:03.700
tak zwanego

1151
00:33:03.700 --> 00:33:04.580
wklęsło

1152
00:33:04.580 --> 00:33:05.000
druku,

1153
00:33:05.160 --> 00:33:06.120
czyli metalowe,

1154
00:33:06.280 --> 00:33:06.760
gdzie mamy

1155
00:33:06.760 --> 00:33:07.600
miedzioryty,

1156
00:33:07.840 --> 00:33:08.380
gdzie mamy

1157
00:33:08.380 --> 00:33:09.320
akwaforty,

1158
00:33:09.480 --> 00:33:10.320
akwatinty

1159
00:33:10.320 --> 00:33:10.840
i tam

1160
00:33:10.840 --> 00:33:12.100
inne pokrewne

1161
00:33:12.100 --> 00:33:12.640
techniki,

1162
00:33:12.780 --> 00:33:13.380
jak sucha igła

1163
00:33:13.380 --> 00:33:13.920
i tak dalej.

1164
00:33:14.380 --> 00:33:15.400
I właśnie

1165
00:33:15.400 --> 00:33:16.080
we wszystkich

1166
00:33:16.080 --> 00:33:16.640
są jakieś

1167
00:33:17.260 --> 00:33:17.800
nieprawdopodobnie

1168
00:33:17.800 --> 00:33:18.780
interesujące

1169
00:33:18.780 --> 00:33:19.380
rozwiązania.

1170
00:33:19.400 --> 00:33:19.920
I też sam

1171
00:33:19.920 --> 00:33:20.620
odbijał,

1172
00:33:20.680 --> 00:33:20.860
prawda?

1173
00:33:21.220 --> 00:33:22.000
Nie dawał nikomu

1174
00:33:22.000 --> 00:33:22.560
tego robić.

1175
00:33:22.820 --> 00:33:22.880
Nie, nie, nie.

1176
00:33:23.120 --> 00:33:24.020
To było tak,

1177
00:33:24.100 --> 00:33:25.260
że ja już

1178
00:33:25.260 --> 00:33:26.040
w tym późnym

1179
00:33:26.040 --> 00:33:26.500
okresie

1180
00:33:26.500 --> 00:33:27.380
pod koniec życia

1181
00:33:27.380 --> 00:33:28.000
chciałem ojca

1182
00:33:28.000 --> 00:33:28.600
namówić,

1183
00:33:28.720 --> 00:33:30.860
żeby skorzystał

1184
00:33:30.860 --> 00:33:32.240
z takiego rodzaju

1185
00:33:32.240 --> 00:33:32.920
pomocy,

1186
00:33:33.120 --> 00:33:34.220
które oferował

1187
00:33:34.220 --> 00:33:35.000
Związek

1188
00:33:35.000 --> 00:33:36.820
i Plastyków

1189
00:33:36.820 --> 00:33:38.280
i Akademia

1190
00:33:38.280 --> 00:33:39.100
Sztuk Pięknych,

1191
00:33:39.160 --> 00:33:39.540
że oni

1192
00:33:39.540 --> 00:33:40.040
zrobią

1193
00:33:40.040 --> 00:33:40.740
odbitki

1194
00:33:40.740 --> 00:33:41.360
i tak dalej,

1195
00:33:41.540 --> 00:33:41.840
to się

1196
00:33:41.840 --> 00:33:42.260
sprawdził

1197
00:33:42.260 --> 00:33:43.100
żadne takie.

1198
00:33:43.240 --> 00:33:43.840
Nie ma takiej

1199
00:33:43.840 --> 00:33:44.500
możliwości,

1200
00:33:44.640 --> 00:33:44.980
bo nikt

1201
00:33:44.980 --> 00:33:45.540
nie położy

1202
00:33:45.540 --> 00:33:46.000
farby

1203
00:33:46.000 --> 00:33:46.600
tak jak ja.

1204
00:33:46.820 --> 00:33:47.580
No i tu

1205
00:33:47.580 --> 00:33:48.540
miał absolutną

1206
00:33:48.540 --> 00:33:49.020
rację.

1207
00:33:49.200 --> 00:33:49.920
Miał rację.

1208
00:33:50.080 --> 00:33:50.600
Na zakończenie

1209
00:33:50.600 --> 00:33:51.280
chciałem zapytać,

1210
00:33:51.360 --> 00:33:51.760
czego pan

1211
00:33:51.760 --> 00:33:52.740
od Franciszka

1212
00:33:52.740 --> 00:33:53.080
Bunsza,

1213
00:33:53.160 --> 00:33:53.580
od swojego

1214
00:33:53.580 --> 00:33:54.440
ojca się

1215
00:33:54.440 --> 00:33:55.300
nauczył?

