WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.130
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:06.430 --> 00:00:13.390
Dzień dobry Państwu. Witam w imieniu zespołu programowego Współkongresu Kultury

3
00:00:13.390 --> 00:00:18.510
na kolejnej debacie związanej z książką i czytelnictwem.

4
00:00:19.530 --> 00:00:24.710
Pewnie będą jeszcze Państwo docierać w trakcie, bo inne debaty się troszkę przedłużają,

5
00:00:24.790 --> 00:00:27.910
ale już nie czekamy, szanując to, że Państwo dotarliście.

6
00:00:30.250 --> 00:00:35.810
Debata będzie też nagrana, więc będziecie mogli ją upowszechnić, przekazać tym,

7
00:00:35.970 --> 00:00:42.390
których dzisiaj z nami tutaj nie ma. Ona trafi na stronę Ministerstwa Kultury

8
00:00:42.390 --> 00:00:48.350
na YouTubie zaraz po kongresie, więc zachęcam. Tak jak wszystkie inne debaty,

9
00:00:48.430 --> 00:00:52.610
więc jeśli Państwo czegoś jeszcze nie zobaczyliście, co bardzo chcielibyście zobaczyć,

10
00:00:52.610 --> 00:00:59.710
to będzie można to zrobić. Życzę udanej rozmowy i przekazuję mikrofon prowadzącej.

11
00:01:00.890 --> 00:01:08.900
Dziękuję bardzo. Wstęp? Tak, to my.

12
00:01:09.800 --> 00:01:12.460
Dzień dobry, bardzo dziękuję Państwu, że się Państwo zjawili.

13
00:01:12.560 --> 00:01:18.500
Co prawda nie mamy jeszcze kompletu 120 osób, ale mam nadzieję, że się pojawią jeszcze kolejne osoby

14
00:01:18.500 --> 00:01:22.820
i że pojawią się również jeszcze jakieś nieznane nam twarze w tej rozmowie,

15
00:01:22.940 --> 00:01:26.000
którą toczymy od kilku dekad tak naprawdę.

16
00:01:27.860 --> 00:01:34.940
Ja się nazywam Magdalena Hajduk-Dębowska. Jestem współzałożycielką, współwłaścicielką wydawnictwa

17
00:01:34.940 --> 00:01:42.060
Charakter, a od czerwca bieżącego roku pełnię również funkcję prezeski Polskiej Izby Książki.

18
00:01:42.060 --> 00:01:53.880
Będę dzisiaj rozmawiać z Rafałem Lisowskim, tłumaczem, prezesem zarządu Stowarzyszenia Tłumacz Literatury,

19
00:01:54.840 --> 00:02:01.420
Grzegorzem Piątkiem, pisarzem, członkiem zarządu Stowarzyszenia Unia Literacka

20
00:02:01.420 --> 00:02:11.020
oraz z Janem Oleszczuk-Zygmuntowskim, ekonomistą, współprowadzącym, współprzewodniczącym

21
00:02:11.020 --> 00:02:14.760
Polskiej Sieci Ekonomii i chciałam powiedzieć też, że społecznikiem jesteś,

22
00:02:14.800 --> 00:02:20.280
tylko mi to słowo wypadło. Współdzielcem, współdzielcem bardziej niż społecznikiem,

23
00:02:20.440 --> 00:02:25.980
współdzielcem, tak. Jestem takiej trochę niewdzięcznej roli, ponieważ jestem prowadzącą,

24
00:02:25.980 --> 00:02:31.320
powinnam oddawać głos moim współpanelistom, ale nie chcę tego za bardzo robić,

25
00:02:32.760 --> 00:02:40.740
ponieważ głos środowiska, które ja reprezentuję jest równie istotny w tej rozmowie,

26
00:02:40.760 --> 00:02:47.060
jak głos twórców, twórczyń oraz głos porządkującego, mam nadzieję,

27
00:02:47.160 --> 00:02:55.020
naszą rozmowę ekonomisty. Dlatego rozpocznę od przeczytania, wygłoszenia takiego krótkiego

28
00:02:55.840 --> 00:03:01.420
expose, które mam nadzieję pomoże nam zmapować trochę ten obszar,

29
00:03:01.480 --> 00:03:06.620
po którym się dzisiaj będziemy poruszać. Bardzo zależy mi na tym, żeby nasza dzisiejsza rozmowa

30
00:03:06.620 --> 00:03:13.080
była rozmową, była żywą rozmową, nie monologami wygłaszanymi przez kolejnych uczestników

31
00:03:13.080 --> 00:03:20.920
tej rozmowy, ale raczej wymianą myśli, która być może popchnie rzeczy do przodu.

32
00:03:20.920 --> 00:03:28.320
Na to liczę, chociaż akurat w tym gronie sprawę mamy przegadaną na dziesiątą stronę,

33
00:03:28.860 --> 00:03:33.020
no ale zobaczymy, może nas rzeczywistość zaskoczy. Dobrze, zaczynajmy.

34
00:03:33.900 --> 00:03:42.190
Ja sobie usiądę. Tytuł naszej rozmowy to książka dobrem kultury,

35
00:03:42.290 --> 00:03:46.190
dlaczego mechanizmy wolnorynkowe nie wystarczają. Mamy więc tytuł z tezą,

36
00:03:46.330 --> 00:03:52.270
którą będziemy rozpracowywać. Jako ludzie związani z książkami, autorki, tłumacze,

37
00:03:52.610 --> 00:03:56.890
wydawczyni, księgarze, intuicyjnie wiemy, że książki są dobrem kultury.

38
00:03:57.350 --> 00:04:01.590
Fakt ten nie znajduje jednak odzwierciedlenia w obecnym porządku prawnym,

39
00:04:02.050 --> 00:04:07.430
a co za tym idzie, książka nie ma konstytucyjnej ochrony przysługującej dobrom kultury.

40
00:04:07.850 --> 00:04:12.250
Nie dba się o nią systemowo, nie chroni przed negatywnymi procesami,

41
00:04:12.770 --> 00:04:16.370
równocześnie co roku załamując ręce nad stanem czytelnictwa.

42
00:04:16.370 --> 00:04:22.870
Czas to zmienić. Jeśli wiemy, co dowiedzione badaniami o fundamentalnym znaczeniu

43
00:04:22.870 --> 00:04:27.370
książek dla naszego dobrostanu, tożsamości, rozwoju cywilizacyjnego,

44
00:04:28.150 --> 00:04:33.670
innowacyjności czy zdrowia, to zadbanie o książki staje się jednym z podstawowych

45
00:04:33.670 --> 00:04:34.490
zadań państwa.

46
00:04:35.570 --> 00:04:40.250
Dwoista natura książki, dobra kultury i produktów w obiegu handlowym

47
00:04:40.250 --> 00:04:45.810
czyni z niej delikatną materię, a ideowość coraz częściej przegrywa

48
00:04:45.810 --> 00:04:47.150
z rachunkiem ekonomicznym.

49
00:04:47.370 --> 00:04:52.470
Zaburzona konkurencja, wojny cenowe, nadużywanie pozycji dominującej

50
00:04:52.470 --> 00:04:56.090
to tylko kilka z problemów, które pustoszą rynek książki,

51
00:04:57.270 --> 00:05:00.090
ograniczając różnorodność oraz dostępność książek.

52
00:05:01.330 --> 00:05:05.790
Interwencje celowane, np. programy ministerialne działają tylko punktowo

53
00:05:05.790 --> 00:05:09.470
i krótko. Podobnie niską skuteczność mają programy samorządowe.

54
00:05:10.150 --> 00:05:13.270
Preferencyjne czynsze obarczone są dodatkowymi kosztami,

55
00:05:13.410 --> 00:05:16.650
nie podnoszą konkurencji księgarń w stosunku do sklepów internetowych.

56
00:05:17.630 --> 00:05:21.130
Sytuacji nie zmieni też przenoszenie odpowiedzialności na czytelników,

57
00:05:21.170 --> 00:05:23.450
żeby z własnej kieszeni ratowali księgarnie.

58
00:05:24.170 --> 00:05:27.190
Ale nie tylko o księgarnie stacjonarne się rozchodzi.

59
00:05:27.190 --> 00:05:31.470
W równie trudnej sytuacji są wydawcy, szczególnie mali i średni

60
00:05:31.470 --> 00:05:36.530
oraz ci, którzy proponują literaturę, której nie potrafi sprzedać algorytm

61
00:05:36.530 --> 00:05:39.070
i materiał przygotowany przez sztuczną inteligencję.

62
00:05:39.370 --> 00:05:41.770
Potrzebna jest systemowa zmiana.

63
00:05:42.970 --> 00:05:46.050
Uważamy rynek książki za strategiczny dla rozwoju państwa

64
00:05:46.050 --> 00:05:49.590
i podobnie jak rynek żywności, energetyki czy farmaceutyczny

65
00:05:49.590 --> 00:05:51.610
powinien być odobięty regulacją.

66
00:05:51.610 --> 00:05:58.570
Bo to, czy i co czytają Polki i Polacy ma znaczenie dla przyszłości Polski.

67
00:05:59.850 --> 00:06:02.890
Rynek książki jest systemem naczyń połączonych.

68
00:06:02.990 --> 00:06:06.070
I aby dobrze działał, musimy zadbać o wszystkie jego elementy.

69
00:06:06.150 --> 00:06:07.730
O osoby tworzące książki.

70
00:06:07.930 --> 00:06:11.970
I tu w znacznym stopniu, mamy nadzieję, do poprawy ich sytuacji

71
00:06:11.970 --> 00:06:16.730
może przyczynić się ustawa o zabezpieczeniu społecznym artystów zawodowych.

72
00:06:16.730 --> 00:06:20.870
O podmioty rynku książki, wydawnictwa, księgarnie stacjonarne.

73
00:06:21.070 --> 00:06:22.670
Wreszcie o biblioteki.

74
00:06:23.490 --> 00:06:29.030
A wszystko to musi się odbyć w taki sposób, aby odbiorca końcowy, czytelnik, czytelniczka

75
00:06:29.030 --> 00:06:34.530
nie odczuł tego w negatywny sposób, lecz aby zmiany doprowadziły w długiej perspektywie

76
00:06:34.530 --> 00:06:36.610
m.in. do wzrostu czytelnictwa.

77
00:06:38.010 --> 00:06:43.970
Muszę jednak podkreślić z pełną mocą, że żadna interwencja nie będzie skuteczna,

78
00:06:44.310 --> 00:06:48.530
jeśli nie odniesie się w zasadniczy sposób do układu sił na rynku książki

79
00:06:48.530 --> 00:06:51.550
między podmiotami gospodarczymi, które na nim działają.

80
00:06:51.790 --> 00:06:56.410
Musi być ona odpowiedzią na problemy wynikające z rozbuchania mechanizmów rynkowych,

81
00:06:56.670 --> 00:06:58.570
które rynek książki wykańczają.

82
00:06:59.310 --> 00:07:02.610
Jako firmy dostarczające Polkom i Polakom literaturę,

83
00:07:03.110 --> 00:07:05.470
potrzebujemy pomocy, aby dalej to robić.

84
00:07:06.610 --> 00:07:11.010
Dużym problemem jest ogniwą łańcucha sprzedaży pomiędzy wydawcą a dystrybutorem książek.

85
00:07:11.370 --> 00:07:14.490
Rabaty, jakich wydawcy są zmuszani udzielać dystrybutorom,

86
00:07:14.550 --> 00:07:20.430
dochodzą do 60% ceny okładkowej, a w niektórych przypadkach te 60% przekraczają.

87
00:07:21.650 --> 00:07:24.830
Księgarnie internetowe również funkcjonują na rabatach hurtowych.

88
00:07:25.130 --> 00:07:30.530
I to te rabaty umożliwiają im oferowanie klientom książek z bardzo dużymi obniżkami.

89
00:07:30.850 --> 00:07:35.970
To, co dzieje się z cenami detalicznymi książek, powszechnie przez wszystkich graczy rynku,

90
00:07:35.970 --> 00:07:38.090
nazywane jest wojnami cenowymi.

91
00:07:38.370 --> 00:07:42.410
Wojny te są wyniszczające w pierwszej kolejności dla księgań stacjonarnych,

92
00:07:42.690 --> 00:07:46.390
w dalszej kolejności dla wydawców oraz twórców i twórczyń.

93
00:07:46.950 --> 00:07:49.750
Ta sytuacja ma również wpływ na czytelników,

94
00:07:49.970 --> 00:07:54.030
którzy choć z jednej strony chwalą sobie dostępność książek w atrakcyjnych scenach,

95
00:07:54.030 --> 00:07:59.870
z drugiej są zdezorientowani tym, że ten sam tytuł u każdego detalisty ma inną cenę.

96
00:08:00.710 --> 00:08:03.530
Rzeczywistość, w której książki są zawsze przecenione,

97
00:08:04.190 --> 00:08:06.970
sprzyja budowaniu w czytelnikach błędnych przekonań,

98
00:08:07.370 --> 00:08:11.730
takich jak to, że książki są za drogie, skoro można je kupić taniej.

