WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.700 --> 00:00:12.710
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.830 --> 00:00:20.490
Kiedy usłyszałam, jaki jest temat jednej z najnowszych wystaw przygotowywanych przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki,

4
00:00:20.650 --> 00:00:27.840
od razu pomyślałam sobie o filmach i zdałam sobie sprawę, że temat, który kurator wystawy podjął, bardzo przemawia do naszej wyobraźni.

5
00:00:27.840 --> 00:00:33.060
Jest wdzięcznym tłem filmów, ale też książek, teledysków. Chodzi o hotele.

6
00:00:33.260 --> 00:00:40.520
Myślę, że każdy z nas mógłby od razu wymienić przynajmniej dwa lub trzy obrazy, w których hotele odgrywają niebagatelną rolę.

7
00:00:40.840 --> 00:00:45.460
Zero Siedem Zgłościa i Hotel Victoria chociażby, ale też Cztery Pokoje Quentina Tarantino.

8
00:00:46.000 --> 00:00:53.640
Natomiast wystawa, którą można oglądać w sali wystaw czasowych w Bibliotece Uniwersyteckiej dotyczy bardzo określonego momentu w historii Polski.

9
00:00:53.640 --> 00:01:02.700
Chodzi o lata 70 XX wieku. Jej tytuł to Hotel Twoich Snów. Architektura hotelowa wielkomiejskiej Polski doby Edwarda Gierka.

10
00:01:02.780 --> 00:01:07.220
A ja mam tę wielką przyjemność, że zaproszenie do rozmowy przyjął kurator pan Artur Tanikowski.

11
00:01:07.460 --> 00:01:08.700
Witam w audycjach kulturalnych.

12
00:01:08.760 --> 00:01:09.780
Dzień dobry, bardzo mi miło.

13
00:01:09.900 --> 00:01:14.900
Pozwolę sobie zacząć od tego, co trochę zagaiłam we wstępie, co moją wyobraźnię bardzo pobudziło.

14
00:01:14.900 --> 00:01:25.660
Co takiego hotele w sobie mają, że tak bardzo na nas oddziałują, ale też to pytanie ma w sobie ukryty haczyk do kontekstu społeczno-politycznego tej wystawy.

15
00:01:25.860 --> 00:01:30.180
Dlaczego to na nie postawiła ówczesna władza i jaką rolę one miały do spełnienia?

16
00:01:30.320 --> 00:01:34.880
Hotele to, jak wiemy, nieco inny świat niż ten, z którym mamy do czynienia na co dzień.

17
00:01:35.220 --> 00:01:41.780
Hotele to miejsca, które odwiedzamy, czasowo stają się naszymi domami, ale oferują nam rozmaitego typu atrakcje.

18
00:01:41.780 --> 00:01:44.280
Niektóre z nich pamiętamy dobrze, inne gorzej.

19
00:01:44.900 --> 00:01:52.460
Jednak staramy się zawsze notować w pamięci te miejsca, ano po to, żeby albo je omijać, albo jeszcze chętniej odwiedzać je ponownie.

20
00:01:53.020 --> 00:01:58.920
Hotele z czasów gierkowskich i od razu powiedzmy, że ta era gierka jest w naszej wystawie rozciągnięta również na następną dekadę,

21
00:01:59.020 --> 00:02:03.540
kiedy Edward Gierek nie był już pierwszym sekretarzem, bo lata 80. Zaraz powiem dlaczego.

22
00:02:04.140 --> 00:02:09.220
Te hotele były taką wizytówką tak zwanej drugiej Polski, którą ówczesne władze chciały wznosić,

23
00:02:09.220 --> 00:02:16.520
chciały odmieniać tą już istniejącą Polskę ludową, chciały położyć w pewnym sensie nacisk na konsumpcjonizm społeczeństwa,

24
00:02:16.620 --> 00:02:22.860
chciały rozbudzać apetyty konsumpcyjne, chciały jednym słowem proponować w Polsce, czy w Polsce,

25
00:02:23.180 --> 00:02:27.940
taki dobrobyt wiążący się również z godnymi miejscami do odwiedzenia,

26
00:02:28.200 --> 00:02:30.980
chociaż myślano wtedy przede wszystkim o turystach z zachodu.

27
00:02:31.140 --> 00:02:32.900
Hotele miały zarabiać dewizy.

28
00:02:32.900 --> 00:02:37.700
Często mówi się o hotelach z importu i to odnosi się z jednej strony do faktu tego,

29
00:02:37.740 --> 00:02:43.480
w jaki sposób te hotele i z czyim udziałem powstawały, a z drugiej właśnie miały mówić też o takim docelowym targecie,

30
00:02:43.660 --> 00:02:50.360
o gościach, o grupie, która przede wszystkim miała dostarczak dewiz o turystach, czy odwiedzających z zachodu.

31
00:02:50.840 --> 00:02:56.200
Zdarzyło się tak, że gdy Edward Gierek doszedł do władzy, okazało się,

32
00:02:56.200 --> 00:03:00.640
że naprawdę w dużych miastach polskich brakuje miejsc hotelowych.

33
00:03:00.960 --> 00:03:05.300
Władza doszła do wniosku, że należy nieco poluźnić rozmaitego typu restrykcje.

34
00:03:05.560 --> 00:03:09.280
Wpuszczano większą ilość osób z zachodu i te osoby nie miały gdzie nocować.

35
00:03:09.930 --> 00:03:16.330
I okazało się, że trzeba szybko wznieść miejsca, których standard będzie odpowiadał ich oczekiwaniom.

36
00:03:17.020 --> 00:03:20.340
Dlatego śmieszna rzecz już na początku naszej wystawy, hotel Soles.

37
00:03:20.500 --> 00:03:24.380
Hotel Soles został zbudowany dla budowniczych hotelu Forum w Warszawie.

38
00:03:24.380 --> 00:03:28.120
Ano przyjechali Szwedzi, Szwedzcy inżynierowie, Szwedzcy budowniczy.

39
00:03:28.280 --> 00:03:31.420
I oni rozglądając się po Warszawie, szukając dla siebie miejsca,

40
00:03:31.940 --> 00:03:35.080
gdzie mogliby mieszkać podczas procesu wznoszenia hotelu Forum,

41
00:03:35.300 --> 00:03:37.440
nie znaleźli miejsca o odpowiednim standardzie.

42
00:03:37.800 --> 00:03:41.080
Stąd hotel, który docelowo miał być hotelem Orbisu i takim się stał,

43
00:03:41.240 --> 00:03:43.020
projektowany przez Zygmunta Stępińskiego,

44
00:03:43.280 --> 00:03:46.400
pierwotnie został miejscem zamieszkania budowniczych hotelu Forum.

