WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.690 --> 00:00:12.110
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.230 --> 00:00:18.790
Na początek tego spotkania proponuję, żebyśmy przenieśli się w czasie, do bardzo konkretnego roku, do roku 1957.

4
00:00:20.230 --> 00:00:25.670
To właśnie wtedy do rąk czytelników trafiły pierwsze numery magazynu Filipinka, a także Misia.

5
00:00:26.190 --> 00:00:29.330
Miś swoją drogą jest chyba do dziś dostępny dla czytelników.

6
00:00:29.330 --> 00:00:32.290
Premier miał film-kanał Andrzeja Wajdy.

7
00:00:32.690 --> 00:00:37.850
Co ciekawe, właśnie w tym roku Kościół Mariacki w Krakowie odzyskał ołtarz Wita Stwosza.

8
00:00:37.950 --> 00:00:41.790
Ale to nie były jedyne wydarzenia, które tego roku w Polsce odnotowano.

9
00:00:41.910 --> 00:00:46.410
Ja chciałabym porozmawiać dzisiaj o jednym konkretnym, które trwał przez lata,

10
00:00:46.590 --> 00:00:51.690
bo w 1957 roku otwarto Dom Mody Telimena w Łodzi.

11
00:00:51.770 --> 00:00:55.030
Mieścił się przy ulicy Jaracza 52.

12
00:00:55.230 --> 00:00:58.790
Mam nadzieję, że o tym miejscu i o samej Łodzi też dzisiaj więcej porozmawiamy.

13
00:00:58.790 --> 00:01:01.150
Jak również i o samej modzie PRL-u.

14
00:01:01.270 --> 00:01:05.010
O tym, jak na tej modowej mapie sytuowała się sama Telimena.

15
00:01:05.430 --> 00:01:08.450
A będzie to możliwe dzięki obecności pani Katarzyny Jasiołek,

16
00:01:08.630 --> 00:01:12.370
która jest dziennikarką, popularyzatorką wiedzy o sztuce użytkowej

17
00:01:12.370 --> 00:01:16.010
i autorką książek, w tym książki Dom Mody Telimena.

18
00:01:16.110 --> 00:01:17.390
Co nosiły Polki?

19
00:01:17.470 --> 00:01:18.950
Witam w audycjach kulturalnych.

20
00:01:19.050 --> 00:01:19.490
Dzień dobry.

21
00:01:19.930 --> 00:01:20.970
Zacznę od podtytułu.

22
00:01:21.130 --> 00:01:23.710
Już on mnie zatrzymał jeszcze zanim rozpoczęłam czytać.

23
00:01:23.830 --> 00:01:25.390
Mianowicie, co nosiły Polki?

24
00:01:25.390 --> 00:01:28.570
Dom Mody Telimena był nazywany domem mody luksusowej.

25
00:01:28.830 --> 00:01:29.810
Domem luksusowym.

26
00:01:30.110 --> 00:01:33.430
Jestem ciekawa, na ile można powiedzieć, że to były stroje,

27
00:01:33.810 --> 00:01:36.950
całe kolekcje, które były dostępne dla wszystkich,

28
00:01:37.070 --> 00:01:38.530
a nie tylko dla grupy wybranych.

29
00:01:38.670 --> 00:01:41.690
Tytuł jest troszeczkę przewrotny, bo rzeczywiście nie możemy powiedzieć tak,

30
00:01:41.750 --> 00:01:43.810
żeby taką odzież luksusową z domów mody,

31
00:01:44.010 --> 00:01:45.970
czy to Telimeny, czy innych wtedy działających,

32
00:01:46.090 --> 00:01:50.250
nosiła cała ulica, miasteczka, miasta i wsie.

33
00:01:50.250 --> 00:01:53.890
Ale można tak troszeczkę przewrotnie powiedzieć,

34
00:01:54.490 --> 00:01:57.850
że takie projektantki z domów mody wyznaczały trendy

35
00:01:57.850 --> 00:02:01.830
i te trendy gdzieś popularyzowały się wśród ludzi,

36
00:02:01.930 --> 00:02:04.070
którzy albo nie mieli dostępu do sklepów Telimeny,

37
00:02:04.090 --> 00:02:06.470
czy sklepów dystrybuujących ubrania Telimeny,

38
00:02:06.590 --> 00:02:09.070
albo też po prostu nie było ich na to stać,

39
00:02:09.130 --> 00:02:11.350
bo że były to rzeczy drogie i to trzeba zaznaczyć.

40
00:02:11.510 --> 00:02:13.650
Ale na przykład można było pójść na pokaz,

41
00:02:13.830 --> 00:02:16.010
czy kupić gazetę z wykrojami

42
00:02:16.010 --> 00:02:18.770
i spróbować albo samemu zmierzyć się z szyciem,

43
00:02:18.950 --> 00:02:20.590
albo gdy miało się dobrą krawcową,

44
00:02:20.690 --> 00:02:22.950
a to wtedy było chyba obowiązkowe absolutnie,

45
00:02:23.090 --> 00:02:26.350
po prostu poprosić ją o uszycie czegoś podobnego,

46
00:02:26.350 --> 00:02:28.690
co zobaczyło się wśród propozycji Telimeny.

47
00:02:28.790 --> 00:02:32.130
Więc właściwie trochę tak i trochę nie.

48
00:02:32.370 --> 00:02:34.490
Kiedy myślimy o modzie PRL-u,

49
00:02:34.770 --> 00:02:38.250
pewnie pojawiają się skojarzenia z modą polską,

50
00:02:38.350 --> 00:02:41.310
z Hoflandem, z nazwiskami konkretnych projektantek.

51
00:02:41.450 --> 00:02:42.530
Tutaj mówimy o Telimenie.

52
00:02:42.530 --> 00:02:46.250
Już ustaliłyśmy, potwierdziłyśmy, że to była taka moda luksusowa,

53
00:02:46.350 --> 00:02:47.810
ale co jeszcze Telimenę wyróżniało?

54
00:02:47.910 --> 00:02:49.330
Oj, Telimenę wyróżniało bardzo dużo.

55
00:02:49.430 --> 00:02:51.590
Przede wszystkim to był najstarszy dom mody w Polsce,

56
00:02:51.870 --> 00:02:53.610
bo moda polska, która jest chyba bardziej znana,

57
00:02:53.610 --> 00:02:56.110
szczególnie w Warszawie, to był dopiero rok później.

58
00:02:56.770 --> 00:02:58.430
Poza tym ona powstała w Łodzi,

59
00:02:58.510 --> 00:03:00.730
czyli w zagłębiu tego przemysłu tekstylnego.