99
00:08:12.870 --> 00:08:16.030
Dochodzi też do dewaluacji wartości niematerialnej książek,

100
00:08:16.030 --> 00:08:20.190
które przestają być postrzegane jako cenne i ważne dla nas

101
00:08:20.190 --> 00:08:23.390
jako społeczeństwa, narodu, wspólnoty.

102
00:08:24.370 --> 00:08:29.170
Najsmutniejszy widok dla wydawczyni, autora, autorki, wrażliwego czytelnika

103
00:08:29.170 --> 00:08:32.410
to widok koszy pełnych przecenionych książek,

104
00:08:32.570 --> 00:08:35.190
w dodatku zniszczonych z powodu niedbałego traktowania.

105
00:08:35.750 --> 00:08:39.430
Oprócz książek w ten sposób sprzedawane są jedynie klapki,

106
00:08:40.130 --> 00:08:42.230
okulary słoneczne czy drobne zabawki.

107
00:08:43.540 --> 00:08:50.180
Obecne podejście jest piątą próbą doprowadzenia do uchwalenia ustawy o książce

108
00:08:50.180 --> 00:08:52.300
od początku XXI wieku.

109
00:08:53.380 --> 00:08:56.140
Moją ogromną nadzieją jest, że będzie to ostatnia próba

110
00:08:56.140 --> 00:08:58.780
zwieńczona uchwaleniem dobrej ustawy.

111
00:08:59.780 --> 00:09:04.340
W tym podejściu uważnego namysłu wymaga funkcjonowanie e-booków i audiobooków,

112
00:09:04.560 --> 00:09:08.460
a więc formatów, które choć dalej odpowiadają łącznie za nie więcej

113
00:09:08.460 --> 00:09:12.720
niż jedną czwartą rynku, stają się coraz bardziej popularne,

114
00:09:12.720 --> 00:09:17.100
a z racji swojego charakteru, a więc braku fizycznego nośnika,

115
00:09:17.960 --> 00:09:21.400
podatne są na zagrożenia i nadużycia inne niż książka drukowana,

116
00:09:21.680 --> 00:09:24.480
o czym dobitnie przekonaliśmy się w ostatnich tygodniach.

117
00:09:26.300 --> 00:09:29.060
Nie sposób w tej rozmowie nie nawiązać do bardzo współczesnych

118
00:09:29.060 --> 00:09:31.000
i bardzo dynamicznych zmian technologicznych,

119
00:09:31.160 --> 00:09:35.540
które w zauważalny sposób zmieniają i kształtują kulturę, w tym książki.

120
00:09:36.040 --> 00:09:38.940
Mówię oczywiście o rozwoju sztucznej inteligencji

121
00:09:38.940 --> 00:09:40.740
i związanych z tym wyzwaniach.

122
00:09:41.960 --> 00:09:45.640
Podczas gdy niezaprzeczalna jest przydatność sztucznej inteligencji

123
00:09:45.640 --> 00:09:48.520
w wielu dziedzinach życia, takich jak nauka czy medycyna,

124
00:09:49.120 --> 00:09:53.280
na polu kultury ten wpływ nabiera zupełnie innego znaczenia.

125
00:09:54.160 --> 00:09:57.660
Sztuczna inteligencja zaczyna być wykorzystywana w procesach twórczych,

126
00:09:57.820 --> 00:10:01.640
nie tylko tłumaczy książki, ale zaczyna je również pisać.

127
00:10:02.060 --> 00:10:05.780
I nieuchronnie prowadzi nas to do rozmowy o jakości literatury

128
00:10:05.780 --> 00:10:11.260
oraz jej różnorodności. W tym krótkim wprowadzeniu

129
00:10:11.260 --> 00:10:14.800
wymieniłam szereg zagadnień, które tworzą topografię dla naszej rozmowy.

130
00:10:14.940 --> 00:10:18.800
Mamy więc rynek i misje, towar i dobro kultury,

131
00:10:19.500 --> 00:10:23.680
pieniądz prywatny i publiczny, firmy, instytucje, jakość, ilość,

132
00:10:24.500 --> 00:10:28.540
małe wydawnictwa, duże podmioty, ale też czytelników, rozrywkę,

133
00:10:29.000 --> 00:10:32.420
edukacja, choroby, osoby twórcze, biblioteki, księgarnie.

134
00:10:33.040 --> 00:10:35.280
Wszystkie te elementy musimy uwzględnić,

135
00:10:35.280 --> 00:10:37.220
projektując reformę rynku książki.

136
00:10:38.760 --> 00:10:41.520
Proponuję, żebyśmy rozpoczęli od postawienia diagnozy,

137
00:10:42.060 --> 00:10:47.640
a potem przeszli do namysłu nad tym, jak zaradzić mechanizmom,

138
00:10:47.740 --> 00:10:49.100
które identyfikujemy.

139
00:10:50.790 --> 00:10:52.990
Moje pierwsze pytanie jest do Jana.

140
00:10:55.110 --> 00:10:59.150
Jako ekonomista, Janku, jak postrzegasz rynek książki

141
00:10:59.150 --> 00:11:03.010
i zachodzące na nim procesy w kontekście problemów,

142
00:11:03.010 --> 00:11:07.390
z jakimi borykają się inne rynki oraz druga część tego pytania,

143
00:11:07.590 --> 00:11:11.710
co według ciebie jest problemem charakterystycznym tylko dla rynku książki?

144
00:11:17.340 --> 00:11:19.820
Dzień dobry Państwu. Dziękuję bardzo za zaproszenie.

145
00:11:20.280 --> 00:11:26.060
Muszę przyznać, że kiedy zacząłem bardziej interesować się tym rynkiem książki,

146
00:11:26.240 --> 00:11:30.320
odkryłem, że, i tu może zabrzmi to na początku kontrowersyjnie,

147
00:11:31.020 --> 00:11:34.440
w sposób taki gdzieś uderzający w jakieś godnościowe tony,

148
00:11:34.440 --> 00:11:37.920
ale że nie jest on wyjątkowy. Nie jest.

149
00:11:38.540 --> 00:11:43.040
Wygląda bardzo podobnie do innych rynków po 30 latach funkcjonowania

150
00:11:44.020 --> 00:11:48.480
neoliberalnej polityki gospodarczej w Polsce z mniejszymi lub większymi różnicami.

151
00:11:48.720 --> 00:11:54.920
Natomiast generalnie jest to zaawansowane stadium kapitalizmu,

152
00:11:55.040 --> 00:11:59.760
w którym mamy relatywnie dużo oligopolii lub monopolii.

153
00:12:00.660 --> 00:12:05.580
Koncentracja kapitału jest duża, mamy silną nierównowagę między podmiotami,

154
00:12:06.920 --> 00:12:10.980
szczególnie podmioty pośredniczące i takie, które są, jak mówimy,

155
00:12:11.160 --> 00:12:15.240
wertykalnie zintegrowane, czyli mają duży element w całym tym łańcuchu.

156
00:12:15.320 --> 00:12:19.300
Na przykład sieć sklepów plus dystrybutor, prawda?

157
00:12:19.400 --> 00:12:21.000
To jest taka wertykalna integracja.

158
00:12:21.220 --> 00:12:24.120
Możemy pójść jeszcze krok dalej i zrobić sobie własne wydawnictwo.

159
00:12:24.120 --> 00:12:29.880
Wtedy już, powiedzmy, w tym paśmie pionowym takim ma się cały rynek

160
00:12:29.880 --> 00:12:32.220
od twórcy do konsumenta.

161
00:12:32.520 --> 00:12:34.280
No i wtedy można dowolnie ustalać sobie ceny.

162
00:12:34.360 --> 00:12:38.880
No więc ten rynek nie jest, jeżeli w ogóle mogę mówić rynek,

163
00:12:38.980 --> 00:12:41.740
no ale mamy rynek w tym momencie, tak właśnie on wygląda.

164
00:12:42.300 --> 00:12:45.820
Jest on nazywany bardzo eufemistycznie wolno-rynkowym,

165
00:12:45.960 --> 00:12:51.120
ale wiemy, że rzeczywistość jest taka, że naturalnym procesem ewolucji rynków

166
00:12:51.120 --> 00:12:56.660
jest to, że po fazie konkurencji i po fazie sprzedawania książek na szczękach

167
00:12:56.660 --> 00:13:01.620
i po fazie właśnie tego, że każdy może rozpocząć swoją własną działalność

168
00:13:01.620 --> 00:13:04.320
następuje etap coraz większej koncentracji,

169
00:13:04.440 --> 00:13:06.660
czyli wygrywania pewnych podmiotów w tej konkurencji

170
00:13:06.660 --> 00:13:10.300
i rynek książki pod tym względem jest podobny do innych rynków.

171
00:13:11.140 --> 00:13:13.780
To, co jest ciekawe i co może go wyróżnia, to jest to,

172
00:13:13.840 --> 00:13:18.040
że jest tak dramatycznie ważny, szczególnie w tym momencie rozwoju Polski,

173
00:13:18.040 --> 00:13:22.140
natomiast w przeciwieństwie do innych rynków o strategicznym znaczeniu,

174
00:13:22.340 --> 00:13:27.200
które już zresztą zostały wymienione w tym początkowym manifestie,

175
00:13:28.260 --> 00:13:32.060
ja nie zauważyłem, żeby był w ogóle w jakikolwiek znaczący sposób regulowany.

176
00:13:32.460 --> 00:13:37.280
Znaczy rzeczywiście porównanie, które tutaj poprowadziłaś,

177
00:13:37.460 --> 00:13:40.520
książek do małych plastikowych zabawek nie jest poprawne,

178
00:13:40.640 --> 00:13:42.840
bo plastik jest regulowany, jego użycie.

179
00:13:45.060 --> 00:13:49.340
Ciężko porównać też książki do na przykład kartofli, prawda,

180
00:13:49.520 --> 00:13:52.260
no bo na rynku rolnym mamy wspólną politykę rolną,

181
00:13:52.620 --> 00:13:56.000
mamy bardzo dużo różnych obostrzeń dotyczących produkcji,

182
00:13:56.360 --> 00:13:58.520
mamy również na przykład skupy interwencyjne,

183
00:13:58.620 --> 00:14:00.480
czy ceny minimalne w wielu krajach,

184
00:14:00.700 --> 00:14:03.740
które akurat na rynku książki są nazywane ceną okładkową,

185
00:14:03.840 --> 00:14:06.020
albo jednolitą ceną książki, prawda, nie mamy tego.

186
00:14:06.320 --> 00:14:09.440
Podczas gdy skup interwencyjny ziemniaka,

187
00:14:09.440 --> 00:14:13.540
czy minimalna cena właśnie płodów rolnych istnieje.

188
00:14:13.680 --> 00:14:17.340
A więc wydaje mi się, że jesteśmy naprawdę w wyjątkowej sytuacji,

189
00:14:17.420 --> 00:14:20.060
to znaczy mamy moment, kiedy polski model rozwoju

190
00:14:20.060 --> 00:14:24.660
ostatnie 30 lat ciągnął na tym, że chłonęliśmy zachodnie technologie,

191
00:14:24.780 --> 00:14:26.880
zachodnie sposób zarządzania,

192
00:14:27.300 --> 00:14:30.760
wpinaliśmy się do łańcuchów również globalnych wartości,

193
00:14:31.700 --> 00:14:35.280
wywalczyliśmy sobie tą rolę takiej przemysłowej montowni.

194
00:14:35.420 --> 00:14:37.020
Nie chcę mówić, że to jest wyłącznie złe,

195
00:14:37.020 --> 00:14:40.540
bo myśmy też się wiele nauczyli, nasze PKB niewątpliwie wzrosło.

196
00:14:41.440 --> 00:14:44.280
Są tego negatywne konsekwencje, ale odłóżmy je tu na bok.

197
00:14:44.640 --> 00:14:47.640
Natomiast dziś ten model się kończy, definitywnie się kończy.

198
00:14:48.160 --> 00:14:50.760
Za 5 lat stajemy się płatnikiem netto Unii Europejskiej.

199
00:14:51.040 --> 00:14:52.940
Siedzimy przy jednym stole z Niemcami i Szwedami,

200
00:14:53.040 --> 00:14:56.820
musimy razem z nimi dopłacać do krajów uboższych w Unii niż my.

201
00:14:57.000 --> 00:15:00.040
To znaczy, że już nie niskimi kosztami pracy rywalizujemy,

202
00:15:00.260 --> 00:15:05.200
ale wiedzą, edukacją, kapitałem ludzkim, kapitałem społecznym.

203
00:15:05.200 --> 00:15:09.140
Czyli akurat to dobro, którym jest książka w tym momencie,

204
00:15:09.160 --> 00:15:12.140
jest kluczowe dla tego modelu, prawda?

205
00:15:12.280 --> 00:15:15.760
Ono jest fundamentem tego, podobnie jak system edukacji,

206
00:15:15.840 --> 00:15:17.860
czy podobnie jak wydatki na badania i rozwój,

207
00:15:18.080 --> 00:15:20.020
czy na polską sztuczną inteligencję.

