WEBVTT 1 00:00:01.390 --> 00:00:05.130 Audycje kulturalne w dobrym tonie. 2 00:00:05.270 --> 00:00:09.990 Przy mikrofonie Martyna Matwiejuk słuchają Państwo podcastu Narodowego Centrum Kultury. 3 00:00:10.170 --> 00:00:14.330 Dziś w naszym studiu zastępca dyrektora NCK Joanna Orlik. Dzień dobry. 4 00:00:14.550 --> 00:00:15.730 Dzień dobry, bardzo mi miło. 5 00:00:16.090 --> 00:00:27.870 Takim hasłem, które będziemy pewnie odmieniały przez wszystkie przypadki w tej rozmowie jest współpraca, a dokładnie współpraca międzynarodowa, międzynarodowa wymiana doświadczeń w sektorze kultury. 6 00:00:27.870 --> 00:00:40.830 Bo w ramach mechanizmu finansowego EOG, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także norweskiego mechanizmu finansowego, realizowana była dwustronna wymiana doświadczeń między Polską a Norwegią, 7 00:00:40.930 --> 00:00:46.910 a dokładnie Międzynarodowym Centrum Kultury, a podobną instytucją w Norwegii, czyli Arts and Culture Norway. 8 00:00:47.230 --> 00:00:53.550 Za chwilę pewnie będziemy się zastanawiać, jak z tej współpracy może skorzystać sektor kultury, 9 00:00:53.550 --> 00:01:00.850 ale zaczęłabym od tego, że dla Narodowego Centrum Kultury to jest w pewnym sensie powrót w ogóle do współprac międzynarodowych. 10 00:01:01.010 --> 00:01:14.470 Tak, dokładnie. I chętnie opowiem, dlaczego taka współpraca ma w moim przekonaniu ogromny sens, bardzo duży potencjał i dlaczego może być użyteczna dla samej instytucji i dla wszystkich jej beneficjentów. 11 00:01:14.470 --> 00:01:26.150 Taka instytucja jak Narodowe Centrum Kultury, które zajmuje się wsparciem kadr kultury, powinno w moim przekonaniu mieć wiedzę o tym, jak tego rodzaju aktywności są realizowane w innych krajach w Europie. 12 00:01:26.370 --> 00:01:28.670 Nie tylko w Europie być może, ale zacznijmy od Europy. 13 00:01:29.810 --> 00:01:38.370 I zweryfikowanie, jakie w różnych krajach istnieją instytucje, które są do nas podobne, które są w jakimś sensie naszymi siostrzanymi instytucjami, 14 00:01:38.370 --> 00:01:46.550 które wspierają kadry kultury na różne sposoby, czy to dystrybuując granty rozmaitego rodzaju, które mają określone cele, określone przeznaczenie, 15 00:01:47.210 --> 00:01:55.470 ale też dając wsparcie szkoleniowe, czy wręcz zajmują się po prostu organizowaniem różnego rodzaju aktywności kulturalnych, 16 00:01:56.070 --> 00:02:04.550 daje bardzo dużą wiedzę, zrozumienie jak to działa w innych krajach, jak te mechanizmy, których my również używamy, które my mamy wymyślone w jakiś określony sposób, 17 00:02:04.550 --> 00:02:13.850 jak one działają w innych krajach, no potrafi naprawdę dać wgląd w sytuację, nazywa się często z angielskiego benchmarkingiem, 18 00:02:13.990 --> 00:02:17.950 czyli porównaniem się z innymi, sprawdzeniem jak inni funkcjonują. 19 00:02:18.370 --> 00:02:24.690 No i myślę, że taka współpraca międzynarodowa, która de facto jest nakierowana do środka, czyli do wnętrza kraju, 20 00:02:24.850 --> 00:02:31.810 ale po to, żeby mieć szerszy ogląd sytuacji, żeby rozumieć jak w innych krajach te działania wspierające kadry kultury są realizowane, 21 00:02:31.810 --> 00:02:35.290 jest dla nas naprawdę bardzo użyteczna i bardzo interesująca. 22 00:02:35.570 --> 00:02:38.290 Na czym w praktyce taka współpraca polega? 23 00:02:38.690 --> 00:02:45.570 Ten projekt, o którym pani powiedziała, ma oddzielny budżet, ma oddzielne finansowanie i pozwalał nam w związku z tym, 24 00:02:45.750 --> 00:02:53.170 po pierwsze, na przyjęcie gości z Norwegii, którzy przyjechali tutaj, gościliśmy ich w Krakowie, gościliśmy ich też w Warszawie, 25 00:02:53.350 --> 00:02:56.050 przyjechała całkiem spora delegacja, kilka osób. 26 00:02:56.050 --> 00:03:04.330 I wiedzieliśmy, że oni są zainteresowani kilkoma kluczowymi obszarami, które z jakichś względów były dla nich istotne. 27 00:03:04.470 --> 00:03:08.550 I takim pierwszym ważnym obszarem była promocja czytelnictwa. 