1216
00:33:55.340 --> 00:33:55.760
Nie tylko jeżeli

1217
00:33:55.760 --> 00:33:56.300
chodzi o

1218
00:33:56.300 --> 00:33:57.440
świat sztuki,

1219
00:33:57.560 --> 00:33:58.660
ale w ogóle.

1220
00:33:59.120 --> 00:34:00.200
Jeżeli chodzi o życie.

1221
00:34:00.200 --> 00:34:00.740
To jest

1222
00:34:00.740 --> 00:34:01.760
dłuższa,

1223
00:34:02.580 --> 00:34:03.740
byłaby dłuższa

1224
00:34:03.740 --> 00:34:04.480
opowieść,

1225
00:34:04.660 --> 00:34:05.700
bo właściwie

1226
00:34:05.700 --> 00:34:06.880
jeżeli mówimy

1227
00:34:06.880 --> 00:34:08.200
o Odysei

1228
00:34:08.200 --> 00:34:09.940
i o tym

1229
00:34:09.940 --> 00:34:11.020
mitach

1230
00:34:11.020 --> 00:34:12.160
śródziemnomorskich,

1231
00:34:12.380 --> 00:34:12.660
bo

1232
00:34:13.500 --> 00:34:14.600
ojciec był

1233
00:34:14.600 --> 00:34:16.440
też z tego

1234
00:34:16.440 --> 00:34:17.060
pokolenia,

1235
00:34:17.160 --> 00:34:17.680
dla którego

1236
00:34:17.680 --> 00:34:18.220
świat

1237
00:34:19.560 --> 00:34:20.380
kultury

1238
00:34:20.380 --> 00:34:21.400
śródziemnomorskiej

1239
00:34:21.400 --> 00:34:22.160
był właściwie

1240
00:34:22.160 --> 00:34:23.680
podstawowym

1241
00:34:23.680 --> 00:34:24.380
źródłem,

1242
00:34:24.400 --> 00:34:25.220
że tak powiem

1243
00:34:25.220 --> 00:34:25.960
inspiracji

1244
00:34:25.960 --> 00:34:26.840
artystycznej.

1245
00:34:26.920 --> 00:34:27.260
Oni byli

1246
00:34:27.260 --> 00:34:28.060
w tej tradycji.

1247
00:34:28.160 --> 00:34:28.480
I punktem

1248
00:34:28.480 --> 00:34:29.080
odniesienia.

1249
00:34:29.180 --> 00:34:29.420
Tak,

1250
00:34:29.680 --> 00:34:30.520
to było tak,

1251
00:34:30.760 --> 00:34:31.960
ale było to,

1252
00:34:33.100 --> 00:34:33.900
na mnie

1253
00:34:33.900 --> 00:34:34.760
przeniosło się to

1254
00:34:34.760 --> 00:34:35.220
w taki

1255
00:34:35.220 --> 00:34:35.820
na przykład

1256
00:34:35.820 --> 00:34:36.380
sposób,

1257
00:34:36.580 --> 00:34:37.360
że pierwsze

1258
00:34:38.040 --> 00:34:38.640
baśnie,

1259
00:34:39.700 --> 00:34:40.300
które

1260
00:34:40.300 --> 00:34:41.420
ja pamiętam

1261
00:34:41.420 --> 00:34:42.120
jako dziecko,

1262
00:34:42.220 --> 00:34:42.640
gdzie jeszcze

1263
00:34:42.640 --> 00:34:43.100
nie bardzo

1264
00:34:43.100 --> 00:34:44.100
umiałem czytać,

1265
00:34:44.320 --> 00:34:44.880
potem ja się

1266
00:34:44.880 --> 00:34:45.540
dosyć szybko

1267
00:34:45.540 --> 00:34:46.160
nauczyłem

1268
00:34:46.160 --> 00:34:46.620
czytać,

1269
00:34:46.820 --> 00:34:48.740
ale wtedy

1270
00:34:48.740 --> 00:34:49.400
jeszcze nie.

1271
00:34:49.900 --> 00:34:50.720
No więc

1272
00:34:50.720 --> 00:34:51.640
to była

1273
00:34:52.860 --> 00:34:53.460
mitologia

1274
00:34:53.460 --> 00:34:55.440
Jana Parandowskiego,

1275
00:34:55.600 --> 00:34:56.100
czyli mity

1276
00:34:56.100 --> 00:34:56.720
greckie.

1277
00:34:58.220 --> 00:34:59.140
no i

1278
00:34:59.140 --> 00:34:59.800
Odyseja.

1279
00:35:00.280 --> 00:35:00.480
Nawet

1280
00:35:00.480 --> 00:35:01.100
bardziej mnie

1281
00:35:01.860 --> 00:35:02.600
fascynowała

1282
00:35:02.600 --> 00:35:03.240
Odyseja,

1283
00:35:03.380 --> 00:35:04.000
też w przekładzie

1284
00:35:04.000 --> 00:35:04.460
tym

1285
00:35:04.460 --> 00:35:05.500
prozatorskim

1286
00:35:06.360 --> 00:35:07.100
Parandowskiego.