208
00:15:20.480 --> 00:15:23.140
No więc, ale to mam wrażenie, jak od tej książki się zaczyna.

209
00:15:23.880 --> 00:15:26.100
Znaczy, z tą książką ktoś obcuje na samym początku,

210
00:15:26.240 --> 00:15:28.780
zanim zostaje naukowcem, innowatorem.

211
00:15:30.140 --> 00:15:34.840
I no pod tym kątem to jest rzeczywiście wyjątkowy, nie chcę mówić rynek,

212
00:15:34.960 --> 00:15:36.500
to jest wyjątkowe dobro, tak?

213
00:15:37.200 --> 00:15:39.880
Dobro kultury, czy dobro wiedzy, dobro innowacji.

214
00:15:40.060 --> 00:15:44.440
I pod tym kątem, tak jak we wszystkich w sumie rozwiniętych krajach,

215
00:15:45.160 --> 00:15:47.020
powinno być regulowane.

216
00:15:47.140 --> 00:15:52.200
I powinno być regulowane w tym sensie, że należy jakoś zatrzymać

217
00:15:52.200 --> 00:15:54.800
lub odwrócić ten negatywny trend oligopolizacji,

218
00:15:54.800 --> 00:15:57.120
czyli spojrzeć na to, jaka jest struktura na rynku,

219
00:15:57.200 --> 00:15:58.780
jakie są relacje między podmiotami.

220
00:15:59.160 --> 00:16:01.840
Czasami to będzie wymagało interwencji Urzędu Ochrony,

221
00:16:01.900 --> 00:16:03.460
oczywiście konkurencji i konsumenta,

222
00:16:03.480 --> 00:16:04.820
jeśli są nieuczciwe praktyki.

223
00:16:05.140 --> 00:16:06.120
Wiemy, że takie są.

224
00:16:06.320 --> 00:16:09.280
Urząd po prostu bardzo powolutku reaguje

225
00:16:09.280 --> 00:16:13.760
lub prowadzi, prawda, zbiera informacje i nie reaguje.

226
00:16:14.540 --> 00:16:18.840
To wymaga regulacji na poziomie właśnie zatrzymania najgorszych praktyk,

227
00:16:18.960 --> 00:16:22.900
być może cofnięcia pewnych elementów konsolidacji na rynku,

228
00:16:22.900 --> 00:16:24.800
które były niekorzystne dla wszystkich,

229
00:16:25.060 --> 00:16:26.620
dla wszystkich podkreślam.

230
00:16:26.820 --> 00:16:29.220
Bo jeżeli musimy dawać rabaty,

231
00:16:29.920 --> 00:16:32.760
no to znaczy, że żeby sobie na to pozwolić,

232
00:16:32.920 --> 00:16:34.480
musimy też podnosić ceny okładkowe.

233
00:16:34.940 --> 00:16:41.080
Czyli brak regulacji prowadzi do wyższych cen dla konsumenta.

234
00:16:41.540 --> 00:16:44.420
A więc ta regulacja nie ma chronić tylko i wyłącznie wydawcy,

235
00:16:44.560 --> 00:16:47.840
nie ma chronić tylko i wyłącznie autora.

236
00:16:48.340 --> 00:16:51.000
Ona w rzeczywistości uzdrawia cały ekosystem,

237
00:16:51.000 --> 00:16:54.560
a przez to korzyści są w tym długim terminie widoczne.

238
00:16:54.700 --> 00:16:56.900
No i trzecia rzecz, o której też muszę powiedzieć jako spółdzielca,

239
00:16:57.100 --> 00:17:00.620
znaczy, szanowni państwo, sami się też musicie organizować.

240
00:17:01.780 --> 00:17:06.480
Bez tego, bez walki, bez spółdzielczego dystrybutora,

241
00:17:06.800 --> 00:17:09.260
który jest waszą współwłasnością, więc wam nigdy nie narzuci cen,

242
00:17:09.820 --> 00:17:13.640
bez tego, no to zawsze będziemy zdani na łaskę państwa.

243
00:17:13.760 --> 00:17:16.260
Trzeba wszystkimi metodami próbować, jak nie drzwiami, to oknem.

244
00:17:16.260 --> 00:17:17.660
Któraś na pewno wyjdzie.

245
00:17:19.860 --> 00:17:21.920
Dzięki Janku, o tym też myślimy.

246
00:17:22.260 --> 00:17:23.260
O tym też myślimy.

247
00:17:25.560 --> 00:17:29.760
Ja bym tutaj jeszcze dodała do tego wszystkiego, co powiedziałeś,

248
00:17:30.220 --> 00:17:34.360
taką rzecz, która bardzo silnie wybrzmiała na debacie,

249
00:17:34.440 --> 00:17:37.820
która się dzisiaj rano odbyła, która miała znaczący tytuł

250
00:17:37.820 --> 00:17:41.220
gdzie są pieniądze na rynku kreatywnym.

251
00:17:42.880 --> 00:17:45.280
Prowadzący uparcie powtarzał, że one są,

252
00:17:45.280 --> 00:17:47.200
tylko trzeba się po nie schylić, ale nie powiedział gdzie.

253
00:17:48.220 --> 00:17:52.140
W każdym razie podczas tej rozmowy mowa była również o tym,

254
00:17:52.280 --> 00:17:57.940
że rynki kreatywne jako takie nie dysponują rzetelnymi danymi.

255
00:17:58.340 --> 00:18:02.200
I tutaj chciałam powiedzieć w ramach właśnie diagnozy naszego rynku,

256
00:18:02.260 --> 00:18:06.760
że brak wiarygodnych danych na temat rynku jest naszym ogromnym problemem.

257
00:18:07.880 --> 00:18:14.160
Jest on problemem z bardzo wielu powodów i dla właściwie wszystkich osób

258
00:18:14.160 --> 00:18:16.360
i podmiotów zaangażowanych w ten rynek.

259
00:18:16.700 --> 00:18:24.080
Dlatego, że z jednej strony, jeśli chodzi o perspektywę podmiotów takich jak wydawnictwa,

260
00:18:25.500 --> 00:18:28.660
brak tych danych powoduje, że nie jesteśmy w stanie określić tak naprawdę,

261
00:18:28.800 --> 00:18:29.860
co działa, a co nie działa.

262
00:18:29.860 --> 00:18:34.120
Nie mamy żadnej skali porównawczej z pozostałą częścią rynku z innymi wydawcami.

263
00:18:34.620 --> 00:18:38.280
Nie wiemy, co się sprzedaje, w jakich nakładach, co jest w jakich nakładach drukowane i tak dalej.

264
00:18:38.680 --> 00:18:42.160
Dla twórców, twórczyn jest to sytuacja wysoce niekomfortowa,

265
00:18:42.280 --> 00:18:45.220
ponieważ oni nie mają, mogą zrobić audyt swojemu wydawcy,

266
00:18:45.240 --> 00:18:47.040
aby się dowiedzieć, jak się ich książki sprzedają,

267
00:18:47.120 --> 00:18:49.500
ale nie mają żadnej tak naprawdę kontroli nad tym.

268
00:18:51.220 --> 00:18:54.040
I nie wiedzą tak naprawdę, co się dzieje z ich książkami.

269
00:18:55.240 --> 00:18:59.320
Wreszcie nie jesteśmy w stanie w żaden wiarygodny sposób porównywać naszego rynku

270
00:18:59.320 --> 00:19:00.500
z rynkami zagranicznymi.

271
00:19:01.740 --> 00:19:06.060
A na koniec nie mamy argumentów ekonomicznych, liczbowych

272
00:19:06.060 --> 00:19:08.800
do jakichkolwiek rozmów z resortami władzy.

273
00:19:09.980 --> 00:19:13.700
W związku z tym ciągle jesteśmy w takiej chmurce takich ideowców,

274
00:19:13.820 --> 00:19:17.140
którzy sobie piszą książki i je wydają, bo to jest misyjne.

275
00:19:17.380 --> 00:19:21.660
Dlatego, że nie mamy twardych danych, które mogłyby, pozwoliłyby nam pokazać,

276
00:19:21.660 --> 00:19:25.920
wykazać ministrowi finansów, ministerstwu, jakiegokolwiek ministerstwu,

277
00:19:26.080 --> 00:19:31.780
że odpowiadamy za taki, a taki procent PKB, że pracuje na tym rynku

278
00:19:31.780 --> 00:19:37.780
taka, taka ilość obywateli, obywatelek, że wytwarzamy taką, a nie inną wartość

279
00:19:37.780 --> 00:19:39.320
dodaną dla polskiej gospodarki.

280
00:19:39.420 --> 00:19:42.320
Bez tych danych nie jesteśmy w stanie w przekonujący i skuteczny sposób

281
00:19:42.320 --> 00:19:44.020
lobbować za naszymi rozwiązaniami.

282
00:19:46.820 --> 00:19:52.400
Teraz Rafale, Grzegorzu, do was mam pytanie to samo, ale poproszę was o odpowiedź.

283
00:19:52.680 --> 00:19:56.640
Ten negatywny wpływ tych zasad wolnorynkowych, o których tu właśnie mówimy,

284
00:19:57.220 --> 00:20:00.800
ten wpływ na księgarzy i wydawców jest rozpoznany i nazwany, prawda?

285
00:20:00.980 --> 00:20:03.600
O tym rozmawiamy już od takiegoś czasu.

286
00:20:05.680 --> 00:20:12.180
Widzimy wszyscy, że prowadzi to do zamykania, prowadzi do zamykania księgarń stacjonarnych.

287
00:20:12.180 --> 00:20:18.580
Silnie wpływa też na decyzje programowe wydawców, a w efekcie prowadzi do ograniczenia

288
00:20:18.580 --> 00:20:23.480
kanału sprzedaży oraz do zmniejszenia różnorodności wydawanej literatury.

289
00:20:24.380 --> 00:20:30.000
I teraz do was jako twórców mam pytanie, w jaki sposób wy odczuwacie ten negatywny wpływ

290
00:20:30.000 --> 00:20:36.160
mechanizmów rynkowych i jak te mechanizmy kształtują, zmieniają waszą pracę,

291
00:20:36.320 --> 00:20:38.200
ale też wasze funkcjonowanie zawodowe?

292
00:20:40.770 --> 00:20:41.570
Dziękuję bardzo.

293
00:20:41.570 --> 00:20:45.910
Cieszę się, że sprowadziliśmy wszystko do tych kategorii rynkowych od samego początku,

294
00:20:46.130 --> 00:20:51.390
bo rzeczywiście jako, myślę, że pisarze, pisarki, wszyscy, którzy się zajmują twórczością,

295
00:20:51.570 --> 00:20:55.350
podobnie jak parę innych grup zawodowych w Polsce, na przykład Służba Zdrowia czy Oświata,

296
00:20:55.490 --> 00:21:01.670
mają wdrukowane bardzo mocno taki inteligencki etos służby, a to jest też praca.

297
00:21:02.170 --> 00:21:06.770
I ja znam akurat ten rynek z każdej strony, bo w tej chwili jestem głównie pisarzem

298
00:21:06.770 --> 00:21:13.430
i działaczem literackim, ale też wydawałem, tłumaczyłem, redagowałem i widziałem ten rynek z każdej strony.

299
00:21:13.750 --> 00:21:15.210
I nie jest to piękny obraz.

300
00:21:15.390 --> 00:21:22.230
I cieszę się, że wreszcie przejmujemy takie tabu związane z potrzebą interwencji czy regulacji,

301
00:21:22.230 --> 00:21:26.670
bo rzeczywiście te punktowe interwencje nie działają, księgarze sami mówią,

302
00:21:26.750 --> 00:21:30.990
że oni woleliby nie pisać wniosków do programu Ratujmy Księgarnię,

303
00:21:31.170 --> 00:21:35.630
który tak powinien się nazywać, tylko mieć solidne podstawy prowadzenia swojego sklepu,

304
00:21:35.770 --> 00:21:41.430
swojego biznesu i ewentualnie czasami aplikować jakieś pieniądze na dodatkową działalność.

305
00:21:42.310 --> 00:21:48.070
I myślę, że trzeba sobie uświadomić, zanim jeszcze opowiem o tych realiach naszych,

306
00:21:48.070 --> 00:21:56.350
że ta pasywność państwa w kwestii rynku książki, brak regulacji, ta neutralność,

307
00:21:56.510 --> 00:21:59.150
nie jest neutralnością tak naprawdę, bo ona właśnie w sytuacji tego,

308
00:21:59.350 --> 00:22:04.550
na tym stadium kapitalizmu, na którym jesteśmy, powoduje do biernego wzmacniania tych,

309
00:22:04.610 --> 00:22:05.790
którzy już są i tak mocni.

310
00:22:06.050 --> 00:22:13.150
Czyli rynek tak naprawdę jako całość, Magdo popraw mnie, jeśli się mylę, lekko rośnie, tak?

311
00:22:13.150 --> 00:22:17.890
Tak? Ostatnio? Nie. Nie? Nie. No dobrze, ale są tam pieniądze.

312
00:22:18.350 --> 00:22:22.130
Są pieniądze i... Trzeba się schylić.