45
00:03:46.620 --> 00:03:51.600
Jeśli chodzi o prawodawstwo, to ustawa o dopuszczeniu zachodnich inwestorów,

46
00:03:51.720 --> 00:03:53.680
zachodnich firm, zachodnich projektantów

47
00:03:53.680 --> 00:03:56.240
związana pierwotnie z hotelem Forum właśnie.

48
00:03:56.480 --> 00:03:58.640
To były lata 71-72.

49
00:03:59.060 --> 00:04:03.500
Wybudowano Soles, następnie otwierano hotel Forum w Warszawie,

50
00:04:03.640 --> 00:04:04.920
budowany przez Szwedów.

51
00:04:05.040 --> 00:04:07.700
I tak już to poszło takim łańcuszkiem szczęścia,

52
00:04:07.780 --> 00:04:10.980
moglibyśmy powiedzieć, po większych polskich miastach.

53
00:04:11.220 --> 00:04:14.900
W krótkim czasie wzniesiono kilka, potem kilkanaście hoteli.

54
00:04:15.120 --> 00:04:18.620
Oczywiście czasy się zmieniały i druga dekada lat 70-tych

55
00:04:18.620 --> 00:04:20.380
to już nieco inna historia.

56
00:04:20.380 --> 00:04:23.940
Tak ad vocem mogę powiedzieć, że w Warszawie jest jeszcze kilka,

57
00:04:24.040 --> 00:04:27.440
funkcjonuje zresztą kilka miejsc wybudowanych dla budowniczych.

58
00:04:28.280 --> 00:04:31.580
Co prawda nie miejsc hotelowych, ale jednak ważnych na mapie Warszawy.

59
00:04:32.060 --> 00:04:33.860
Jaka była ta architektura?

60
00:04:34.060 --> 00:04:38.780
Myślę, że możemy mieć skojarzenia z hotelami takimi naprawdę imponującymi,

61
00:04:38.880 --> 00:04:41.840
jeżeli chodzi o gabaryty, bardzo nowoczesnymi jak na tamte czasy,

62
00:04:42.620 --> 00:04:44.720
wyposażonymi zupełnie unikatowo.

63
00:04:44.720 --> 00:04:49.220
To przecież pierwsze kasyno w wspomnianym przeze mnie hotelu Wiktoria w Krakowie,

64
00:04:49.480 --> 00:04:53.680
w hotelu Forum, który jeszcze spogląda na miasto zza brzegu Wisły.

65
00:04:54.020 --> 00:04:54.800
Działał Pewex.

66
00:04:54.960 --> 00:04:58.600
Ale wracając do architektury, ten powojenny modernizm, brutalizm?

67
00:04:58.760 --> 00:05:01.460
Tak, przede wszystkim powojenny modernizm, późny modernizm,

68
00:05:01.560 --> 00:05:05.940
to jest krótki termin, którym charakteryzujemy zdecydowaną większość tych budynków.

69
00:05:06.420 --> 00:05:08.300
One jak na Polskę były imponujące.

70
00:05:08.300 --> 00:05:13.140
Gdy porównujemy je z budynkami hotelowymi wzniesionymi choćby w dawnych krajach bloku wschodniego,

71
00:05:13.680 --> 00:05:14.740
to już niekoniecznie.

72
00:05:14.820 --> 00:05:17.660
Okazuje się, że wyższe, bardziej imponujące, obszerniejsze,

73
00:05:17.740 --> 00:05:21.540
też bardziej ekskluzywne hotele powstawały czy to w Bułgarii,

74
00:05:21.700 --> 00:05:25.940
czy w Czechosłowacji, czy w nieistniejącym kraju na E, czyli NRD.

75
00:05:26.580 --> 00:05:30.720
Natomiast u nas one budziły podziw, budziły zachwyt, wzbudzały także kontrowersje.

76
00:05:30.900 --> 00:05:33.200
Nie ma tutaj specjalnie żadnej tajemnicy w tym,

77
00:05:33.200 --> 00:05:38.660
że warszawiacy krytykowali Hotel Forum przede wszystkim za nieodpowiadający im kolor elewacji.

78
00:05:38.780 --> 00:05:43.520
Ten hotel wyróżniał się taką brudno-żółtawą kolorystyką okładzin,

79
00:05:43.960 --> 00:05:47.960
która z czasem zniknęła, krążyły o tym anegdoty, że to zemsta Szwedów,

80
00:05:48.000 --> 00:05:51.400
a to za potop szwedzki, a to za przegrany mecz w piłce nożnej.

81
00:05:51.620 --> 00:05:54.140
Tak czy inaczej one od razu wzbudziły spory dyskurs.

82
00:05:54.360 --> 00:05:57.280
Również dlatego, i to był jeden z celów naszej wystawy,

83
00:05:57.540 --> 00:05:59.600
dlatego w wystawie mówimy o wielkomiejskiej Polsce,

84
00:05:59.860 --> 00:06:03.100
dużo mniej o hotelach powstających w miejscach uzdrowiskowych,

85
00:06:03.200 --> 00:06:06.120
że tak naprawdę władza w tamtym czasie mogła robić co chciała,

86
00:06:06.180 --> 00:06:08.460
więc znajdowała miejsca dla tych hoteli w centrach miast.

87
00:06:08.660 --> 00:06:11.020
I te hotele również dlatego wzbudzały dyskusję,

88
00:06:11.080 --> 00:06:16.080
że one jako nowoczesne budynki powstawały nierzadko w otoczeniu historyzującym,

89
00:06:16.160 --> 00:06:20.120
w otoczeniu takim jak chociażby XIX-wieczne kwartały Łodzi.

90
00:06:20.340 --> 00:06:23.060
Również w Warszawie, szczególnie Hotel Victoria,

91
00:06:23.200 --> 00:06:25.900
tytułowy jakby hotel statek flagowy naszej wystawy,

92
00:06:26.000 --> 00:06:29.200
bo piosenka, która była właśnie związana z Hotelem Victoria

93
00:06:29.200 --> 00:06:31.660
dała tytuł naszej wystawie, naszej opowieści.

94
00:06:31.660 --> 00:06:33.740
Hotel powstawał w miejscu historycznym.

95
00:06:33.920 --> 00:06:36.220
Powiedzieliśmy wręcz bardzo historycznym.

96
00:06:36.360 --> 00:06:38.680
Z jednej strony grup nieznanego żołnierza,

97
00:06:38.760 --> 00:06:41.860
z drugiej Zachęta czy Kościół Ewangelisko Augsburski.

98
00:06:42.340 --> 00:06:46.060
Więc również w ten sposób patrzono na ówczechnie powstające hotele

99
00:06:46.060 --> 00:06:48.540
jako miejsca dość specyficzne.