60
00:03:00.870 --> 00:03:03.710
Przemysł włókienniczy w Łodzi to było 60% wszystkiego,

61
00:03:03.770 --> 00:03:04.590
co było w kraju.

62
00:03:05.110 --> 00:03:06.430
Troszeczkę inna perspektywa.

63
00:03:06.530 --> 00:03:08.910
Tam się mieściły też wszystkie te organizacje,

64
00:03:08.910 --> 00:03:12.690
które odpowiadały za włókiennictwo, za odzież, za dystrybucję odzieży,

65
00:03:12.770 --> 00:03:14.850
za planowanie, w co ma się ten obywatel ubrać.

66
00:03:15.330 --> 00:03:18.910
Więc ona była tak w środku wszystkiego, co ważne było dla mody.

67
00:03:19.610 --> 00:03:21.710
Dostała ponoć jako pierwsze przedsiębiorstwo

68
00:03:21.710 --> 00:03:25.150
możliwość wyceniania swoich produktów, swojej odzieży,

69
00:03:25.710 --> 00:03:28.430
dzięki czemu mogła bardzo szybko wprowadzać do produkcji

70
00:03:28.430 --> 00:03:29.950
to, co projektantki zaprojektowały

71
00:03:29.950 --> 00:03:32.390
i to, co zostało pokazane na wybiegu publiczności.

72
00:03:32.390 --> 00:03:34.270
A to był ogromny przywilej,

73
00:03:34.350 --> 00:03:36.250
bo jednak moda ma swój moment

74
00:03:36.250 --> 00:03:39.090
i jeżeli się zwraca uwagę przy projektowaniu na trendy,

75
00:03:39.210 --> 00:03:41.230
to fajnie, żeby to się pojawiło dosyć szybko w sklepach,

76
00:03:41.250 --> 00:03:42.750
a nie na przykład półtora roku później,

77
00:03:42.890 --> 00:03:44.850
a tak było w tym dużym przemyśle odzieżowym.

78
00:03:44.990 --> 00:03:46.930
Jak te zachodnie ciągoty, te limeny,

79
00:03:47.010 --> 00:03:48.570
bo tak chyba możemy o tym powiedzieć,

80
00:03:48.770 --> 00:03:52.550
przecież projektantki mogły wyjeżdżać na pokazy mody,

81
00:03:52.650 --> 00:03:54.430
one skrzętnie notowały, rysowały

82
00:03:54.430 --> 00:03:56.890
i swoją wiedzą dzieliły się po powrocie do Polski.

83
00:03:57.210 --> 00:03:59.410
Jak to było odbierane przez władze,

84
00:03:59.490 --> 00:04:01.690
ta ciągota do zgniłego zachodu?

85
00:04:01.690 --> 00:04:03.730
No właśnie u nas w tym projektowaniu,

86
00:04:03.730 --> 00:04:06.050
to już nie tylko przy okazji pisania książki

87
00:04:06.050 --> 00:04:07.570
o modzie i o te limenie,

88
00:04:07.690 --> 00:04:09.910
ale też przy okazji pisania moich poprzednich książek,

89
00:04:10.050 --> 00:04:11.810
widzę, że był tu taki dysonans,

90
00:04:11.890 --> 00:04:14.830
bo z jednej strony oczywiście zgniły zachód,

91
00:04:15.410 --> 00:04:16.250
konsumpcjonizm nie,

92
00:04:16.730 --> 00:04:18.750
z drugiej strony decydentom i władzy

93
00:04:18.750 --> 00:04:21.450
zależało na tym, żebyśmy eksportowali różne nasze rzeczy

94
00:04:21.450 --> 00:04:23.950
i żebyśmy je pokazywali na wystawach,

95
00:04:24.010 --> 00:04:26.170
żebyśmy uchodzili za kraj cywilizowany

96
00:04:26.170 --> 00:04:28.470
i nadążający za tym, co na zachodzie.

97
00:04:28.470 --> 00:04:31.390
W związku z tym nieuniknione było wzorowanie się

98
00:04:31.390 --> 00:04:32.530
na pomysłach z zachodu

99
00:04:32.530 --> 00:04:34.290
i to zarówno w dziedzinie mody,

100
00:04:34.510 --> 00:04:36.650
jak i w dziedzinie projektowania do wnętrz,

101
00:04:36.750 --> 00:04:38.710
czy projektowania grafiki użytkowej,

102
00:04:38.890 --> 00:04:40.950
więc my się zawsze na tym wzorowaliśmy,

103
00:04:41.070 --> 00:04:43.450
żeby po prostu te nasze rzeczy nadążały.

104
00:04:43.910 --> 00:04:45.930
Co prawda akurat te limena nie szyła na eksport,

105
00:04:46.330 --> 00:04:49.070
ale w Polsce zawsze wzorem była moda francuska

106
00:04:49.070 --> 00:04:52.150
i rzeczywiście projektantki te limeny wyjeżdżały

107
00:04:52.150 --> 00:04:53.930
na francuskie pokazy mody

108
00:04:53.930 --> 00:04:56.050
i patrzyły, co w trawie piszczy,

109
00:04:56.230 --> 00:04:58.310
więc była taka fascynacja z zachodem,

110
00:04:58.470 --> 00:05:00.010
jakaś taka naturalna.

111
00:05:00.150 --> 00:05:01.750
Zawsze wzorowaliśmy się na Paryżu.

112
00:05:01.990 --> 00:05:03.330
Zatrzymam się przy Łodzi,

113
00:05:03.390 --> 00:05:05.190
o której przed momentem pani mówiła,

114
00:05:05.250 --> 00:05:07.110
dlatego że czytając książkę miałam wrażenie,

115
00:05:07.230 --> 00:05:09.330
że oprócz domu mody Telimena

116
00:05:09.330 --> 00:05:10.830
i mody tamtych lat,

117
00:05:10.970 --> 00:05:12.790
Łódź też jest bohaterką tej książki.

118
00:05:12.890 --> 00:05:15.110
O tym mieście również sporo możemy się dowiedzieć.

119
00:05:15.470 --> 00:05:17.870
Pani już powiedziała o tym przemyśle włókienniczym,

120
00:05:17.990 --> 00:05:19.030
ale w ogóle o przemyśle,

121
00:05:19.110 --> 00:05:20.670
z którego wtedy Łódź słynęła.

122
00:05:20.670 --> 00:05:23.550
Do tego jeszcze ten wątek artystyczny,

123
00:05:23.650 --> 00:05:25.190
bo przecież szkoła plastyczna,

124
00:05:25.290 --> 00:05:26.010
szkoła filmowa,

125
00:05:26.150 --> 00:05:27.570
tam się bardzo dużo działo.

