WEBVTT

1
00:00:01.420 --> 00:00:05.080
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.620 --> 00:00:12.760
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.860 --> 00:00:18.760
Muzyka. Zazwyczaj muzyki najchętniej słuchamy, czasem o niej rozmawiamy, a czasami czytamy.

4
00:00:18.860 --> 00:00:26.080
No i taka okazja pojawiła się zupełnie niedawno, bo na półkach księgarni możecie znaleźć książkę pod tytułem Fala.

5
00:00:26.080 --> 00:00:34.780
Rok 1984 i polski post-punk. O czym jest ta książka trochę zdradza tytuł, ale nie tak zupełnie do końca.

6
00:00:35.000 --> 00:00:44.980
Ja będę temat ten zgłębiać z autorem publikacji, z panem Rafałem Księżykiem, który jest dziennikarzem, krytykiem, muzycznym redaktorem, no i autorem książek.

7
00:00:45.080 --> 00:00:48.080
Bardzo miło mi jest pana gościć w audycjach kulturalnych.

8
00:00:48.260 --> 00:00:48.880
Dzień dobry.

9
00:00:49.300 --> 00:00:55.440
Dlaczego akurat nowa fala? Dlaczego post-punk? Dlaczego akurat ten obszar postanowił pan zgłębić?

10
00:00:55.440 --> 00:01:06.580
Książka ma ponad 400 stron, bodaj dokładnie 440, więc jest to bardzo obszerna i wyczerpująca publikacja, której przygotowanie wydaje mi się, że to było dosyć sporo pracy.

11
00:01:06.820 --> 00:01:13.500
Rzeczywiście było sporo powodów, dlaczego tej sporej ilości pracy się podjąłem jest wiele.

12
00:01:13.500 --> 00:01:24.020
Główny jest chyba taki, że moim zdaniem jest to bardzo ważny rozdział polskiej kultury, nie tylko muzyki, ale kultury w ogóle.

13
00:01:24.560 --> 00:01:29.760
Cała ta muzyka nowofalowa czy post-punkowa lat 80. minionego wieku.

14
00:01:29.920 --> 00:01:39.640
Drugi powód jest taki, że do tej pory nie powstało żadne obszerniejsze, pogłębiające temat do pracowania na ten temat.

15
00:01:39.640 --> 00:01:45.900
Myślę, że jedna książka absolutnie nie ma szans wyczerpać całego bogactwa, gęstwiny wątków.

16
00:01:46.020 --> 00:01:56.020
Ta moja książka też nie rości sobie praw, żeby temat wyczerpać, a po prostu staram się zarysować mapę całego zjawiska,

17
00:01:56.720 --> 00:02:01.140
pewne jego wątki pogłębić, inne tylko zasygnalizować.

18
00:02:01.140 --> 00:02:03.100
Właśnie jest to po prostu autorska podróż.

19
00:02:03.220 --> 00:02:13.000
Powody kolejne, no również taki, że od jakichś dobrych trzech lat ja obserwuję powrót zainteresowania nową falą

20
00:02:13.000 --> 00:02:19.300
i to w taki najlepszy z możliwych sposobów, czyli napierający oddolnie pojawiło się w Polsce,

21
00:02:19.320 --> 00:02:23.520
chyba nie przesadzę, jeśli powiem, że blisko 30 młodych zespołów w całym kraju,

22
00:02:23.520 --> 00:02:29.280
które nawiązują do bardzo różnych odcieni nowej fali.

23
00:02:29.420 --> 00:02:35.680
To są ludzie tak plus minus dwudziestoletni, którzy po prostu zakładają nowe zespoły

24
00:02:35.680 --> 00:02:40.240
z odwołaniem do takich brzmień, takich klimatów, jakie były kiedyś.

25
00:02:40.360 --> 00:02:46.000
Dużym nowym, które jest z jednej strony symptomem czasów, a z drugiej strony wypada się z tego bardzo cieszyć,

26
00:02:46.000 --> 00:02:53.440
jest fakt, że o ile ta polska nowa fala lat 80-tych była zdecydowanie takim chłopackim przedsięwzięciem,

27
00:02:53.440 --> 00:02:57.780
to teraz na scenie jest bardzo dużo dziewczyn, są też zespoły stricte żeńskie,

28
00:02:57.860 --> 00:03:01.620
więc to w ogóle zmieniło się na korzyść pod tym względem.

29
00:03:01.720 --> 00:03:06.220
I też z myślą o tych młodych ludziach, którzy tamtej epoki pamiętać nie mogą,

30
00:03:06.220 --> 00:03:14.800
pisałem, stawiając sobie też za zadanie to, aby umożliwić im tą książką rodzaj zanurzenia w tamte czasy,

31
00:03:14.880 --> 00:03:19.680
więc to nie tylko muzyka, ale cały taki kontekst, może mniej nawet polityczny,

32
00:03:19.680 --> 00:03:25.240
ale bardziej powiedziałbym taki obyczajowy, tak żeby mogli się poczuć trochę tak,

33
00:03:25.380 --> 00:03:28.320
jak te sprawy w takich kręgach towarzyskich przebiegały,

34
00:03:28.400 --> 00:03:35.780
czyli tam gdzie się ludzie spotykali, czego słuchali, co czytali, co spożywali, czym się odurzali,

35
00:03:36.020 --> 00:03:41.640
bo to wszystko były elementy składające się na zjawisko nowej fali.

36
00:03:41.640 --> 00:03:45.600
O rozwinięcie wielu z tych wątków pewnie będę pana prosić,

37
00:03:45.820 --> 00:03:49.940
między innymi o miejsca, o ludzi, o to w jaki sposób się spotykali i co robili,

38
00:03:50.020 --> 00:03:55.300
ale zanim, to może zajmijmy się kontekstem, to znaczy nowa fala w Polsce narodziła się

39
00:03:55.300 --> 00:04:00.420
w pewnym określonym momencie, kiedy rzeczywistość tutaj wyglądała tak, a nie inaczej.

40
00:04:00.560 --> 00:04:04.100
Gdybyśmy mogli wziąć to pod lupę, co się wtedy działo i dlaczego akurat wtedy

41
00:04:04.100 --> 00:04:07.720
dla tej nowej fali był to bardzo żyzny, bardzo podatny grunt?

42
00:04:07.720 --> 00:04:14.480
Wyciągnąłem do podtytułu ten rok 1984, chociażby z tego powodu właśnie z myślą

43
00:04:14.480 --> 00:04:18.260
o tych młodych czytelnikach, w którym podejrzewam te lata minione,

44
00:04:18.320 --> 00:04:22.300
szczególnie z minionego już wieku zlewają się w jedną wielką plamę

45
00:04:22.300 --> 00:04:29.160
i nic w tym złego, a nie dziwnego, ale ten rok 1984 za sprawą powieści Orwella

46
00:04:29.160 --> 00:04:35.780
bardzo konkretnie się kojarzy z jakąś ziszczoną dystopią, z opresyjną epoką.

47
00:04:35.780 --> 00:04:40.740
Można ten taki właśnie orwellowski wydźwięk tej daty spokojnie odnieść

48
00:04:40.740 --> 00:04:44.020
do ówczesnych polskich realiów, wczesnych lat osiemdziesiątych.

49
00:04:44.160 --> 00:04:50.020
Od 13 grudnia 1981 roku do sierpnia 1984 roku trwał w Polsce stan wojenny,

50
00:04:50.160 --> 00:04:56.600
który wiązał się z szeregiem ograniczeń tak dziś abstrakcyjnych dla młodych ludzi,

51
00:04:56.680 --> 00:05:00.820
jak chociażby wprowadzenie godziny milicyjnej dla młodzieży,

52
00:05:00.820 --> 00:05:04.700
która, jeśli dobrze pamiętam, po 22 musiała siedzieć w domu,

53
00:05:04.840 --> 00:05:07.660
nie mogła być spotkana na ulicy, były tam ograniczenia podróży.

54
00:05:07.800 --> 00:05:10.920
To oczywiście nie przez wszystkie te trzy lata z hakiem,

55
00:05:11.060 --> 00:05:13.600
ale stopniowo łagodzone były te rygory.

56
00:05:13.720 --> 00:05:17.900
Niemniej taki szok nałożenia na ludzi dosyć istotnych ograniczeń

57
00:05:17.900 --> 00:05:20.320
niewątpliwie dawał się wtedy we znaki.

58
00:05:20.620 --> 00:05:27.760
Cała ta sytuacja, realia schylącego się już do upadku systemu komunistycznego,

59
00:05:27.760 --> 00:05:32.240
który jeszcze, jeśli chodzi o takie swoje instytucje,

60
00:05:32.540 --> 00:05:36.540
które kontrolowały wszystkie sfery, a przynajmniej starały się kontrolować

61
00:05:36.540 --> 00:05:41.800
wszystkie sfery życia w kraju, na zewnątrz wydawały się jeszcze groźne i silne,

62
00:05:41.880 --> 00:05:45.960
od wewnątrz już się kruszyły i właśnie gdzieś w tym porządku była przestrzeń

63
00:05:46.380 --> 00:05:50.760
na nowe, takie nieprzystające, zdawałoby się, do ducha tamtych czasów przedsięwzięcia,

64
00:05:51.620 --> 00:05:54.900
jak granie muzyki punkowej czy postpunkowej.

65
00:05:54.900 --> 00:05:59.920
Można by powiedzieć, że przywołując jeszcze raz ten orwellowski rok 1984,

66
00:06:00.460 --> 00:06:04.220
że to była dystopia, natomiast w tych polskich realiach roku 1984

67
00:06:04.220 --> 00:06:07.560
mieliśmy do czynienia z dystopią dystopii.

68
00:06:07.760 --> 00:06:12.320
To znaczy to, co w zamyśle miało być tym centralnie sterowanym systemem,

69
00:06:12.400 --> 00:06:16.480
już wykazywało we wszelkich wymiarach swoją niewydolność.