313
00:22:22.130 --> 00:22:25.830
Tak, są tam pieniądze, ale niektórych... Dla wysokim łatwo się schylić,

314
00:22:25.870 --> 00:22:29.270
dużym łatwiej się schylić widocznie. Paradoksalnie.

315
00:22:29.590 --> 00:22:33.810
Jeśli mogę, powiedziałabym, że to nie jest... Nie my rozmawiamy o dzieleniu tortu,

316
00:22:33.910 --> 00:22:35.290
rozmawiamy o dzieleniu ochłapu.

317
00:22:35.290 --> 00:22:41.930
Tak, ale pieniądze są i tylko trafia większość z nich do kilku, kilkunastu

318
00:22:41.930 --> 00:22:47.450
dużych podmiotów, dystrybutorów i księgarni internetowych,

319
00:22:47.530 --> 00:22:54.310
o czym już wspomniałeś we wstępie. Podczas... I one to są firmy zyskowne.

320
00:22:54.410 --> 00:22:55.770
To jest dobry biznes.

321
00:22:55.910 --> 00:22:56.270
To prawda.

322
00:22:56.270 --> 00:23:00.930
A reszta cała, bez której książki nie ma, czyli większość wydawnictw,

323
00:23:01.130 --> 00:23:05.370
czyli większość autorów, autorek, ale też nie zapominajmy o tłumaczach,

324
00:23:05.490 --> 00:23:07.770
którzy dzisiaj są reprezentowani, ale też redaktorzy.

325
00:23:07.870 --> 00:23:10.430
Teraz twoje eminatywy proszę sobie dodać jeszcze w głowie.

326
00:23:10.630 --> 00:23:15.610
Redaktorzy, korektorzy, ilustratorzy, graficy, fotografowie, składacze,

327
00:23:15.750 --> 00:23:21.850
wszyscy, którzy przykładają rękę do powstawania książek.

328
00:23:25.390 --> 00:23:27.930
Nasze zarobki właściwie stoją w miejscu. Ja nie mówię o sobie,

329
00:23:28.030 --> 00:23:31.390
bo mam w tej chwili dobry okres i w ogóle rządy Prawa i Sprawiedliwości

330
00:23:31.390 --> 00:23:33.830
to był złoty okres mojej kariery, jak na razie się okazuje,

331
00:23:35.170 --> 00:23:38.450
ale to jest kwestia wzrostu mojej pozycji po prostu, tak?

332
00:23:38.550 --> 00:23:41.950
Jednostkowy przypadek. Natomiast my jako grupy zawodowe poszczególne

333
00:23:42.550 --> 00:23:46.590
zarabiamy, nasze zarobki stoją w miejscu, mimo że zarobki w ogóle w Polsce rosną.

334
00:23:46.930 --> 00:23:51.190
10% w ciągu ostatnich 12 miesięcy wzrosły zarobki według ostatnich danych.

335
00:23:51.850 --> 00:23:56.610
I no dlatego jest potrzebna ta ingerencja i regulacja właśnie,

336
00:23:56.730 --> 00:24:01.950
a nie punktowe interwencje, że ten model się wywróci w pewnym momencie,

337
00:24:02.110 --> 00:24:08.870
ponieważ będą ci duzi rośli, dopóki będą mogli i zgarniali te resztki śmietanek,

338
00:24:08.970 --> 00:24:13.430
które są na rynku. Natomiast my wszyscy, to pewnie są dziesiątki tysięcy osób

339
00:24:13.430 --> 00:24:21.890
i podmiotów firm. Będziemy głodować, będziemy zarabiać coraz mniej realnie

340
00:24:21.890 --> 00:24:27.410
i rzeczywiście może dojść do takiego stanu, do cofnięcia się do jakiegoś takiego XIX wieku,

341
00:24:27.550 --> 00:24:32.510
kiedy wydawaniem, czy pisaniem, czy redagowaniem mogą się zajmować tylko ludzie,

342
00:24:33.310 --> 00:24:37.850
entuzjaści z bogatych domów. Czyli ludzie, którzy już mają kamienicę albo pałac,

343
00:24:37.990 --> 00:24:46.790
albo po prostu jakieś procenty skądś rentierzy, którzy będą mogli się tym ewentualnie płatnym hobby zajmować.

344
00:24:47.010 --> 00:24:51.210
I myślę, że nie możemy pozwolić na taką sytuację. Wszyscy się musimy tutaj zgodzić,

345
00:24:51.210 --> 00:24:56.950
pewnie się zgodzimy, że książka jest właśnie i towarem, i dobrem kultury.

346
00:24:57.330 --> 00:25:03.530
Jest nośnikiem naszej tożsamości narodowej, obojętnie czy ją w sposób bardzo jednolity traktować,

347
00:25:03.610 --> 00:25:07.210
czy różnorodny, ale jakiejś tożsamości wspólnotowej, może lepiej niż narodowej,

348
00:25:07.890 --> 00:25:13.390
jest nośnikiem, język, jest nośnikiem języka, jest tym polem, na którym język się zmienia,

349
00:25:13.570 --> 00:25:20.810
utrwala, negocjuje. I dlatego potrzebujemy, dlatego musimy traktować ją

350
00:25:20.810 --> 00:25:30.070
jako takie samo strategiczne dobro, jak zboże, prąd, benzyna, alkohol też jest regulowany.

351
00:25:32.110 --> 00:25:36.790
Tak, także do tego, do tego, do tego, do tego, kurczykulturę da się przedawkować,

352
00:25:36.850 --> 00:25:41.230
no pewnie można w książkoholizm podać, popaść, nawet jest, ktoś ma takie hasło,

353
00:25:41.330 --> 00:25:45.730
że wspiera książkoholizm, jakaś księgarnia. No ja holizmu żadnego nie wspieram,

354
00:25:45.730 --> 00:25:51.110
ale żarty na bok. No ten rynek trzeba uzdrowić poprzez całościową regulację,

355
00:25:51.210 --> 00:25:55.670
myślę, że ta transparentność też nakładów i sprzedaży jest bardzo istotna,

356
00:25:55.770 --> 00:25:59.350
jesteśmy jedyną branżą, jedną z nielicznych branż kultury, która tego nie ma,

357
00:25:59.450 --> 00:26:08.210
bo sprzedaż biletów w kinach jest monitorowana, sprzedaż, nakłady gazet są monitorowane

358
00:26:08.910 --> 00:26:12.930
i jest parę tych innych dziedzin, które mają wyniki jednorodne,

359
00:26:13.110 --> 00:26:17.310
może ta branża się przeglądać nawzajem w tych, w tych danych i podejmować

360
00:26:17.310 --> 00:26:22.690
świadome decyzje na tym, na tym rynkowe, na tej podstawie, a my błądzimy we mgle,

361
00:26:22.930 --> 00:26:27.490
jesteśmy w takiej dżungli właściwie zachwaszczonej, w której tylko te duże drapieżniki

362
00:26:27.490 --> 00:26:32.850
tak naprawdę widzą wszystko z góry i wiedzą co skąd wyrwać, prawda, a my sobie tam dołem

363
00:26:32.850 --> 00:26:38.110
gdzieś chodzimy i próbujemy się zorientować w tej dżungli, a tak dalej,

364
00:26:38.190 --> 00:26:39.270
nikt nie ma pełnego obrazu.

365
00:26:40.570 --> 00:26:44.370
Dzięki Grzegorzu, ja bym tutaj, żeby ukonkretyzować jedną rzecz,

366
00:26:44.470 --> 00:26:48.570
którą powiedziałeś, dodałabym wyjaśnienie.

367
00:26:49.490 --> 00:26:52.230
Powiedziałeś, że jeśli nic nie zrobimy, nie uregulujemy rynku,

368
00:26:52.290 --> 00:26:56.850
to model się wywróci i to jest, i pełna zgoda, tak się stanie.

369
00:26:57.090 --> 00:26:58.550
I co to znaczy, że model się wywróci?

370
00:26:58.550 --> 00:27:07.310
To znaczy, że te duże podmioty, wertykalnie skonsolidowane,

371
00:27:07.410 --> 00:27:12.010
tak jak to tutaj wspomniał Jan, one jeszcze bardziej urosną w siłę,

372
00:27:12.170 --> 00:27:17.150
zostaną wyeliminowane małe podmioty, te, które zapewniają różnorodność,

373
00:27:17.330 --> 00:27:19.630
niezależne księgarnie, małe wydawnictwa.

374
00:27:20.910 --> 00:27:25.050
Przypomnę, że zarówno w skali kraju, jak i w skali Unii Europejskiej

375
00:27:25.050 --> 00:27:28.230
rynek książki stoi mikro, małymi i średnimi przedsiębiorstwami.

376
00:27:28.330 --> 00:27:34.110
To znaczy, to jest znaczna większość podmiotów tego rynku,

377
00:27:34.230 --> 00:27:38.870
to są właśnie podmioty w tym przedziale wielkości.

378
00:27:41.030 --> 00:27:45.350
I dlaczego to ma znaczenie, że ten rynek stanie się bardziej jednorodny?

379
00:27:45.410 --> 00:27:50.290
No ma to znaczenie, dlatego że w efekcie nie tylko zubożeje oferta literacka

380
00:27:50.290 --> 00:27:56.570
oraz kanały sprzedaży, którymi czytelnicy będą mogli do tej oferty dotrzeć,

381
00:27:56.690 --> 00:28:01.090
ale przede wszystkim zaczną być przez dyktowane jednorodne,

382
00:28:01.230 --> 00:28:05.570
coraz gorsze dla twórców na przykład warunki pracy.

383
00:28:05.970 --> 00:28:10.230
Czyli to jest tak naprawdę, to mamy na myśli, kiedy mówimy o tym,

384
00:28:10.310 --> 00:28:11.690
że model się w końcu wywróci.

385
00:28:12.150 --> 00:28:16.210
Tak, jeszcze jedno słówko, bo też chcę podkreślać, że to jest praca

386
00:28:16.210 --> 00:28:19.430
i my powinniśmy się móc z tego na godnym poziomie utrzymywać.

387
00:28:19.550 --> 00:28:24.450
Wiadomo, że jest to praca, że jest to sektor kreatywny,

388
00:28:24.510 --> 00:28:26.370
gdzie jest miejsce też na eksperyment, na rzeczy,

389
00:28:26.390 --> 00:28:29.970
które niekoniecznie muszą być rentowne i intratne,

390
00:28:30.510 --> 00:28:35.830
ale jednak trzeba dbać o to, żeby ta większość z nas,

391
00:28:35.970 --> 00:28:38.070
większość branży mogła z tego godnie żyć

392
00:28:38.070 --> 00:28:40.890
i my naprawdę nie żądamy tego, żeby ktoś nam dopłacał,

393
00:28:41.370 --> 00:28:42.770
żeby nam dosypywać pieniędzy.

394
00:28:42.770 --> 00:28:47.830
Chodzi o to, żeby państwo w, chociaż też, ale w tym przypadku

395
00:28:47.830 --> 00:28:50.830
chodzi o to, żeby państwo właściwie nie wydając ani złotówki,

396
00:28:50.950 --> 00:28:53.270
tylko po prostu odpowiednią regulację,

397
00:28:53.450 --> 00:28:57.670
stworzyło nam możliwości do stabilnego działania i tyle.

398
00:28:58.990 --> 00:29:00.210
Zmniejszyło ryzyko nasze.

399
00:29:00.350 --> 00:29:02.230
Dokładnie tak, dokładnie tak. Dzięki. Rafale?

400
00:29:02.490 --> 00:29:04.690
Dzień dobry. Dzień dobry państwu.

401
00:29:05.070 --> 00:29:09.830
Tak, więc ja jako ten reprezentant jakby drugiej nogi tego,

402
00:29:10.990 --> 00:29:14.950
tych grup twórczych literackich, czyli tych odpowiedzialnych

403
00:29:14.950 --> 00:29:20.890
za wprowadzanie jakby po stronie twórczej literatury zagranicznej

404
00:29:20.890 --> 00:29:22.530
do języka polskiego.

405
00:29:22.750 --> 00:29:28.290
My jako tłumacze i tłumaczki jesteśmy całkowicie zależni od tego

406
00:29:28.290 --> 00:29:31.170
de facto finansowo, jeśli chodzi o te warunki pracy,

407
00:29:31.170 --> 00:29:34.430
o których powiedziałaś, od tego, co jest wyżej.

408
00:29:36.730 --> 00:29:40.270
I bardzo, ja się też bardzo cieszę, że od razu mówimy o tych takich

409
00:29:40.270 --> 00:29:43.330
konkretach ekonomicznych, o liczbach, o tym, co powiedziałaś,

410
00:29:43.350 --> 00:29:47.710
że bardzo nam szkodzi brak tej takiej obiektywnej wiedzy

411
00:29:47.710 --> 00:29:52.650
o tym, jak wyglądają, wygląda ta sytuacja.