28 00:03:08.670 --> 00:03:14.250 Dlatego między innymi zdecydowaliśmy się na spotkanie w Instytucie Książki w Krakowie, 29 00:03:14.510 --> 00:03:19.010 ale też zrobiliśmy prezentację choćby w Bibliotece Narodowej. 30 00:03:19.010 --> 00:03:26.410 Takie porównanie tego, jakie są podejmowane aktywności, jakie są podejmowane czynności wspierające promocję czytelnictwa w Norwegii i w Polsce, 31 00:03:26.430 --> 00:03:29.110 jest jednym z celów takiej współpracy. 32 00:03:29.190 --> 00:03:34.230 Tutaj zresztą może odwołam się do takiego przykładu, który na mnie osobiście zrobił bardzo duże wrażenie. 33 00:03:34.730 --> 00:03:40.390 W Bibliotece Narodowej, kiedy słuchałam prezentacji na temat tego, w jaki sposób rozwinęły się biblioteki w Polsce, 34 00:03:40.390 --> 00:03:47.790 i jak doszliśmy do też tego etapu, kiedy instytucje kultury, takie jak Domy Kultury, ale też częściowo właśnie biblioteki, 35 00:03:47.890 --> 00:03:56.470 angażowały się w różnego rodzaju działania, czy to w trakcie COVID-u, czy w trakcie ponownego najazdu Rosji na Ukrainę 36 00:03:56.470 --> 00:04:00.490 i kryzysu uchodźczego, który przeżywaliśmy w związku z tą agresją. 37 00:04:01.370 --> 00:04:06.750 Okazało się, że nasze instytucje, co bardzo zainteresowało stronę norweską, 38 00:04:07.090 --> 00:04:12.570 angażowały się samoistnie, jakby oddolnie, w taki bardzo aktywny sposób. 39 00:04:13.210 --> 00:04:16.890 I dla naszych gości z Norwegii to było bardzo zaskakujące. 40 00:04:17.310 --> 00:04:24.370 Według ich opinii instytucje norweskie, które nie mają tak szerokiego zakresu statutowego, 41 00:04:24.370 --> 00:04:31.130 instytucje norweskie nie byłyby gotowe pozwolić sobie na takie oddolne szaleństwo angażowania się w pomoc, 42 00:04:31.350 --> 00:04:33.530 podczas gdy w Polsce było to możliwe. 43 00:04:33.750 --> 00:04:39.810 Dla mnie osobiście, jako osoby, która jest raczej zwolenniczką porządku i takiej uporządkowanej sytuacji, 44 00:04:39.950 --> 00:04:44.090 też w świecie kultury, bo uporządkowana sytuacja jest dużo bardziej zrozumiała, 45 00:04:44.230 --> 00:04:46.270 dużo bardziej przejrzysta, każdy wie, co ma robić. 46 00:04:46.450 --> 00:04:50.290 Okazuje się jednak, że w odniesieniu w szczególności do domów kultury, 47 00:04:50.290 --> 00:04:55.050 taki nawyk robienia bardzo różnych rzeczy bardzo się sprawdza w sytuacji, 48 00:04:55.210 --> 00:04:59.510 kiedy no właśnie przeżywamy jakiś kryzys i nikt nam nie mówi, co mamy robić. 49 00:04:59.650 --> 00:05:02.170 Nie ma procedury, nie ma wytycznych. 50 00:05:02.330 --> 00:05:05.350 Więc dowiedzieliśmy się też o sobie przy okazji wizyty Norwegów, 51 00:05:05.450 --> 00:05:10.690 czegoś niezwykle ważnego, co bardzo chcielibyśmy teraz zgłębiać 52 00:05:10.690 --> 00:05:15.110 i już mamy pewne pomysły na to, jak próbować rozumieć tę sytuację. 53 00:05:15.310 --> 00:05:19.290 Rzeczywiście ostatnie lata pokazały, że nie na wszystko jesteśmy w stanie się przygotować. 54 00:05:20.350 --> 00:05:26.410 Zastanawiam się, czy te sposoby funkcjonowania branży kultury w Polsce i w Norwegii 55 00:05:26.410 --> 00:05:29.510 łatwo można do siebie przyłożyć, czy łatwo je porównać. 56 00:05:29.610 --> 00:05:33.350 Wspomniała pani na przykład o tej sytuacji też zmiany społeczeństwa, 57 00:05:34.150 --> 00:05:36.070 tego, kto do tego społeczeństwa należy. 58 00:05:36.650 --> 00:05:40.070 Każdy, kto choć trochę interesuje się Norwegią, słyszał na pewno o Samach, 59 00:05:40.190 --> 00:05:44.450 o rdzennej ludności, która zamieszkuje tereny między innymi dzisiejszej Norwegii, 60 00:05:44.530 --> 00:05:45.550 ale także Finlandii. 61 00:05:45.550 --> 00:05:50.390 Z drugiej strony niemałą część tego społeczeństwa stanowią osoby migranckie 62 00:05:50.390 --> 00:05:56.210 i to też ludzie pochodzący bardzo często z zupełnie innych obszarów i doświadczeń kulturowych. 63 00:05:56.370 --> 00:05:58.750 No i teraz jakoś tę kulturę musimy sobie tak zaprojektować, 64 00:05:59.190 --> 00:06:03.870 by na te potrzeby, na wrażliwości wszystkich móc odpowiedzieć. 