70
00:06:16.680 --> 00:06:19.920
Co jeszcze istotne dla tej daty 1984?

71
00:06:19.920 --> 00:06:25.320
Ja ją wybrałem jako taki moment zdecydowanie przełomowy dla polskiej muzyki rockowej.

72
00:06:25.820 --> 00:06:31.480
Jako symbolem tego przełomu może być ówczesna edycja Festiwalu Muzyków Rockowych w Jarocinie,

73
00:06:31.560 --> 00:06:36.420
który był takim miejscem, gdzie młode amatorskie zespoły mogły się pokazać całej Polsce

74
00:06:36.420 --> 00:06:43.980
i przyciągały tłumy fanów, co uczyniło z tego festiwalu prawdziwy fenomen w całym bloku wschodnim.

75
00:06:43.980 --> 00:06:53.180
W tym 1984 roku miał miejsce festiwal, który przez większość, czy to uczestników, czy komentatorów

76
00:06:53.180 --> 00:06:55.580
uznawany jest za najważniejszą edycję.

77
00:06:55.760 --> 00:07:00.940
Właśnie ze względu na taki wielki impet, który wówczas oddolnie wylał się z tej jarocińskiej sceny.

78
00:07:01.060 --> 00:07:05.160
I o ile najgłośniej zawsze wspomina się zespoły punk rockowe,

79
00:07:05.240 --> 00:07:10.320
bo one się tak kojarzą z kontestacją systemu za sprawą tej swojej wściekłej ekspresji,

80
00:07:10.320 --> 00:07:16.500
to jeśli spojrzymy na fakty, jak tam wyglądała lista uczestników, lista laureatów,

81
00:07:16.600 --> 00:07:23.740
to równie istotna była obecność zespołów, które grały już w zupełnie innej estetyce

82
00:07:23.740 --> 00:07:26.480
nazywanej postpunkową czy nowofalową.

83
00:07:27.040 --> 00:07:31.540
Tak najprościej mówiąc, o ile punk był muzyką wściekłości, nowa fala była muzyką niepokoju.

84
00:07:31.940 --> 00:07:36.840
Co za tym idzie, formuła muzyczna nie była już tak zgrzebna, prosta i dosadna,

85
00:07:36.840 --> 00:07:43.440
ale poszukiwała nowych brzmień i eksperymentowała z formą i dźwiękiem.

86
00:07:43.560 --> 00:07:45.580
Teksty stawały się bardziej abstrakcyjne.

87
00:07:45.740 --> 00:07:51.040
Myślę, że tutaj właśnie niepokój był takim głównym wyznacznikiem tego,

88
00:07:51.140 --> 00:07:55.500
co się w takim wymiarze artystycznym zmieniło w stosunku do pan Kroka.

89
00:07:55.660 --> 00:07:59.420
Ja myślę, że tutaj warto też powiedzieć, że w książce pan przywołuje teksty piosenek.

90
00:07:59.420 --> 00:08:03.540
Były bardzo ważne i tych tekstów starają się jak najwięcej, tak żeby zachować wszelkie proporcje,

91
00:08:04.420 --> 00:08:08.660
jak najwięcej przypomnieć, tym bardziej, że moim zdaniem one są świetne i uniwersalne.

92
00:08:08.780 --> 00:08:12.720
Cały czas nie jest to tak, że spotykamy się z jakimś wykopaliskiem historycznym,

93
00:08:12.800 --> 00:08:16.460
tylko ta wrażliwość ich autorów na tyle jest nam współczesna,

94
00:08:17.300 --> 00:08:21.600
a język tym bardziej, że cały czas one przemawiają wprost.

95
00:08:22.300 --> 00:08:25.820
Co jeszcze jest istotne dla tego roku 1984, to co mówiłem, że ten przełom,

96
00:08:25.820 --> 00:08:29.240
że te nowe zespoły, które wówczas dały o sobie znać w Jarocinie.

97
00:08:29.680 --> 00:08:33.400
Istotne jest też to, że nowa fala już wcześniej na polskim rynku była.

98
00:08:33.580 --> 00:08:37.060
Ten główny boom, bo to jednak trzeba przypomnieć,

99
00:08:37.420 --> 00:08:42.040
że zaczęło się całe zjawisko na rynku brytyjskim i amerykańskim

100
00:08:42.380 --> 00:08:47.920
i niejako te światowe zawirowania zainspirowały naszych młodych artystów.

101
00:08:48.380 --> 00:08:49.200
Tutaj nie ma co kryć.

102
00:08:49.560 --> 00:08:55.620
Już w 1984 roku na polskiej scenie zespoły nowofalowe były nawet gwiazdy,

103
00:08:55.820 --> 00:09:00.240
które wykorzystywały estetykę nowej fali do lansowania przebojów.

104
00:09:00.400 --> 00:09:04.260
Myślę o Manamie i Republice, bo to były zespoły zupełnie innych rejonów.

105
00:09:04.400 --> 00:09:09.280
Manamie jako hippie się zaczynali Republika jako zwolennicy tak zwanego symforoka.

106
00:09:09.560 --> 00:09:14.580
Ale jak przyszła nowa estetyka, sprawni zawodowcy podjęli tę nową estetykę.

107
00:09:15.040 --> 00:09:18.140
Ja ich tam trochę tak ironicznie nazywam farbowanymi lisami,

108
00:09:18.240 --> 00:09:21.980
ale przefarbowali się na nowe kolory w sposób kapitalny.

109
00:09:21.980 --> 00:09:27.060
I robili wtedy masę świetnej muzyki, która tę estetykę nowofalową niosła pod strzechy.

110
00:09:27.200 --> 00:09:32.320
Niemniej w tym 1984 roku pojawiły się zespoły nowofalowe tworzone przez młodych ludzi,

111
00:09:32.540 --> 00:09:35.680
którzy już niczego nie udawali, tylko podejmowali tę estetykę,

112
00:09:35.760 --> 00:09:40.060
bo ona najbardziej odpowiadała temu, co chcą powiedzieć.

113
00:09:40.420 --> 00:09:44.080
Więc tym razem już nie było udawania brzmień dla młodych ludzi,

114
00:09:44.160 --> 00:09:46.300
tylko młodzi ludzie wzięli sprawy w swoje ręce.

115
00:09:46.300 --> 00:09:53.220
I co więcej, ten fakt, iż nowofala stała się tak wygodnym, sprawnym wehikułem

116
00:09:53.220 --> 00:09:57.480
dla wyrażania siebie, niewątpliwie wynikał z tego,

117
00:09:57.780 --> 00:10:02.580
iż ci młodzi ludzie, którzy weszli z muzyką w tym 1984 roku,

118
00:10:02.680 --> 00:10:05.440
to była generacja, której wchodzenie w dorosłość,

119
00:10:05.520 --> 00:10:09.580
taki okres liceum, matury przypadał na stan wojenny,

120
00:10:09.580 --> 00:10:16.940
co niewątpliwie oddziaływało na psychikę, na po prostu różnego rodzaju wybory życiowe,

121
00:10:17.040 --> 00:10:19.080
bo to jednak, tak jak już wspominałem, było ograniczenie,

122
00:10:19.220 --> 00:10:22.300
była to jakaś szokująca, opresyjna sytuacja.

123
00:10:22.580 --> 00:10:26.880
Z jednej strony popularne wtedy były, tak mówiąc skrótowo, metaforycznie,

124
00:10:27.020 --> 00:10:29.820
podróże do wnętrza, jakiś rodzaj emigracji wewnętrznej,

125
00:10:30.120 --> 00:10:35.520
co sprzyjało sympatiom do takiej mrocznej, abstrakcyjnej, niepokojącej muzyki,

126
00:10:35.520 --> 00:10:41.280
co sprzyjało też takim, a nie innym lekturom, które oddziaływały na teksty i postawy tych artystów.

127
00:10:41.420 --> 00:10:47.340
I też w całej tej trudnej rzeczywistości na wartości zyskiwały takie,

128
00:10:47.440 --> 00:10:53.240
na wartości i na intensywności, takie więzi międzyludzkie, przyjacielskie

129
00:10:53.240 --> 00:10:59.660
w takich grupach rówieśniczych, które połączone były nie jakimś interesem, ale pasją.

130
00:10:59.800 --> 00:11:04.920
Ta pasja do muzyki zbliżała ludzi, którzy trochę wyobcowani w tej rzeczywistości,

131
00:11:04.920 --> 00:11:10.160
tym bardziej do siebie lgnęli i tym więcej wspólnych działań chcieli wymyślać

132
00:11:10.160 --> 00:11:15.740
i stąd brały się te zespoły, które niekoniecznie zawiązywały się w ten sposób,

133
00:11:15.860 --> 00:11:19.460
że schodzili się ludzie, którzy chcą grać, ale często były to jakieś środowiska,

134
00:11:19.580 --> 00:11:22.040
w których najpierw się słuchało, rozmawiało, spotykało

135
00:11:22.040 --> 00:11:25.920
i dopiero z tych środowisk tak wyrastały zespoły.

136
00:11:26.040 --> 00:11:31.780
Więc to była zupełnie inna gleba niż dotychczas, z której te zespoły wyrosły.

137
00:11:31.780 --> 00:11:36.780
Tak jak mówiłem, historia jest potwornie bogata w szczegóły,

138
00:11:36.920 --> 00:11:43.320
powikłana chronologia i ja sobie ten rok 1984 wybrałem, to już tłumaczyłem dlaczego,

139
00:11:43.560 --> 00:11:50.180
a też żeby jakoś narrację ułożyć w miarę sprawnie po tym gęstym temacie się poruszać,

140
00:11:50.360 --> 00:11:54.140
to wybrałem też czurkę głównych bohaterów, czyli zespoły,

141
00:11:54.200 --> 00:11:58.400
dla których ten rok 1984 też był jakimś takim rokiem założycielskim,

142
00:11:58.400 --> 00:12:01.580
kiedy wiadomo, że nie da się tak od linijki wymierzyć,

143
00:12:01.680 --> 00:12:04.530
no ale to był też ten rok, w którym te zespoły albo powstały,

144
00:12:05.060 --> 00:12:10.420
albo osiągnęły pierwszy sukces i tutaj mowa o tych najsłynniejszych

145
00:12:10.420 --> 00:12:14.400
i moim zdaniem najlepszych zespołach polskiej nowej fali lat 80.,

146
00:12:14.400 --> 00:12:16.980
czyli Siekierze, Warieté i 1984.