100
00:06:48.780 --> 00:06:50.880
I właśnie ze względu na to o nich dyskutowano.

101
00:06:50.960 --> 00:06:54.280
Hotel Forum Krakowski to jest historia na osobną opowieść,

102
00:06:54.280 --> 00:06:58.200
bo to właśnie tego typu budynki zdecydowały,

103
00:06:58.200 --> 00:07:01.880
że rozciągnęliśmy naszą wystawę poza stricte lata siedemdziesiąte.

104
00:07:02.380 --> 00:07:05.440
Nierzadko hotele projektowano jeszcze za gierka w latach siedemdziesiątych,

105
00:07:05.820 --> 00:07:09.640
ale ich budowa i ostateczne oddanie rozciągnęły się na kawałek

106
00:07:09.640 --> 00:07:11.520
albo nawet spory czas następnej dekady.

107
00:07:11.660 --> 00:07:12.880
Przyszedł stan wojenny.

108
00:07:13.080 --> 00:07:16.980
Budowle rozpoczęte zostały, czy raczej place budów zamarły.

109
00:07:17.220 --> 00:07:19.420
Był bardzo duży kryzys gospodarczy.

110
00:07:19.500 --> 00:07:21.200
Nie było warunków do podróżowania.

111
00:07:21.340 --> 00:07:25.880
Wycofywali się inwestorzy, jak chociażby Anglicy z hotelu Marriott w Warszawie,

112
00:07:25.880 --> 00:07:28.600
który zmienił inwestora i który po kilku latach przerwy

113
00:07:28.600 --> 00:07:32.080
tak naprawdę został dokończony i otwarty

114
00:07:32.080 --> 00:07:34.620
tuż właściwie przed zmianą ustrojów w Polsce,

115
00:07:34.700 --> 00:07:35.980
bo w roku osiemdziesiątym dziewiątym.

116
00:07:36.140 --> 00:07:38.600
Więc kilka z takich dużych obiektów

117
00:07:38.600 --> 00:07:40.920
tak naprawdę otwierano już w latach osiemdziesiątych

118
00:07:40.920 --> 00:07:43.820
i nawet w drugiej połowie, jak też właśnie krakowski Hotel Forum.

119
00:07:44.060 --> 00:07:45.460
Hotele, o których rozmawiamy,

120
00:07:45.520 --> 00:07:48.820
nasuwają bardzo jednoznaczne skojarzenie ze słowem luksus.

121
00:07:49.220 --> 00:07:52.200
Miały być wizytówką miast, miały być wizytówką Polski.

122
00:07:52.200 --> 00:07:56.060
Do niej bez powodu ta oferta była kierowana głównie dla gości z zagranicy.

123
00:07:56.200 --> 00:07:59.480
Ale właśnie, czy można by powiedzieć przeciętny Kowalski?

124
00:07:59.560 --> 00:08:01.140
Chociaż ja bardzo nie lubię tego określenia.

125
00:08:01.600 --> 00:08:06.300
Normalni obywatele Polski również mogli się w takich hotelach zatrzymywać.

126
00:08:06.600 --> 00:08:07.840
No i to jest też pytanie.

127
00:08:08.380 --> 00:08:12.960
Natychmiast przecież w hotelach pojawili się przedstawiciele półświatka.

128
00:08:13.240 --> 00:08:15.640
Tak, to ja bym dorzucił poza 07 zgłosie,

129
00:08:15.720 --> 00:08:18.120
który jest może najbardziej, najchętniej wymienianym

130
00:08:18.120 --> 00:08:21.740
spośród filmów, których scenografie opierały się na wnętrzach hotelowych.

131
00:08:22.740 --> 00:08:26.180
Mocniejszy nacisk położyłbym na jeden konkretny film, nie serial,

132
00:08:26.420 --> 00:08:29.920
mianowicie Wielki Szu, który tak naprawdę daje pewien przekrój.

133
00:08:30.060 --> 00:08:31.880
W Wielkim Szu były dwa hotele wielkomiejskie.

134
00:08:32.020 --> 00:08:34.820
Pierwszy hotel, który się pojawia w początkowej sekwencji,

135
00:08:34.960 --> 00:08:38.320
to jest mały hotelik w miejscowości historycznej, w niedużym miasteczku,

136
00:08:39.300 --> 00:08:42.060
zagospodarowujący jakiś wcześniejszy budynek poniemiecki,

137
00:08:42.240 --> 00:08:45.480
ale potem pojawiają się dwa hotele, które występują na naszej wystawie.

138
00:08:45.600 --> 00:08:46.760
To jest Nowotel we Wrocławiu.

139
00:08:46.760 --> 00:08:52.820
Z sieci Nowoteli, które wówczas wyrastały w każdym właściwie dużym polskim mieście.

140
00:08:52.960 --> 00:08:56.480
Był Nowotel Okęcie w Warszawie, Nowotel Malta w Poznaniu i tak dalej.

141
00:08:56.820 --> 00:09:01.600
No i wreszcie ostatnie sekwencje, najważniejsze, to hotel Wiktoria w Warszawie.

142
00:09:01.700 --> 00:09:06.220
Więc możemy powiedzieć, że te aspiracje ludzi półświatka też rosły wraz z kolejnymi

143
00:09:06.220 --> 00:09:10.480
odwiedzanymi przez nich miejscami, chociażby przez tytułowego Wielkiego Szu.

144
00:09:10.480 --> 00:09:13.840
Więc tam im bardziej ekskluzywny hotel, tym większe pieniądze, tym większy hazard,

145
00:09:14.700 --> 00:09:16.100
tym więcej ludzi półświatka.

146
00:09:16.640 --> 00:09:21.360
No a ten luksus to tak, to luksus, który przede wszystkim opierał się na wystroju tych hoteli,

147
00:09:21.420 --> 00:09:25.700
na odpowiednio przeszkolonej obsłudze, pracownikach, którzy zresztą,

148
00:09:26.120 --> 00:09:29.740
jak nieraz mi się zdarzało rozmawiać z tymi ludźmi z tamtych czasów,

149
00:09:29.860 --> 00:09:34.440
którzy wtedy jeszcze pracowali, często wiązali swoje życiorysy z hotelami na długie lata.

150
00:09:34.620 --> 00:09:37.580
Często oni do tej pory łączą ich więzy przyjaźni.

151
00:09:37.580 --> 00:09:41.660
Dużo ciekawostek opowiadali, ale byli bardzo przywiązani do tych miejsc.

152
00:09:42.000 --> 00:09:43.640
Dla nich to też była swoista odskocznia.

153
00:09:43.840 --> 00:09:47.180
Pracować w hotelu w tamtym czasie to można powiedzieć, że też był swoisty luksus

154
00:09:47.180 --> 00:09:50.520
i jeśli nie zaszczyt, to swoiste wyróżnienie.