65 00:06:04.450 --> 00:06:08.650 Wojna, którą Federacja Rosyjska toczy od lat w Ukrainie spowodowała, 66 00:06:08.650 --> 00:06:13.510 że u nas też znalazło się wielu migrantów, a z drugiej strony mamy też od kilku lat 67 00:06:13.510 --> 00:06:18.310 takie głośne wybrzmiewanie lokalności, jeśli chodzi o mówienie o kulturze polskiej. 68 00:06:18.650 --> 00:06:23.850 Zastanawiam się, czy w pewnym sensie podobne wyzwania stoją w tym aspekcie 69 00:06:23.850 --> 00:06:26.770 przed polskim sektorem kultury co norweskim? 70 00:06:26.770 --> 00:06:30.790 Oczywiście na pewno da się powiedzieć i o podobieństwach i o różnicach. 71 00:06:31.010 --> 00:06:36.730 Może zacznę od takiej różnicy, która zwróciła naszą uwagę, kiedy my z kolei byliśmy w Oslo, w Norwegii. 72 00:06:36.990 --> 00:06:40.970 Jednym z elementów naszej wizyty studyjnej była wizyta w Muzeum Narodowym, 73 00:06:41.210 --> 00:06:48.850 gdzie okazało się, że muzeum od kilku lat prowadzi bardzo taką aktywną, intensywną działalność, 74 00:06:50.310 --> 00:06:57.810 promującą kulturę mniejszości samów, opowiadającą o tym, na czym polega różnica, specyfika, 75 00:06:58.050 --> 00:07:05.090 dlaczego trudno mówić o mniejszości narodowej w tym sensie, że ona nie zamieszkuje tylko i wyłącznie w Norwegii, 76 00:07:05.270 --> 00:07:10.730 tylko zamieszkuje na całej północy, łącząc tak naprawdę kilka krajów ze sobą 77 00:07:10.730 --> 00:07:17.650 i posiadając całkowicie różną od norweskiej, szwedzkiej, czy fińskiej, czy też rosyjskiej, 78 00:07:17.650 --> 00:07:25.450 bo w gruncie rzeczy także na terenie Federacji Rosyjskiej żyje część tej populacji samów, kulturę. 79 00:07:25.650 --> 00:07:32.270 I pierwszym obiektem, na który przewodnik zwrócił naszą uwagę, kiedy byliśmy w Muzeum Narodowym, 80 00:07:32.490 --> 00:07:37.070 był obiekt, nie pamiętam teraz nazwiska autorki, natomiast był to obiekt znajdujący się w holu, 81 00:07:37.190 --> 00:07:42.870 we foyer muzeum, czyli też udostępniony w taki sposób, że właściwie nie trzeba kupować biletu, 82 00:07:42.950 --> 00:07:47.630 żeby móc mieć z nim kontakt. No i też mam poczucie, że bardzo mocno 83 00:07:47.630 --> 00:07:54.310 eksponujący właśnie, czyli jesteśmy w Oslo, w Muzeum Sztuki Narodowej, 84 00:07:54.510 --> 00:07:59.430 a jednocześnie podstawowym obiektem, na który nakierowana jest uwaga widza, 85 00:07:59.590 --> 00:08:05.310 jest obiekt, który zresztą, o ile dobrze pamiętam, Norwegia wystawiło jako element 86 00:08:05.310 --> 00:08:14.790 swojego pawilonu na jednym z biennale weneckich, no właśnie artystki będącej przedstawicielką mniejszości. 87 00:08:15.390 --> 00:08:20.170 I to było bardzo interesujące i powiedziałabym też, że mocne doświadczenie, 88 00:08:20.270 --> 00:08:25.230 tym bardziej, że sama, może nie będę tutaj opowiadać o szczegółach, jak wygląda ten obiekt, 89 00:08:25.270 --> 00:08:32.470 bo to jest też poruszający emocjonalnie obiekt, związany z zabijaniem zwierząt, mówiąc krótko, 90 00:08:32.610 --> 00:08:39.970 i pokazujący, w jaki sposób kultura samów nie była szanowana w ich tradycyjnych wartościach. 91 00:08:39.970 --> 00:08:45.270 Myślę, że zrobiło to na nas spore wrażenie i na pewno wyszliśmy z jakimś emocjonalnym 92 00:08:45.270 --> 00:08:50.690 zaangażowaniem z tej wizyty. Natomiast z drugiej strony, celem tego spotkania 93 00:08:50.690 --> 00:08:55.190 z Muzeum Narodowym, z zespołem Muzeum Narodowego w Oslo była też rozmowa 94 00:08:55.190 --> 00:09:01.490 o różnego rodzaju ułatwieniach, udogodnieniach, które przedstawiamy dla osób z różnymi potrzebami. 95 00:09:01.490 --> 00:09:08.610 I jakież było nasze zdziwienie, kiedy okazało się, że jeżeli chodzi o osoby 96 00:09:08.610 --> 00:09:15.330 z potrzebami i niepełnosprawnościami słuchu, wzroku, czy niepełnosprawnościami umysłowymi, 97 00:09:15.890 --> 00:09:20.130 właściwie Muzeum nie miało tak wiele do zaproponowania, jak myśmy się spodziewali. 