147
00:12:17.960 --> 00:12:22.720
Plus jeszcze zespół może mniej znany, ale za to swoją aktywnością,

148
00:12:23.080 --> 00:12:26.920
będący moim zdaniem taką wręcz laboratoryjnym okazem tego,

149
00:12:26.920 --> 00:12:31.260
jak funkcjonował ten oddolny amatorski ruch nowofalowy,

150
00:12:31.600 --> 00:12:34.800
który potrafił sobie sam organizować studia nagraniowe,

151
00:12:34.940 --> 00:12:35.980
sam wydawać kasety.

152
00:12:36.200 --> 00:12:39.820
Mowa o zespole Hiena, czyli dzieje tych czterech zespołów

153
00:12:39.820 --> 00:12:44.320
stanowią taką osnowę, wokół której opowiadam tę historię,

154
00:12:44.420 --> 00:12:48.800
dokładając również parę słów też o takim zapleczu,

155
00:12:48.860 --> 00:12:52.440
bo tam jest też mowa o organizacji koncertów, nagrań,

156
00:12:52.440 --> 00:12:56.480
o zapleczu radiowym, więc całe takie spektrum instytucji,

157
00:12:57.240 --> 00:13:00.820
które po prostu umożliwiały to, żeby ta muzyka była usłyszana.

158
00:13:06.910 --> 00:13:10.850
Przekortnie nie będę pytała w tej chwili o żaden z czterech zespołów,

159
00:13:10.950 --> 00:13:12.570
które pan przed chwilą wymienił.

160
00:13:12.630 --> 00:13:15.110
Nie zapytam też o te, które pojawiły się chwilę wcześniej,

161
00:13:15.230 --> 00:13:17.850
czyli o Republikę Imanam, ale zacznę od zespołu,

162
00:13:17.970 --> 00:13:21.490
który nazywa pan pierwszym w historii nowofalowym polskim zespołem,

163
00:13:21.650 --> 00:13:23.810
czyli Kieny Cmentarne przez CH.

164
00:13:23.810 --> 00:13:27.970
Zespół, po którym chyba praktycznie, fizycznie nie został żaden ślad.

165
00:13:28.070 --> 00:13:30.850
Co więcej, to jest zespół, który nie zagrał żadnego koncertu,

166
00:13:30.890 --> 00:13:34.950
a na radiowej antenie pojawił się tylko raz w wolnym radiu łańcut,

167
00:13:35.090 --> 00:13:35.370
które...

168
00:13:35.370 --> 00:13:36.530
Nielegalnej rozgłośni.

169
00:13:36.670 --> 00:13:40.030
Nielegalnej rozgłośni, która zresztą chyba zaraz potem przestała grać,

170
00:13:40.110 --> 00:13:41.690
bo rozpoczął się stan wojenny.

171
00:13:41.890 --> 00:13:43.610
Taką historię pan opisuje.

172
00:13:43.790 --> 00:13:48.150
No i oprócz pewnego uporu, pasji i zaangażowania tych młodych ludzi,

173
00:13:48.290 --> 00:13:51.090
którzy ten zespół stworzyli, dla mnie to jest też okazja,

174
00:13:51.090 --> 00:13:55.350
żeby poruszyć temat, powiedziałabym, geograficznego rozlokowania

175
00:13:55.350 --> 00:13:57.190
tej muzycznej mapy Polski.

176
00:13:57.290 --> 00:14:02.470
Dlatego, że czas nowej fali to jest czas, kiedy tak zwane mniejsze,

177
00:14:02.690 --> 00:14:06.590
a nawet zupełnie małe miasta windują swoich muzycznych twórców,

178
00:14:06.650 --> 00:14:09.930
bo przecież pojawiają się ustrzyki, pojawia się łańcut,

179
00:14:09.950 --> 00:14:11.850
o którym już przed chwilą mówiliśmy.

180
00:14:12.270 --> 00:14:14.130
Puławy, no przecież siekiera to są Puławy.

181
00:14:14.230 --> 00:14:17.250
Bydgoszcz i zespół Warieté to jest już zdecydowanie większe miasto.

182
00:14:17.250 --> 00:14:21.110
Zduńska Wola to miasto, które w kulturze polskiej zaistniało

183
00:14:21.110 --> 00:14:25.530
chyba tylko za sprawą nowofalowego kontrola W.

184
00:14:25.750 --> 00:14:26.250
Zgadza się.

185
00:14:26.530 --> 00:14:30.050
To jest największy przyczynek do dumy, jeśli chodzi o kulturę zduńskiej.

186
00:14:30.070 --> 00:14:31.890
A początkowo kontrola władzy, prawda?

187
00:14:32.190 --> 00:14:35.430
Tak, ale to bardzo krótko, do momentu pierwszego koncertu,

188
00:14:35.510 --> 00:14:40.650
kiedy im cenzor kazał wykreślić tą nazwę i została kontrola W.

189
00:14:41.190 --> 00:14:43.610
Jak ktoś pytał, to mówili, że to kontrola wyobraźni.

190
00:14:43.610 --> 00:14:47.090
No tak, bo władzy przecież nie dało się kontrolować.

191
00:14:47.510 --> 00:14:51.490
Zastanawiam się, czy możemy o tym porozmawiać, o tym fenomenie mniejszych miast,

192
00:14:51.490 --> 00:14:55.090
również dlatego, że czytałam z dużym zainteresowaniem i zwracałam na to uwagę,

193
00:14:55.290 --> 00:14:58.250
gdzie te koncerty się odbywały, że te nowofalowe zespoły,

194
00:14:58.250 --> 00:15:03.110
chłopaki z irakozami ubrani na czarno, mający często takie nostalgiczne,

195
00:15:03.190 --> 00:15:08.250
żeby nie powiedzieć dosadniej teksty, pojawiają się na scenie w domu chemika w Puławach

196
00:15:08.250 --> 00:15:11.790
albo w różnych tego typu miejscach, które raczej tego nastroju nie oddają.

197
00:15:11.790 --> 00:15:16.570
Koncert zespół Varieté, który uchodził za najbardziej dołujący zespół w Polsce

198
00:15:16.570 --> 00:15:18.950
na festynie pierwszomajowym.

199
00:15:19.150 --> 00:15:23.050
Takie były realia, a te zespoły miały to do siebie i to była ich siła,

200
00:15:23.630 --> 00:15:27.030
że każdą możliwość wykorzystywały.

201
00:15:27.110 --> 00:15:31.610
Te możliwości były skromne, ale za to wykorzystywane z dużą,

202
00:15:31.730 --> 00:15:34.350
powiedziałbym wręcz, brawurą przez te nowe zespoły.

203
00:15:34.490 --> 00:15:39.950
Powiedzmy tak woli obiektywności, że nowa fala grana była w zasadzie w całej Polsce

204
00:15:39.950 --> 00:15:44.150
i te duże ośrodki również miały swoje zespoły.

205
00:15:44.310 --> 00:15:47.330
Też do tych bardziej pionierskich można je zaliczyć,

206
00:15:47.330 --> 00:15:50.370
jak Brygady Kryzys z Warszawy czy Klausa Mitfocha z Wrocławia

207
00:15:50.370 --> 00:15:52.230
albo zespół Brak z Łodzi.

208
00:15:52.450 --> 00:15:57.610
Tyle, że to o czym mówiłem, o tej takiej opresji stanu wojennego,

209
00:15:57.950 --> 00:16:03.550
gdzie to pokolenie przyszłych muzyków zaczynało swoją przygodę ze sztuką.

210
00:16:03.550 --> 00:16:07.250
Myślę, że właśnie w tych mniejszych ośrodkach to było bardziej dotkliwe.

211
00:16:07.490 --> 00:16:10.530
W związku z tym, jeśli już ktoś wszedł na tą ścieżkę,

212
00:16:10.550 --> 00:16:16.790
żeby w jakiś sposób swoją kreatywnością dać odpór czy też odpowiedź na te realia,

213
00:16:17.170 --> 00:16:21.050
no to już wtedy był bardziej zdeterminowany, potrafił się bardziej zmobilizować.

214
00:16:21.550 --> 00:16:26.230
I tam mamy takie wręcz przykłady najszlachetniejszej próby.

215
00:16:26.350 --> 00:16:28.830
Tych ludzi, którzy musieli więcej przezwyciężyć,

216
00:16:28.830 --> 00:16:33.370
trudniej im było zdobyć chociażby muzykę ze świata,

217
00:16:33.470 --> 00:16:36.790
bo przecież to były realia, kiedy w radiu niewiele co było.

218
00:16:37.150 --> 00:16:40.830
Im dalej w latach 80., tym więcej, ale na początku niewiele.

219
00:16:41.010 --> 00:16:46.710
Dostępu do płyt zagranicznych praktycznie przeciętny obywatel PRL-u nie miał żadnych,

220
00:16:47.090 --> 00:16:51.650
więc wymagało to w tych mniejszych ośrodkach o wiele większej kreatywności,

221
00:16:51.690 --> 00:16:54.630
co później procentowało taką, a nie inną muzyką.

222
00:16:54.850 --> 00:16:58.690
Pierwszy zespół nowofalowy Hieny Cmentarne, o którym pani wspomniała,

223
00:16:58.830 --> 00:17:02.910
ja tak troszkę prowokacyjnie wybrałem taki przykład,

224
00:17:03.250 --> 00:17:06.150
ale jest to udokumentowane.