412
00:29:52.770 --> 00:29:58.250
Dlatego, że ja bym powiedział, że jeśli chodzi o sytuację zawodową

413
00:29:58.250 --> 00:30:03.230
tłumaczy i tłumaczek na rynku wydawniczym, to z jednej strony,

414
00:30:03.770 --> 00:30:07.250
wiadomo, mamy do czynienia z tym, że generalnie tych pieniędzy

415
00:30:08.230 --> 00:30:12.490
jest za mało na rynku i od każdego praktycznie w ten czy inny sposób

416
00:30:12.490 --> 00:30:15.430
wydawcy słyszymy, że no nie ma pieniędzy.

417
00:30:15.530 --> 00:30:18.010
My byśmy chcieli więcej płacić tłumaczom i tłumaczkom,

418
00:30:18.190 --> 00:30:19.730
ale nie ma tych pieniędzy.

419
00:30:19.730 --> 00:30:22.910
I czasem to jest prawda, czasem niekoniecznie.

420
00:30:23.510 --> 00:30:26.850
W tym sensie, że brak tej transparentności jakichś takich danych,

421
00:30:26.950 --> 00:30:32.550
które są wspólną wiedzą też, oprócz tego, że powoduje brak takiej

422
00:30:32.550 --> 00:30:36.450
jakiejś stabilności i punktu odniesienia, też powoduje jakiś taki

423
00:30:38.130 --> 00:30:43.150
czasami uzasadniony, czasami nieuzasadniony brak wzajemnego zaufania,

424
00:30:43.150 --> 00:30:48.650
bo nigdy nie wiadomo, czy to jest tak, że, znaczy to rzeczywiście bardzo często

425
00:30:48.650 --> 00:30:55.830
jest tak, że mimo najlepszych chęci, najlepszy, jakby kierujący się

426
00:30:55.830 --> 00:30:59.710
najlepszymi praktykami rynkowymi wydawca nie jest w stanie zapewnić

427
00:30:59.710 --> 00:31:04.110
tłumaczom, tłumaczkom, no i oczywiście wszystkim innym osobom pracującym

428
00:31:04.110 --> 00:31:07.910
bezpośrednio, jakby godzina po godzinie, dzień po dniu wykonujących tę pracę

429
00:31:07.910 --> 00:31:16.110
przy książce, zapewnić lepszych warunków finansowych, które tak czy siak

430
00:31:16.110 --> 00:31:23.590
są przeciętnie słabe. Wynika z naszych danych, z badań Stowarzyszenia

431
00:31:23.590 --> 00:31:29.310
Tłumaczy Literatury, ale też z czego się cieszę, że potwierdziło je badanie

432
00:31:30.070 --> 00:31:34.950
zespołu profesor Ilczuk-SWPS-u, to o którym większość z Państwa na pewno właśnie wie,

433
00:31:34.950 --> 00:31:43.710
że, że te zarobki średnio gdzieś tam wynoszą, w przeliczeniu na, na, na zarobki

434
00:31:43.710 --> 00:31:48.410
miesięczne, na przykład 3 tysięcy 900 złotych, czyli poniżej płacy minimalnej

435
00:31:48.410 --> 00:31:53.630
i jeżeli, i to jest jakby nieregulowane, ponieważ wiadomo, że jeżeli nie jesteśmy

436
00:31:53.630 --> 00:31:57.450
jak nikt z nas, prawda, nie, nie pracujemy na etatach, nie pracujemy na zleceniach,

437
00:31:57.570 --> 00:32:04.210
pracujemy w, jakby w wolnym trybie jako, jako freelancerzy, jako osoby pracujące

438
00:32:04.210 --> 00:32:08.970
na umowę o dzieło, więc to też jest jak gdyby, ta sytuacja finansowa jest

439
00:32:09.670 --> 00:32:14.930
niewidoczna w tym sensie, że wydawca czy, czy, czy ktokolwiek inny w sumie nie widzi

440
00:32:14.930 --> 00:32:18.410
tego od strony takiej zarobkowej, widzi od tego, że jest jakaś stawka,

441
00:32:18.590 --> 00:32:23.330
ileś, ileś będzie kosztowało to tłumaczenie książki, ileś będzie trwało

442
00:32:23.330 --> 00:32:28.190
i, i, i to jest element kosztu, natomiast dla, oczywiście dla nas i dla wszystkich

443
00:32:28.190 --> 00:32:33.470
innych na tym, w tym sektorze, w tym rynku jest to, tak jak powiedział Grzegorz,

444
00:32:33.550 --> 00:32:38.550
jest to oprócz tego elementu twórczego, który jest niewątpliwy, jest to praca, tak,

445
00:32:38.690 --> 00:32:46.770
dla wielu, wielu z nas główna, albo jedyna, albo jedna z, z istotnych prac zawodowych,

446
00:32:46.770 --> 00:32:52.630
twórczych w, na naszym rynku i tak jak powiedziałem, jeśli, żeby tutaj nie zarzucać

447
00:32:52.630 --> 00:32:56.630
jakimiś takim bardzo, dla pewnej części z Państwa abstrakcyjnymi liczbami,

448
00:32:56.770 --> 00:33:03.890
ale jeśli, powiedzmy, nie wiem, dobre, relatywnie stawki, zatłumaczenia literackie

449
00:33:03.890 --> 00:33:08.990
są, nie wiem, dwa, czy trzy razy niższe od stawek na rynku komercyjnym, powiedzmy,

450
00:33:09.050 --> 00:33:12.790
tłumaczeń i jak gdyby, no nie przeskoczymy tego w tym sensie, że zdajemy sobie sprawę

451
00:33:12.790 --> 00:33:17.470
z tego, że do najlepszego wydawcy, jak powiemy, no słuchajcie, my, żeby to było

452
00:33:17.970 --> 00:33:22.090
proporcjonalne do naszego wkładu pracy, powinno być dwa, czy trzy razy wyższe,

453
00:33:22.170 --> 00:33:26.690
no to wiadomo, że tych pieniędzy nie będzie, prawda? Natomiast oczywiście jednocześnie

454
00:33:26.690 --> 00:33:31.050
to, o czym też tutaj, ponieważ od razu się, i też się cieszę z tego, pojawił ten wątek tego,

455
00:33:31.190 --> 00:33:35.930
gdzie my jesteśmy po tych 30 latach tego nieregulowanego, tak zwanego wolnego rynku,

456
00:33:36.550 --> 00:33:41.350
oczywiście my często też słyszymy, znów, może nie ja, ja nie mogę narzekać,

457
00:33:41.350 --> 00:33:47.070
ale reprezentuję tutaj, no grupę zawodową, która jest w różnej sytuacji

458
00:33:47.070 --> 00:33:52.790
i często bardzo dramatycznej, finansowej i też gdzieś wydaje się, no jest to jakaś tam misja,

459
00:33:52.850 --> 00:33:59.570
jest to coś, co jest dla nas, no jakąś, no właśnie, no nie wiem, funkcją twórczą, prawda?

460
00:34:00.290 --> 00:34:04.990
Że często jest tak, że tłumacze słyszą, tłumacze tłumaczki słyszą od wydawnictwa,

461
00:34:05.070 --> 00:34:09.490
że no wydawnictwo nie jest w stanie im zapłacić więcej niż ileś tam,

462
00:34:09.490 --> 00:34:13.330
a to ileś tam, to jest na przykład połowa tej stawki, o której powiedziałem przed chwilą

463
00:34:13.330 --> 00:34:19.530
i za to się w życiu nikt nie jest w stanie utrzymać, po prostu, jak gdyby bytowo, prawda?

464
00:34:19.870 --> 00:34:21.710
Ale to znowu jest nieprzezroczyste, tak?

465
00:34:21.770 --> 00:34:26.210
Że my, skoro tamta firma się utrzymuje na rynku, mimo, że mówi, że no, nie wiem,

466
00:34:26.370 --> 00:34:29.710
połowę płacy minimalnej, powiedzmy, relatywnie jest w stanie tylko płacić,

467
00:34:29.970 --> 00:34:32.710
no to znaczy, że coś tutaj też jest nie tak, prawda?

468
00:34:33.170 --> 00:34:38.610
Że nie powinno być tak. My oczywiście nie chcemy, znaczy nam jak najbardziej

469
00:34:38.610 --> 00:34:45.030
oczywiście zależy na tym, żeby nasi partnerzy, nasi wspólnicy w tym biznesie,

470
00:34:45.090 --> 00:34:47.650
czyli wydawcy, wydawczynie prosperowali jak najlepiej, prawda?

471
00:34:47.730 --> 00:34:50.930
Bo to nie o to chodzi, że nie, nie, płacicie nam więcej, to najwyżej część z was upadnie,

472
00:34:50.990 --> 00:34:52.450
bo to oczywiście nie o to chodzi, prawda?

473
00:34:52.810 --> 00:34:57.310
Więc dlatego jedziemy, dlatego tak jak powiedziałeś, to jest system naczyń połączonych

474
00:34:57.310 --> 00:35:03.430
i chcemy przyłączyć się i wspierać i zachęcać i popierać właśnie to,

475
00:35:03.550 --> 00:35:09.970
żeby ten rynek uregulować tak, żeby rzeczywiście ten przepływ środków finansowych

476
00:35:09.970 --> 00:35:15.050
był właściwy, dlatego że my wszyscy twórcy, twórczynie od tego zależymy, tak?

477
00:35:15.430 --> 00:35:19.450
Natomiast oczywiście też trzeba mieć, na względzie kiedy już mówimy o regulacji

478
00:35:19.450 --> 00:35:24.970
jakiejś, prawda, że ten poziom niżej też jest brak, ten brak transparentności.

479
00:35:24.970 --> 00:35:33.810
Poziom niżej też nie ma nic w prawie, co by powiedzmy umożliwiało zareagowanie na to,

480
00:35:33.890 --> 00:35:38.390
że rzeczywiście to wynagrodzenie jest na przykład niewspółmierne do, no do płacy minimalnej.

481
00:35:38.490 --> 00:35:44.070
Tak, i w tym kontekście chciałam cię zapytać o interwencję Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,

482
00:35:44.130 --> 00:35:46.710
bo wcale nie jest tak, że UOKiK się nie interesuje naszym rynkiem,

483
00:35:46.750 --> 00:35:49.430
on się innym interesuje, tylko w takich dziwnych momentach.

484
00:35:49.870 --> 00:35:54.550
Jakbyś mógł powiedzieć, Rafale, o tej sytuacji, którą obecny tutaj też Jacek Denel w Krakowie,

485
00:35:57.870 --> 00:36:02.350
zaznaczył. Jak to było z tym UOKiKiem i minimalnymi wynagrodzeniami tłumaczy?

486
00:36:02.590 --> 00:36:06.890
Tak, to znaczy to był przypadek nie nasz, tylko ileś już lat temu stowarzyszenia...

487
00:36:06.890 --> 00:36:06.910
Jasne, tak.

488
00:36:06.910 --> 00:36:15.070
Nie, nie, ale opowiem Państwu. Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich, czyli ta kilkudziesięcioletnia organizacja

489
00:36:15.070 --> 00:36:23.530
zrzeszająca różnego rodzaju tłumaczy, nie tylko literackich, komercyjnych, prawnych i tak dalej,

490
00:36:25.730 --> 00:36:31.150
kiedy, nie pamiętam czy na podstawie jakichś swoich badań, czy już tutaj nie chcę zmyślać Państwa,

491
00:36:31.890 --> 00:36:38.010
Państwa wprowadzać w błąd, ale generalnie, no, sformułowała jakieś rekomendacje na zasadzie,

492
00:36:38.130 --> 00:36:41.710
no, żeby dało się utrzymać z pracy tłumacza i żeby ona była godna.

493
00:36:43.370 --> 00:36:51.230
Tutaj wtrącę tak jakby en passant a propos tej godności, że wraz jednak ze zmianami prawa,

494
00:36:51.390 --> 00:36:55.850
które się dokonały w ostatnich miesiącach, czyli nowelizacji prawa autorskiego,

495
00:36:56.070 --> 00:37:00.430
również w artykule 43 pojawiło się hasło, że wynagrodzenie powinno być godne,

496
00:37:00.470 --> 00:37:04.250
więc to już jest, że tak powiem z mocy prawa i to też od nas troszkę zależy teraz,

497
00:37:04.670 --> 00:37:08.270
od całej grupy, znaczy nie grupy, grupy zawodowych tworzących rynek,

498
00:37:08.270 --> 00:37:13.110
jak my to zdefiniujemy, prawda, bo za nas ustawodawca tego nie zdefiniuje,

499
00:37:13.190 --> 00:37:16.690
ale wracając do kwestii, o którą zapytałaś, więc żeby ta praca była,

500
00:37:16.910 --> 00:37:20.710
żeby to wynagrodzenie było godne, żeby umożliwiało, nie wiem,

501
00:37:21.210 --> 00:37:24.410
odpowiednio dużo namysłu, prawda, bo nie mówimy może o tym też,

502
00:37:24.510 --> 00:37:26.650
a powinniśmy, że od strony tej twórczej...

503
00:37:26.650 --> 00:37:27.990
Rafale, powiedz o tym kejsie.

504
00:37:28.190 --> 00:37:29.870
Dobrze, nie, a, dziękuję.

505
00:37:30.770 --> 00:37:32.870
Dobra, to mówię o kejsie.