1287
00:35:08.860 --> 00:35:09.600
Bardziej

1288
00:35:09.600 --> 00:35:09.860
nawet

1289
00:35:09.860 --> 00:35:10.500
Odyseja

1290
00:35:10.500 --> 00:35:11.580
mnie fascynowała

1291
00:35:11.580 --> 00:35:12.300
niż Iliada.

1292
00:35:13.820 --> 00:35:14.700
No i

1293
00:35:14.700 --> 00:35:15.300
właśnie

1294
00:35:15.300 --> 00:35:15.620
to było

1295
00:35:15.620 --> 00:35:16.340
coś takiego,

1296
00:35:16.580 --> 00:35:17.080
a potem

1297
00:35:17.080 --> 00:35:17.500
było,

1298
00:35:17.960 --> 00:35:18.840
a potem

1299
00:35:18.840 --> 00:35:19.220
myśmy

1300
00:35:19.220 --> 00:35:19.660
z ojcem

1301
00:35:19.660 --> 00:35:20.520
bardzo dużo

1302
00:35:20.520 --> 00:35:21.680
współpracowali

1303
00:35:21.680 --> 00:35:22.140
już w tym

1304
00:35:22.140 --> 00:35:22.560
późnym

1305
00:35:22.560 --> 00:35:23.720
jego okresie,

1306
00:35:24.440 --> 00:35:24.740
gdzie on

1307
00:35:24.740 --> 00:35:25.200
miał bardzo

1308
00:35:25.200 --> 00:35:25.920
dużo wystaw.

1309
00:35:26.100 --> 00:35:26.340
Bo to

1310
00:35:26.340 --> 00:35:26.560
trzeba

1311
00:35:26.560 --> 00:35:27.020
powiedzieć,

1312
00:35:27.240 --> 00:35:27.800
że tu

1313
00:35:27.800 --> 00:35:28.380
nie mamy

1314
00:35:28.380 --> 00:35:29.000
do czynienia

1315
00:35:29.000 --> 00:35:29.640
z artystą,

1316
00:35:29.760 --> 00:35:30.400
który byłby

1317
00:35:30.400 --> 00:35:31.900
jakoś tam

1318
00:35:31.900 --> 00:35:32.680
zapomniany

1319
00:35:32.680 --> 00:35:33.820
w późniejszym wieku

1320
00:35:33.820 --> 00:35:34.620
czy coś takiego.

1321
00:35:34.800 --> 00:35:34.880
Nie.

1322
00:35:36.180 --> 00:35:37.020
Ojciec miał

1323
00:35:37.020 --> 00:35:38.140
bardzo

1324
00:35:38.140 --> 00:35:38.980
dużo

1325
00:35:40.300 --> 00:35:41.060
wystaw

1326
00:35:41.060 --> 00:35:41.620
i to

1327
00:35:41.620 --> 00:35:42.080
często

1328
00:35:42.080 --> 00:35:42.720
dużych,

1329
00:35:42.800 --> 00:35:43.020
bardzo

1330
00:35:43.020 --> 00:35:44.160
interesujących

1331
00:35:44.160 --> 00:35:46.100
w ostatnich

1332
00:35:46.100 --> 00:35:46.480
powiedzmy

1333
00:35:46.480 --> 00:35:47.600
dziesięciu latach.

1334
00:35:48.000 --> 00:35:48.380
No i ja

1335
00:35:48.380 --> 00:35:49.120
cały czas

1336
00:35:49.120 --> 00:35:49.700
właściwie

1337
00:35:49.700 --> 00:35:50.460
byłem takim

1338
00:35:50.460 --> 00:35:51.300
kuratorem

1339
00:35:51.300 --> 00:35:51.960
tych wystaw.