225
00:17:06.530 --> 00:17:11.410
Tak mówiąc najprościej, przejście od punk rocka do nowej fali

226
00:17:11.410 --> 00:17:15.250
polega na tym, że tak jak to się działo na świecie,

227
00:17:15.350 --> 00:17:17.910
tu koronnym przykładem jest grupa Sex Pistols,

228
00:17:18.190 --> 00:17:22.510
czyli ci tacy główni prorocy punk rocka z Johnny Rottenem na froncie.

229
00:17:22.690 --> 00:17:25.250
Po nagraniu pierwszej płyty, po kilkunastu koncertach,

230
00:17:25.370 --> 00:17:27.530
Rotten na tyle się tym znudził,

231
00:17:27.530 --> 00:17:30.290
że wrócił do swojego prawdziwego nazwiska jako John Lydon,

232
00:17:30.410 --> 00:17:32.270
stanął na czele zespołu Public Image Limited,

233
00:17:32.470 --> 00:17:37.570
który już nie grał takiej prostej, hałaśliwej, rock'n'rollowej muzyki jak Sex Pistols,

234
00:17:37.670 --> 00:17:40.130
bo odwoływał się na przykład do dubu,

235
00:17:40.230 --> 00:17:44.950
czy do takiej tradycji niemieckiej awangardy nazywanej crowd rockiem.

236
00:17:45.030 --> 00:17:46.870
Tam był eksponowany transowy bas,

237
00:17:46.870 --> 00:17:49.170
gitara nie grała żadnych wściekłych solówek,

238
00:17:49.290 --> 00:17:51.690
tylko jakieś ściany hałasu generowała.

239
00:17:52.030 --> 00:17:57.270
Z dnia na dzień praktycznie punkowy Jasio Zgniłek stał się nowofalowym Johnem Lydonem

240
00:17:57.270 --> 00:18:02.130
i podobną sytuację mamy w przypadku Hienc Mentarnych,

241
00:18:02.230 --> 00:18:07.930
gdyż był to zespół, który narodził się spontanicznie w kręgu grupy KSU,

242
00:18:07.930 --> 00:18:13.910
czyli legendarnych, pionierskich dla polskiego punk rock'a chłopaków z Ustrzyk Dolnych.

243
00:18:14.030 --> 00:18:17.670
Po prostu, tak jak to wspomina Bochun, jeden ze współtwórców KSU,

244
00:18:17.870 --> 00:18:21.690
po próbach KSU on i drugi kolega z zespołu Leszek Tomków

245
00:18:21.690 --> 00:18:25.810
chcieli jeszcze sobie pograć i to coś innego niż grali z KSU,

246
00:18:26.050 --> 00:18:28.370
bo bardziej ich ciągnął eksperymenty z dźwiękiem,

247
00:18:28.450 --> 00:18:32.030
więc jak koledzy już wracali z próby do domu,

248
00:18:32.070 --> 00:18:33.790
to oni zostawali w sali prób

249
00:18:33.790 --> 00:18:39.810
i grali sobie już swobodniej z większą dozą poszukiwań brzmieniowych i formalnych

250
00:18:39.810 --> 00:18:42.390
i w ten sposób się narodził zespół Hieny Cmentarne,

251
00:18:42.550 --> 00:18:44.750
który koledzy sami uznali za kociom muzykę.

252
00:18:44.930 --> 00:18:47.930
To jest cytat i w związku z tym wiedzieli,

253
00:18:48.010 --> 00:18:51.270
że nie ma szans zaprezentować się z tym gdzieś na większej scenie.

254
00:18:51.790 --> 00:18:56.110
Kasety, które poczynili i które ponagrywali na próbach zaginęły.

255
00:18:56.530 --> 00:18:58.990
Jest jeden jedyny utwór ślina i krew,

256
00:18:59.150 --> 00:19:03.190
który, co dziwne, czasami jest do uchwycenia na YouTubie,

257
00:19:03.190 --> 00:19:04.010
a czasami znika.

258
00:19:04.110 --> 00:19:07.190
I to już się z tym spotkałem, że takie fazy były dwie.

259
00:19:07.430 --> 00:19:09.910
To się chyba wpisuje w taki nowofalowy niepokój, prawda?

260
00:19:10.110 --> 00:19:11.170
Że coś jest i znika.

261
00:19:11.250 --> 00:19:13.330
Nie wiem, o co chodzi, bo ja go słyszałem,

262
00:19:13.430 --> 00:19:14.570
później komuś wysłałem linka,

263
00:19:14.650 --> 00:19:16.510
ten ktoś mi pisał, że link jest nieczynny.

264
00:19:16.570 --> 00:19:17.590
Rzeczywiście link jest nieczynny.

265
00:19:17.670 --> 00:19:20.250
Po dwóch miesiącach pod innym linkiem był ten utwór.

266
00:19:20.330 --> 00:19:23.930
I on rzeczywiście brzmi tak troszkę w stylu The Stranglers.

267
00:19:24.150 --> 00:19:26.110
Już z KSU nie ma to nic wspólnego.

268
00:19:26.270 --> 00:19:30.650
Jest właśnie taki spokojniejszy, transowy, studniącym basem

269
00:19:30.650 --> 00:19:32.930
i taką trochę psychodeliczną atmosferą.

270
00:19:33.190 --> 00:19:35.070
Także jeśli chodzi o kalendarz,

271
00:19:35.190 --> 00:19:37.790
to jeszcze zanim Brygada Kryzys na przykład zaczęła grać,

272
00:19:37.850 --> 00:19:39.610
to oni już te hieny cmentarne tak grały.

273
00:19:39.690 --> 00:19:41.470
Rzeczywiście nie zostało to nagrane.

274
00:19:41.650 --> 00:19:44.470
Natomiast w osiemdziesiątym, bo to był osiemdziesiąty pierwszy rok,

275
00:19:44.650 --> 00:19:46.210
a w osiemdziesiątym czwartym

276
00:19:46.210 --> 00:19:50.410
Bochun z hien cmentarnych połączył siły z kolegami z Łańcuta.

277
00:19:50.610 --> 00:19:53.450
I niejako przedłużenie hien cmentarnych

278
00:19:53.450 --> 00:19:54.630
to był zespół Hiena,

279
00:19:55.110 --> 00:19:57.320
gdzie do Bochuna dołączyli muzycy,

280
00:19:58.350 --> 00:20:01.650
w zasadzie amatorzy muzykujący z Łańcuta.

281
00:20:01.650 --> 00:20:02.830
I hiena to już był taki zespół,

282
00:20:02.930 --> 00:20:05.510
który przewinął się przez sceny.

283
00:20:05.770 --> 00:20:07.150
Kilkanaście koncertów zagrali,

284
00:20:07.290 --> 00:20:10.110
a oprócz tego byli nieprawdopodobni,

285
00:20:10.170 --> 00:20:13.590
jeśli chodzi o tworzenie własnych artefaktów,

286
00:20:13.650 --> 00:20:16.070
bo założyli sobie po prostu taką domową wytwórnię

287
00:20:16.070 --> 00:20:18.110
Anti-Music Der Land

288
00:20:18.110 --> 00:20:20.390
i dostawali materiały od muzyków,

289
00:20:20.510 --> 00:20:22.370
najczęściej nagrywane na próbach

290
00:20:22.370 --> 00:20:23.770
lub podczas koncertów.

291
00:20:23.770 --> 00:20:25.410
Sami robili grafikę,

292
00:20:25.790 --> 00:20:27.270
sami przegrywali,

293
00:20:27.690 --> 00:20:30.810
robili takie czasami fantazyjne oprawy,

294
00:20:30.890 --> 00:20:32.950
jak na przykład puszka po paście BHP

295
00:20:32.950 --> 00:20:37.250
z wypalonymi nazwami zespołów i tytułami.

296
00:20:37.630 --> 00:20:39.550
No i to w jakimś takim skromnym zasięgu,

297
00:20:39.650 --> 00:20:40.950
tam koncertowym głównie,

298
00:20:41.130 --> 00:20:41.990
dystrybuowali,

299
00:20:42.070 --> 00:20:46.190
więc to była taka zupełnie niezależna fonografia

300
00:20:46.190 --> 00:20:47.950
i tam kilkadziesiąt tytułów się ukazało.

301
00:20:48.030 --> 00:20:48.430
Co ciekawe,

302
00:20:48.810 --> 00:20:50.770
ci ludzie w takim obiegu fanowskim

303
00:20:51.530 --> 00:20:54.770
uczestniczyli też wymieniając te swoje artefakty

304
00:20:55.350 --> 00:20:56.370
za granicą

305
00:20:56.370 --> 00:20:59.850
i wśród fanów zespołu AAA,

306
00:21:00.310 --> 00:21:02.770
to był taki poboczny projekt Hieny,

307
00:21:02.910 --> 00:21:04.710
był na przykład Turston Moore z Sonic Youth,

308
00:21:04.870 --> 00:21:06.330
który pisał tam do nich listy,

309
00:21:06.370 --> 00:21:08.390
że puszcza to u siebie na imprezach

310
00:21:08.390 --> 00:21:10.510
i wszyscy w ogóle łapią się za głowę,

311
00:21:10.510 --> 00:21:11.990
cóż to za muzyka.

312
00:21:12.210 --> 00:21:13.950
Swego czasu zresztą zespół Hiena

313
00:21:13.950 --> 00:21:16.270
na podstawie właśnie tego takiego obiegu niezależnego

314
00:21:16.270 --> 00:21:18.850
był zaproszony na taki,

315
00:21:18.850 --> 00:21:21.730
jeden z najbardziej prestiżowych w Europie

316
00:21:21.730 --> 00:21:24.110
festiwali awangardowych dokumenta,

317
00:21:24.290 --> 00:21:25.390
ówczesne Niemcy Zachodnie,

318
00:21:25.450 --> 00:21:27.930
bo to była jeszcze końcówka lat osiemdziesiątych

319
00:21:27.930 --> 00:21:28.890
i jeszcze był podział.