126
00:05:27.710 --> 00:05:28.350
Tak, zdecydowanie.

127
00:05:28.510 --> 00:05:29.870
Łódź jest szczególnym jasnym.

128
00:05:29.930 --> 00:05:32.450
Musiałam je sama na potrzeby tej książki zgłębić,

129
00:05:32.510 --> 00:05:34.490
bo trochę przeznaczenie sprawiło,

130
00:05:34.510 --> 00:05:36.690
że napisałam książkę o domu mody Telimena,

131
00:05:36.790 --> 00:05:38.310
bo nigdy o tym wcześniej nie myślałam,

132
00:05:38.470 --> 00:05:40.410
ale pisząc książkę o tkaninie do tej Łodzi

133
00:05:40.410 --> 00:05:41.650
jeździłam dosyć często

134
00:05:41.650 --> 00:05:43.690
i tak jakoś ją zaczęłam sobie oswajać.

135
00:05:44.190 --> 00:05:46.710
I założenie od początku przy pisaniu tej książki

136
00:05:46.710 --> 00:05:47.190
było takie,

137
00:05:47.290 --> 00:05:48.950
że jedną z bohaterek będzie Łódź

138
00:05:48.950 --> 00:05:50.670
i że to będzie taka książka

139
00:05:50.670 --> 00:05:52.110
bardzo łódzko-centryczna.

140
00:05:52.190 --> 00:05:54.290
Tam inne miasta są wspominane tylko marginalnie,

141
00:05:54.350 --> 00:05:55.530
jak muszą być wspomniane.

142
00:05:55.950 --> 00:05:57.710
Natomiast staram się opowiedzieć tę historię

143
00:05:57.710 --> 00:05:59.490
o modzie tamtego okresu

144
00:05:59.490 --> 00:06:00.510
i o Telimenie

145
00:06:00.510 --> 00:06:02.250
absolutnie z perspektywy łódzkiej.

146
00:06:02.690 --> 00:06:03.410
I rzeczywiście to,

147
00:06:03.470 --> 00:06:04.650
co jest charakterystyczne dla Łodzi,

148
00:06:04.750 --> 00:06:06.210
która była zupełnie innym miastem,

149
00:06:06.210 --> 00:06:07.330
na przykład niż Warszawa,

150
00:06:07.630 --> 00:06:08.610
miastem fabrycznym,

151
00:06:08.990 --> 00:06:10.170
jest to, że ta fabryka

152
00:06:10.170 --> 00:06:11.650
dominowała ten krajobraz

153
00:06:11.650 --> 00:06:13.850
i dominowała stosunki społeczne w Łodzi.

154
00:06:13.850 --> 00:06:15.550
Ponieważ patrząc na to,

155
00:06:15.730 --> 00:06:17.370
ile było tamtego przemysłu włókienniczego,

156
00:06:17.510 --> 00:06:19.330
to każdy prawie mieszkaniec

157
00:06:19.330 --> 00:06:20.030
albo pracował,

158
00:06:20.150 --> 00:06:21.450
albo znał kogoś, kto pracował,

159
00:06:21.510 --> 00:06:22.750
albo całe rodziny pracowały

160
00:06:22.750 --> 00:06:23.890
w przemyśle włókienniczym,

161
00:06:24.310 --> 00:06:25.690
więc trochę się żyło tym

162
00:06:25.690 --> 00:06:26.690
i odzieżą,

163
00:06:26.730 --> 00:06:27.930
i przemysłem włókienniczym.

164
00:06:28.110 --> 00:06:28.730
Poza tym,

165
00:06:28.870 --> 00:06:30.090
jak powstawała odzież,

166
00:06:30.230 --> 00:06:31.830
to tam były sklepy,

167
00:06:32.010 --> 00:06:33.050
gdzie sprzedawano potem

168
00:06:33.050 --> 00:06:34.530
te pierwsze egzemplarze,

169
00:06:34.570 --> 00:06:35.370
albo to, co wracało

170
00:06:35.370 --> 00:06:36.490
z Targów Poznańskich.

171
00:06:36.810 --> 00:06:38.270
Więc do Łodzi się w tamtym czasie

172
00:06:38.270 --> 00:06:39.510
podobno jeździło w ogóle,

173
00:06:39.530 --> 00:06:41.410
żeby przyjrzeć się trendom na ulicy,

174
00:06:41.410 --> 00:06:43.530
które gdzieś tam z tego przemysłu włókienniczego

175
00:06:43.530 --> 00:06:44.130
wypływały,

176
00:06:44.230 --> 00:06:45.550
ale też ze wspomnianej

177
00:06:45.550 --> 00:06:47.490
Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych.

178
00:06:47.630 --> 00:06:48.850
Studentki ASP, jak wiemy,

179
00:06:48.910 --> 00:06:50.890
ubierają się zawsze najciekawiej

180
00:06:50.890 --> 00:06:51.790
i najoryginalniej,

181
00:06:51.890 --> 00:06:53.610
a te łódzkie miały, mam wrażenie,

182
00:06:53.750 --> 00:06:55.490
fory w porównaniu z innymi miastami.

183
00:06:55.870 --> 00:06:57.750
I tutaj pojawia się kolejny dysonans,

184
00:06:57.830 --> 00:06:59.230
bo z tego, co pani mówi,

185
00:06:59.290 --> 00:07:00.690
ale też z książki trochę wynika,

186
00:07:00.770 --> 00:07:03.550
że Łódź była tym miastem barwnym,

187
00:07:03.590 --> 00:07:05.730
również ze względu na te artystyczne dusze,

188
00:07:05.790 --> 00:07:07.290
ale to na to, że pojawiały się trendy.

189
00:07:07.290 --> 00:07:09.510
No a siedziba Telimeny

190
00:07:09.510 --> 00:07:11.370
przy ulicy Stefana Jaracza 52,

191
00:07:11.570 --> 00:07:12.590
takie odniosłam wrażenie,

192
00:07:12.630 --> 00:07:14.610
że to chyba nawet było miejsce obskurne

193
00:07:14.610 --> 00:07:16.950
i jakoś tak nielicujące z projektami,

194
00:07:17.070 --> 00:07:18.170
które stamtąd wychodziły,

195
00:07:18.450 --> 00:07:19.950
już nie mówiąc o kobietach,

196
00:07:20.030 --> 00:07:21.290
bo o tym zaraz porozmawiamy,

197
00:07:21.370 --> 00:07:22.970
kobiety w Telimenie rządziły,

198
00:07:23.330 --> 00:07:25.190
te uzdolnione, wizjonerskie kobiety,

199
00:07:25.350 --> 00:07:27.290
które w tym, no pozwolę sobie tak powiedzieć,

200
00:07:27.390 --> 00:07:28.690
paskudnym miejscu pracowały.