155
00:09:50.740 --> 00:09:54.880
Ci ludzie mieli dostęp do takich dóbr, do których ten przeciętny Kowalski nie miał.

156
00:09:55.280 --> 00:09:58.120
A jeśli chodzi o przeciętnego Kowalskiego, to powiem znowu tak,

157
00:09:58.240 --> 00:10:01.120
że jego życiorys podzieliłby się znowu na te dwie dekady.

158
00:10:01.300 --> 00:10:05.040
Lata siedemdziesiątek, kiedy hotele miały dwa albo nawet trzy cenniki.

159
00:10:05.040 --> 00:10:10.060
Cennik dla ludzi z zachodu, cennik dla Polaków i prawdopodobnie także cennik

160
00:10:10.060 --> 00:10:11.800
dla ludzi z krajów socjalistycznych.

161
00:10:12.140 --> 00:10:15.400
Wtedy mówiło się i wspomina to wielu ludzi, również znani pisarze,

162
00:10:15.580 --> 00:10:20.680
że tak naprawdę do hotelu wpadało się w niedzielę czy sobotę na ciastko i kawę.

163
00:10:20.800 --> 00:10:22.000
Trochę, żeby się pokazać.

164
00:10:22.340 --> 00:10:25.600
Przeciętnego Kowalskiego z pewnością nie było stać na te najdroższe hotele.

165
00:10:26.000 --> 00:10:29.140
To się zmieniło po stanie wojennym, kiedy nagle hotele opustoszały,

166
00:10:29.140 --> 00:10:33.920
kiedy wjazd ludzi z zachodu był bardzo utrudniony, hotele musiały nakierować się

167
00:10:33.920 --> 00:10:37.280
na innego gościa, więc obniżono cenniki dla Polaków.

168
00:10:37.340 --> 00:10:41.580
Zaczęły się tam pojawiać wycieczki, częściej wycieczki właśnie z krajów RWPG,

169
00:10:41.800 --> 00:10:43.980
wycieczki ze szkół, z zakładów pracy, z uczelni.

170
00:10:44.360 --> 00:10:47.060
Mnie się udało być w takim hotelu pod koniec lat osiemdziesiątych,

171
00:10:47.140 --> 00:10:48.740
akurat z drużyną sportową.

172
00:10:48.880 --> 00:10:52.120
Wcześniej bym nie pomyślał, że możemy być w tak ekskluzywnym hotelu.

173
00:10:52.300 --> 00:10:56.000
To wszystko się zmieniło, więc przeciętny Kowalski, a także ludzie półświatka,

174
00:10:56.000 --> 00:11:00.160
mieli dużo łatwiejszy dostęp do tych hoteli w latach osiemdziesiątych.

175
00:11:00.280 --> 00:11:01.540
Zwróćmy jeszcze na jedną uwagę.

176
00:11:01.820 --> 00:11:05.320
Prawie od samego początku hotele miały także drugi cel.

177
00:11:05.320 --> 00:11:09.660
Cel bardziej ukryty i zakamuflowany, mianowicie inwigilację gości hotelowych.

178
00:11:09.860 --> 00:11:14.300
Tam była cała sieć wplątanych w proces śledzenia wyznaczonego gościa,

179
00:11:14.400 --> 00:11:16.920
cała sieć pracowników hoteli z poszczególnych działów,

180
00:11:17.000 --> 00:11:21.240
którzy mieli dopilnować, żeby inwigilowanie go było w żaden sposób niezauważone.

181
00:11:21.440 --> 00:11:24.420
Śledzono go, gdy wyjeżdżał z hotelu, dorabiano klucze,

182
00:11:24.420 --> 00:11:28.400
robiono specjalną siatkę, która obstawiała, żeby on nagle nie wrócił

183
00:11:28.400 --> 00:11:30.300
i nie zastał kogoś w trakcie akcji.

184
00:11:30.740 --> 00:11:33.220
Władza tak czy inaczej dzięki hotelom pozyskiwała,

185
00:11:33.280 --> 00:11:35.000
czy pragnęła pozyskiwać informacje,

186
00:11:35.120 --> 00:11:37.500
czy to o gościach z zachodu, o dziennikarzach.

187
00:11:37.880 --> 00:11:41.360
Także zdarzało się, że o ludziach związanych z polskim podziemiem,

188
00:11:41.460 --> 00:11:42.520
ludziach z Solidarności.

189
00:11:43.260 --> 00:11:45.920
Tak więc życie wewnętrzne hoteli, powiedzielibyśmy,

190
00:11:46.000 --> 00:11:49.880
że było bogate, częściowo przesunięte poza margines, że tak powiem.

191
00:11:49.880 --> 00:11:58.640
To jest chyba też częściowa odpowiedź na moje pierwsze pytanie,

192
00:11:58.800 --> 00:12:03.400
dlaczego te hotele tak bardzo jakoś w naszej zbiorowej świadomości się zaznaczają,

193
00:12:03.460 --> 00:12:07.540
bo to jest taki osobny byt, który aż buzuje i od różnych intencji, emocji,

194
00:12:07.680 --> 00:12:08.860
od różnych charakterów.

195
00:12:08.980 --> 00:12:11.080
Kiedy mówił Pan o tych więziach rodzinnych,

196
00:12:11.280 --> 00:12:13.780
niemalże rodzinnych, które łączyły pracowników hoteli,

197
00:12:13.820 --> 00:12:16.140
no to tutaj kłania się w pas film dokumentalny,

198
00:12:16.200 --> 00:12:17.620
który można oglądać na wystawie.

199
00:12:17.680 --> 00:12:21.820
Moje miejsce Marcela Łozińskiego, pracownicy Grand Hotelu w Sopocie.

200
00:12:21.820 --> 00:12:26.700
To hotel z jeszcze dłuższą historią, no ale pokazuje te więzi bardzo dobrze.

201
00:12:26.800 --> 00:12:29.900
Ten film wybraliśmy oczywiście nie ze względu na architekturę hotelową,

202
00:12:29.980 --> 00:12:32.660
bo architektura jest jakby punktem wyjścia dla naszej wystawy,

203
00:12:32.760 --> 00:12:37.240
która poszerza swoje granice na inne, poza stricte architektoniczne obszary,

204
00:12:37.340 --> 00:12:41.320
także właśnie na życie kulturalno-społeczne, na ten półświatek,

205
00:12:41.660 --> 00:12:46.200
na więzi, na specyficzny język, jakim operowano, na ten aspekt propagandowy,

206
00:12:46.620 --> 00:12:50.300
który jest trochę w filmie Marcela Łozińskiego odczarowywany.