98 00:09:20.310 --> 00:09:25.110 Prowadząc tutaj w Polsce bardzo aktywną edukację dotyczącą tego, w jaki sposób 99 00:09:25.110 --> 00:09:29.890 przede wszystkim instytucje kultury powinny się otwierać na potrzeby odbiorców, 100 00:09:29.890 --> 00:09:35.690 gdzie te potrzeby mogą mieć bardzo rozmaity charakter i powinniśmy je uwzględniać wszystkie. 101 00:09:35.930 --> 00:09:41.230 Było to też źródło ogromnego zaskoczenia, ale też szczerze mówiąc pewnego powodu do satysfakcji, 102 00:09:41.310 --> 00:09:46.330 bo okazało się, że w jakimś kawałku rzeczywistości edukacyjnej, czy właśnie mówiąc szeroko 103 00:09:46.330 --> 00:09:52.690 pola instytucji kultury, mamy coś, czym możemy się podzielić z Norwegami, 104 00:09:52.850 --> 00:09:56.530 o czym to my możemy opowiedzieć i pokazać, że pewne rozwiązania systemowe, 105 00:09:56.530 --> 00:10:01.810 które wdrażamy w Polsce, mogą być naprawdę nowoczesne i bardzo zaawansowane. 106 00:10:07.780 --> 00:10:12.880 To też była taka okazja, żeby poznać się nie tylko z Norwegami, 107 00:10:13.240 --> 00:10:17.880 ale żeby zadzierżknąć jakieś wstępne kontakty z innymi krajami, 108 00:10:18.020 --> 00:10:25.440 gdzie te agencje, które mają taki charakter właśnie podmiotów wspierających rozwój kultury 109 00:10:25.440 --> 00:10:32.060 poprzez dystrybucję grantów i wsparcia finansowego i też, które bardzo różnie w różnych krajach funkcjonują 110 00:10:32.060 --> 00:10:37.680 i które razem tworzą sieć IFAK-a, do której Narodowe Centrum Kultury przystąpiło w tym roku. 111 00:10:37.920 --> 00:10:40.820 Ja myślę, że mogą być źródłem naprawdę bardzo ciekawej wiedzy. 112 00:10:40.980 --> 00:10:45.740 To dochodzimy chyba teraz do najważniejszej rzeczy, czyli tego, jak z takich spotkań, 113 00:10:45.820 --> 00:10:49.780 z takich współprac, z tej wymiany doświadczeń dwustronnej, wielostronnej w zasadzie, 114 00:10:49.780 --> 00:10:57.040 możemy korzystać. Jak takie współprace mogą też pomóc we wzmacnianiu w ogóle pozycji kultury w społeczeństwie, 115 00:10:57.540 --> 00:11:03.100 bo zakładam, że jest to priorytetem wszystkich pracowników tego sektora, niezależnie od kraju. 116 00:11:03.320 --> 00:11:08.520 W jaki sposób takie instytucje jak NCK mogą z tych spotkań skorzystać? 117 00:11:08.660 --> 00:11:14.560 Chętnie odniosę się tutaj do kolejnej nawiązanej współpracy i do kolejnego zadania, 118 00:11:14.740 --> 00:11:17.340 które w tym roku Narodowe Centrum Kultury podjęło. 119 00:11:17.340 --> 00:11:21.320 Mianowicie powstającej nowej marki polskich stolic kultury. 120 00:11:21.560 --> 00:11:26.380 Jako Narodowe Centrum Kultury została nam powierzona koordynacja tego przedsięwzięcia. 121 00:11:26.560 --> 00:11:33.220 Dla tych z Państwa, którzy wiedzą o tym, że w 2029 roku Lublin będzie europejską stolicą kultury, 122 00:11:33.300 --> 00:11:40.860 warto dodać, że w przyszłym roku, czyli w 2026 Bielsko-Biała będzie pierwszą polską stolicą kultury. 123 00:11:41.040 --> 00:11:44.360 W kolejnym roku Katowice, a jeszcze w kolejnym Kołobrzeg. 124 00:11:44.360 --> 00:11:51.780 I będzie to pierwsza taka seria sytuacji, w której polskie miasto nosi tytuł polskiej stolicy kultury. 125 00:11:52.080 --> 00:11:57.360 Więc jesteśmy w takim fascynującym momencie, kiedy obserwujemy po pierwsze ogromne zaangażowanie 126 00:11:57.360 --> 00:12:01.400 tych właśnie trzech miast finalistów europejskiej stolicy kultury, 127 00:12:01.500 --> 00:12:05.800 które nie otrzymały tego tytułu europejskiej stolicy kultury, 128 00:12:05.980 --> 00:12:10.120 ale zostało dla nich wymyślone i zaproponowane inne rozwiązanie. 129 00:12:10.120 --> 00:12:14.800 No i to jest taki moment, kiedy ustalamy, co to znaczy być polską stolicą kultury. 130 00:12:15.320 --> 00:12:19.100 Na czym polega ten tytuł, co jest jego cechą charakterystyczną. 131 00:12:19.560 --> 00:12:24.840 Czego osoby, które przyjadą do polskiej stolicy kultury mogą oczekiwać, czego mogą się spodziewać. 