506
00:37:33.030 --> 00:37:34.170
Przepraszam, ale mamy mało czasu.

507
00:37:34.270 --> 00:37:35.030
Tak, jasne.

508
00:37:36.170 --> 00:37:36.690
Dzięki.

509
00:37:36.890 --> 00:37:41.290
Więc tak, więc Stowarzyszenie Tłumaczy Polskich na podstawie czegoś tam,

510
00:37:41.390 --> 00:37:44.410
prawda, zdefiniowało, opublikowało, że no rekomendujemy,

511
00:37:44.650 --> 00:37:50.110
żeby tam, nie wiem, stawka za stronę wynosiła minimum tyle za dzień,

512
00:37:50.210 --> 00:37:53.210
bo to oczywiście w przypadku, nie wiem, tłumaczy ustnych za dzień pracy

513
00:37:53.770 --> 00:37:54.750
wynosiła tam tyle.

514
00:37:54.750 --> 00:38:01.330
i otrzymali po jakimś czasie pismo z UOKiK-u wzywające do zaprzestania

515
00:38:01.330 --> 00:38:09.390
tej, jak gdyby, nielegalnej praktyki, prawda, godzącej w wolną konkurencję

516
00:38:09.390 --> 00:38:13.090
i swobodę zawierania umów i tak dalej, i tak dalej.

517
00:38:13.710 --> 00:38:19.130
I skończyło się na tym oczywiście Stowarzyszenie, wobec, no, gruźb ze strony

518
00:38:19.130 --> 00:38:22.950
instytucji państwowej i sankcji oczywiście zastosowało się,

519
00:38:23.070 --> 00:38:28.790
otrzymało tam na zapytanie informację, że no można rekomendować stawki maksymalne,

520
00:38:28.790 --> 00:38:33.070
bo to nie godzi, tak, że, czyli, że, no, rekomendujemy, żeby nie brać za,

521
00:38:33.210 --> 00:38:36.590
nie wiem, za tłumaczenie więcej niż, natomiast nie można rekomendować,

522
00:38:36.790 --> 00:38:42.430
prawda, stawek umożliwiają, minimalnych umożliwiających na przykład godną pracę.

523
00:38:42.510 --> 00:38:46.590
Dobrze, to może w takim razie będziemy rekomendować maksymalne marże dystrybucyjne.

524
00:38:48.590 --> 00:38:51.910
Skoro maksymalne można, minimalnych nie można, no to w to mi graj.

525
00:38:52.190 --> 00:38:54.190
Dobrze, idźmy dalej. To była diagnoza.

526
00:38:55.810 --> 00:38:58.430
Smutna, gorzka, przewidywalna.

527
00:38:59.810 --> 00:39:02.730
Przejdźmy w takim razie teraz do, do namysłu nad tym,

528
00:39:03.510 --> 00:39:06.830
co chcemy w związku z tą diagnozą zmienić

529
00:39:07.890 --> 00:39:10.570
oraz jak byśmy to chcieli zmienić.

530
00:39:10.750 --> 00:39:13.390
Ja może tutaj teraz pozwolę sobie powiedzieć parę słów w imieniu,

531
00:39:13.450 --> 00:39:18.290
w imieniu podmiotów rynku, a więc wydawców, wydawnictw oraz księgarni.

532
00:39:18.930 --> 00:39:22.110
My jako wydawnictwo Charakter prowadzimy również księgarnię stacjonarną,

533
00:39:22.150 --> 00:39:26.850
więc mamy już kilkuletnie doświadczenie znoju tej pracy.

534
00:39:30.490 --> 00:39:35.230
I te obszary, które wymagają pilnej interwencji, zmiany,

535
00:39:35.290 --> 00:39:39.590
definiujemy sobie jako branża w następujący sposób.

536
00:39:39.710 --> 00:39:46.370
Przede wszystkim, nie przede wszystkim, powiem po prostu o wszystkich elementach

537
00:39:46.370 --> 00:39:49.710
bez priorytetyzowania, dlatego że tak jak mówiłam na początku,

538
00:39:49.710 --> 00:39:54.110
ta zmiana musi być kompleksowa i ona musi uzdrowić wszystkie te czynniki,

539
00:39:54.350 --> 00:39:57.390
aby, aby ona była faktyczna i skuteczna.

540
00:39:57.630 --> 00:40:02.530
A więc zatrzymanie znikania księgarni stacjonarnych niezależnych,

541
00:40:02.710 --> 00:40:07.570
rozumianych jako nieusieciowione placówki prowadzone w autorski sposób

542
00:40:07.570 --> 00:40:10.850
przez, przez księgarzy i księgarki.

543
00:40:13.090 --> 00:40:17.090
Zachowanie biblioróżnorodności, a więc różnorodnej oferty wydawniczej,

544
00:40:17.270 --> 00:40:21.830
czyli zagwarantowanie obywatelom Polski dostępu do różnorodnej literatury.

545
00:40:23.850 --> 00:40:28.110
Zachowanie wielości kanałów sprzedaży i gęstej sieci sprzedaży,

546
00:40:28.230 --> 00:40:32.830
a więc właśnie zapewnienie obywatelom Polski dostępu do książki

547
00:40:32.830 --> 00:40:34.730
w różnych kanałach sprzedaży.

548
00:40:36.410 --> 00:40:41.110
I tutaj ważna, ważna glosa, bo to czasem pojawia się taki zarzut,

549
00:40:41.270 --> 00:40:45.530
że obrażamy się na, na zmiany cywilizacyjne.

550
00:40:45.610 --> 00:40:47.810
Nie, my się na nie nie obrażamy i nie mamy problemu z tym,

551
00:40:47.870 --> 00:40:49.430
że sprzedajemy książki przez internet.

552
00:40:50.030 --> 00:40:53.110
Bardzo chętnie je tam sprzedajemy, ale bardzo chętnie byśmy je sprzedawali

553
00:40:53.110 --> 00:40:56.870
również w wielu innych kanałach sprzedaży, nie tylko w internecie.

554
00:40:59.510 --> 00:41:02.730
Kolejny element to wprowadzenie tej transparentności danych,

555
00:41:02.830 --> 00:41:05.150
zbieranie danych, o którym już wspominaliśmy,

556
00:41:05.230 --> 00:41:07.330
o którym już też porozmawialiśmy obszernie,

557
00:41:08.350 --> 00:41:12.110
które ma przełożenie również na poprawę sytuacji twórców i twórczyń.

558
00:41:14.730 --> 00:41:16.730
Kolejny element, o którym muszę wspomnieć,

559
00:41:16.790 --> 00:41:21.250
chociaż nie sądzę, żebyśmy dzisiaj musieli go jakoś obszernie omawiać,

560
00:41:22.030 --> 00:41:26.690
to jest jakaś redefinicja zasad wypożyczeń bibliotecznych

561
00:41:26.690 --> 00:41:30.450
i to kompleksowa, taka, która będzie dotyczyć

562
00:41:30.450 --> 00:41:36.130
z jednej strony tego, w jaki sposób i gdzie są robione zakupy biblioteczne,

563
00:41:36.370 --> 00:41:40.830
z drugiej strony w jaki sposób są raportowane wypożyczenia

564
00:41:40.830 --> 00:41:43.650
oraz to, jak są wynagradzane te wypożyczenia.

565
00:41:45.550 --> 00:41:50.710
Ten temat obejmuje również zmianę funkcjonującego obecnie

566
00:41:50.710 --> 00:41:57.170
systemu egzemplarza obowiązkowego i tego,

567
00:41:57.230 --> 00:42:02.970
że wydawcy muszą z każdej książki wydanej przez siebie

568
00:42:02.970 --> 00:42:06.910
udostępniać bezpłatnie kilkanaście egzemplarzy

569
00:42:06.910 --> 00:42:09.510
do bibliotek publicznych.

570
00:42:10.550 --> 00:42:16.190
To jest system, którego akurat wydawcy w znacznej mierze nie akceptują,

571
00:42:16.290 --> 00:42:21.490
domagają się zmiany, traktując to jako po prostu ukrytą daninę na rzecz państwa.

572
00:42:23.910 --> 00:42:29.810
I oczekujemy jako branża, patrząc też na to, w jaki sposób interwencje

573
00:42:29.810 --> 00:42:34.450
i interwencje rynkowe w innych krajach zadziałały.

574
00:42:34.510 --> 00:42:38.130
Oczekujemy, że takie, taka interwencja na tych obszarach

575
00:42:38.130 --> 00:42:42.770
doprowadzi do stabilizacji rynku, w efekcie do wzrostu jego wartości,

576
00:42:42.850 --> 00:42:44.870
to znaczy, że książki się będą lepiej sprzedawać

577
00:42:44.870 --> 00:42:47.790
i będę mogła w końcu Grzegorzowi powiedzieć, że rynek rośnie

578
00:42:48.930 --> 00:42:52.910
oraz w konsekwencji również powinno to doprowadzić do wzrostu czytelnictwa.

579
00:42:53.410 --> 00:42:56.770
Takie są postulaty branży wydawniczej.

580
00:42:57.590 --> 00:43:03.230
Chciałam zapytać was, może Janka bym zapytała teraz,

581
00:43:03.490 --> 00:43:08.290
jak powinniśmy myśleć o projektowaniu zmiany, żeby odniosła oczekiwany skutek

582
00:43:08.290 --> 00:43:12.110
w postaci właśnie takiej kompleksowej poprawy sytuacji na rynku,

583
00:43:12.890 --> 00:43:17.330
tak aby ta poprawa dotyczyła też kondycji osób i podmiotów,

584
00:43:17.390 --> 00:43:18.450
które ten rynek tworzą.

585
00:43:20.010 --> 00:43:25.670
Spróbuję odpowiedzieć na twoje pytanie, chociaż wszystkich odpowiedzi jeszcze nie mam.

586
00:43:25.670 --> 00:43:29.910
Zbieramy je, dzięki uprzejmości Instytutu Książki prowadzimy właśnie

587
00:43:29.910 --> 00:43:32.590
jako Polska Sieć Ekonomii badanie całego rynku.

588
00:43:36.380 --> 00:43:37.880
Cieszę się, że tak to widzicie.

589
00:43:39.220 --> 00:43:41.920
Natomiast po mojej stronie to jest uprzejme, że my to robimy,

590
00:43:42.000 --> 00:43:48.140
a nie, że tak powiem old school, bo byśmy usłyszeli, że linia walkiku jest słuszna

591
00:43:48.140 --> 00:43:53.180
w zakresie wyznaczania wyłącznie maksymalnych stawek, jakie można płacić ludziom.

592
00:43:53.860 --> 00:43:59.160
Więc to jeśli chodzi o takie spojrzenie makro, prawda, jesteśmy w trakcie tego badania,

593
00:43:59.280 --> 00:44:00.920
ono będzie zawierało wiele elementów.

594
00:44:01.400 --> 00:44:05.880
Siedzi też na sali profesor Joanna Rachubik, która z nami w tym uczestniczy,

595
00:44:05.960 --> 00:44:10.520
także ten proces robimy bardzo dynamicznie teraz.

596
00:44:10.520 --> 00:44:13.620
I to nam pozwoli spojrzeć, gdzie jest rynek, że tak powiem w tym momencie, prawda,

597
00:44:13.780 --> 00:44:15.500
czyli taki statyczny snapshot rynku.

598
00:44:16.280 --> 00:44:19.580
Druga rzecz, no to jest ten brak danych, z którym wy się borykacie na co dzień,

599
00:44:19.660 --> 00:44:25.140
czy że tak powiem regularnie wtedy, kiedy no nie wiecie, jakie są zasady, tak,

600
00:44:25.300 --> 00:44:32.600
w sensie ile się sprzedało, w jakich momentach, gdzie i tak dalej.

601
00:44:32.600 --> 00:44:39.660
I wydaje mi się, że to jest kwestia asymetrii informacji, która jest dosyć łatwa do rozwiązania,

602
00:44:39.720 --> 00:44:44.420
znaczy po prostu koncepcja, że trzeba płacić jakieś opłaty za to, żeby mieć dostęp do danych

603
00:44:44.420 --> 00:44:48.340
o sprzedaży własnego produktu gdzieś downstream, jest dla mnie absurdalna

604
00:44:48.340 --> 00:44:49.820
i powinna być całkowicie zakazana.