207
00:12:50.300 --> 00:12:54.460
Więc Grand Hotel w Sopocie, który przecież nie tak dawno wrócił na łamy,

208
00:12:54.460 --> 00:12:58.760
czy to prasy, czy mediów z wiadomych powodów, jest miejscem pracy.

209
00:12:58.960 --> 00:13:02.340
Pokazuje, jak funkcjonowała załoga hotelowa, jakim językiem operowała,

210
00:13:02.700 --> 00:13:07.880
jakie zadania sobie przypisywała i wreszcie, jak ci ludzie byli z tym miejscem związani.

211
00:13:08.220 --> 00:13:12.020
Film oparty na wywiadach, które tak naprawdę z jednej strony coś ukrywają,

212
00:13:12.080 --> 00:13:13.200
ale coś też zdradzają.

213
00:13:13.700 --> 00:13:16.860
Znajdujemy w nim specyficzną dla tamtych czasów nową mowę,

214
00:13:16.860 --> 00:13:19.880
ale znajdujemy także wątki i wyznania bardzo osobiste.

215
00:13:20.280 --> 00:13:23.140
Od razu widać po tych osobach wywiadowanych, że tak powiem,

216
00:13:23.300 --> 00:13:26.000
że one nie są pewne, do czego będą służyły te wypowiedzi.

217
00:13:26.060 --> 00:13:27.940
I czasami się trochę chyba boją i wahają.

218
00:13:28.120 --> 00:13:31.000
I mówią trochę właśnie oficjalnym przekazem,

219
00:13:31.060 --> 00:13:35.200
ale niektóre z nich zdradzają bardzo trudne, życiowe przejścia.

220
00:13:35.320 --> 00:13:41.100
Chociażby jak pani, która sprząta pokoje i która opowiada o rzeczy,

221
00:13:41.100 --> 00:13:44.720
która ją piekielnie zabolała, mianowicie w bardzo niechlubnym zachowaniu

222
00:13:44.720 --> 00:13:49.340
Bon Vivanta PRL-u, bodaj jednego z największych syna ówczesnego wicepremiera

223
00:13:49.340 --> 00:13:52.120
Piotra Jaroszewicza, który się nieładnie zachowywał

224
00:13:52.120 --> 00:13:55.040
i na którego nie można było wręcz złożyć żadnej skargi.

225
00:13:55.220 --> 00:13:57.960
Chcemy poruszać różne rzeczy, ale chcemy też opowiadać o sztuce,

226
00:13:58.080 --> 00:14:01.060
która inspiruje się hotelami, która opowiada o hotelach.

227
00:14:01.280 --> 00:14:03.060
Z jednej strony jest to rzemiosło artystyczne,

228
00:14:03.560 --> 00:14:06.540
przedmioty wystroju wnętrz, przedmioty użytkowe,

229
00:14:06.540 --> 00:14:11.180
chociażby nakrycia stołów, stroje, przecież dla hoteli projektowała stroje

230
00:14:11.180 --> 00:14:14.640
Grażyna Hasse. Z hotelami związane były ważne osobistości

231
00:14:14.640 --> 00:14:18.600
także polskiej sztuki. Projektanci zarówno typografii,

232
00:14:18.800 --> 00:14:22.280
jak i obiektów, które wyposażały hotele, chociażby tkanin,

233
00:14:22.620 --> 00:14:25.780
bardzo pięknych tkanin, które były zamawiane wręcz specjalnie

234
00:14:25.780 --> 00:14:28.980
do określonych wnętrz, na wymiary u najwybitniejszych artystek

235
00:14:28.980 --> 00:14:32.080
tamtego czasu, projektantów graficznych jak Roman Duszek.

236
00:14:32.360 --> 00:14:36.080
A propos Romana Duszka, V z wpisaną weń syrenką,

237
00:14:36.080 --> 00:14:38.140
za którą myślę, że wielu warszawiaków i warszawianek

238
00:14:38.140 --> 00:14:40.920
może trochę tęsknić, tutaj na wystawie się znajduje,

239
00:14:41.000 --> 00:14:44.560
co prawda w takiej wersji, gdzie syrenka nie dotrwała,

240
00:14:44.660 --> 00:14:47.840
ale to charakterystyczne V z hotelu, o którym już dzisiaj mówiliśmy,

241
00:14:48.020 --> 00:14:49.820
udało się również na wystawie zgromadzić.

242
00:14:49.940 --> 00:14:53.180
Z Romanem Duszkiem dzięki przyjaciołom miałem kontakt bezpośrednio.

243
00:14:53.260 --> 00:14:55.680
On mieszka od wielu lat w Stanach Zjednoczonych,

244
00:14:55.760 --> 00:14:58.020
bywa w Polsce i on się bardzo ucieszył,

245
00:14:58.080 --> 00:14:59.700
że taki temat został podjęty.

246
00:15:00.240 --> 00:15:01.920
To V jest ogrywane na różny sposób.

247
00:15:02.060 --> 00:15:05.600
Ono podróżuje z całym napisem, który znajdował się nad wejściem,

248
00:15:05.600 --> 00:15:07.120
czyli Victoria Intercontinental.

249
00:15:07.820 --> 00:15:11.100
Intercontinental, ponieważ Victoria weszła od razu do amerykańskiej sieci,

250
00:15:11.280 --> 00:15:13.760
tu znowu specyficzna rzecz, hotel modernistyczny,

251
00:15:13.820 --> 00:15:15.560
ale z wystrojem bywało różnie.

252
00:15:16.020 --> 00:15:17.620
Mianowicie od polskich projektantów,

253
00:15:17.720 --> 00:15:20.320
którzy wraz ze Szwedami budowali ten hotel,

254
00:15:20.620 --> 00:15:23.520
zażądano czy oczekiwano, że niektóre wnętrza,

255
00:15:23.520 --> 00:15:25.560
szczególnie restauracji, będą nawiązywały

256
00:15:25.560 --> 00:15:27.100
w jakiś sposób do Warszawy.

257
00:15:27.240 --> 00:15:30.640
I to nawiązywanie do Warszawy wiązało się z wystrojem wnętrz

258
00:15:30.640 --> 00:15:34.060
w stylu klasycyzmu czy neoklasycyzmu XIX-wiecznego,

259
00:15:34.060 --> 00:15:37.460
bo tak właśnie kojarzono taki najbardziej typowy styl

260
00:15:37.460 --> 00:15:38.540
księstwa warszawskiego.