132 00:12:25.200 --> 00:12:31.500 Czy będą to raczej duże wydarzenia, festiwale, eventy, czy może jakiś inny rodzaj aktywności. 133 00:12:31.500 --> 00:12:36.780 Więc to jest wspaniały moment, kiedy możemy opracowywać założenia do polskiej stolicy kultury 134 00:12:36.780 --> 00:12:40.060 razem z trzema miastami, beneficjentami tego tytułu. 135 00:12:40.380 --> 00:12:48.220 Natomiast oczywiście sprawdziliśmy, czy w innych krajach europejskich taki tytuł funkcjonuje. 136 00:12:48.380 --> 00:12:54.720 No i nawiązaliśmy kontakt z Włochami, które od kilku lat mają włoską stolicę kultury. 137 00:12:54.720 --> 00:13:01.140 I agencja, właśnie znowu tego rodzaju agencja, która jest fundacją powołaną przez Ministerstwo Kultury 138 00:13:01.140 --> 00:13:06.540 dla zarządzania włoskimi stolicami kultury, ma już zebrane liczne doświadczenia. 139 00:13:06.660 --> 00:13:10.200 I dosłownie w zeszłym tygodniu spotkaliśmy się z przedstawicielką tej fundacji, 140 00:13:10.280 --> 00:13:15.960 żeby dowiedzieć się, w jaki sposób i z jakimi też problemami borykała się ta fundacja, 141 00:13:15.980 --> 00:13:19.280 czy w ogóle ten mechanizm finansowania włoskiej stolicy kultury, 142 00:13:19.280 --> 00:13:25.060 żeby uczyć się na błędach i nie popełniać błędów, które ktoś inny popełnił już wcześniej. 143 00:13:25.420 --> 00:13:29.340 Albo, mówiąc pozytywnie, uczyć się, jakie rozwiązania funkcjonują, 144 00:13:29.440 --> 00:13:31.620 jakie dobre pomysły przynoszą korzyści 145 00:13:31.620 --> 00:13:37.540 i o których moglibyśmy pomyśleć, czy stanowić się, czy ich nie wdrożyć w Polsce. 146 00:13:37.720 --> 00:13:41.960 Ja myślę, że do tego, co kryje się pod hasłem Polskiej Stolicy Kultury, 147 00:13:42.100 --> 00:13:44.640 będziemy też wracać w audycjach kulturalnych, 148 00:13:44.740 --> 00:13:48.520 będziemy też wracać do tematu współpracy międzynarodowej, 149 00:13:48.520 --> 00:13:53.260 a przede wszystkim lekcji, które możemy z tej współpracy wyciągnąć. 150 00:13:53.400 --> 00:13:57.600 Dziś o tym więcej w audycjach kulturalnych mówiła Joanna Orlik, 151 00:13:57.840 --> 00:14:00.840 zastępca dyrektora Narodowego Centrum Kultury. Bardzo dziękuję. 152 00:14:01.040 --> 00:14:02.000 Bardzo pięknie dziękuję. 153 00:14:08.710 --> 00:14:11.350 Słuchaj u Państwa audycji kulturalnych, 154 00:14:11.370 --> 00:14:14.630 a dziś ze mną jest Thea Breivik z Arts and Culture Norway. 155 00:14:15.030 --> 00:14:17.950 Będziemy rozmawiać o współpracy między naszymi instytucjami, 156 00:14:18.730 --> 00:14:19.810 między naszymi krajami. 157 00:14:20.110 --> 00:14:21.110 Witamy w naszym studiu. 158 00:14:21.670 --> 00:14:23.310 Dzień dobry, dziękuję. 159 00:14:23.310 --> 00:14:29.370 Polska, a w szczególności Narodowe Centrum Kultury, 160 00:14:29.510 --> 00:14:32.210 nie jest jedyną instytucją, nie jest jedynym krajem, 161 00:14:32.290 --> 00:14:34.190 z którym współpracuje ACN. 162 00:14:34.370 --> 00:14:38.030 Jaka idea stoi za tymi licznymi współpracami, 163 00:14:38.210 --> 00:14:40.110 które Norwegia prowadzi w sektorze kultury 164 00:14:40.110 --> 00:14:42.230 z innymi europejskimi krajami? 165 00:14:51.690 --> 00:14:55.710 Myślę, że trzeba powiedzieć, że ramą tej współpracy są fundusze EOG. 166 00:14:56.050 --> 00:15:00.050 W Norwegii pełnimy rolę punktu kontaktowego dla programów kulturalnych 167 00:15:00.050 --> 00:15:02.170 w ramach mechanizmu finansowego EOG. 168 00:15:02.850 --> 00:15:04.970 Współpracujemy z ośmioma krajami w Europie, 169 00:15:05.130 --> 00:15:07.150 w których można korzystać z tych grantów. 170 00:15:07.150 --> 00:15:11.070 W Europie jest osiem krajów, które prowadzą programy kulturalne 171 00:15:11.070 --> 00:15:13.290 w ramach mechanizmu finansowego EOG. 172 00:15:13.290 --> 00:15:17.030 Zazwyczaj współpracowalibyśmy z Ministerstwami Kultury 173 00:15:17.030 --> 00:15:20.490 tych ośmiu krajów, w których prowadzimy programy kulturalne. 