201
00:07:28.750 --> 00:07:29.370
Tak, to prawda.

202
00:07:29.690 --> 00:07:31.210
Ta siedziba przy Jaracza 52

203
00:07:31.210 --> 00:07:33.150
została Telimenie przyznana na początku,

204
00:07:33.570 --> 00:07:35.290
od razu jak to przedsiębiorstwo

205
00:07:35.290 --> 00:07:37.110
zostało powołane do życia.

206
00:07:37.870 --> 00:07:38.990
No i była w pewnym momencie

207
00:07:38.990 --> 00:07:41.350
w latach 70. szansa na przeprowadzkę,

208
00:07:41.470 --> 00:07:43.170
miała zostać zbudowana siedziba

209
00:07:43.170 --> 00:07:44.370
specjalnie dla Telimeny,

210
00:07:44.450 --> 00:07:46.270
duża, spełniająca jej oczekiwania,

211
00:07:46.770 --> 00:07:47.510
na tyle obszerna,

212
00:07:47.590 --> 00:07:48.530
że miały się tam znaleźć

213
00:07:48.530 --> 00:07:50.030
wszystkie funkcje,

214
00:07:50.250 --> 00:07:51.730
łącznie z hotelem, stołówką

215
00:07:51.730 --> 00:07:53.390
i w ogóle miejscem na wybiegi

216
00:07:53.390 --> 00:07:55.010
do pokazów mody i tak dalej.

217
00:07:55.570 --> 00:07:57.430
No niestety znowu rozkręcił się kryzys

218
00:07:57.430 --> 00:07:58.670
i to się nigdy nie wydarzyło

219
00:07:58.670 --> 00:07:59.650
i Telimena właściwie

220
00:07:59.650 --> 00:08:01.570
do samego końca swojej działalności

221
00:08:01.570 --> 00:08:02.630
została na Jaracza.

222
00:08:02.850 --> 00:08:05.110
Kamienica przy Jaracza istnieje nadal

223
00:08:05.110 --> 00:08:07.450
jest już niedziałającym obiektem,

224
00:08:07.610 --> 00:08:08.670
nic się tam nie znajduje,

225
00:08:08.730 --> 00:08:09.950
popada w ruinę.

226
00:08:10.090 --> 00:08:11.190
To była kamienica

227
00:08:11.190 --> 00:08:12.410
i jak wspominają projektantki

228
00:08:12.410 --> 00:08:13.070
się wchodziło,

229
00:08:13.450 --> 00:08:14.390
było jakieś podwórko,

230
00:08:14.450 --> 00:08:16.170
gdzie były składowane jakieś rzeczy

231
00:08:16.170 --> 00:08:18.090
i tam była zarówno wzorcownia,

232
00:08:18.410 --> 00:08:19.270
jak i biura zarządu,

233
00:08:19.850 --> 00:08:21.850
jak i szwalnia w tym jednym miejscu,

234
00:08:22.270 --> 00:08:23.150
więc działo się,

235
00:08:23.450 --> 00:08:24.310
no ale było to miejsce

236
00:08:24.310 --> 00:08:25.110
bardzo mało reprezentacyjne

237
00:08:25.630 --> 00:08:26.690
i nie bardzo można było tam

238
00:08:26.690 --> 00:08:28.130
zaprosić zagranicznych gości.

239
00:08:28.650 --> 00:08:30.230
Jak się to raz czy drugi zdarzyło,

240
00:08:30.430 --> 00:08:31.290
to wiem z opowieści

241
00:08:31.290 --> 00:08:33.190
modelek projektantek Telimeny,

242
00:08:33.190 --> 00:08:34.590
no to ci zagraniczni goście

243
00:08:34.590 --> 00:08:35.690
byli po prostu w szoku,

244
00:08:35.750 --> 00:08:36.910
że to tak wygląda.

245
00:08:37.190 --> 00:08:39.450
Tam był właściwie permanentny remont,

246
00:08:39.610 --> 00:08:40.810
ponieważ ten budynek

247
00:08:40.810 --> 00:08:41.970
się od początku nie nadawał

248
00:08:41.970 --> 00:08:43.710
i ciągle przez lata go łatano

249
00:08:43.710 --> 00:08:44.890
i łatano i łatano.

250
00:08:44.990 --> 00:08:46.190
Nie można było zrobić mu

251
00:08:46.190 --> 00:08:47.050
generalnego remontu,

252
00:08:47.110 --> 00:08:48.250
no bo wtedy firma

253
00:08:48.250 --> 00:08:49.370
nie miałaby się gdzie podziać.

254
00:08:49.370 --> 00:08:50.730
Więcej o tym,

255
00:08:50.790 --> 00:08:51.670
jak on wyglądał

256
00:08:51.670 --> 00:08:52.550
dowiadujemy się

257
00:08:52.550 --> 00:08:55.070
z artykułów po 1977 roku,

258
00:08:55.170 --> 00:08:56.070
kiedy trochę zmieniła się

259
00:08:56.070 --> 00:08:57.070
ekipa w Telimenie

260
00:08:57.070 --> 00:08:59.010
i wtedy znowu jest remont

261
00:08:59.010 --> 00:09:00.310
i znowu jest obskurnie

262
00:09:00.310 --> 00:09:02.470
i wszyscy żyją nadzieją

263
00:09:02.470 --> 00:09:03.490
na tę nową siedzibę.

264
00:09:03.930 --> 00:09:04.350
Także rzeczywiście

265
00:09:04.350 --> 00:09:06.210
te piękne kreacje Telimeny

266
00:09:06.210 --> 00:09:07.670
powstawały w warunkach

267
00:09:07.670 --> 00:09:09.350
zagrażających zdrowiu i życiu,

268
00:09:09.590 --> 00:09:10.890
w upale, w zimnie,

269
00:09:11.330 --> 00:09:12.810
z jakimś spadającym na głowę

270
00:09:12.810 --> 00:09:13.310
tynkiem.

271
00:09:13.570 --> 00:09:14.330
No niestety.

272
00:09:21.610 --> 00:09:22.870
Wspomniałam przed momentem

273
00:09:22.870 --> 00:09:23.570
o kobietach.

274
00:09:23.690 --> 00:09:24.930
Może warto teraz poświęcić

275
00:09:24.930 --> 00:09:26.030
im trochę więcej uwagi.