261
00:15:38.720 --> 00:15:40.740
Dlatego też w hotelach niejednokrotnie,

262
00:15:40.860 --> 00:15:43.280
gdy spoglądamy na nie z perspektywy czasu,

263
00:15:43.700 --> 00:15:45.940
istnieją kontrasty między modernistyczną bryłą,

264
00:15:46.700 --> 00:15:48.220
wyposażeniem wnętrz pokoi,

265
00:15:48.320 --> 00:15:51.480
które nierzadko bywały na swój sposób funkcjonalistyczne

266
00:15:51.480 --> 00:15:52.940
albo przynajmniej modernistyczne,

267
00:15:53.100 --> 00:15:56.820
w kontraście do wyposażenia wnętrz holów głównych

268
00:15:56.820 --> 00:15:59.240
czy tych najbardziej wystawnych restauracji,

269
00:15:59.320 --> 00:16:02.940
gdzie często widzimy wyposażenie historyzujące.

270
00:16:02.940 --> 00:16:05.120
Bardzo piękne w hotelach było oświetlenie.

271
00:16:05.260 --> 00:16:07.460
Bardzo często oświetlenie było nowoczesne

272
00:16:07.460 --> 00:16:10.040
nad takimi eklektycznymi meblami w holach,

273
00:16:10.200 --> 00:16:12.540
w szybach windowych czy przed windami właśnie.

274
00:16:13.020 --> 00:16:16.960
Kilka hoteli zachowało fragmenty pierwotnego wystroju.

275
00:16:17.140 --> 00:16:18.680
I to są na przykład kluby nocne.

276
00:16:18.800 --> 00:16:20.540
Klub nocny w hotelu Gdynia w Gdyni

277
00:16:20.540 --> 00:16:22.960
czy w dawnym hotelu Forum w Krakowie,

278
00:16:23.120 --> 00:16:25.720
które zachowały i kolorystykę i design z tamtego czasu.

279
00:16:25.900 --> 00:16:28.360
I chyba wszyscy organizatorzy i osoby

280
00:16:28.360 --> 00:16:31.900
związane z architekturą późno-modernistyczną.

281
00:16:32.260 --> 00:16:34.540
Bardzo byśmy chcieli, żeby te wnętrza zachowały swój charakter,

282
00:16:34.640 --> 00:16:37.820
bo to są praktycznie ostatnie ślady po tamtych czasach

283
00:16:37.820 --> 00:16:39.440
i to ślady naprawdę dobrze zachowane.

284
00:16:39.740 --> 00:16:42.360
Poruszył Pan wątek słynnych klubów hotelowych.

285
00:16:42.540 --> 00:16:45.420
Tu znów ja odwołam się do kultury zupełnie niedawno.

286
00:16:45.540 --> 00:16:48.200
Serial Roist przywołał, przypomniał te wnętrza,

287
00:16:48.340 --> 00:16:50.040
przypomniał nam o tym, jak one wyglądały.

288
00:16:50.560 --> 00:16:52.000
Chyba bardzo pieczołowicie projektowane.

289
00:16:52.620 --> 00:16:55.640
No i też odwiedzanie takich miejsc to było nie byle co.

290
00:16:55.640 --> 00:16:57.880
Przyglądaliśmy się im także w aspekcie porównawczym

291
00:16:57.880 --> 00:17:01.180
i okazuje się, że bardzo wiele wnętrz w hotelach tamtego czasu,

292
00:17:01.660 --> 00:17:04.920
właśnie hotelach wznoszonych w krajach dawnego RWPG,

293
00:17:05.060 --> 00:17:07.420
miało w tej klubowej, restauracyjnej części

294
00:17:07.420 --> 00:17:10.520
podobną kolorystykę, taką mocno bordową,

295
00:17:10.680 --> 00:17:11.720
połączoną z czernią.

296
00:17:12.160 --> 00:17:13.500
Te wnętrza były bardzo obszerne,

297
00:17:13.600 --> 00:17:14.940
ale z drugiej strony bardzo niskie,

298
00:17:15.000 --> 00:17:17.540
jak przypomnimy sobie chociażby Wodzi Reja,

299
00:17:17.720 --> 00:17:19.040
który ja byłem przekonany przez lata,

300
00:17:19.140 --> 00:17:21.240
że film w naturalny sposób kręcony był

301
00:17:21.240 --> 00:17:23.180
w hotelu Holiday Inn w Krakowie,

302
00:17:23.180 --> 00:17:25.780
wtedy równie ekskluzywnym jak Warszawska Wiktoria,

303
00:17:25.860 --> 00:17:27.480
bo to były top ekskluzyw hotele,

304
00:17:27.580 --> 00:17:28.960
jeśli chodzi o Polskę tamtego czasu.

305
00:17:29.560 --> 00:17:31.280
Warszawska Wiktoria dużo bardziej ekskluzywna

306
00:17:31.280 --> 00:17:32.700
niż Warszawskie Forum.

307
00:17:33.020 --> 00:17:35.900
Okazało się, że film Feliksa Falka w Odzi Rej

308
00:17:35.900 --> 00:17:38.560
kręcony był w hotelu Centrum w Łodzi.

309
00:17:38.740 --> 00:17:41.100
Też o dość typowych wnętrzach,

310
00:17:41.400 --> 00:17:43.440
takich bardzo obszernych,

311
00:17:43.680 --> 00:17:46.060
amfiladowo ustawionych salach balowych

312
00:17:46.060 --> 00:17:46.980
czy restauracyjnych,

313
00:17:47.200 --> 00:17:48.480
w stosunkowo niskim suficie.

314
00:17:48.660 --> 00:17:50.340
Kluby miały zwykle przydymione,

315
00:17:50.520 --> 00:17:51.380
specyficzne światła,

316
00:17:51.380 --> 00:17:53.900
bardzo często ciekawe i właśnie tak jak widzimy

317
00:17:53.900 --> 00:17:56.120
na niektórych fotografiach i powiększonych

318
00:17:56.120 --> 00:17:57.820
i tych mniejszych w ekranach niekiedy

319
00:17:57.820 --> 00:17:59.820
miały stosunkowo nowoczesne meble,

320
00:18:00.400 --> 00:18:01.840
miały bardzo drogie wyposażenie.

321
00:18:02.020 --> 00:18:02.960
Pokazywano mi w Gdyni,

322
00:18:03.020 --> 00:18:05.860
że do tej pory jest tam w tymże klubie

323
00:18:05.860 --> 00:18:08.340
ekspres do kawy włoskiej produkcji,

324
00:18:08.460 --> 00:18:09.280
który działa do dziś.

325
00:18:09.460 --> 00:18:10.520
To jest specyfika,

326
00:18:10.580 --> 00:18:12.340
z którą spotykaliśmy się w wielu hotelach,

327
00:18:12.460 --> 00:18:14.600
że niektóre urządzenia techniczne

328
00:18:14.600 --> 00:18:15.800
zakupione w tamtym czasie,

329
00:18:16.020 --> 00:18:17.340
sprowadzone za ciężkie dewizy

330
00:18:17.340 --> 00:18:18.180
wciąż działają.