1340
00:35:51.960 --> 00:35:52.520
więc ja

1341
00:35:52.520 --> 00:35:53.320
z ojcem

1342
00:35:53.320 --> 00:35:54.400
współpracowałem,

1343
00:35:54.520 --> 00:35:54.800
więc

1344
00:35:56.220 --> 00:35:57.160
tutaj to,

1345
00:35:57.280 --> 00:35:58.040
że przy tej

1346
00:35:58.040 --> 00:35:59.460
ostatniej wystawie

1347
00:35:59.460 --> 00:36:00.460
ja już

1348
00:36:00.460 --> 00:36:01.400
prowadziłem to

1349
00:36:01.400 --> 00:36:02.140
już po jego

1350
00:36:02.140 --> 00:36:02.920
śmierci,

1351
00:36:03.160 --> 00:36:03.500
ale

1352
00:36:03.500 --> 00:36:04.920
ja w dużej

1353
00:36:04.920 --> 00:36:05.340
mierze

1354
00:36:05.340 --> 00:36:05.840
też

1355
00:36:07.020 --> 00:36:07.700
wykorzystałem

1356
00:36:07.700 --> 00:36:08.000
do

1357
00:36:08.000 --> 00:36:09.280
tego

1358
00:36:10.060 --> 00:36:10.740
scenariusza,

1359
00:36:10.740 --> 00:36:11.480
że tak powiem,

1360
00:36:11.620 --> 00:36:12.400
tej wystawy,

1361
00:36:13.140 --> 00:36:13.820
wykorzystałem

1362
00:36:13.820 --> 00:36:14.420
rozmowy,

1363
00:36:14.580 --> 00:36:15.140
które myśmy

1364
00:36:15.140 --> 00:36:15.880
prowadzili

1365
00:36:15.880 --> 00:36:18.200
i zastanawiali się

1366
00:36:18.200 --> 00:36:19.000
co pokazać,

1367
00:36:19.080 --> 00:36:19.960
jak to pokazać,

1368
00:36:20.040 --> 00:36:21.600
jakie motywy

1369
00:36:21.600 --> 00:36:22.220
i tak dalej,

1370
00:36:22.280 --> 00:36:22.900
jakie prace.

1371
00:36:24.640 --> 00:36:25.240
Ale

1372
00:36:26.000 --> 00:36:26.600
właściwie

1373
00:36:26.600 --> 00:36:27.160
można by

1374
00:36:27.160 --> 00:36:27.700
powiedzieć,

1375
00:36:27.940 --> 00:36:28.500
że wie pani,

1376
00:36:28.740 --> 00:36:29.500
ojciec pokazał

1377
00:36:29.500 --> 00:36:30.640
mi taką rzecz,

1378
00:36:31.520 --> 00:36:32.120
że

1379
00:36:32.120 --> 00:36:33.360
w sztuce

1380
00:36:35.380 --> 00:36:35.980
jest

1381
00:36:35.980 --> 00:36:36.960
jeszcze

1382
00:36:36.960 --> 00:36:37.800
oprócz tego,

1383
00:36:38.060 --> 00:36:38.400
że no

1384
00:36:38.400 --> 00:36:39.720
palec Boży,

1385
00:36:39.780 --> 00:36:40.460
że tak powiem

1386
00:36:40.460 --> 00:36:41.160
decyduje,

1387
00:36:42.580 --> 00:36:43.180
ale

1388
00:36:43.180 --> 00:36:44.240
jest ważna

1389
00:36:44.240 --> 00:36:44.980
cierpliwość

1390
00:36:44.980 --> 00:36:46.060
konsekwencja

1391
00:36:46.060 --> 00:36:46.560
i

1392
00:36:46.560 --> 00:36:47.560
taka

1393
00:36:48.960 --> 00:36:49.640
świadomość

1394
00:36:49.640 --> 00:36:50.220
rzemiosła.

1395
00:36:52.300 --> 00:36:52.980
Bo

1396
00:36:52.980 --> 00:36:54.440
bez tej pracy,

1397
00:36:54.760 --> 00:36:55.200
wie pani,

1398
00:36:55.380 --> 00:36:56.420
tak jak się popatrzy

1399
00:36:56.420 --> 00:36:57.940
na te wszystkie

1400
00:36:57.940 --> 00:36:58.420
prace,

1401
00:36:58.680 --> 00:36:59.360
to człowiek sobie

1402
00:36:59.360 --> 00:36:59.760
dopiero

1403
00:36:59.760 --> 00:37:00.480
uświadamia,

1404
00:37:00.680 --> 00:37:01.440
jaki to był

1405
00:37:01.440 --> 00:37:02.040
wkład

1406
00:37:02.900 --> 00:37:03.580
pracy,

1407
00:37:03.860 --> 00:37:04.820
czyli po prostu

1408
00:37:04.820 --> 00:37:06.360
ile wysiłku

1409
00:37:06.360 --> 00:37:07.240
czysto

1410
00:37:07.240 --> 00:37:08.320
rzemieślniczego,

1411
00:37:09.460 --> 00:37:10.140
znakomitego

1412
00:37:10.140 --> 00:37:10.780
rzemiosła,

1413
00:37:10.920 --> 00:37:11.660
ale jednak

1414
00:37:11.660 --> 00:37:12.220
to trzeba

1415
00:37:12.220 --> 00:37:12.880
zrobić.