320
00:21:29.610 --> 00:21:31.790
No i niestety muzycy,

321
00:21:31.950 --> 00:21:32.730
pomimo tego,

322
00:21:32.890 --> 00:21:34.390
iż ponoć burmistrz miasta

323
00:21:34.390 --> 00:21:37.150
pisał takie specjalne zaproszenie,

324
00:21:37.310 --> 00:21:39.650
nie otrzymali wiz wyjazdowych,

325
00:21:39.690 --> 00:21:41.710
bo mieli nieuregulowany stosunek

326
00:21:41.710 --> 00:21:43.130
do zasadniczej służby wojskowej

327
00:21:43.130 --> 00:21:45.330
i pojechać na ten festiwal nie mogli.

328
00:21:45.330 --> 00:21:46.990
Sposobów na to,

329
00:21:47.310 --> 00:21:49.610
jak ze służbą wojskową się uporać,

330
00:21:49.610 --> 00:21:51.030
a tak naprawdę jak ją ominąć,

331
00:21:51.130 --> 00:21:53.130
także w książce kilka się pojawia.

332
00:21:53.290 --> 00:21:54.710
To było najgorsze dla tej generacji,

333
00:21:54.850 --> 00:21:56.510
a szczególnie dla muzyków,

334
00:21:56.570 --> 00:21:58.730
bo jest tam wiele takich wypadków,

335
00:21:58.790 --> 00:22:00.630
że ćwiczą materiał

336
00:22:00.630 --> 00:22:02.810
i mają pół roku prób

337
00:22:02.810 --> 00:22:04.030
perfekcyjnie opanowany,

338
00:22:04.090 --> 00:22:05.550
po czym perkusista idzie do wojska

339
00:22:05.550 --> 00:22:06.490
i się wszystko rozpieprza,

340
00:22:06.530 --> 00:22:08.710
bo muszą dokształcać nowego perkusistę.

341
00:22:08.930 --> 00:22:11.090
Stąd też ci muzycy robili wszystko,

342
00:22:11.310 --> 00:22:13.650
żeby do tego wojska nie iść

343
00:22:13.650 --> 00:22:16.330
i niekiedy najciężej chyba było

344
00:22:16.330 --> 00:22:17.110
na Podkarpaciu,

345
00:22:17.190 --> 00:22:18.190
bo te zespoły z Rzeszowa,

346
00:22:18.310 --> 00:22:20.210
tam jak muzycy wspominają,

347
00:22:20.710 --> 00:22:24.110
no to tam były historie takie,

348
00:22:24.170 --> 00:22:25.870
no bez cienia przesady,

349
00:22:26.390 --> 00:22:27.370
z ryzykowaniem życia,

350
00:22:27.430 --> 00:22:28.330
no bo jak koledzy,

351
00:22:28.450 --> 00:22:30.690
aby zasymulować porządnie

352
00:22:30.690 --> 00:22:33.530
jakieś ataki, choroby psychicznej,

353
00:22:34.110 --> 00:22:35.720
potrafili spożyć 60 tabletek

354
00:22:36.230 --> 00:22:36.880
jakichś psychotropowych,

355
00:22:37.390 --> 00:22:39.530
żeby osiągnąć stan drgawek

356
00:22:39.530 --> 00:22:40.730
i toczenia piany z ust,

357
00:22:40.730 --> 00:22:44.190
no to to były już bardzo desperackie czyny,

358
00:22:44.310 --> 00:22:45.130
które mogły po prostu

359
00:22:45.130 --> 00:22:47.030
zakończyć się śmiercią,

360
00:22:47.150 --> 00:22:50.130
no ale to było takie ryzyko podejmowali,

361
00:22:50.190 --> 00:22:52.350
żeby po prostu do tej armii nie iść,

362
00:22:52.470 --> 00:22:53.830
bo byli wolnymi duchami

363
00:22:53.830 --> 00:22:55.410
zupełnie innego wymiaru

364
00:22:55.930 --> 00:22:59.230
i służba wojskowa była dla nich koszmarem,

365
00:22:59.250 --> 00:23:00.310
szczególnie w tamtych realiach,

366
00:23:00.390 --> 00:23:01.890
więc są tam takie historie,

367
00:23:02.030 --> 00:23:05.110
takich kompletnie desperackich aktów,

368
00:23:05.150 --> 00:23:07.550
łącznie też z uciekaniem z wojska

369
00:23:07.550 --> 00:23:10.230
i chowaniem się po kolegach, tak,

370
00:23:10.270 --> 00:23:12.470
co też było obarczone ryzykiem.

371
00:23:12.530 --> 00:23:14.010
No dezercja to już była jakaś kara

372
00:23:14.010 --> 00:23:14.970
i to całkiem solidna.

373
00:23:15.150 --> 00:23:17.210
Chyba jakieś jednostki karne w orzyszu.

374
00:23:17.310 --> 00:23:19.010
Ładnie to podsumował właśnie

375
00:23:19.010 --> 00:23:20.310
muzyk z Rzeszowa Mizerny,

376
00:23:20.490 --> 00:23:21.550
lider 1984,

377
00:23:22.310 --> 00:23:23.370
że jak oni mieli za sobą,

378
00:23:23.650 --> 00:23:24.650
to właśnie głównie on

379
00:23:24.650 --> 00:23:25.750
i kolega Buffett,

380
00:23:25.910 --> 00:23:27.310
później słynny z Wańki w Stańki,

381
00:23:27.570 --> 00:23:28.850
on był takim dezerterem,

382
00:23:28.970 --> 00:23:30.090
uciekającym przed wojskiem,

383
00:23:30.450 --> 00:23:31.110
on mówił,

384
00:23:31.250 --> 00:23:34.230
że to takie naprawdę już ciężkie,

385
00:23:34.430 --> 00:23:35.290
trudne doświadczenie,

386
00:23:35.290 --> 00:23:37.550
na tyle jakoś ich kształtowało,

387
00:23:37.630 --> 00:23:38.930
dodawało jakiejś takiej energii,

388
00:23:38.970 --> 00:23:40.950
że jak oni wchodzili na scenę

389
00:23:40.950 --> 00:23:42.110
i przemawiali do ludzi,

390
00:23:42.210 --> 00:23:43.030
to to było czuć,

391
00:23:43.210 --> 00:23:45.630
że ma to jakiś taki inny ciężar gatunkowy.

392
00:23:45.810 --> 00:23:46.770
Więc to rzeczywiście

393
00:23:46.770 --> 00:23:50.670
bardzo była taka jazda po bandzie.

394
00:23:50.830 --> 00:23:51.890
Tak jak pan wspomniał

395
00:23:51.890 --> 00:23:53.130
przed kilkoma minutami

396
00:23:53.130 --> 00:23:54.290
tematy muzyki nowofalowej

397
00:23:54.830 --> 00:23:55.910
i całej tej kultury,

398
00:23:56.010 --> 00:23:57.330
która wykształciła się wokół niej,

399
00:23:57.370 --> 00:23:59.250
to jest temat przepotężny.

400
00:23:59.390 --> 00:23:59.830
Wydaje mi się,

401
00:23:59.890 --> 00:24:02.410
że spróbowaliśmy jakoś go zadzierżgnąć,

402
00:24:02.630 --> 00:24:03.610
trochę skupić się,

403
00:24:03.690 --> 00:24:04.510
opisać filary,

404
00:24:04.510 --> 00:24:06.170
na których ta muzyka stała

405
00:24:06.170 --> 00:24:08.610
i szukając puenty tej rozmowy,

406
00:24:08.610 --> 00:24:09.750
chciałam zapytać o to,

407
00:24:09.750 --> 00:24:10.890
co stało się w momencie,

408
00:24:11.070 --> 00:24:11.950
który był cezurą

409
00:24:11.950 --> 00:24:13.150
dla bardzo wielu wydarzeń,

410
00:24:13.270 --> 00:24:14.510
który przeformułował

411
00:24:15.110 --> 00:24:16.350
sposób życia w Polsce.

412
00:24:16.510 --> 00:24:17.410
Nawiguje w stronę

413
00:24:17.410 --> 00:24:18.590
momentu transformacji.

414
00:24:18.690 --> 00:24:19.130
Wydaje mi się,

415
00:24:19.190 --> 00:24:20.050
że także tutaj można

416
00:24:20.050 --> 00:24:21.290
znaleźć to odniesienie.

417
00:24:21.750 --> 00:24:22.550
Sam pan wspomniał,

418
00:24:22.610 --> 00:24:23.510
że teraz po latach

419
00:24:23.510 --> 00:24:24.790
znów pojawiają się

420
00:24:24.790 --> 00:24:25.610
zespoły nowofalowe.

421
00:24:26.230 --> 00:24:26.710
Ten nurt,

422
00:24:27.490 --> 00:24:28.130
ten kierunek

423
00:24:28.130 --> 00:24:29.010
znów cieszy się

424
00:24:29.010 --> 00:24:29.530
dużym zainteresowaniem.

425
00:24:30.210 --> 00:24:30.950
No ale był moment,

426
00:24:31.010 --> 00:24:31.990
kiedy on zaczął zanikać.