331
00:18:18.520 --> 00:18:19.140
Nie chcę skłamać,

332
00:18:19.140 --> 00:18:20.760
ale wydaje mi się, że windy w hotelu Victoria

333
00:18:20.760 --> 00:18:22.720
są wciąż windami pierwotnymi.

334
00:18:22.880 --> 00:18:23.520
Gdy pytaliśmy,

335
00:18:23.720 --> 00:18:24.720
obchodząc te hotele,

336
00:18:24.880 --> 00:18:26.720
o miejsca najbardziej autentyczne,

337
00:18:26.800 --> 00:18:27.500
a wciąż zachowane,

338
00:18:27.660 --> 00:18:29.420
to najczęściej były zaplecza techniczne,

339
00:18:29.580 --> 00:18:30.420
jakieś korytarze,

340
00:18:31.000 --> 00:18:31.760
szyby windowe

341
00:18:31.760 --> 00:18:33.760
i tam często robiliśmy fotografie.

342
00:18:33.840 --> 00:18:35.600
Bo inne zostały przebudowane po prostu.

343
00:18:35.680 --> 00:18:36.380
Nowi właściciele

344
00:18:36.380 --> 00:18:38.800
często stosowali bardzo podobny wystrój,

345
00:18:38.960 --> 00:18:40.920
żeby hotele były kojarzone z daną siecią,

346
00:18:41.100 --> 00:18:42.280
a nie żeby się wyróżniały.

347
00:18:42.540 --> 00:18:44.560
Pierwotnie one miały nieco inne ambicje.

348
00:18:44.560 --> 00:18:46.840
Nasza rozmowa zbliża się do końca,

349
00:18:46.940 --> 00:18:48.720
dlatego nawiążę i zapytam

350
00:18:48.720 --> 00:18:50.280
o koniec tej wielkiej,

351
00:18:50.600 --> 00:18:51.700
złotej ery hoteli,

352
00:18:51.740 --> 00:18:53.440
no bo przecież sam pan wspomniał,

353
00:18:53.480 --> 00:18:55.320
że do dzisiaj nieliczne z nich przetrwały,

354
00:18:55.440 --> 00:18:57.580
a to, co możemy oglądać na wystawie,

355
00:18:57.660 --> 00:18:59.120
czyli pamiątki po tych hotelach,

356
00:18:59.260 --> 00:19:00.300
elementy wyposażenia,

357
00:19:01.500 --> 00:19:02.620
fragmenty strojów,

358
00:19:02.760 --> 00:19:03.820
które nosili pracownicy,

359
00:19:03.960 --> 00:19:04.880
czy neonów,

360
00:19:04.940 --> 00:19:06.520
to są tak naprawdę rarytasy.

361
00:19:06.620 --> 00:19:08.240
To jest już bardzo trudne do zdobycia,

362
00:19:08.580 --> 00:19:10.740
więc ten świat gdzieś w pewnym momencie

363
00:19:10.740 --> 00:19:12.060
się zaczął kończyć.

364
00:19:12.060 --> 00:19:14.540
Ten świat nieco się roztopił we współczesnym świecie,

365
00:19:14.640 --> 00:19:16.080
dlatego takim najbardziej pierwotnym

366
00:19:16.720 --> 00:19:18.300
i też poniekąd najwdzięczniejszym,

367
00:19:18.320 --> 00:19:21.140
ale niesącym za sobą określone niemałe koszty.

368
00:19:21.380 --> 00:19:22.760
Znakiem, jak te hotele wyglądały,

369
00:19:22.760 --> 00:19:25.260
są naszym zdaniem bardzo piękne makiety

370
00:19:25.260 --> 00:19:27.660
wykonane przez Atelier Lascala w Krakowie.

371
00:19:28.080 --> 00:19:30.160
Oczywiście one są realistyczne,

372
00:19:30.180 --> 00:19:30.980
jeśli chodzi o detal,

373
00:19:31.160 --> 00:19:32.240
jeśli chodzi o proporcje,

374
00:19:32.360 --> 00:19:33.440
o układ wnętrz,

375
00:19:33.560 --> 00:19:34.900
natomiast wszystkie są białe.

376
00:19:35.000 --> 00:19:36.540
Nie taki koniecznie kolor

377
00:19:36.540 --> 00:19:38.400
miewały okładziny tych hoteli,

378
00:19:38.560 --> 00:19:39.940
ich przywołując jako przykład

379
00:19:39.940 --> 00:19:41.260
choćby Forum Warszawskie.

380
00:19:41.260 --> 00:19:43.340
Natomiast hotele z czasem się zmieniały.

381
00:19:43.540 --> 00:19:45.460
Jeśli chodzi o historyczny moment tej zmiany,

382
00:19:45.540 --> 00:19:47.920
to przede wszystkim druga połowa lat siedemdziesiątych

383
00:19:47.920 --> 00:19:50.220
zdecydowała o swoistej zapaści.

384
00:19:50.340 --> 00:19:51.500
Wtedy już okazało się,

385
00:19:51.580 --> 00:19:53.020
że kredyty są niespłacalne.

386
00:19:53.320 --> 00:19:54.640
Wtedy wyhamowano to tempo

387
00:19:54.640 --> 00:19:56.080
wznoszenia hoteli z importu.

388
00:19:56.440 --> 00:19:58.440
Z czasem przerzucano się już wyłącznie

389
00:19:58.440 --> 00:20:00.340
na hotele budowane przez Polaków,

390
00:20:00.420 --> 00:20:01.180
przez polskie firmy.

391
00:20:01.360 --> 00:20:01.980
To wcale nie znaczy,

392
00:20:02.040 --> 00:20:03.660
że one były na swój sposób gorsze

393
00:20:03.660 --> 00:20:04.720
pod względem architektury.

394
00:20:04.860 --> 00:20:05.760
Ale już wiadomo było,

395
00:20:05.820 --> 00:20:07.020
że detal jest uboższy,

396
00:20:07.080 --> 00:20:08.860
że one mają nieco niższą klasę.

397
00:20:08.860 --> 00:20:11.360
Po prostu nie stać było z czasem Polski

398
00:20:11.360 --> 00:20:14.060
na wznoszenie wciąż tych luksusowych okrętów,

399
00:20:14.200 --> 00:20:15.560
które jakby wylądowały,

400
00:20:15.600 --> 00:20:17.620
przybywszy tu niemal wprost z zachodu.

401
00:20:18.100 --> 00:20:20.400
No i moment, o którym już wspominałem.

402
00:20:20.480 --> 00:20:22.240
Stan wojenny, kilka lat po nim,

403
00:20:22.460 --> 00:20:23.640
zapaść ekonomiczna.