1416
00:37:13.600 --> 00:37:14.280
Czyli

1417
00:37:14.280 --> 00:37:14.840
na przykład

1418
00:37:14.840 --> 00:37:15.980
taki miedzioryt

1419
00:37:15.980 --> 00:37:17.240
z minimalnymi

1420
00:37:17.240 --> 00:37:18.100
kreseczkami,

1421
00:37:18.280 --> 00:37:19.540
jakiej to

1422
00:37:19.540 --> 00:37:20.120
wymaga

1423
00:37:20.120 --> 00:37:20.980
precyzji,

1424
00:37:21.940 --> 00:37:22.780
jakiego to

1425
00:37:22.780 --> 00:37:23.440
wymaga

1426
00:37:25.040 --> 00:37:25.680
czasu,

1427
00:37:25.940 --> 00:37:26.700
skupienia,

1428
00:37:26.980 --> 00:37:27.280
właściwie

1429
00:37:27.280 --> 00:37:27.680
takie,

1430
00:37:27.880 --> 00:37:28.400
to jest właściwie

1431
00:37:28.400 --> 00:37:29.540
rodzaj medytacji.

1432
00:37:31.180 --> 00:37:31.660
No nie

1433
00:37:31.660 --> 00:37:31.900
bez

1434
00:37:31.900 --> 00:37:32.860
przyczyny

1435
00:37:33.900 --> 00:37:34.540
grafika

1436
00:37:35.320 --> 00:37:36.280
w dużej

1437
00:37:36.280 --> 00:37:36.660
mierze

1438
00:37:36.660 --> 00:37:37.360
wywodzi się

1439
00:37:37.360 --> 00:37:38.000
z Japonii.

1440
00:37:39.220 --> 00:37:40.120
Czyli z tych...

1441
00:37:40.120 --> 00:37:40.940
Takie japońskie inspiracje

1442
00:37:40.940 --> 00:37:41.260
też są,

1443
00:37:41.340 --> 00:37:41.920
Pireneje są

1444
00:37:41.920 --> 00:37:42.400
troszeczkę

1445
00:37:42.400 --> 00:37:43.280
takie japońskie.

1446
00:37:43.380 --> 00:37:43.780
Oczywiście,

1447
00:37:43.820 --> 00:37:44.360
że tak,

1448
00:37:44.520 --> 00:37:45.160
bo wie Pani,

1449
00:37:45.300 --> 00:37:46.020
to się bierze

1450
00:37:46.020 --> 00:37:46.560
z kolei

1451
00:37:46.560 --> 00:37:47.100
też z tej

1452
00:37:47.100 --> 00:37:47.640
tradycji

1453
00:37:47.640 --> 00:37:48.240
krakowskiej,

1454
00:37:48.320 --> 00:37:48.700
bo proszę

1455
00:37:48.700 --> 00:37:49.360
pamiętać,

1456
00:37:49.440 --> 00:37:50.420
że grafika

1457
00:37:51.280 --> 00:37:52.280
na Akademii

1458
00:37:52.280 --> 00:37:52.800
Krakowskiej

1459
00:37:52.800 --> 00:37:53.620
to jest grafika,

1460
00:37:53.860 --> 00:37:54.820
która właściwie

1461
00:37:54.820 --> 00:37:55.640
wywodziła się

1462
00:37:55.640 --> 00:37:56.660
w dużej mierze

1463
00:37:56.660 --> 00:37:57.320
nie tylko

1464
00:37:57.320 --> 00:37:58.020
z Rembrandta

1465
00:37:58.020 --> 00:37:58.500
i Goi,

1466
00:37:58.620 --> 00:37:59.340
ale z grafiki

1467
00:37:59.340 --> 00:37:59.840
japońskiej.

1468
00:37:59.960 --> 00:38:00.500
Z mangi

1469
00:38:00.500 --> 00:38:01.080
jasińskiego.

1470
00:38:01.080 --> 00:38:01.580
Tak, tak, tak.

1471
00:38:01.980 --> 00:38:02.400
Oczywiście, tak.

1472
00:38:02.740 --> 00:38:03.180
Oni byli

1473
00:38:03.180 --> 00:38:03.960
w tym okresie

1474
00:38:03.960 --> 00:38:04.620
młodej Polski,

1475
00:38:04.700 --> 00:38:05.040
oni byli

1476
00:38:05.040 --> 00:38:06.040
zafascynowani

1477
00:38:06.040 --> 00:38:07.260
grafiką japońską.

1478
00:38:07.260 --> 00:38:08.320
I z kolei

1479
00:38:08.320 --> 00:38:09.060
ojciec,

1480
00:38:09.160 --> 00:38:09.780
czyli Adam

1481
00:38:09.780 --> 00:38:11.080
Bunsz

1482
00:38:11.080 --> 00:38:12.180
też uprawiał

1483
00:38:12.180 --> 00:38:12.720
grafikę

1484
00:38:12.720 --> 00:38:13.120
i to była

1485
00:38:13.120 --> 00:38:13.560
grafika

1486
00:38:13.560 --> 00:38:14.260
inspirowana,

1487
00:38:14.440 --> 00:38:15.400
nawet powiedziałbym

1488
00:38:15.400 --> 00:38:15.940
wręcz

1489
00:38:15.940 --> 00:38:16.960
naśladująca

1490
00:38:16.960 --> 00:38:17.740
grafikę

1491
00:38:17.740 --> 00:38:18.580
japońską.