276
00:09:26.210 --> 00:09:27.790
Jeżeli dobrze zapamiętałam,

277
00:09:27.810 --> 00:09:28.870
jeden projektant

278
00:09:28.870 --> 00:09:30.810
przez ten czas istnienia

279
00:09:30.810 --> 00:09:31.910
Telimeny,

280
00:09:32.050 --> 00:09:32.930
ten czas Prosperity

281
00:09:32.930 --> 00:09:33.990
się tam pojawił,

282
00:09:34.190 --> 00:09:35.710
rządziły tam projektantki

283
00:09:35.710 --> 00:09:36.970
na czele najpierw

284
00:09:36.970 --> 00:09:38.110
z Krystyną Depczyńską,

285
00:09:38.250 --> 00:09:39.930
a później z Ofią Sprudin,

286
00:09:40.110 --> 00:09:41.550
która miała być tą osobą,

287
00:09:41.690 --> 00:09:43.070
która tchnie w Telimenę

288
00:09:43.070 --> 00:09:44.010
powiew świeżości.

289
00:09:44.110 --> 00:09:45.550
Pierwszą dyrektorką artystyczną

290
00:09:45.550 --> 00:09:46.490
Telimeny z przerwami

291
00:09:46.490 --> 00:09:47.850
była Krystyna Depczyńska,

292
00:09:48.430 --> 00:09:49.290
która projektowała potem

293
00:09:49.290 --> 00:09:50.650
także dla Mody Polskiej,

294
00:09:50.850 --> 00:09:52.770
a potem po niej

295
00:09:52.770 --> 00:09:53.650
były jeszcze

296
00:09:53.650 --> 00:09:54.450
Noskowicz,

297
00:09:54.550 --> 00:09:55.290
Boleszacka

298
00:09:55.290 --> 00:09:56.990
i potem rzeczywiście

299
00:09:56.990 --> 00:09:58.370
nastąpił taki przewrót,

300
00:09:58.430 --> 00:09:59.330
ponieważ założycielem

301
00:09:59.330 --> 00:10:01.050
i pierwszym dyrektorem

302
00:10:01.050 --> 00:10:01.690
Telimeny był

303
00:10:01.690 --> 00:10:02.910
Bolesław Ostowski,

304
00:10:03.090 --> 00:10:03.930
który został odwołany

305
00:10:03.930 --> 00:10:04.610
ze stanowiska

306
00:10:04.610 --> 00:10:05.830
i w 77 roku

307
00:10:05.830 --> 00:10:06.830
się zupełnie zmienił

308
00:10:06.830 --> 00:10:07.510
cały zespół.

309
00:10:07.990 --> 00:10:08.870
Wtedy nastąpił

310
00:10:08.870 --> 00:10:09.990
dyrektor Wojciechowski,

311
00:10:10.590 --> 00:10:11.550
który dobrał sobie

312
00:10:11.550 --> 00:10:12.150
do współpracy

313
00:10:12.150 --> 00:10:12.990
nowe projektantki.

314
00:10:13.050 --> 00:10:13.650
Wtedy na czele

315
00:10:13.650 --> 00:10:14.290
tej wzorcowni

316
00:10:14.290 --> 00:10:15.410
stanęła Zofia Sprudin

317
00:10:15.410 --> 00:10:16.530
i rzeczywiście

318
00:10:16.530 --> 00:10:17.610
w prasie

319
00:10:17.610 --> 00:10:18.650
było to przedstawiane

320
00:10:18.650 --> 00:10:19.490
w ten sposób,

321
00:10:19.710 --> 00:10:21.290
że te poprzednie projekty

322
00:10:21.290 --> 00:10:22.010
Telimeny były

323
00:10:22.010 --> 00:10:22.890
nienowoczesne.

324
00:10:23.150 --> 00:10:23.950
Ja przyznam szczerze,

325
00:10:24.070 --> 00:10:25.510
z moich doświadczeń

326
00:10:25.510 --> 00:10:26.330
przy oglądaniu

327
00:10:26.330 --> 00:10:27.690
żurnali i prasy

328
00:10:27.690 --> 00:10:29.070
modowej z tamtego okresu

329
00:10:29.070 --> 00:10:30.210
nie widzę żadnej różnicy

330
00:10:30.210 --> 00:10:31.450
takiej drastycznej

331
00:10:31.450 --> 00:10:32.910
pomiędzy projektami

332
00:10:32.910 --> 00:10:33.670
do roku 76,

333
00:10:33.990 --> 00:10:35.150
a od 77.

334
00:10:35.150 --> 00:10:36.530
one zawsze nadążały

335
00:10:36.530 --> 00:10:37.870
za trendami paryskimi.

336
00:10:38.030 --> 00:10:38.950
Pamiętamy dokładnie

337
00:10:38.950 --> 00:10:39.830
mniej więcej co było

338
00:10:39.830 --> 00:10:40.950
modne w jakiej dekadzie

339
00:10:40.950 --> 00:10:42.690
i zestawione z projektami

340
00:10:42.690 --> 00:10:43.350
mody polskiej

341
00:10:43.350 --> 00:10:44.370
czy domu mody leda

342
00:10:44.370 --> 00:10:45.610
czy propozycjami

343
00:10:45.610 --> 00:10:46.410
Instytutu Wzornictwa

344
00:10:46.410 --> 00:10:46.950
Przemysłowego.

345
00:10:47.110 --> 00:10:48.030
Wszystkie są nowoczesne

346
00:10:48.030 --> 00:10:48.710
i na czasie,

347
00:10:48.890 --> 00:10:49.890
więc to były jakieś

348
00:10:49.890 --> 00:10:50.650
zarzuty takie

349
00:10:50.650 --> 00:10:52.230
dla mnie z tej perspektywy

350
00:10:52.230 --> 00:10:53.190
zupełnie niezrozumiałe,

351
00:10:53.250 --> 00:10:54.430
ale nigdy się nie dowiemy

352
00:10:54.430 --> 00:10:55.310
jakie były kulisy

353
00:10:55.310 --> 00:10:56.050
tych decyzji.

354
00:10:56.750 --> 00:10:57.310
Natomiast rzeczywiście

355
00:10:57.310 --> 00:10:58.710
potem była Zofia Sprudin,

356
00:10:58.830 --> 00:10:59.530
w jej zespole była

357
00:10:59.530 --> 00:11:00.290
Anna Skórska

358
00:11:00.290 --> 00:11:01.470
i to ona potem też

359
00:11:01.470 --> 00:11:02.330
przejęła stery

360
00:11:02.330 --> 00:11:03.290
po śmierci

361
00:11:03.290 --> 00:11:03.990
Zofii Sprudin,

362
00:11:04.090 --> 00:11:05.150
a ostatnią dyrektor

363
00:11:05.150 --> 00:11:06.210
artystyczną Telimeny

364
00:11:06.210 --> 00:11:07.310
była Ewa Kozieracka.