404
00:20:23.800 --> 00:20:26.020
I te hotele, które musiano wtedy dokończyć,

405
00:20:26.360 --> 00:20:27.540
ich technologia opierała się

406
00:20:27.540 --> 00:20:29.060
na dużo gorszych materiałach.

407
00:20:29.060 --> 00:20:31.040
Między innymi stąd historia

408
00:20:31.040 --> 00:20:32.400
Hotelu Forum w Krakowie,

409
00:20:32.540 --> 00:20:34.740
który funkcjonował zaledwie 12 lat

410
00:20:34.740 --> 00:20:35.620
i został zamknięty

411
00:20:35.620 --> 00:20:37.460
ze względu na problemy techniczne,

412
00:20:37.540 --> 00:20:39.400
a wynikały one z dużo gorszych materiałów

413
00:20:39.400 --> 00:20:40.980
użytych przy jego dokończeniu.

414
00:20:41.060 --> 00:20:42.520
Pokazujemy też momenty,

415
00:20:42.540 --> 00:20:43.780
w których jaskrawo widać,

416
00:20:44.200 --> 00:20:45.680
że ten projekt na dłuższą metę

417
00:20:45.680 --> 00:20:46.460
był utopijny.

418
00:20:46.560 --> 00:20:48.820
Pokazujemy między innymi bardzo ciekawy,

419
00:20:49.400 --> 00:20:50.240
powiedzielibyśmy wprost,

420
00:20:50.320 --> 00:20:51.120
awangardowy projekt

421
00:20:51.120 --> 00:20:52.780
Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak,

422
00:20:53.220 --> 00:20:54.880
jednej z czołowych architektek Wrocławia,

423
00:20:55.000 --> 00:20:56.540
która zaprojektowała całe założenie,

424
00:20:56.540 --> 00:20:59.180
którego makietę widzimy i fotografię także,

425
00:20:59.420 --> 00:21:01.240
hotelu wtopionego w całe osiedle.

426
00:21:01.560 --> 00:21:02.600
Niestety on nie powstał

427
00:21:02.600 --> 00:21:04.880
ze względu na różne biurokratyczne rozgrywki.

428
00:21:05.200 --> 00:21:06.560
Przywołujemy go z pamięci

429
00:21:06.560 --> 00:21:08.880
jako z jednej strony świetną architekturę,

430
00:21:09.040 --> 00:21:11.020
która niezwykle mocno by się odznaczyła dzisiaj,

431
00:21:11.160 --> 00:21:13.400
gdyby doszło do realizacji tego projektu,

432
00:21:13.500 --> 00:21:15.540
a z drugiej właśnie jako niedowład

433
00:21:15.540 --> 00:21:16.440
ówczesnego państwa,

434
00:21:16.740 --> 00:21:18.700
które było bardzo zbiurokratyzowane,

435
00:21:18.860 --> 00:21:21.020
a przesłanki ekonomiczne do wznoszenia

436
00:21:21.020 --> 00:21:22.500
ekskluzywnych budowli

437
00:21:22.500 --> 00:21:24.740
z czasem topniały do zera.

438
00:21:24.740 --> 00:21:28.400
I sam koniec to właściwie hotel Marriott w Warszawie,

439
00:21:28.640 --> 00:21:30.500
dzisiaj o zmienionej nazwie,

440
00:21:31.060 --> 00:21:34.740
który był takim znakiem amerykanizowania się Polski,

441
00:21:34.860 --> 00:21:37.400
bo to hotel, który i pod względem wystroju

442
00:21:37.400 --> 00:21:40.100
i zarządzania wszedł do amerykańskiej sieci Marriott

443
00:21:40.100 --> 00:21:42.560
ówczesnej i jeśli chodzi o specyfikę gości,

444
00:21:42.680 --> 00:21:44.540
wielu prezydentów Stanów Zjednoczonych

445
00:21:44.540 --> 00:21:46.940
i specjalny apartament prezydencki,

446
00:21:47.040 --> 00:21:48.680
stąd dzisiejsza nazwa tego hotelu,

447
00:21:48.800 --> 00:21:51.260
był takim, można powiedzieć, znakiem drogowym

448
00:21:51.260 --> 00:21:53.180
na mapie polskiego hotelarstwa,

449
00:21:53.280 --> 00:21:55.660
między socjalizmem a kapitalizmem.

450
00:21:55.740 --> 00:21:57.160
Niezwykle przychylnie przyjęty,

451
00:21:57.860 --> 00:22:00.040
chwalony, odmienny od poprzednich.

452
00:22:00.180 --> 00:22:02.300
Na sam koniec pokazujemy budynek,

453
00:22:02.420 --> 00:22:03.180
który już nie istnieje,

454
00:22:03.260 --> 00:22:04.680
ale który jest znakiem nowego czasu,

455
00:22:04.860 --> 00:22:06.040
początek lat dziewięćdziesiątych.

456
00:22:06.460 --> 00:22:07.960
Hotel Mercure Friedrich Chopin,

457
00:22:08.500 --> 00:22:10.840
który powstał i został już zdemontowany,

458
00:22:11.000 --> 00:22:12.600
powstał na początku lat dziewięćdziesiątych.

459
00:22:12.720 --> 00:22:14.720
Zresztą projektu polskiego architekta

460
00:22:14.720 --> 00:22:16.060
działającego we Francji,

461
00:22:16.560 --> 00:22:18.120
który już charakteryzuje się typowo

462
00:22:18.120 --> 00:22:19.960
postmodernistyczną architekturą.

463
00:22:20.260 --> 00:22:22.120
Wystawę Hotel Twoich Snów,

464
00:22:22.220 --> 00:22:24.520
architektura hotelowa wielkomiejskiej Polski,

465
00:22:24.680 --> 00:22:25.680
doby Edwarda Gierka,

466
00:22:25.900 --> 00:22:27.200
do końca listopada.

467
00:22:27.360 --> 00:22:30.480
Można oglądać w bibliotece uniwersyteckiej,

468
00:22:30.840 --> 00:22:31.940
w sali wystawienniczej,

469
00:22:32.020 --> 00:22:35.220
a dzisiaj o tej ekspozycji opowiadał jej twórca i kurator,

470
00:22:35.440 --> 00:22:36.660
pan Artur Tanikowski.

471
00:22:36.780 --> 00:22:38.020
Bardzo dziękuję za rozmowę.

472
00:22:38.160 --> 00:22:39.720
Ja dziękuję, zapraszam na wystawę.

473
00:22:39.840 --> 00:22:40.020
Dziękuję.

474
00:22:42.060 --> 00:22:45.400
Audycje kulturalne w dobrym tonie.