427
00:24:31.990 --> 00:24:32.750
Dwa wymiary,

428
00:24:32.850 --> 00:24:33.650
bo jeden był

429
00:24:33.650 --> 00:24:35.410
taki stricte

430
00:24:35.410 --> 00:24:36.410
artystyczny,

431
00:24:36.650 --> 00:24:37.410
że po prostu

432
00:24:37.410 --> 00:24:38.230
w latach

433
00:24:38.230 --> 00:24:38.930
dziewięćdziesiątych

434
00:24:38.930 --> 00:24:39.190
wiadomo,

435
00:24:39.330 --> 00:24:40.510
że ta muzyka,

436
00:24:40.830 --> 00:24:41.990
którą zazwyczaj

437
00:24:41.990 --> 00:24:43.110
napędzają emocje

438
00:24:43.110 --> 00:24:43.710
młodych ludzi,

439
00:24:43.970 --> 00:24:44.750
ci młodzi ludzie się

440
00:24:44.750 --> 00:24:45.230
starzeją,

441
00:24:45.330 --> 00:24:46.470
wchodzą nowe generacje,

442
00:24:46.590 --> 00:24:47.010
które już

443
00:24:47.010 --> 00:24:48.050
nie chcą słuchać

444
00:24:48.050 --> 00:24:48.630
takiej muzyki,

445
00:24:48.630 --> 00:24:49.590
jaką słuchali

446
00:24:49.590 --> 00:24:50.750
ich starsi bracia,

447
00:24:50.790 --> 00:24:51.410
bo muszą mieć

448
00:24:51.410 --> 00:24:51.950
coś swojego,

449
00:24:52.010 --> 00:24:53.370
więc siłą rzeczy,

450
00:24:54.130 --> 00:24:54.990
myślę, że takim szczytem

451
00:24:54.990 --> 00:24:55.610
dla tej polskiej

452
00:24:55.610 --> 00:24:56.330
nowej fali

453
00:24:57.350 --> 00:24:57.910
artystycznego

454
00:24:57.910 --> 00:24:58.450
powodzenia

455
00:24:58.450 --> 00:24:59.390
i tego odzewu

456
00:24:59.390 --> 00:25:00.410
od publiczności

457
00:25:00.410 --> 00:25:00.870
to był rok

458
00:25:00.870 --> 00:25:01.770
osiemdziesiąty ósmy,

459
00:25:02.030 --> 00:25:03.310
a potem troszkę

460
00:25:03.310 --> 00:25:04.990
te sympatie publiczności

461
00:25:04.990 --> 00:25:06.030
już zaczęły

462
00:25:06.030 --> 00:25:06.710
ewoluować,

463
00:25:06.810 --> 00:25:07.970
czego innego

464
00:25:07.970 --> 00:25:08.610
słuchać.

465
00:25:08.690 --> 00:25:10.210
No w latach dziewięćdziesiątych,

466
00:25:10.310 --> 00:25:11.130
no to jeśli chodzi

467
00:25:11.130 --> 00:25:11.870
o muzykę rockową,

468
00:25:11.970 --> 00:25:12.670
to była dekada

469
00:25:12.670 --> 00:25:13.350
muzyki grunge,

470
00:25:13.530 --> 00:25:14.530
czyli zupełnie

471
00:25:14.530 --> 00:25:16.170
inna estetyka,

472
00:25:16.430 --> 00:25:17.710
te emocje

473
00:25:17.710 --> 00:25:18.770
zupełnie inaczej

474
00:25:18.770 --> 00:25:19.190
tam były

475
00:25:19.190 --> 00:25:20.270
przekazywane,

476
00:25:20.430 --> 00:25:21.390
też ten imidż

477
00:25:22.130 --> 00:25:22.690
charakterystyczny

478
00:25:22.690 --> 00:25:23.270
dla nowej fali,

479
00:25:23.350 --> 00:25:24.830
bo to też te ciemne kolory,

480
00:25:24.970 --> 00:25:25.910
te nastroszone fryzury,

481
00:25:26.010 --> 00:25:26.610
to też miało

482
00:25:26.610 --> 00:25:27.610
duży aspekt

483
00:25:27.610 --> 00:25:28.850
taki magnetyczny.

484
00:25:28.990 --> 00:25:29.970
Wiadomo, że w przypadku

485
00:25:29.970 --> 00:25:30.390
grunge'u

486
00:25:30.390 --> 00:25:30.990
to już była

487
00:25:30.990 --> 00:25:32.230
to inna estetyka,

488
00:25:32.530 --> 00:25:33.550
także ta zmiana

489
00:25:33.550 --> 00:25:34.190
pokoleniowa

490
00:25:34.190 --> 00:25:35.970
miała duże znaczenie,

491
00:25:36.070 --> 00:25:37.390
że ci młodzi fani

492
00:25:37.390 --> 00:25:38.370
nie dopływali.

493
00:25:38.770 --> 00:25:39.630
Zespoły oczywiście

494
00:25:39.630 --> 00:25:40.270
zostały,

495
00:25:40.470 --> 00:25:42.150
ale ta zmiana,

496
00:25:42.370 --> 00:25:43.290
ta transformacja

497
00:25:43.290 --> 00:25:44.570
paradoksalnie

498
00:25:44.570 --> 00:25:46.110
skutki przyniosła

499
00:25:46.110 --> 00:25:47.190
takie destrukcyjne

500
00:25:47.190 --> 00:25:48.390
dla tych zespołów.

501
00:25:48.570 --> 00:25:50.150
Ich zapleczem

502
00:25:50.150 --> 00:25:51.070
do takiego życia

503
00:25:51.070 --> 00:25:51.990
koncertowego

504
00:25:51.990 --> 00:25:52.590
i praktycznie

505
00:25:52.590 --> 00:25:53.790
jedną z

506
00:25:53.790 --> 00:25:54.810
niewielu

507
00:25:54.810 --> 00:25:55.490
możliwości

508
00:25:55.490 --> 00:25:56.530
zarobkowania,

509
00:25:56.950 --> 00:25:57.450
otrzymywania

510
00:25:57.450 --> 00:25:58.030
honorariów

511
00:25:58.030 --> 00:25:58.570
za koncerty

512
00:25:58.570 --> 00:25:58.930
były

513
00:25:58.930 --> 00:26:00.190
sieci klubów

514
00:26:00.190 --> 00:26:00.930
studenckich.

515
00:26:01.110 --> 00:26:02.130
To też jest kolejny

516
00:26:02.130 --> 00:26:02.970
paradok, że te wszystkie

517
00:26:02.970 --> 00:26:03.930
kluby, które były

518
00:26:03.930 --> 00:26:04.890
oficjalnie

519
00:26:04.890 --> 00:26:06.030
podlegały

520
00:26:06.030 --> 00:26:07.390
różnego rodzaju

521
00:26:07.390 --> 00:26:08.430
socjalistycznym

522
00:26:08.430 --> 00:26:09.090
organizacjom

523
00:26:09.090 --> 00:26:09.750
studenckim,

524
00:26:09.910 --> 00:26:11.010
były tak naprawdę

525
00:26:11.010 --> 00:26:12.090
takim zapleczem,

526
00:26:12.090 --> 00:26:13.110
jeśli chodzi o próby,

527
00:26:13.230 --> 00:26:14.190
jeśli chodzi o koncerty

528
00:26:14.190 --> 00:26:14.890
dla tych zespołów,

529
00:26:14.910 --> 00:26:15.150
których

530
00:26:15.150 --> 00:26:16.090
przekaz

531
00:26:16.090 --> 00:26:16.670
zdecydowanie

532
00:26:16.670 --> 00:26:17.890
nie miał nic wspólnego

533
00:26:17.890 --> 00:26:18.930
z wartościami

534
00:26:18.930 --> 00:26:20.190
socjalistycznej młodzieży.

535
00:26:20.430 --> 00:26:20.770
Niemniej,

536
00:26:20.890 --> 00:26:22.270
kiedy przyszedł kapitalizm,

537
00:26:22.490 --> 00:26:22.810
te kluby

538
00:26:22.810 --> 00:26:23.910
chciały zarabiać.

539
00:26:23.910 --> 00:26:25.070
Nie było już sal

540
00:26:25.070 --> 00:26:25.770
na próby

541
00:26:25.770 --> 00:26:26.350
za darmo

542
00:26:26.350 --> 00:26:26.750
na przykład,

543
00:26:26.890 --> 00:26:27.570
bo to można było

544
00:26:27.570 --> 00:26:28.430
wszystko wyliczyć,

545
00:26:28.550 --> 00:26:29.410
wynająć tą salę,

546
00:26:29.450 --> 00:26:30.750
więc pojawiły się

547
00:26:30.750 --> 00:26:31.750
pomysły, żeby na przykład

548
00:26:31.750 --> 00:26:32.670
płacić za próby,

549
00:26:32.730 --> 00:26:33.290
czego wcześniej

550
00:26:33.290 --> 00:26:34.250
nie było.

551
00:26:34.430 --> 00:26:35.510
Jeśli chodzi o koncerty,

552
00:26:35.710 --> 00:26:36.850
to już zaczęli

553
00:26:36.850 --> 00:26:37.750
organizatorzy

554
00:26:37.750 --> 00:26:38.650
kombinować,

555
00:26:38.750 --> 00:26:39.330
bo wcześniej mieli

556
00:26:39.330 --> 00:26:40.270
cele statutowe,

557
00:26:40.330 --> 00:26:41.190
że muszą organizować

558
00:26:41.190 --> 00:26:41.650
koncerty,

559
00:26:41.750 --> 00:26:42.470
mieli budżet

560
00:26:42.470 --> 00:26:43.890
ten centralnie

561
00:26:43.890 --> 00:26:44.350
ustalany,

562
00:26:44.430 --> 00:26:45.450
więc płacili pieniądze,

563
00:26:45.510 --> 00:26:46.350
bo i tak je

564
00:26:46.350 --> 00:26:46.930
dostawali.

565
00:26:47.170 --> 00:26:47.770
W sytuacji,

566
00:26:47.850 --> 00:26:49.030
kiedy sami mieli

567
00:26:49.030 --> 00:26:49.530
zarobić,

568
00:26:49.610 --> 00:26:50.470
no to woleli zrobić

569
00:26:50.470 --> 00:26:51.070
dyskotekę,

570
00:26:51.210 --> 00:26:52.170
gdzie dostaje

571
00:26:52.170 --> 00:26:53.210
DJ stawkę,

572
00:26:53.350 --> 00:26:54.190
a nie czterech muzyków

573
00:26:54.190 --> 00:26:55.330
i przychodzi więcej osób,

574
00:26:55.510 --> 00:26:56.310
a jeśli już

575
00:26:56.310 --> 00:26:57.270
urządzali koncerty,

576
00:26:57.350 --> 00:26:58.050
to woleli się

577
00:26:58.050 --> 00:26:58.830
umówić z muzykami

578
00:26:58.830 --> 00:26:59.230
na przykład,

579
00:26:59.390 --> 00:27:00.750
że muzycy dostają

580
00:27:00.750 --> 00:27:02.250
wpływ z biletów.