365
00:11:07.470 --> 00:11:08.710
Zostańmy przy tym wątku

366
00:11:08.710 --> 00:11:10.090
projektów Telimeny,

367
00:11:10.170 --> 00:11:11.470
bo złapałam się na tym,

368
00:11:11.550 --> 00:11:12.210
że rozmawiamy

369
00:11:12.210 --> 00:11:13.450
o domu mody,

370
00:11:13.530 --> 00:11:14.510
o jego historii

371
00:11:14.510 --> 00:11:16.150
i osobach z nim związanych,

372
00:11:16.250 --> 00:11:17.550
a nie zapytałam jeszcze

373
00:11:17.550 --> 00:11:18.570
o nic co dotyczyło

374
00:11:18.570 --> 00:11:19.490
samych projektów.

375
00:11:19.910 --> 00:11:20.550
Rozmawiamy o tym,

376
00:11:20.610 --> 00:11:21.710
że były nowoczesne,

377
00:11:21.890 --> 00:11:22.990
że różniły się od tego

378
00:11:22.990 --> 00:11:24.070
co było na ulicach.

379
00:11:24.270 --> 00:11:25.750
Co cechowało te projekty?

380
00:11:25.930 --> 00:11:26.450
Mnie się wydaje,

381
00:11:26.530 --> 00:11:27.470
że na pewno jakość

382
00:11:27.470 --> 00:11:29.230
to było coś zupełnie nowego.

383
00:11:29.630 --> 00:11:30.870
Również ze względu na to,

384
00:11:30.970 --> 00:11:31.830
że moda uliczna

385
00:11:31.830 --> 00:11:33.250
bardzo brazista wówczas,

386
00:11:33.310 --> 00:11:34.170
w czasach niedoboru

387
00:11:34.170 --> 00:11:34.850
i deficytu,

388
00:11:34.990 --> 00:11:36.110
ręczne farbowanie,

389
00:11:36.190 --> 00:11:36.730
wycinanie,

390
00:11:36.830 --> 00:11:37.790
kopiowanie krojów.

391
00:11:37.910 --> 00:11:38.830
Tutaj nagle mamy

392
00:11:38.830 --> 00:11:40.030
ubrania odszyte

393
00:11:40.030 --> 00:11:41.470
z dobrej jakości tkanin,

394
00:11:41.590 --> 00:11:42.670
takie można chyba powiedzieć

395
00:11:42.670 --> 00:11:43.510
ponadczasowe.

396
00:11:44.030 --> 00:11:45.830
Jak zaczęłam się orientować

397
00:11:45.830 --> 00:11:46.390
i pytać,

398
00:11:46.450 --> 00:11:47.110
to okazuje się,

399
00:11:47.190 --> 00:11:48.470
że w niektórych sklepach

400
00:11:48.470 --> 00:11:50.150
z taką vintage'ową modą

401
00:11:50.150 --> 00:11:50.730
cały czas

402
00:11:50.730 --> 00:11:51.910
projekty Telimeny

403
00:11:51.910 --> 00:11:52.930
można dostać,

404
00:11:53.190 --> 00:11:54.490
no i one nie są zniszczone.

405
00:11:54.610 --> 00:11:56.130
W czasie pisania tej książki,

406
00:11:56.270 --> 00:11:57.110
jak komuś zdradziłam,

407
00:11:57.210 --> 00:11:58.410
że piszę książkę o Telimenie,

408
00:11:58.650 --> 00:11:59.970
albo już po premierze,

409
00:11:59.970 --> 00:12:01.770
miałam bardzo dużo takich głosów,

410
00:12:01.790 --> 00:12:03.730
że ktoś ma od 20 czy 30 lat

411
00:12:03.730 --> 00:12:04.690
płaszcz Telimeny,

412
00:12:04.790 --> 00:12:05.570
a ponieważ one były

413
00:12:05.570 --> 00:12:06.310
zazwyczaj na przykład

414
00:12:06.310 --> 00:12:07.470
ze stuprocentowej wełny,

415
00:12:07.610 --> 00:12:07.990
to nie dość,

416
00:12:08.010 --> 00:12:08.590
że są ciepłe,

417
00:12:08.650 --> 00:12:09.290
to jeszcze się w ogóle

418
00:12:09.290 --> 00:12:10.510
nie zniszczyły przez te lata.

419
00:12:11.170 --> 00:12:12.330
Telimeny miała też zawsze

420
00:12:12.330 --> 00:12:13.810
bardzo dobrych konstruktorów.

421
00:12:14.190 --> 00:12:15.290
To, co wyróżniało Telimenę,

422
00:12:15.350 --> 00:12:15.870
to też to,

423
00:12:15.930 --> 00:12:17.210
że ona miała być wizytówką

424
00:12:17.210 --> 00:12:18.790
polskiego przemysłu lekkiego,

425
00:12:19.290 --> 00:12:20.970
więc ona nie importowała

426
00:12:21.570 --> 00:12:23.210
tkani i dodatków z zagranicy,

427
00:12:23.410 --> 00:12:24.270
tak jak moda polska,

428
00:12:24.850 --> 00:12:25.710
tylko miała szyć

429
00:12:25.710 --> 00:12:27.090
z tkanin rodzimych,

430
00:12:27.290 --> 00:12:27.950
żeby pokazywać,

431
00:12:27.970 --> 00:12:29.290
jak one się wspaniale nadają

432
00:12:29.290 --> 00:12:29.790
do szycia.

433
00:12:30.330 --> 00:12:31.330
Projektantki wspominają,

434
00:12:31.410 --> 00:12:32.350
że miały dostęp rzeczywiście

435
00:12:32.350 --> 00:12:33.170
do tych zakładów

436
00:12:33.170 --> 00:12:34.650
produkujących tkaninę.