174 00:15:20.690 --> 00:15:24.450 Jednak tym razem zauważyliśmy nasze siostrzane organizacje 175 00:15:24.450 --> 00:15:27.130 i bardzo chcieliśmy nawiązać z nimi kontakt. 176 00:15:27.690 --> 00:15:31.510 Nie jesteśmy ministerstwem, jesteśmy radą artystyczną, dyrekcją, 177 00:15:31.650 --> 00:15:34.550 a także sekretariatem Norweskiego Funduszu Kultury. 178 00:15:34.950 --> 00:15:38.050 Owszem, podlegamy Norweskiemu Ministerstwu Kultury, 179 00:15:38.050 --> 00:15:41.870 ale uznaliśmy, że byłoby ciekawie poznać inne instytucje 180 00:15:41.870 --> 00:15:44.850 na naszym poziomie i z taką samą odpowiedzialnością 181 00:15:44.850 --> 00:15:47.510 lub prawie taką samą odpowiedzialnością jak nasza. 182 00:15:47.850 --> 00:15:50.610 Dlatego w tym projekcie nawiązaliśmy kontakt 183 00:15:50.610 --> 00:15:52.790 z radami artystycznymi i dyrekcjami. 184 00:15:53.390 --> 00:15:56.650 Tak więc Polska jest jedną z, w zasadzie, 185 00:15:56.790 --> 00:15:59.210 siedmiu współprac, które prowadzimy w tym roku. 186 00:16:05.410 --> 00:16:08.810 Na podstawie tych współprac powiedziałaby pani, 187 00:16:09.110 --> 00:16:12.690 że polska i norweska polityka kulturalna znacznie się różni? 188 00:16:13.220 --> 00:16:16.050 Czy nasze podejście do korzystania z kultury, 189 00:16:16.150 --> 00:16:18.450 do zmieniania rzeczywistości dla kultury 190 00:16:18.450 --> 00:16:20.150 wykazuje znaczące różnice? 191 00:16:21.950 --> 00:16:33.790 Och, to bardzo interesujące pytanie 192 00:16:33.790 --> 00:16:36.410 i trudno będzie mi na nie odpowiedzieć, ale spróbuję. 193 00:16:36.650 --> 00:16:39.590 W polityce kulturalnej jest wiele podobieństw. 194 00:16:39.650 --> 00:16:41.710 Myślę też, że jest wiele podobieństw 195 00:16:41.710 --> 00:16:43.770 do europejskiej polityki kulturalnej. 196 00:16:44.010 --> 00:16:46.190 W Norwegii różnica polega jednak na tym, 197 00:16:46.330 --> 00:16:49.190 że jesteśmy sekretariatem norweskiego funduszu kultury, 198 00:16:49.190 --> 00:16:51.730 a fundusz ten jest zarządzany w oparciu 199 00:16:51.730 --> 00:16:53.250 o zasadę ceny rynkowej. 200 00:16:53.590 --> 00:16:56.410 Oznacza to, że decyzje dotyczące jakości 201 00:16:56.410 --> 00:16:59.010 i sztuk związanych z wnioskami o te fundusze 202 00:16:59.010 --> 00:17:02.470 są zatwierdzane i omawiane przez sam sektor kultury, 203 00:17:02.990 --> 00:17:04.410 przez ekspertów tego sektora. 204 00:17:04.910 --> 00:17:06.950 Sposób realizacji systemu finansowania 205 00:17:06.950 --> 00:17:08.850 różni się trochę w zależności od kraju. 206 00:17:09.010 --> 00:17:12.910 ...by ekspertów z tego sektora. 207 00:17:13.050 --> 00:17:16.490 I to jest trochę different from country to country. 208 00:17:22.210 --> 00:17:25.670 Czyli ich pozycja jest dosyć mocna, tak? 209 00:17:29.110 --> 00:17:34.490 Tak, to bardzo ważna zasada w norweskiej polityce kulturalnej. 210 00:17:34.710 --> 00:17:38.510 Widzimy też, że w różnych krajach europejskich działa to inaczej. 211 00:17:38.710 --> 00:17:41.330 Ale jeśli chodzi o Polskę i naszą współpracę 212 00:17:41.330 --> 00:17:42.610 z Narodowym Centrum Kultury, 213 00:17:42.610 --> 00:17:45.450 to widzimy, że jesteśmy zupełnie inni. 214 00:17:45.610 --> 00:17:48.350 Jako, że nasza instytucja składa się z wielu komisji, 215 00:17:48.490 --> 00:17:51.010 w których uczestniczą eksperci z danej dziedziny, 216 00:17:51.390 --> 00:17:53.790 co moim zdaniem w NCK wygląda inaczej. 217 00:17:54.110 --> 00:17:55.390 To jest jedna z różnic. 218 00:18:00.890 --> 00:18:04.050 W ramach tego programu, tego projektu współpracy 219 00:18:04.050 --> 00:18:06.210 miały miejsce także wizyty studyjne. 220 00:18:06.370 --> 00:18:09.030 I jestem ciekawa, jakie są Pani doświadczenia 221 00:18:09.030 --> 00:18:11.650 i przemyślenia na temat polskich instytucji kultury, 222 00:18:11.810 --> 00:18:12.970 które odwiedzaliście. 223 00:18:19.510 --> 00:18:23.190 Wizyta studyjna odbyła się w bardzo sympatycznej atmosferze. 