1492
00:38:18.660 --> 00:38:18.960
Zresztą

1493
00:38:18.960 --> 00:38:19.440
dziadek

1494
00:38:19.440 --> 00:38:19.940
używał

1495
00:38:19.940 --> 00:38:20.480
techniki,

1496
00:38:20.640 --> 00:38:21.220
które ojciec

1497
00:38:21.220 --> 00:38:22.120
już nie używał.

1498
00:38:22.510 --> 00:38:23.300
To była

1499
00:38:23.300 --> 00:38:24.060
technika,

1500
00:38:24.400 --> 00:38:25.920
która jest

1501
00:38:25.920 --> 00:38:26.740
tak naprawdę

1502
00:38:26.740 --> 00:38:27.280
z

1503
00:38:27.280 --> 00:38:28.980
dżeworytu

1504
00:38:28.980 --> 00:38:30.020
chińskiego,

1505
00:38:30.180 --> 00:38:31.220
a potem

1506
00:38:31.220 --> 00:38:31.920
przejęta

1507
00:38:31.920 --> 00:38:32.580
przez

1508
00:38:32.580 --> 00:38:33.740
Japończyków.

1509
00:38:33.900 --> 00:38:34.660
To jest

1510
00:38:34.660 --> 00:38:35.240
technika

1511
00:38:35.240 --> 00:38:36.100
polegająca

1512
00:38:36.100 --> 00:38:37.100
na używaniu

1513
00:38:37.100 --> 00:38:37.840
nie farb

1514
00:38:37.840 --> 00:38:38.740
drukarskich,

1515
00:38:39.000 --> 00:38:39.900
tylko farb

1516
00:38:39.900 --> 00:38:41.240
akwarelowych

1517
00:38:41.240 --> 00:38:42.380
do odbitek.

1518
00:38:42.440 --> 00:38:42.620
Tak,

1519
00:38:42.860 --> 00:38:43.560
do odbitek

1520
00:38:43.560 --> 00:38:44.240
graficznych.

1521
00:38:44.520 --> 00:38:45.640
To powoduje,

1522
00:38:45.760 --> 00:38:46.640
że właśnie

1523
00:38:46.640 --> 00:38:47.320
to wygląda

1524
00:38:47.320 --> 00:38:48.140
bardziej jak

1525
00:38:48.140 --> 00:38:48.760
tempera

1526
00:38:48.760 --> 00:38:50.040
czy jakaś

1527
00:38:50.040 --> 00:38:50.840
inna technika,

1528
00:38:50.940 --> 00:38:51.180
prawda?

1529
00:38:52.040 --> 00:38:53.200
Taka odbitka

1530
00:38:53.200 --> 00:38:54.420
i co ciekawe

1531
00:38:54.420 --> 00:38:55.580
właściwie jest tak,

1532
00:38:55.720 --> 00:38:56.520
że każda odbitka

1533
00:38:56.520 --> 00:38:57.680
jest zupełnie inna.

1534
00:38:58.200 --> 00:38:59.200
No bo te farby

1535
00:38:59.200 --> 00:39:00.380
się nigdy nie ułożą

1536
00:39:00.380 --> 00:39:01.380
tak samo

1537
00:39:01.380 --> 00:39:02.520
jak w wypadku

1538
00:39:02.520 --> 00:39:03.400
farb graficznych,

1539
00:39:03.500 --> 00:39:04.300
ale tego

1540
00:39:04.300 --> 00:39:05.120
używał dziadek,

1541
00:39:05.120 --> 00:39:05.920
natomiast ojciec

1542
00:39:05.920 --> 00:39:06.980
już tego nie robi.

1543
00:39:07.340 --> 00:39:08.260
To już naprawdę

1544
00:39:08.260 --> 00:39:08.820
na zakończenie

1545
00:39:08.820 --> 00:39:10.180
zadam jedno pytanie,

1546
00:39:10.520 --> 00:39:11.120
jeżeli mogę.

1547
00:39:11.400 --> 00:39:12.620
Czy pana ojciec,

1548
00:39:12.680 --> 00:39:13.380
Franciszek Bunsz,

1549
00:39:13.420 --> 00:39:13.980
jak pan myśli,

1550
00:39:14.060 --> 00:39:14.380
byłby

1551
00:39:15.260 --> 00:39:15.800
zadowolony

1552
00:39:15.800 --> 00:39:16.460
z wystawy

1553
00:39:16.460 --> 00:39:17.580
w Kordegardzie,

1554
00:39:17.660 --> 00:39:18.040
wystawy,

1555
00:39:18.100 --> 00:39:18.720
która została

1556
00:39:18.720 --> 00:39:19.560
zatytułowana

1557
00:39:19.560 --> 00:39:20.560
Odyseja?