437
00:12:35.090 --> 00:12:37.190
Oczywiście tym numer jeden

438
00:12:37.190 --> 00:12:38.030
był Milanówek,

439
00:12:38.110 --> 00:12:39.070
gdzie nie dość,

440
00:12:39.170 --> 00:12:40.270
że te Bryty i Jedwabiu

441
00:12:40.270 --> 00:12:41.570
są piękne same w sobie,

442
00:12:41.650 --> 00:12:42.690
to jeszcze tam były malowane

443
00:12:42.690 --> 00:12:43.770
ręcznie przez malarki,

444
00:12:43.850 --> 00:12:45.090
a projektantki Telimeny

445
00:12:45.090 --> 00:12:46.150
miały jeszcze taki przywilej,

446
00:12:46.170 --> 00:12:47.110
że mogły zaprojektować

447
00:12:47.110 --> 00:12:47.630
coś swojego,

448
00:12:47.750 --> 00:12:48.890
co malarki wykonywały,

449
00:12:48.950 --> 00:12:50.930
więc w ogóle unikatowe sukienki

450
00:12:50.930 --> 00:12:51.730
z tego powstawały,

451
00:12:51.770 --> 00:12:53.410
wieczorowe, ślubne,

452
00:12:53.670 --> 00:12:54.390
takie już naprawdę

453
00:12:54.390 --> 00:12:55.710
z najwyższej półki.

454
00:12:56.230 --> 00:12:57.370
Oprócz tego wspominają też

455
00:12:57.370 --> 00:12:58.690
ciepłowielskie wełny,

456
00:12:58.690 --> 00:12:59.610
też tam jeździły

457
00:12:59.610 --> 00:13:00.750
i wybierały sobie wełny,

458
00:13:00.990 --> 00:13:02.470
setki, osiemdziesiątki,

459
00:13:03.070 --> 00:13:03.510
sześćdziesiątki.

460
00:13:04.170 --> 00:13:05.430
Telimeny miała też taki przywilej,

461
00:13:05.510 --> 00:13:08.090
że zakłady musiały czasem

462
00:13:08.090 --> 00:13:08.690
coś zaprojektować,

463
00:13:09.550 --> 00:13:10.730
jakąś tkaninę zaprojektować

464
00:13:10.730 --> 00:13:12.470
i wykonać w jakimś niewielkim

465
00:13:12.970 --> 00:13:14.110
nakładzie tylko dla niej

466
00:13:14.110 --> 00:13:15.610
i to już nie było rzucane na rynek,

467
00:13:15.710 --> 00:13:16.370
więc w zasadzie

468
00:13:16.370 --> 00:13:18.070
korzystała też z takich tkanin

469
00:13:18.070 --> 00:13:19.270
tylko dla niej zrobionych,

470
00:13:19.330 --> 00:13:19.890
unikalnych,

471
00:13:20.030 --> 00:13:20.950
które już się nie powtarzały

472
00:13:20.950 --> 00:13:21.430
na ulicach,

473
00:13:21.510 --> 00:13:22.130
więc cała ulica

474
00:13:22.130 --> 00:13:23.910
nie była ubrana w to samo.

475
00:13:24.330 --> 00:13:25.370
To co ją wyróżniało,

476
00:13:25.390 --> 00:13:25.770
to chyba to,

477
00:13:25.790 --> 00:13:26.850
że tych ubrań było mało

478
00:13:26.850 --> 00:13:28.330
porzucanych na rynek bardzo.

479
00:13:28.970 --> 00:13:30.610
Jedno to była zasobność portfela,

480
00:13:30.770 --> 00:13:31.270
a drugie to,

481
00:13:31.390 --> 00:13:33.210
że też nie zawsze chętnym

482
00:13:33.210 --> 00:13:34.070
udawało się po prostu

483
00:13:34.070 --> 00:13:34.990
te rzeczy upolować,

484
00:13:35.090 --> 00:13:36.310
więc były marne szanse,

485
00:13:36.870 --> 00:13:38.470
że spotkało się drugą osobę

486
00:13:38.470 --> 00:13:39.950
w takiej samej sukience

487
00:13:39.950 --> 00:13:41.110
na przykład na imprezie.

488
00:13:41.450 --> 00:13:42.330
Historia istnienia

489
00:13:42.330 --> 00:13:43.330
Domu Mody Telimena

490
00:13:43.330 --> 00:13:44.830
to jest kilka dekad,

491
00:13:45.010 --> 00:13:45.970
kilkadziesiąt lat,

492
00:13:46.350 --> 00:13:48.010
no ale na koniec zapytam o koniec.

493
00:13:48.170 --> 00:13:49.470
Jak to się wszystko skończyło

494
00:13:49.470 --> 00:13:50.650
i czy skończyło się na pewno?

495
00:13:50.850 --> 00:13:51.890
Co sprawiło,

496
00:13:51.930 --> 00:13:52.910
że projekty Telimeny

497
00:13:52.910 --> 00:13:53.990
przestały cieszyć się

498
00:13:53.990 --> 00:13:55.670
aż tak dużą popularnością?

499
00:13:55.670 --> 00:13:57.290
No odpowiedź wydaje mi się,

500
00:13:57.430 --> 00:13:58.750
że jest intuicyjna

501
00:13:58.750 --> 00:14:00.230
i wielu osobom przyjdzie do głowy

502
00:14:00.230 --> 00:14:00.990
od razu,

503
00:14:01.050 --> 00:14:02.170
jeżeli pomyślimy o tym,

504
00:14:02.270 --> 00:14:04.010
w którym momencie historii

505
00:14:04.010 --> 00:14:05.630
nasz rynek został zalany

506
00:14:05.630 --> 00:14:07.050
przez inne projekty.

507
00:14:07.170 --> 00:14:08.890
Telimena jest i nie jest,

508
00:14:08.990 --> 00:14:10.090
ponieważ sama marka Telimena

509
00:14:10.090 --> 00:14:11.050
jest obecna na rynku,

510
00:14:11.150 --> 00:14:12.170
natomiast nie szyje już

511
00:14:12.170 --> 00:14:13.570
takiej odzieży konfekcyjnej,

512
00:14:13.710 --> 00:14:15.750
tylko szyje na zamówienie,

513
00:14:16.350 --> 00:14:17.310
odzież korporacyjną

514
00:14:17.310 --> 00:14:17.930
i mundury

515
00:14:17.930 --> 00:14:18.910
albo togi dla prawników,

516
00:14:19.390 --> 00:14:21.030
więc ten logotyp na metce

517
00:14:21.030 --> 00:14:22.350
nadal jest złote,

518
00:14:22.590 --> 00:14:23.370
stylizowane T,

519
00:14:23.370 --> 00:14:26.030
natomiast już na innego rodzaju odzieży,

520
00:14:26.250 --> 00:14:27.650
wysokiej jakości,

521
00:14:27.930 --> 00:14:28.810
bo nadal pracują tam

522
00:14:28.810 --> 00:14:29.830
wspaniali konstruktorzy

523
00:14:29.830 --> 00:14:30.590
i to był też zawsze

524
00:14:30.590 --> 00:14:31.930
znak rozpoznawczy Telimeny

525
00:14:31.930 --> 00:14:32.770
i dlatego tak świetnie

526
00:14:32.770 --> 00:14:34.490
im wychodziły płaszcze i marynarki.