224 00:18:23.570 --> 00:18:25.550 Byliśmy w Krakowie i w Warszawie. 225 00:18:26.030 --> 00:18:27.570 Bardzo ciekawym było zobaczenie 226 00:18:27.570 --> 00:18:29.070 polskich instytucji kultury. 227 00:18:29.490 --> 00:18:31.490 Spotkania przebiegały w profesjonalnej 228 00:18:31.490 --> 00:18:32.930 i bardzo miłej atmosferze. 229 00:18:33.090 --> 00:18:35.030 Rozmowy z osobami pracującymi 230 00:18:35.030 --> 00:18:36.950 w tej samej dziedzinie są zawsze ciekawe. 231 00:18:36.950 --> 00:18:39.670 Są kwestie, które są dla nas wspólne, 232 00:18:39.870 --> 00:18:41.630 ale są też oczywiście różnice. 233 00:18:42.030 --> 00:18:44.850 Ale muszę przyznać, że to było naprawdę ciekawe 234 00:18:44.850 --> 00:18:46.610 i bardzo inspirujące doświadczenie. 235 00:18:49.390 --> 00:18:51.510 Czy było coś, co Panią zaskoczyło? 236 00:18:51.630 --> 00:18:52.990 O czym pomyślała Pani? 237 00:18:53.250 --> 00:18:55.810 O, to jest coś, co moglibyśmy wykorzystać, 238 00:18:55.890 --> 00:18:57.590 co moglibyśmy wdrożyć w Norwegii. 239 00:19:01.830 --> 00:19:04.970 Jedną z kwestii, które mnie bardzo zainteresowały, 240 00:19:04.970 --> 00:19:07.470 była wizyta w Domu Kultury tutaj w Warszawie. 241 00:19:08.110 --> 00:19:09.010 Rozmawialiśmy o tym, 242 00:19:09.110 --> 00:19:11.290 jak elastycznie te Domy Kultury działają. 243 00:19:11.470 --> 00:19:13.730 W szczególności mówiliśmy o sytuacji, 244 00:19:13.850 --> 00:19:15.770 kiedy zaczęła się inwazja na Ukrainę, 245 00:19:15.850 --> 00:19:18.450 a z Ukrainy przybywało wielu uchodźców. 246 00:19:18.610 --> 00:19:20.750 I o tym, jak Domy Kultury były w stanie 247 00:19:20.750 --> 00:19:23.290 wziąć odpowiedzialność za wielu uchodźców, 248 00:19:23.550 --> 00:19:25.470 a także otworzyć swoje placówki, 249 00:19:25.830 --> 00:19:27.190 stworzyć miejsca do spania 250 00:19:27.190 --> 00:19:29.650 i w ogóle pewnego rodzaju centra powitalne. 251 00:19:29.650 --> 00:19:31.890 Często zajmowało im to jeden, 252 00:19:32.110 --> 00:19:33.390 najwyżej kilka dni. 253 00:19:33.650 --> 00:19:35.050 To było bardzo ciekawe, 254 00:19:35.150 --> 00:19:36.970 bo nie wiem, czy bylibyśmy w stanie 255 00:19:36.970 --> 00:19:38.870 zorganizować coś takiego w Norwegii. 256 00:19:39.090 --> 00:19:40.890 Czy mielibyśmy taką samą elastyczność 257 00:19:41.310 --> 00:19:43.170 i po prostu chęć poradzenia sobie 258 00:19:43.170 --> 00:19:44.930 z sytuacją i sprostania 259 00:19:44.930 --> 00:19:46.210 tak dużemu wyzwaniu 260 00:19:46.210 --> 00:19:47.990 i takiej ogromnej potrzebie, 261 00:19:48.230 --> 00:19:49.950 która w tamtym momencie musiała być 262 00:19:49.950 --> 00:19:50.870 naprawdę ogromna. 263 00:19:51.090 --> 00:19:53.930 Więc ta elastyczność była bardzo inspirująca, 264 00:19:54.090 --> 00:19:55.610 a także bardzo poruszająca. 265 00:20:11.230 --> 00:20:13.530 Patrząc na to, jak zmienia się świat, 266 00:20:13.950 --> 00:20:15.810 jak nieprzewidywalne się staje 267 00:20:15.810 --> 00:20:17.790 i też jak zmieniają się nasze potrzeby, 268 00:20:18.390 --> 00:20:20.210 jakie są według Pani wartości 269 00:20:20.210 --> 00:20:21.850 czy obszary zainteresowania, 270 00:20:22.030 --> 00:20:25.030 na których instytucje takie jak ACN czy NCK 271 00:20:25.030 --> 00:20:27.110 powinny się skupić w przyszłości. 272 00:20:28.730 --> 00:20:33.390 To również ważne pytanie, 273 00:20:33.650 --> 00:20:35.970 ale myślę, że wszyscy jesteśmy zaskoczeni tym, 274 00:20:36.130 --> 00:20:38.230 jak szybko może się zmienić sytuacja 275 00:20:38.230 --> 00:20:40.730 i w jak nieprzewidywalnych czasach żyjemy. 276 00:20:40.930 --> 00:20:42.550 Myślę, że ważne jest, 277 00:20:42.690 --> 00:20:44.210 aby mieć silną wiarę w kulturę 278 00:20:44.210 --> 00:20:45.990 będącą częścią demokracji, 279 00:20:46.430 --> 00:20:48.750 częścią miękkiej infrastruktury demokracji. 