581
00:27:02.730 --> 00:27:03.430
Tylko pytanie,

582
00:27:03.490 --> 00:27:04.370
kto robi promocję

583
00:27:04.370 --> 00:27:04.990
i jaką siłą,

584
00:27:05.090 --> 00:27:05.950
więc tam muzycy

585
00:27:05.950 --> 00:27:06.550
wspominali,

586
00:27:06.590 --> 00:27:07.050
że często,

587
00:27:07.190 --> 00:27:08.270
jak na początku

588
00:27:08.270 --> 00:27:08.970
się zgadzali,

589
00:27:09.190 --> 00:27:10.230
że zagrają za bilety,

590
00:27:10.330 --> 00:27:11.230
to często okazało się,

591
00:27:11.350 --> 00:27:12.390
że musieli

592
00:27:12.390 --> 00:27:13.210
dopłacać

593
00:27:13.210 --> 00:27:15.010
do benzyny

594
00:27:15.010 --> 00:27:15.790
albo do biletów

595
00:27:15.790 --> 00:27:16.250
kolejowych,

596
00:27:16.310 --> 00:27:16.990
bo i kolejami

597
00:27:16.990 --> 00:27:18.010
jeździli na koncerty,

598
00:27:18.190 --> 00:27:19.190
więc ten rynek

599
00:27:19.190 --> 00:27:19.850
się troszkę

600
00:27:20.870 --> 00:27:21.370
zawalił.

601
00:27:21.370 --> 00:27:22.670
Wielu z tych muzyków

602
00:27:22.670 --> 00:27:23.230
się znalazło

603
00:27:23.230 --> 00:27:23.990
w trudnej sytuacji,

604
00:27:24.090 --> 00:27:24.230
bo to,

605
00:27:24.290 --> 00:27:24.850
co wspominałem

606
00:27:24.850 --> 00:27:25.850
o tej determinacji

607
00:27:25.850 --> 00:27:26.730
z tych mroków

608
00:27:26.730 --> 00:27:27.630
lat osiemdziesiątych,

609
00:27:27.970 --> 00:27:28.830
oni często stawiali

610
00:27:28.830 --> 00:27:29.850
wszystko na jedną kartę,

611
00:27:29.970 --> 00:27:30.770
całą energię,

612
00:27:31.170 --> 00:27:32.250
inwestowali w muzykę,

613
00:27:32.450 --> 00:27:32.790
zresztą

614
00:27:32.790 --> 00:27:34.210
miało to później

615
00:27:34.210 --> 00:27:34.710
przełożenie

616
00:27:34.710 --> 00:27:35.470
na ten odzew

617
00:27:35.470 --> 00:27:36.970
chociażby publiczności

618
00:27:36.970 --> 00:27:37.590
Jaroczyńskiej

619
00:27:37.590 --> 00:27:38.110
czy słuchaczy

620
00:27:38.110 --> 00:27:39.190
rozgłośni harcerskiej,

621
00:27:39.610 --> 00:27:40.210
ale potem

622
00:27:40.210 --> 00:27:41.350
w tych nowych realiach

623
00:27:41.350 --> 00:27:42.070
już troszkę

624
00:27:42.070 --> 00:27:42.990
ich nikt nie chciał

625
00:27:42.990 --> 00:27:43.910
i często

626
00:27:43.910 --> 00:27:44.770
byli

627
00:27:44.770 --> 00:27:45.830
w ciężkiej

628
00:27:45.830 --> 00:27:46.850
sytuacji

629
00:27:46.850 --> 00:27:47.570
i niektórzy

630
00:27:47.570 --> 00:27:48.530
tak im do dziś

631
00:27:48.530 --> 00:27:48.970
zostało.

632
00:27:49.110 --> 00:27:49.450
Niemniej

633
00:27:49.450 --> 00:27:50.490
te zespoły,

634
00:27:50.610 --> 00:27:51.570
czy też ci artyści,

635
00:27:51.670 --> 00:27:52.170
bo tam składy

636
00:27:52.170 --> 00:27:52.790
się zmieniały,

637
00:27:52.910 --> 00:27:53.810
ale ludzie

638
00:27:53.810 --> 00:27:55.510
najbardziej zdeterminowani

639
00:27:55.510 --> 00:27:57.190
często udało im się

640
00:27:57.190 --> 00:27:57.710
przeżyć,

641
00:27:57.850 --> 00:27:58.430
przetrwać,

642
00:27:59.490 --> 00:28:00.170
zmieniać,

643
00:28:00.290 --> 00:28:01.470
ale zmieniać

644
00:28:01.470 --> 00:28:02.830
w takim wymiarze

645
00:28:02.830 --> 00:28:03.470
dojrzewania

646
00:28:03.470 --> 00:28:04.130
artystycznego,

647
00:28:04.190 --> 00:28:04.830
bo żaden z tych

648
00:28:04.830 --> 00:28:05.450
zespołów

649
00:28:05.450 --> 00:28:06.290
tak naprawdę

650
00:28:06.290 --> 00:28:07.570
nigdy nie zmienił się

651
00:28:07.570 --> 00:28:09.170
pod wpływem rynku.

652
00:28:09.330 --> 00:28:10.050
To jednak byli

653
00:28:10.050 --> 00:28:11.390
sformatowani muzycy,

654
00:28:11.570 --> 00:28:12.410
którzy z tego

655
00:28:12.410 --> 00:28:13.170
takiego rdzenia

656
00:28:13.170 --> 00:28:13.690
głównego

657
00:28:13.690 --> 00:28:14.770
tych nowofalowych

658
00:28:14.770 --> 00:28:15.230
bohaterów

659
00:28:15.230 --> 00:28:15.990
lat 80-tych

660
00:28:15.990 --> 00:28:16.670
żaden nie poszedł

661
00:28:16.670 --> 00:28:17.130
w jakąś taką

662
00:28:17.130 --> 00:28:17.930
komercję,

663
00:28:17.970 --> 00:28:19.070
czy wyjątkiem może

664
00:28:19.070 --> 00:28:19.430
jest na przykład

665
00:28:19.430 --> 00:28:19.970
i to zresztą

666
00:28:19.970 --> 00:28:20.550
wspaniałe,

667
00:28:20.590 --> 00:28:21.470
bo to talent

668
00:28:21.470 --> 00:28:22.110
liryczny

669
00:28:22.110 --> 00:28:23.230
Robert Gawliński,

670
00:28:23.350 --> 00:28:23.930
który był w latach

671
00:28:23.930 --> 00:28:24.630
80-tych

672
00:28:24.630 --> 00:28:25.450
frontmanem

673
00:28:25.450 --> 00:28:26.830
takiej bardzo

674
00:28:27.330 --> 00:28:27.810
ciekawej

675
00:28:28.410 --> 00:28:28.890
nowofalowej,

676
00:28:29.010 --> 00:28:29.890
stricte nowofalowej

677
00:28:29.890 --> 00:28:30.470
formacji

678
00:28:30.470 --> 00:28:31.210
Madame.

679
00:28:31.550 --> 00:28:32.150
Później jak wiemy

680
00:28:32.150 --> 00:28:33.450
był gwiazdą

681
00:28:33.450 --> 00:28:34.510
pop rocka,

682
00:28:34.590 --> 00:28:35.170
no bo to jednak

683
00:28:35.170 --> 00:28:35.950
nie był czysty pop,

684
00:28:36.050 --> 00:28:36.890
ale pop rocka,

685
00:28:37.110 --> 00:28:37.910
szczególnie ta druga

686
00:28:37.910 --> 00:28:38.510
edycja Wilków,

687
00:28:38.610 --> 00:28:38.910
tak czy jego

688
00:28:38.910 --> 00:28:39.430
płyty solowe,

689
00:28:39.510 --> 00:28:40.090
no niemniej

690
00:28:40.090 --> 00:28:41.510
on chyba był skazany

691
00:28:41.510 --> 00:28:42.410
na taki sukces

692
00:28:42.410 --> 00:28:43.810
jako ten talent

693
00:28:43.810 --> 00:28:44.350
liryczny,

694
00:28:44.390 --> 00:28:45.090
ja to tak nazywam.

695
00:28:45.510 --> 00:28:46.290
No ale na przykład

696
00:28:46.290 --> 00:28:47.170
zespół Varieté

697
00:28:47.170 --> 00:28:48.150
istnieje do tej pory,

698
00:28:48.210 --> 00:28:48.590
co prawda

699
00:28:48.590 --> 00:28:49.490
z pierwszego składu

700
00:28:49.490 --> 00:28:50.790
został tylko frontman,

701
00:28:50.890 --> 00:28:51.370
ale za to chyba

702
00:28:51.370 --> 00:28:52.190
najważniejsza postać,

703
00:28:52.290 --> 00:28:52.650
bo to człowiek,

704
00:28:52.650 --> 00:28:53.770
który te wszystkie teksty,

705
00:28:53.850 --> 00:28:54.710
które określają

706
00:28:54.710 --> 00:28:55.710
ten ciężar gatunkowy

707
00:28:55.710 --> 00:28:56.410
Varieté pisze,

708
00:28:56.490 --> 00:28:57.570
czyli Grzegorz Kaźmierczak

709
00:28:57.570 --> 00:28:58.570
i Varieté

710
00:28:59.230 --> 00:29:00.010
zmienia się,

711
00:29:00.190 --> 00:29:00.890
ale cały czas

712
00:29:00.890 --> 00:29:01.750
jest tym zespołem

713
00:29:01.750 --> 00:29:02.970
o takim szczególnym

714
00:29:02.970 --> 00:29:04.210
ciężarze gatunkowym,

715
00:29:04.490 --> 00:29:05.010
refleksyjnym,

716
00:29:05.150 --> 00:29:05.710
transowym,

717
00:29:05.910 --> 00:29:06.390
ciemnym,

718
00:29:06.890 --> 00:29:07.710
absolutnie nie ma nic

719
00:29:07.710 --> 00:29:08.870
wspólnego od lat

720
00:29:08.870 --> 00:29:10.290
wielu z zimną falą,

721
00:29:10.510 --> 00:29:11.210
ale cały czas

722
00:29:12.790 --> 00:29:14.090
świetne płyty nagrywają.