605
00:44:51.200 --> 00:44:55.980
Na innych rynkach też się to tak odbywa, szczególnie na rynku cyfrowym wywalczyliśmy teraz

606
00:44:55.980 --> 00:45:00.640
na poziomie Unii Europejskiej bardzo drastyczne zasady w kodeksie rynków cyfrowych,

607
00:45:00.640 --> 00:45:04.340
Digital Markets Act, udało nam się bardzo dużo rzeczy zapisać wprost,

608
00:45:04.400 --> 00:45:11.480
jako nielegalne praktyki, czyli stara linia mówiła, że wiemy, jaki jest katalog

609
00:45:11.480 --> 00:45:16.840
ogólnie nadużywania pozycji dominującej, więc wystarczy dać urzędom ochrony konkurencji

610
00:45:16.840 --> 00:45:21.100
i konsumenta działać, prawda, i one je znajdą. Okazuje się, że nie robią tego,

611
00:45:21.740 --> 00:45:26.240
a więc tak jak w przypadku właśnie rynku cyfrowego, ten DMA, o którym żeśmy się bili,

612
00:45:26.320 --> 00:45:30.360
nie wiem, 3-4 lata temu, który już obowiązuje w tym momencie,

613
00:45:31.600 --> 00:45:35.760
no jednak enumeratywnie wymienia te zakazane praktyki. Można by powiedzieć,

614
00:45:35.760 --> 00:45:39.940
to jest nadmiarowe, no bo przecież je można wywieźć po prostu z nadużywania

615
00:45:39.940 --> 00:45:43.820
pozycji dominującej. Otóż nie, właśnie chodzi o to i tu może czasami dochodzi

616
00:45:43.820 --> 00:45:47.660
do pewnego przekraczania kompetencji, co jest legislatywą, co jest judykaturą,

617
00:45:47.720 --> 00:45:50.720
co jest egzekutywą, ale nieważne, ważne jest to, czy to zadziała, prawda,

618
00:45:50.800 --> 00:45:53.520
czy to naprawia rynek, czy to naprawia realnie życie ludzi.

619
00:45:53.520 --> 00:45:59.060
Jeżeli trzeba wymienić konkretne praktyki, które naruszają tą konkurencję,

620
00:45:59.120 --> 00:46:03.320
to po prostu trzeba je wymienić. Więc to jest na pewno asymetria informacji.

621
00:46:03.860 --> 00:46:07.580
Bardzo ważną rzeczą, która jednak tu dotyka podmioty na różny sposób,

622
00:46:07.680 --> 00:46:14.780
w sensie słyszę, i autorów, tłumaczy, i wydawnictwa, sklepy, no to jest ta negocjacja

623
00:46:14.780 --> 00:46:19.300
cenowa, tak, to, że jedni zapewniają dostęp do bardzo dużej, na przykład,

624
00:46:19.440 --> 00:46:23.640
liczby placówek, tak, sieci handlowej i w związku z tym mogą na przykład

625
00:46:23.640 --> 00:46:27.660
nie płacić faktur w terminie, coś, co w rolnictwie jest też na przykład

626
00:46:27.660 --> 00:46:31.720
nagminne, tak, to akurat w ogóle sytuacja jest bardzo porównywalna do rolnictwa,

627
00:46:31.840 --> 00:46:35.960
co trochę wiem, bo zdarzyło mi się współpracować z Agrounią, z Michałem

628
00:46:35.960 --> 00:46:41.500
i naprawdę to, co słyszę na tym rynku jest zbieżne. Duże sieci handlowe

629
00:46:41.500 --> 00:46:44.960
nie płacą faktur na czas i jeśli chcą, to wycofają państwa produkty

630
00:46:44.960 --> 00:46:51.460
ze sprzedaży. Brzmi bardzo podobnie, no i tutaj rozwiązanie, no pierwsze

631
00:46:51.460 --> 00:46:54.580
jest oczywiście takie, żeby regulacyjnie przeważyć trochę te korzyści

632
00:46:54.580 --> 00:47:00.200
na waszą stronę, te możliwości negocjacyjne, to może być odgórna regulacja marży,

633
00:47:00.280 --> 00:47:06.720
to może być cena okładkowa, to mogą być zakazy pewnych opłat, które są wprowadzane

634
00:47:06.720 --> 00:47:11.800
i które są tak naprawdę, no takim poza marżowym instrumentem.

635
00:47:11.980 --> 00:47:15.120
Tu na rynku finansowym tak zrobiliśmy, państwo na pewno kojarzycie, że teraz

636
00:47:15.120 --> 00:47:19.800
w reklamach pojawia się RRSO na poziomie procent, prawda, że te wszystkie

637
00:47:19.800 --> 00:47:25.400
prowidenty, bociany, oni mają wprost ustawowy zakaz, nie wolno im żadnych opłat

638
00:47:26.020 --> 00:47:29.620
dodatkowych dodawać do tej kwoty, która jest w RRSO.

639
00:47:29.900 --> 00:47:33.700
Dlatego te RRSO tak wystrzeliły swoją drogą, bo oni sobie je wciągnęli z tych

640
00:47:33.700 --> 00:47:37.800
dodatkowych opłat. No i oczywiście innym rozwiązaniem tej negocjacji cenowej

641
00:47:37.800 --> 00:47:43.940
jest to, żeby albo państwo przez jakieś instrumenty, no takie instytucjonalne,

642
00:47:44.100 --> 00:47:48.280
albo przez wsparcie powstawania takich podmiotów, no zwiększyło waszą siłę

643
00:47:48.280 --> 00:47:55.020
negocjacyjną przez jej konsolidację, tak. Myślę, że takie państwo wspierające

644
00:47:56.060 --> 00:48:01.480
stowarzyszenia, spółdzielnie, których celem aktywnie jest zmiana struktury rynku,

645
00:48:01.480 --> 00:48:06.580
czyli właśnie zwiększenie tej różnorodności na rynku, że to też powinno

646
00:48:06.580 --> 00:48:10.460
być, powinno być robione. Znaczy nie musimy ciągle wydawać pieniędzy na pomoc

647
00:48:10.460 --> 00:48:14.740
bliżej nieokreślonym przedsiębiorcom, tylko możemy powiedzieć wprost,

648
00:48:14.900 --> 00:48:19.760
jest celowana pomoc, na przykład, nie wiem, 10, 20, 100 milionów na utworzenie

649
00:48:19.760 --> 00:48:23.820
podmiotów spółdzielczych, które będą kolektywnie negocjowały w imieniu

650
00:48:23.820 --> 00:48:27.440
grupy zakupowej, tak. To mi przychodzi tutaj do głowy.

651
00:48:29.020 --> 00:48:31.940
Chciałbym się odnieść jeszcze do jednego elementu, którym jest,

652
00:48:32.560 --> 00:48:36.520
to chyba do tego piłeś, żartobliwie, Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa,

653
00:48:36.800 --> 00:48:39.220
nie, to nie to, to ratujmy, aha.

654
00:48:39.600 --> 00:48:42.400
Ratujmy, Krzyda, chodzi mi o wsparcie dla księgan kameralnych,

655
00:48:42.520 --> 00:48:45.800
jest takie, to chyba jest 4 miliony rocznie teraz, patrzę na dyrektora.

656
00:48:46.040 --> 00:48:47.800
Tak, to jest program, certyfikat.

657
00:48:47.820 --> 00:48:48.340
4 miliony rocznie.

658
00:48:48.640 --> 00:48:49.240
Certyfikat mały.

659
00:48:49.240 --> 00:48:49.820
4 miliony.

660
00:48:50.380 --> 00:48:51.540
Tak, no i można się starać.

661
00:48:51.540 --> 00:48:53.580
Ale to oni za to mogą odświeżyć logo, czy co?

662
00:48:53.580 --> 00:48:57.060
To 20, to chyba maksymalnie 20 tysięcy można wziąć, tak?

663
00:48:57.580 --> 00:48:58.020
40.

664
00:48:58.480 --> 00:48:59.360
40 tysięcy.

665
00:48:59.500 --> 00:48:59.540
Dziękuję bardzo.

666
00:48:59.540 --> 00:49:02.420
I to są, i to jest jedyny, pierwszy i jedyny program,

667
00:49:02.680 --> 00:49:06.420
który pozwala na pokrycie po prostu koszty wprowadzenia działalności.

668
00:49:06.540 --> 00:49:10.700
To znaczy nie musimy, nie muszą księgarnie, aby otrzymać te środki,

669
00:49:10.780 --> 00:49:14.300
nie muszą ich potem przeznaczać na jakieś działa, działania dodatkowe,

670
00:49:14.300 --> 00:49:18.780
które dodatkowo angażują zasoby, energię, księgarzy, księgarek,

671
00:49:18.900 --> 00:49:22.720
tylko to są pieniądze, które mogą być w przeważającej większości przekazane

672
00:49:22.720 --> 00:49:25.660
na pokrycie bieżących kosztów działalności.

673
00:49:25.860 --> 00:49:29.800
To przyjrzymy się temu głębiej, ale na ten moment nie skomentuję tego szerzej

674
00:49:29.800 --> 00:49:30.440
bez spojrzenia.

675
00:49:30.660 --> 00:49:33.040
Natomiast to, czemu się już przyglądałem bardzo uważnie,

676
00:49:33.100 --> 00:49:34.980
to jest Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa.

677
00:49:35.180 --> 00:49:38.580
Po pierwsze, jego nazwa jest myląca.

678
00:49:40.980 --> 00:49:41.880
Wydaje mi się, że...

679
00:49:41.880 --> 00:49:42.280
Dlaczego?

680
00:49:42.280 --> 00:49:43.300
Dlaczego?

681
00:49:44.340 --> 00:49:45.080
Powiedz to.

682
00:49:45.560 --> 00:49:48.440
Znaczy, mam w ogóle, ja tutaj na przykład,

683
00:49:48.760 --> 00:49:51.580
dzisiaj sobie sprawdzałem, kiedyś w reklamach AXA były takie klikery

684
00:49:51.580 --> 00:49:55.700
i ja tutaj sobie tak odznaczam, kiedy pada hasło czytelnictwo.

685
00:49:55.780 --> 00:49:57.780
Mam wrażenie, że bardzo często się do niego odnosimy.

686
00:49:59.740 --> 00:50:04.000
Dziś moglibyśmy, tu przepraszam, że bardzo wyjdę poza tą naszą główną dyskusję,

687
00:50:04.080 --> 00:50:06.960
ale dzisiaj to, co najbardziej by poprawiło czytelnictwo,

688
00:50:07.060 --> 00:50:09.820
to jest więcej czasu wolnego.

689
00:50:10.120 --> 00:50:11.540
Kiedy ludzie mają czytać?

690
00:50:11.540 --> 00:50:16.100
Ja mam sto z książek, których nakupowałem w domu, które otrzymałem.

691
00:50:16.480 --> 00:50:20.020
Bez czasu wolnego nie będzie czasu na nic, na więzi społeczne,

692
00:50:20.380 --> 00:50:22.600
na, nie wiem, zakładanie rodzin, odbudowę demografii,

693
00:50:22.700 --> 00:50:24.420
czytanie książek, kulturę i rekreację.

694
00:50:24.820 --> 00:50:27.480
To jest w ogóle, to jest jakiś absolutny fundament, tak?

695
00:50:27.480 --> 00:50:29.920
I to bardziej rozwinia czytelnictwo.

696
00:50:30.020 --> 00:50:35.740
Ja rozumiem, że Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa to jest program skupu interwencyjnego książek,

697
00:50:36.360 --> 00:50:37.820
gwarantowanego przez państwo.

698
00:50:37.820 --> 00:50:40.700
Dzięki temu każda książka zostaje w jakimś tam wymiarze,

699
00:50:40.740 --> 00:50:43.840
czy niektóre zostają skupione i trafiają do bibliotek.

700
00:50:43.940 --> 00:50:48.140
No i teraz można by powiedzieć, że, i to jest odpowiedź na pytanie, gdzie są pieniądze?

701
00:50:48.140 --> 00:50:53.420
To jest ogromny stymulus fiskalny, który państwo kieruje w stronę waszej branży.

702
00:50:53.880 --> 00:50:56.720
Tylko ja zadaję pytanie, ale jak to oddziałuje na łańcuch?

703
00:50:56.880 --> 00:51:00.100
Jeżeli dostaję to, ile jest bibliotek w kraju? Około 10 tysięcy?

704
00:51:00.180 --> 00:51:01.000
8 tysięcy.

705
00:51:01.660 --> 00:51:03.560
A, to spadło od czasu, a, dobra.

706
00:51:04.200 --> 00:51:05.900
Więc 10 tysięcy...

707
00:51:05.900 --> 00:51:10.260
Tych publicznych, no, nie licząc więziennych, szkolnych, uczelnianych i tak dalej.

708
00:51:10.460 --> 00:51:11.960
Doliczymy, doliczymy się tej dychy.

709
00:51:11.960 --> 00:51:16.560
Czyli mamy z 10 tysięcy bibliotek, one otrzymują środki, żeby kupować książki,

710
00:51:16.760 --> 00:51:18.200
ale od kogo one je kupują?

711
00:51:19.240 --> 00:51:20.360
Od hurtowników.

712
00:51:20.460 --> 00:51:21.000
No więc właśnie.

713
00:51:21.280 --> 00:51:25.760
Czyli jak prześledzimy sobie ten łańcuch i zobaczymy, komu, jaki element marży,

714
00:51:25.900 --> 00:51:27.820
czy pokrywania swoich kosztów gdzieś tam zostaje,

715
00:51:28.180 --> 00:51:30.740
no to wydaje mi się, że Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa

716
00:51:30.740 --> 00:51:33.980
to jest program rozwoju dystrybucji i hurtu.

717
00:51:34.580 --> 00:51:38.080
Przy okazji również biblioteka coś dostaje.