280 00:20:49.230 --> 00:20:50.610 Uważam, że jest to coś, 281 00:20:50.610 --> 00:20:52.870 o czym powinniśmy bardzo jasno mówić 282 00:20:52.870 --> 00:20:55.110 i o co powinniśmy być gotowi walczyć. 283 00:20:55.430 --> 00:20:57.790 Dużo mówimy o gotowości i odporności. 284 00:20:58.330 --> 00:21:00.310 Również sektor kultury powinien docenić 285 00:21:00.310 --> 00:21:01.910 swoją wartość w tym aspekcie. 286 00:21:09.910 --> 00:21:11.910 Pozwoli Pani, że skupię się na kwestii 287 00:21:11.910 --> 00:21:13.710 związanej z demokracją. 288 00:21:14.010 --> 00:21:15.830 Czy mogłaby Pani powiedzieć coś więcej 289 00:21:15.830 --> 00:21:18.450 na temat związków między demokracją a kulturą? 290 00:21:18.930 --> 00:21:21.570 Myślę, że może to być bardzo interesujące 291 00:21:21.570 --> 00:21:23.670 dla osób pracujących w sektorze kultury. 292 00:21:24.330 --> 00:21:26.770 Jakie więc są te demokratyczne elementy, 293 00:21:26.890 --> 00:21:28.910 które moglibyśmy wdrożyć do naszych działań? 294 00:21:34.170 --> 00:21:35.910 Przede wszystkim powiedziałabym, 295 00:21:35.970 --> 00:21:38.390 że sektor kultury i sztuki jest dziedziną, 296 00:21:38.530 --> 00:21:40.750 w której możemy wymieniać się ekspresją 297 00:21:40.750 --> 00:21:42.690 i rozumieniem naszego społeczeństwa. 298 00:21:42.810 --> 00:21:45.550 I myślę, że jest to naprawdę ważne w społeczeństwie, 299 00:21:45.750 --> 00:21:47.990 w którym czujemy, że jesteśmy pod presją, 300 00:21:48.410 --> 00:21:49.470 żyjemy w niepewności, 301 00:21:49.630 --> 00:21:52.290 a ta ekspresja to bardzo ważne, 302 00:21:52.450 --> 00:21:54.370 aby chronić wolność artystyczną 303 00:21:54.370 --> 00:21:56.070 i tę przestrzeń w społeczeństwie, 304 00:21:56.230 --> 00:21:58.170 w której można zastanowić się nad tym, 305 00:21:58.170 --> 00:22:00.550 co się dzieje i przedyskutować to. 306 00:22:00.890 --> 00:22:04.090 Więc jest to jeden aspekt związany z demokracją, 307 00:22:04.350 --> 00:22:05.590 który powinien być otwarty, 308 00:22:05.710 --> 00:22:06.950 który powinien być dla wszystkich. 309 00:22:08.830 --> 00:22:12.090 Czy są wyzwania, które są wspólne dla nas wszystkich, 310 00:22:12.330 --> 00:22:14.950 niezależnie od tego, czy mówimy na przykład o Norwegii, 311 00:22:15.410 --> 00:22:16.870 Polsce czy o Rumunii? 312 00:22:20.190 --> 00:22:21.830 Jednym z aspektów jest to, 313 00:22:21.930 --> 00:22:24.390 że kiedy w społeczeństwie pojawiają się wyzwania, 314 00:22:24.630 --> 00:22:25.690 kultura jest pod presją. 315 00:22:26.210 --> 00:22:28.650 Potrzebujemy zasobów na broń i na wszystko, 316 00:22:28.670 --> 00:22:30.870 co ma służyć zapobieganiu tym problemom. 317 00:22:31.330 --> 00:22:32.710 Ale dla nas ważne jest, 318 00:22:32.810 --> 00:22:34.510 aby mieć jasność co do tego, 319 00:22:34.870 --> 00:22:37.310 że kultura stanowi część naszych społeczeństw. 320 00:22:37.610 --> 00:22:39.030 Kultura jest ważną częścią 321 00:22:39.030 --> 00:22:40.430 społeczeństwa i demokracji. 322 00:22:40.890 --> 00:22:43.350 Myślę, że obserwujemy to we wszystkich krajach. 323 00:22:43.350 --> 00:22:46.030 Kultura nigdy nie jest najważniejsza w trudnych czasach, 324 00:22:46.270 --> 00:22:48.830 ale my, osoby aktywne w sektorze kultury, 325 00:22:48.990 --> 00:22:51.010 powinniśmy być naprawdę świadomi tego, 326 00:22:51.210 --> 00:22:52.570 że kultura jest ważna, 327 00:22:52.710 --> 00:22:54.510 a także dobrze to argumentować 328 00:22:54.510 --> 00:22:55.730 i głośno o tym mówić. 329 00:23:09.490 --> 00:23:11.770 A dzieląc się swoimi doświadczeniami, 330 00:23:11.770 --> 00:23:14.690 spotykając się możemy się od siebie uczyć 331 00:23:14.690 --> 00:23:16.330 i wzajemnie się wzmacniać. 332 00:23:16.450 --> 00:23:19.350 Thea Breivik z Arts and Culture Norway 333 00:23:19.350 --> 00:23:21.510 była dzisiaj moim gościem. 334 00:23:21.570 --> 00:23:22.450 Bardzo dziękuję. 335 00:23:22.690 --> 00:23:23.730 To ja bardzo dziękuję. 336 00:23:25.550 --> 00:23:29.010 Audycje kulturalne w dobrym tonie.