723
00:29:14.490 --> 00:29:16.370
Tak samo zespół 1984,

724
00:29:16.970 --> 00:29:17.490
który aktualnie

725
00:29:17.490 --> 00:29:18.370
jest tylko duetem,

726
00:29:18.890 --> 00:29:19.750
niemniej też

727
00:29:19.750 --> 00:29:20.590
jest to wręcz

728
00:29:20.590 --> 00:29:22.030
jakoś taka też jakość

729
00:29:22.030 --> 00:29:23.570
piosenki autorskiej

730
00:29:23.570 --> 00:29:24.230
właśnie w tej

731
00:29:24.230 --> 00:29:25.350
cały czas

732
00:29:25.350 --> 00:29:26.150
zimnej,

733
00:29:26.290 --> 00:29:26.570
chłodnej,

734
00:29:26.670 --> 00:29:27.010
mrocznej,

735
00:29:27.090 --> 00:29:28.170
nowofalowej konwencji,

736
00:29:28.490 --> 00:29:29.510
ale to są te dwa

737
00:29:29.510 --> 00:29:30.090
zespoły,

738
00:29:30.170 --> 00:29:30.870
które przetrwały.

739
00:29:31.550 --> 00:29:32.110
Większość

740
00:29:32.110 --> 00:29:33.230
rozproszyła się.

741
00:29:33.370 --> 00:29:33.990
Wielu z tych ludzi

742
00:29:35.090 --> 00:29:36.770
wyjechało za granicę,

743
00:29:37.210 --> 00:29:37.890
jak ja zbierałem

744
00:29:37.890 --> 00:29:38.730
materiały do książki,

745
00:29:38.810 --> 00:29:39.430
bo to trzeba powiedzieć,

746
00:29:39.550 --> 00:29:40.590
że ona bazuje

747
00:29:40.590 --> 00:29:41.930
w większości na wywiadach.

748
00:29:41.930 --> 00:29:43.150
To taki rodzaj historii

749
00:29:43.150 --> 00:29:43.550
mówiony.

750
00:29:43.630 --> 00:29:44.590
Jak był ruch oddolny,

751
00:29:44.670 --> 00:29:46.230
no to niech ci ludzie mówią,

752
00:29:46.330 --> 00:29:47.530
więc tych artystów

753
00:29:47.530 --> 00:29:48.430
ja ich namierzałem

754
00:29:48.430 --> 00:29:49.650
w Niemczech,

755
00:29:49.730 --> 00:29:50.290
w Szwecji,

756
00:29:50.630 --> 00:29:51.850
w Stanach Zjednoczonych.

757
00:29:52.090 --> 00:29:53.370
Grzegorz Kaźmierczak wspomniany

758
00:29:53.370 --> 00:29:54.330
mieszka na Sycylii

759
00:29:54.330 --> 00:29:54.790
w tej chwili,

760
00:29:54.830 --> 00:29:56.050
więc to naprawdę

761
00:29:56.050 --> 00:29:57.590
taka ścieżka też

762
00:29:57.590 --> 00:29:59.570
tych polskich emigracji

763
00:29:59.570 --> 00:30:00.890
w większości jeszcze właśnie

764
00:30:00.890 --> 00:30:02.290
z lat osiemdziesiątych.

765
00:30:02.370 --> 00:30:03.090
Być może teraz właśnie

766
00:30:03.090 --> 00:30:03.490
ten moment,

767
00:30:03.590 --> 00:30:04.890
kiedy ta estetyka

768
00:30:04.890 --> 00:30:05.810
wraca do łask

769
00:30:05.810 --> 00:30:06.870
wśród młodej publiczności

770
00:30:06.870 --> 00:30:07.810
też jeszcze da

771
00:30:07.810 --> 00:30:08.650
szansę

772
00:30:08.650 --> 00:30:10.690
kolejnego życia

773
00:30:10.690 --> 00:30:12.190
tym weteranom.

774
00:30:12.310 --> 00:30:12.910
To niestety,

775
00:30:13.190 --> 00:30:14.030
tak jak spojrzymy

776
00:30:14.030 --> 00:30:15.190
na takie,

777
00:30:15.310 --> 00:30:15.790
nazwijmy to,

778
00:30:15.870 --> 00:30:16.650
rynki zachodnie,

779
00:30:16.910 --> 00:30:18.050
to w Polsce

780
00:30:18.050 --> 00:30:19.390
niestety rzadko

781
00:30:19.390 --> 00:30:20.110
się tak dzieje,

782
00:30:20.110 --> 00:30:21.970
że ci starzy

783
00:30:22.650 --> 00:30:23.170
muzycy

784
00:30:24.330 --> 00:30:24.850
weterani

785
00:30:24.850 --> 00:30:26.250
łatwo się dogadują

786
00:30:26.250 --> 00:30:28.030
z młodymi muzykami,

787
00:30:28.110 --> 00:30:29.170
tak że składy się

788
00:30:29.170 --> 00:30:30.270
mieszają wiekowo.

789
00:30:30.470 --> 00:30:31.170
Aczkolwiek w wariantę

790
00:30:31.170 --> 00:30:31.590
tak jest,

791
00:30:31.790 --> 00:30:32.770
że Grzegorz Kaźmierczak

792
00:30:32.770 --> 00:30:33.930
ma teraz młodszych muzyków

793
00:30:33.930 --> 00:30:35.030
i jakoś się to wszystko lepi.

794
00:30:35.470 --> 00:30:35.930
Mniemy się,

795
00:30:35.970 --> 00:30:36.590
że to jest taki trochę

796
00:30:36.590 --> 00:30:38.350
słaby punkt polskiej sceny,

797
00:30:38.370 --> 00:30:39.690
że rzadko dochodzi

798
00:30:39.690 --> 00:30:40.350
do takiego

799
00:30:40.350 --> 00:30:41.850
po prostu uzupełnienia

800
00:30:41.850 --> 00:30:42.670
świeżą krwią

801
00:30:42.670 --> 00:30:43.350
tych takich

802
00:30:43.350 --> 00:30:44.550
sprawdzonych już

803
00:30:44.550 --> 00:30:45.450
weteranów.

804
00:30:45.510 --> 00:30:45.850
Tu pamiętam,

805
00:30:45.910 --> 00:30:46.630
że Robert Bruleski

806
00:30:46.630 --> 00:30:47.310
świętej pamięci

807
00:30:47.310 --> 00:30:48.050
na to narzekał,

808
00:30:48.090 --> 00:30:48.870
że właśnie teraz

809
00:30:48.870 --> 00:30:49.690
troszkę jest

810
00:30:49.690 --> 00:30:50.270
gorzej

811
00:30:50.270 --> 00:30:51.090
z dopływem

812
00:30:51.090 --> 00:30:51.870
muzyków.

813
00:30:52.110 --> 00:30:52.850
Wydaje mi się,

814
00:30:53.050 --> 00:30:53.810
że oprócz tego,

815
00:30:54.230 --> 00:30:55.210
że nowa fala

816
00:30:55.210 --> 00:30:56.570
znów w te szczeliny

817
00:30:56.570 --> 00:30:57.930
zaczyna się wciskać

818
00:30:57.930 --> 00:30:58.850
i trochę powraca

819
00:30:58.850 --> 00:30:59.490
do nas,

820
00:30:59.650 --> 00:31:00.490
nie tylko do słuchaczy,

821
00:31:00.550 --> 00:31:01.490
ale także do muzyków,

822
00:31:01.650 --> 00:31:02.670
to takim dobrym

823
00:31:02.670 --> 00:31:03.670
pretekstem do tego,

824
00:31:03.790 --> 00:31:05.090
żeby się tym zająć

825
00:31:05.090 --> 00:31:05.750
i zainteresować

826
00:31:05.750 --> 00:31:06.490
jest książka,

827
00:31:06.570 --> 00:31:07.990
o której dzisiaj rozmawialiśmy.

828
00:31:08.110 --> 00:31:08.410
Książka

829
00:31:08.410 --> 00:31:09.050
pod tytułem

830
00:31:09.050 --> 00:31:09.850
Fala.

831
00:31:10.010 --> 00:31:11.670
Rok 1984

832
00:31:11.670 --> 00:31:13.770
i polski post-punk.

833
00:31:13.990 --> 00:31:15.010
Opowiadał o niej

834
00:31:15.010 --> 00:31:16.090
w dzisiejszych audycjach

835
00:31:16.090 --> 00:31:16.670
kulturalnych

836
00:31:16.670 --> 00:31:17.190
jej autor,

837
00:31:17.390 --> 00:31:17.910
dziennikarz,

838
00:31:18.050 --> 00:31:18.730
krytyk muzyczny

839
00:31:18.730 --> 00:31:19.510
i redaktor

840
00:31:19.510 --> 00:31:20.830
pan Rafał Księżyk.

841
00:31:20.930 --> 00:31:21.950
Bardzo panu dziękuję

842
00:31:21.950 --> 00:31:22.930
za to spotkanie.

843
00:31:23.230 --> 00:31:23.550
Dziękuję.

844
00:31:25.830 --> 00:31:27.350
Audycje kulturalne

845
00:31:27.350 --> 00:31:29.310
w dobrym tonie.