1558
00:39:20.680 --> 00:39:21.540
Czy sam chciałby,

1559
00:39:21.640 --> 00:39:22.380
żeby ona nosiła

1560
00:39:22.380 --> 00:39:23.060
taki tytuł?

1561
00:39:23.460 --> 00:39:24.260
Czy wiedział o tym,

1562
00:39:24.320 --> 00:39:24.960
że będzie tak

1563
00:39:24.960 --> 00:39:25.540
zatytułowana?

1564
00:39:25.540 --> 00:39:26.560
Nie, nie, nie, nie, nie.

1565
00:39:26.580 --> 00:39:27.700
To powstało później,

1566
00:39:27.920 --> 00:39:29.340
to jakoś troszeczkę

1567
00:39:30.760 --> 00:39:32.060
zaczęło się klarować,

1568
00:39:32.260 --> 00:39:33.240
jak jakby

1569
00:39:33.240 --> 00:39:34.180
podsumowaliśmy

1570
00:39:34.180 --> 00:39:34.820
to wszystko

1571
00:39:34.820 --> 00:39:35.740
i jak zaczęliśmy

1572
00:39:35.740 --> 00:39:36.560
robić wybór,

1573
00:39:36.640 --> 00:39:37.880
więc tutaj ten motyw

1574
00:39:37.880 --> 00:39:38.360
nam się

1575
00:39:38.360 --> 00:39:39.140
wyklarował.

1576
00:39:39.820 --> 00:39:40.520
Wie pani,

1577
00:39:40.660 --> 00:39:41.400
myślę, że tak,

1578
00:39:41.620 --> 00:39:42.860
tylko z drugiej strony

1579
00:39:42.860 --> 00:39:44.320
trzeba mieć świadomość,

1580
00:39:44.340 --> 00:39:45.420
że ojciec był człowiekiem

1581
00:39:45.420 --> 00:39:46.380
do ostatniego

1582
00:39:46.380 --> 00:39:47.540
właściwie okresu,

1583
00:39:48.300 --> 00:39:49.200
był człowiekiem

1584
00:39:49.200 --> 00:39:49.720
cały czas

1585
00:39:49.720 --> 00:39:50.640
poszukującym,

1586
00:39:50.740 --> 00:39:51.180
cały czas

1587
00:39:51.180 --> 00:39:51.780
w drodze,

1588
00:39:51.780 --> 00:39:52.420
więc to był

1589
00:39:52.420 --> 00:39:53.120
wędrowiec,

1590
00:39:53.640 --> 00:39:54.360
wie pani,

1591
00:39:54.580 --> 00:39:54.860
właśnie.