527
00:14:35.070 --> 00:14:36.870
Pierwszy sklep łódzki Telimeny,

528
00:14:37.070 --> 00:14:37.930
który został otwarty

529
00:14:37.930 --> 00:14:39.070
na początku lat 60.,

530
00:14:39.070 --> 00:14:39.850
został w zamkniętym

531
00:14:39.850 --> 00:14:40.970
w 2004 roku

532
00:14:40.970 --> 00:14:41.630
i to jest właściwie

533
00:14:41.630 --> 00:14:43.670
ten symboliczny koniec.

534
00:14:43.670 --> 00:14:45.490
w 2003 została wygaszona

535
00:14:45.490 --> 00:14:46.890
ta linia konfekcyjna

536
00:14:47.510 --> 00:14:48.110
Telimeny.

537
00:14:48.350 --> 00:14:49.090
To, co mogę powiedzieć

538
00:14:49.090 --> 00:14:49.830
o tym,

539
00:14:49.910 --> 00:14:51.030
jak to się skończyło,

540
00:14:51.190 --> 00:14:52.910
powtórzę za ostatnim prezesem

541
00:14:52.910 --> 00:14:53.570
Telimeny,

542
00:14:53.770 --> 00:14:55.490
aktualnie nadal pracującym

543
00:14:55.490 --> 00:14:56.730
i dzierżącym

544
00:14:56.730 --> 00:14:57.050
te stery

545
00:14:57.050 --> 00:14:58.250
od 1985 roku,

546
00:14:58.330 --> 00:14:58.830
czyli osobą,

547
00:14:58.930 --> 00:15:00.130
która patrzyła

548
00:15:00.130 --> 00:15:01.210
na tę transformację

549
00:15:01.210 --> 00:15:02.370
i starała się

550
00:15:02.370 --> 00:15:03.650
do niej dostosować

551
00:15:03.650 --> 00:15:05.070
i z różnymi pomysłami

552
00:15:05.070 --> 00:15:05.710
tam Telimena

553
00:15:05.710 --> 00:15:06.810
w tamtych czasach wychodziła.

554
00:15:07.350 --> 00:15:09.490
Otóż po 1989 roku

555
00:15:09.490 --> 00:15:10.570
Telimena właściwie jeszcze

556
00:15:10.570 --> 00:15:11.870
radziła sobie dobrze,

557
00:15:11.870 --> 00:15:12.590
bo wydawałoby się,

558
00:15:12.670 --> 00:15:13.810
że to byłaby ta cezura,

559
00:15:13.990 --> 00:15:15.190
kiedy to się skończyło,

560
00:15:15.270 --> 00:15:15.810
ale lata 90.

561
00:15:16.030 --> 00:15:16.930
były jeszcze bardzo dobre

562
00:15:16.930 --> 00:15:17.690
dla Telimeny,

563
00:15:17.830 --> 00:15:20.110
a potem przyszła ta fascynacja

564
00:15:20.110 --> 00:15:20.710
zachodem

565
00:15:20.710 --> 00:15:21.490
i okazało się,

566
00:15:21.570 --> 00:15:22.410
że klientki,

567
00:15:22.510 --> 00:15:23.470
które stać na Telimeny

568
00:15:23.470 --> 00:15:24.210
mogą też wyjechać

569
00:15:24.210 --> 00:15:24.830
za granicę

570
00:15:24.830 --> 00:15:25.870
i sobie w Paryżu

571
00:15:25.870 --> 00:15:26.490
czy w Mediolanie

572
00:15:26.490 --> 00:15:27.370
zrobić zakupy,

573
00:15:27.510 --> 00:15:28.570
a oprócz tego

574
00:15:28.570 --> 00:15:29.710
firmy polonijne

575
00:15:29.710 --> 00:15:30.470
w latach 90.

576
00:15:30.730 --> 00:15:31.690
zalewały nasz rynek

577
00:15:31.690 --> 00:15:32.370
odzieżą,

578
00:15:32.490 --> 00:15:33.890
odzieżą często z Chin

579
00:15:33.890 --> 00:15:34.790
i to było

580
00:15:35.790 --> 00:15:36.750
bezkonkurencyjne finansowo

581
00:15:36.750 --> 00:15:37.530
i gdyby chcieć

582
00:15:37.530 --> 00:15:39.290
stosować tę samą jakość,

583
00:15:39.370 --> 00:15:40.170
te same tkaniny,

584
00:15:40.170 --> 00:15:41.530
tych samych projektantów,

585
00:15:41.610 --> 00:15:42.410
konstruktorów,

586
00:15:42.490 --> 00:15:43.550
to cena byłaby

587
00:15:43.550 --> 00:15:45.150
po prostu niekonkurencyjna

588
00:15:45.150 --> 00:15:46.330
i prawdopodobnie

589
00:15:46.330 --> 00:15:47.090
klientki

590
00:15:47.090 --> 00:15:48.230
wolałyby sięgnąć

591
00:15:48.230 --> 00:15:49.150
po coś z zagranicy,

592
00:15:49.210 --> 00:15:50.190
bo to było takie bardzo

593
00:15:50.190 --> 00:15:51.130
ekscytujące

594
00:15:51.130 --> 00:15:51.770
po tych dekadach

595
00:15:51.770 --> 00:15:52.970
zamknięcia naszego rynku.

596
00:15:53.210 --> 00:15:54.730
Więcej informacji,

597
00:15:54.890 --> 00:15:55.450
rozmów

598
00:15:55.450 --> 00:15:56.950
na temat domu Młody Telimena

599
00:15:56.950 --> 00:15:57.990
znajdziecie w książce,

600
00:15:58.190 --> 00:15:59.550
która jest poświęcona

601
00:15:59.550 --> 00:16:00.190
tej firmie,

602
00:16:00.250 --> 00:16:00.410
czyli

603
00:16:00.410 --> 00:16:01.370
Dom Młody Telimena

604
00:16:01.370 --> 00:16:02.630
Co nosiły Polki?

605
00:16:02.650 --> 00:16:03.550
To jest książka

606
00:16:03.550 --> 00:16:05.830
napisana przez Katarzynę Jasiołek,

607
00:16:06.030 --> 00:16:07.150
która dzisiaj była

608
00:16:07.150 --> 00:16:08.430
Waszym i moim gościem.

609
00:16:08.510 --> 00:16:09.850
Bardzo dziękuję za spotkanie.

610
00:16:09.850 --> 00:16:10.710
Ślicznie, dziękuję.