1592
00:39:55.880 --> 00:39:57.000
I ja mam,

1593
00:39:57.140 --> 00:39:58.160
ja to pokazywałem

1594
00:39:58.160 --> 00:39:59.940
na finisarzu,

1595
00:40:00.200 --> 00:40:01.480
ja mam na przykład

1596
00:40:01.480 --> 00:40:02.480
takie

1597
00:40:02.480 --> 00:40:03.660
płyty

1598
00:40:03.660 --> 00:40:04.680
do

1599
00:40:04.680 --> 00:40:05.660
linorytu,

1600
00:40:06.660 --> 00:40:07.820
które były,

1601
00:40:09.220 --> 00:40:10.080
wydawało się,

1602
00:40:10.220 --> 00:40:11.640
że były skończone,

1603
00:40:11.760 --> 00:40:12.100
nie wiem,

1604
00:40:12.240 --> 00:40:13.820
10-15 lat temu

1605
00:40:13.820 --> 00:40:14.840
i one mają

1606
00:40:14.840 --> 00:40:15.520
ślady

1607
00:40:16.740 --> 00:40:17.380
niedawnych

1608
00:40:17.380 --> 00:40:18.140
korekt,

1609
00:40:18.300 --> 00:40:18.940
poprawek

1610
00:40:18.940 --> 00:40:19.520
i tak dalej,

1611
00:40:19.620 --> 00:40:20.600
więc on potrafił

1612
00:40:20.600 --> 00:40:22.080
nad 20 lat

1613
00:40:22.080 --> 00:40:22.700
pracować

1614
00:40:22.700 --> 00:40:23.300
nad jakąś

1615
00:40:23.300 --> 00:40:23.840
grafiką,

1616
00:40:24.000 --> 00:40:25.040
bo ciągle

1617
00:40:25.040 --> 00:40:25.720
czegoś tam

1618
00:40:25.720 --> 00:40:26.660
jeszcze szukał,

1619
00:40:26.780 --> 00:40:27.480
ciągle jeszcze

1620
00:40:27.480 --> 00:40:28.400
mu się wydawało,

1621
00:40:28.520 --> 00:40:29.460
ciągle chciał

1622
00:40:29.460 --> 00:40:30.080
coś jeszcze

1623
00:40:30.080 --> 00:40:31.100
albo poprawić,

1624
00:40:31.240 --> 00:40:32.000
albo zmienić,

1625
00:40:32.060 --> 00:40:33.500
więc to był

1626
00:40:33.500 --> 00:40:34.120
cały czas

1627
00:40:34.120 --> 00:40:34.940
jakiś proces

1628
00:40:34.940 --> 00:40:37.760
i ja myślę,

1629
00:40:37.880 --> 00:40:38.340
że ojciec

1630
00:40:38.340 --> 00:40:39.080
jakby zobaczył

1631
00:40:39.080 --> 00:40:39.760
tą wystawę,

1632
00:40:39.840 --> 00:40:40.520
to by natychmiast

1633
00:40:40.520 --> 00:40:41.440
zaczął wymyślać

1634
00:40:41.440 --> 00:40:42.040
następną.

1635
00:40:43.060 --> 00:40:44.420
To charakteryzuje,

1636
00:40:44.660 --> 00:40:45.100
jak sądzę,

1637
00:40:45.240 --> 00:40:46.060
wielkich artystów,

1638
00:40:46.120 --> 00:40:47.220
jakim był

1639
00:40:47.220 --> 00:40:48.520
Franciszek Bunsz,

1640
00:40:48.800 --> 00:40:49.520
jeden z najważniejszych

1641
00:40:49.520 --> 00:40:50.000
artystów

1642
00:40:50.000 --> 00:40:51.360
XX wieku,

1643
00:40:51.460 --> 00:40:52.360
wspaniały grafik,

1644
00:40:52.640 --> 00:40:53.140
mistrz,

1645
00:40:53.360 --> 00:40:53.660
artysta,

1646
00:40:53.720 --> 00:40:54.700
z którego twórczością

1647
00:40:54.700 --> 00:40:55.420
z całą pewnością

1648
00:40:55.420 --> 00:40:56.420
warto się zapoznać,

1649
00:40:56.480 --> 00:40:57.300
jeżeli Państwo nie mieli

1650
00:40:57.300 --> 00:40:57.980
takiej okazji,

1651
00:40:57.980 --> 00:40:58.800
a ja przypominam,

1652
00:40:58.860 --> 00:40:59.480
że rozmawialiśmy

1653
00:40:59.480 --> 00:41:00.220
o wystawie

1654
00:41:00.220 --> 00:41:00.920
zatytułowanej

1655
00:41:00.920 --> 00:41:01.720
Franciszek Bunsz

1656
00:41:01.720 --> 00:41:02.780
Odyseja,

1657
00:41:02.900 --> 00:41:04.140
którą mogliśmy oglądać

1658
00:41:04.140 --> 00:41:05.060
w Kordegardzie

1659
00:41:05.060 --> 00:41:06.620
Galerii Narodowego

1660
00:41:06.620 --> 00:41:07.660
Centrum Kultury,

1661
00:41:07.720 --> 00:41:08.640
a o swoim ojcu

1662
00:41:08.640 --> 00:41:09.980
wspaniale opowiadał

1663
00:41:09.980 --> 00:41:10.820
Jacek Bunsz,

1664
00:41:11.000 --> 00:41:11.440
reżyser,

1665
00:41:11.680 --> 00:41:12.080
pedagog,

1666
00:41:12.240 --> 00:41:13.080
dyrektor teatrów

1667
00:41:13.080 --> 00:41:14.420
i wykładowca

1668
00:41:14.420 --> 00:41:15.260
Akademii Teatralnej

1669
00:41:15.260 --> 00:41:15.920
we Wrocławiu

1670
00:41:15.920 --> 00:41:17.060
i Akademii Sztuk Pięknych

1671
00:41:20.000 --> 00:41:22.860
wraz z Agnieszką Bebułowską-Bednarkiewicz

1672
00:41:22.860 --> 00:41:24.260
i Katarzyną Haber.

1673
00:41:24.580 --> 00:41:25.200
Bardzo dziękuję

1674
00:41:25.200 --> 00:41:25.960
za tę opowieść.

1675
00:41:26.200 --> 00:41:26.820
Dziękuję bardzo.

1676
00:41:27.200 --> 00:41:28.020
Katarzyna Sanocka,

1677
00:41:28.080 --> 00:41:28.520
dziękujemy.

1678
00:41:28.700 --> 00:41:29.380
Do usłyszenia.

1679
00:41:30.520 --> 00:41:32.160
Audycje kulturalne

1680
00:41:32.160 --> 00:41:34.120
w dobrym tonie.