718
00:51:39.060 --> 00:51:41.520
I tutaj zdecydowanie, no, trzeba to przebudować.

719
00:51:41.520 --> 00:51:45.940
Jak słyszę, że 17 egzemplarzy obowiązkowych wydawnictwa dają za darmo,

720
00:51:46.020 --> 00:51:48.820
czemu tego nie podepniemy od razu pod Program Rozwoju Czytelnictwa?

721
00:51:49.320 --> 00:51:50.820
Najprostszy jakiś zwrot kosztów.

722
00:51:50.920 --> 00:51:52.740
Wiemy dokładnie, które to są egzemplarze.

723
00:51:53.060 --> 00:51:56.280
Przecież Biblioteka Narodowa podejrzewam, że ma te dane bardzo precyzyjnie,

724
00:51:56.700 --> 00:51:58.740
no bo tam też trzeba ten egzemplarz wysłać.

725
00:51:58.860 --> 00:52:01.720
To o stronie informatycznej to w ogóle nie jest trudne.

726
00:52:01.780 --> 00:52:03.020
To jest tylko kwestia woli.

727
00:52:03.360 --> 00:52:07.340
I Program Rozwoju Czytelnictwa powinien być może też mieć taki element,

728
00:52:07.340 --> 00:52:11.920
zamiast biblioteka sama kupować, niech zgłasza swoje zapotrzebowanie

729
00:52:11.920 --> 00:52:15.580
i już na poziomie jakichś grup zakupowych, czy to, nie wiem, właśnie

730
00:52:15.580 --> 00:52:18.900
współdzielczych, samorządowych, już to już może, to jest wtórne,

731
00:52:19.120 --> 00:52:23.560
ale na tym poziomie może już zawierać umowy na przykład bezpośrednio,

732
00:52:23.720 --> 00:52:27.320
tak, albo w jakimś mechanizmie, który lepiej redystrybuuje w dół wartość.

733
00:52:27.800 --> 00:52:29.060
Dwie rzeczy jeszcze chcę powiedzieć.

734
00:52:29.120 --> 00:52:30.120
Wiem, że mnie czas bardzo goni.

735
00:52:30.220 --> 00:52:31.040
Nie, nie, spoko mów.

736
00:52:31.040 --> 00:52:38.620
Jedna jest taka, że jeśli chcemy ocalić te księgarnie stacjonarne, małe,

737
00:52:38.700 --> 00:52:43.440
lokalne, kameralne, po pierwsze ja się obawiam jednak i tutaj wychodzi ze mnie

738
00:52:43.440 --> 00:52:46.660
może trochę bardziej ta strona innowacyjna, ale że księgarnie też będą musiały

739
00:52:46.660 --> 00:52:48.840
swój model biznesowy zmienić, niestety.

740
00:52:49.720 --> 00:52:54.680
Znaczy myślę, że raczej księgarnia lokalna, mała i stacjonarna będzie bardziej kawiarnią

741
00:52:54.680 --> 00:52:58.360
i tutaj będzie w stanie się finansować, czy nie tylko kawiarnią.

742
00:52:58.880 --> 00:52:59.400
Słucham?

743
00:53:06.450 --> 00:53:12.010
Okej, okej, no czyli pewnie poszukujemy tego modelu dalej, natomiast ja bym się

744
00:53:12.010 --> 00:53:14.850
tylko wystrzegał jednego, przy regulacji, która ma je wspierać.

745
00:53:16.350 --> 00:53:20.550
Mieliśmy na paru rynkach teraz regulacje, które miały wspierać małe, lokalne podmioty.

746
00:53:20.790 --> 00:53:25.030
Przypomnę na przykład rynek farmaceutyczny, ustawa apteka dla aptekarza.

747
00:53:26.990 --> 00:53:30.950
Założenia błyskotliwe, ale zostało to tak samo jak zresztą na przykład

748
00:53:32.050 --> 00:53:36.390
ograniczenia handlu w niedzielę, prawda, w sklepach spożywczych.

749
00:53:36.670 --> 00:53:39.910
Obie te ustawy zostały kompletnie wymienięte przez podmioty,

750
00:53:40.030 --> 00:53:43.510
które wiedziały jak to wylobować i po prostu odpowiednio opłaciły polityków.

751
00:53:43.770 --> 00:53:45.510
To znaczy franczyza.

752
00:53:45.510 --> 00:53:50.850
To jest indywidualny przedsiębiorca w tym sensie, że sobie postawił jednoosobową działalność,

753
00:53:51.010 --> 00:53:52.610
ale pod każdym innym względem.

754
00:53:52.770 --> 00:53:58.430
I to, jak rozmawiam o żabkach, jestem ekonomistą, zajmuję się gospodarką cyfrową stricte,

755
00:53:58.790 --> 00:54:00.650
to żabka to jest polski big tech.

756
00:54:01.070 --> 00:54:01.570
Big tech.

757
00:54:01.710 --> 00:54:02.710
To jest to, co oni robią.

758
00:54:02.770 --> 00:54:03.890
No bo spójrzcie na to Państwo.

759
00:54:04.530 --> 00:54:08.790
System zakupowy elektroniczny, zbieranie masowe danych o klientach,

760
00:54:09.510 --> 00:54:12.690
skanowanie aplikacji, przez które tworzymy sobie profile konsumenckie,

761
00:54:13.270 --> 00:54:17.950
a ostatecznie przecież zatowarowuje to ktoś inny, sklep prowadzi ktoś inny,

762
00:54:18.230 --> 00:54:21.830
czyli marka, czyli własność niematerialna.

763
00:54:22.070 --> 00:54:23.210
I tu będzie tak samo.

764
00:54:23.570 --> 00:54:25.150
Znaczy tu będzie tak samo, jak się to zrobi źle.

765
00:54:25.730 --> 00:54:28.030
Trzeba od razu mieć z tyłu głowy franczyzę,

766
00:54:28.350 --> 00:54:32.110
że te księgarnie małe, lokalne staną się franczyzami i to będzie ból.

767
00:54:32.350 --> 00:54:36.250
To będzie tak jak w żabkach, gdzie logo zostaje to samo,

768
00:54:36.250 --> 00:54:39.730
tylko co kwartał jest nagle inny właściciel,

769
00:54:40.360 --> 00:54:44.090
bo umowę najmu lokalu podpisuje centrala,

770
00:54:44.630 --> 00:54:47.670
ona zapewnia wszystko, tylko jest ten jeden biedny człowiek,

771
00:54:47.790 --> 00:54:51.530
który ma się za przedsiębiorcę, a jest tak naprawdę parobkiem na cudzym.

772
00:54:52.230 --> 00:54:53.930
I ostatnia rzecz, sztuczna inteligencja,

773
00:54:55.650 --> 00:54:58.210
bo padło tutaj bardzo dużo fajnych słów,

774
00:54:58.310 --> 00:55:01.350
to znaczy ten nośnik tożsamości sobie myślałem, o tej różnorodności.

775
00:55:01.690 --> 00:55:04.490
Szanowni Państwo, to już tak stricte z mojej branży,

776
00:55:04.570 --> 00:55:05.510
dlaczego to jest tak ważne?

777
00:55:05.510 --> 00:55:08.770
Jeżeli my nie zadbamy o tą różnorodność tekstów

778
00:55:08.770 --> 00:55:10.710
i o tą różnorodność wydawniczą

779
00:55:10.710 --> 00:55:13.890
i pozwolimy, żeby rzeczywiście ten rynek podupadł

780
00:55:13.890 --> 00:55:16.790
i żeby tworzyły się tylko te rzeczy, które się najlepiej sprzedają,

781
00:55:17.330 --> 00:55:21.210
to różnorodność naszego języka i naszej tożsamości spadnie,

782
00:55:21.430 --> 00:55:24.630
a przez to, bardzo już myśląc merkantylnie,

783
00:55:24.770 --> 00:55:29.510
ale nasze modele sztucznej inteligencji będą gorszej jakości

784
00:55:29.510 --> 00:55:32.270
niż te, które będą oferowane przez kraje

785
00:55:32.270 --> 00:55:34.430
o wyższej różnorodności kognitywnej,

786
00:55:34.430 --> 00:55:38.110
a to oznacza, że ostatecznie nasi przedsiębiorcy i nasze systemy

787
00:55:38.110 --> 00:55:41.430
będą korzystały z ich, a to jest najprostsza droga do tego,

788
00:55:41.570 --> 00:55:47.250
żeby za jeden, dwa może wieki nie istniało suwerenne państwo polskie.

789
00:55:48.470 --> 00:55:51.450
To jest dzisiaj główny warunek niepodległości, tak uważam,

790
00:55:51.690 --> 00:55:53.990
więc naprawdę tutaj jak pada dobro kultury,

791
00:55:54.350 --> 00:55:58.470
nośnik tożsamości, nośnik narodowy, tak, jak najbardziej,

792
00:55:58.470 --> 00:56:03.430
chociaż może kanałem, który dzisiaj wydaje się jakąś odległą przyszłością,

793
00:56:03.490 --> 00:56:05.250
no ale on naprawdę już nie jest odległą,

794
00:56:05.350 --> 00:56:09.370
państwo już pewnie widzicie ten zalew książek generowanych przez AI,

795
00:56:09.650 --> 00:56:12.050
to może być bliżej nawet niż powiedziałem.

796
00:56:13.210 --> 00:56:14.750
Dzięki Janku, Grzegorzu, proszę bardzo.

797
00:56:14.770 --> 00:56:15.790
Tak, trzy króciutkie myśli.

798
00:56:15.790 --> 00:56:19.950
Cieszę się, że poruszyłeś temat tego, jakiegoś takiego oranża,

799
00:56:20.050 --> 00:56:22.770
którym jest książka i słowo, bo trzeba też pamiętać,

800
00:56:22.850 --> 00:56:25.610
że to jest też soft power, to jest soft power państwa,

801
00:56:25.970 --> 00:56:30.270
to jest soft power naszej wspólnoty i świetnie,

802
00:56:30.290 --> 00:56:34.170
jeśli jakiś polski film dostanie raz na 10 lat Oscara,

803
00:56:34.290 --> 00:56:36.210
albo jeśli mamy Nobla jednego na pokolenie,

804
00:56:36.210 --> 00:56:40.730
ale jednak ta różnorodność treści, ta ich innowa...

805
00:56:40.730 --> 00:56:42.790
Przepraszam, to znowu z innego...

806
00:56:42.790 --> 00:56:45.850
No jakaś taka nowatorskość, wiecie, świeżość, oryginalność

807
00:56:46.730 --> 00:56:48.410
nie będzie występować,

808
00:56:48.430 --> 00:56:51.330
to my też nie będziemy eksporterem tych treści

809
00:56:51.330 --> 00:56:54.730
i książka jest taką treścią, którą możemy eksportować,

810
00:56:55.010 --> 00:56:57.510
która będzie częścią naszego właśnie soft power,

811
00:56:57.530 --> 00:56:59.890
takiego oddziaływania poprzez kulturę.

812
00:57:01.410 --> 00:57:06.190
Cieszę też się, że padł bardzo ten temat egzemplarzy obowiązków,

813
00:57:06.210 --> 00:57:07.550
związkowych, ja jestem...

814
00:57:07.550 --> 00:57:11.050
Bo on tylko pokazuje, w jakiej jesteście strasznej sytuacji jako wydawcy,

815
00:57:11.230 --> 00:57:14.150
jeśli was boli kilkanaście egzemplarzy...

816
00:57:14.150 --> 00:57:15.350
I nie mówię tego złośliwie,

817
00:57:15.510 --> 00:57:17.570
myślę, że to jest po prostu symptom tego,

818
00:57:17.810 --> 00:57:20.690
jak bardzo, na jakiej wy rentowności niskiej operujecie,

819
00:57:20.950 --> 00:57:25.690
jeśli kilkanaście egzemplarzy dla bibliotek wybranych odgórnie

820
00:57:25.690 --> 00:57:27.370
jest takim bólem.

821
00:57:27.830 --> 00:57:30.030
Tak, ale to jest bardzo złożony problem,

822
00:57:30.130 --> 00:57:31.390
ja tutaj tylko jeszcze zaznaczę,

823
00:57:31.450 --> 00:57:32.690
że to dotyczy każdej książki,

824
00:57:32.770 --> 00:57:35.370
to znaczy, jeśli jesteś wydawcą specjalistycznym,

825
00:57:35.370 --> 00:57:38.730
który wydaje, wartą kilkaset złotych książkę,

826
00:57:40.410 --> 00:57:42.530
której przygotowanie zajęło wiele lat

827
00:57:42.530 --> 00:57:43.950
i zaangażowało olbrzymie środki,

828
00:57:44.010 --> 00:57:46.290
no to te 17 egzemplarzy tej książki,

829
00:57:47.090 --> 00:57:49.170
jeśli jej wartość liczymy ceną okładkową,

830
00:57:49.370 --> 00:57:52.830
to jest nagle bardzo zauważalny wydatek.

831
00:57:53.310 --> 00:57:55.010
Z drugiej strony ten system powoduje,

832
00:57:55.070 --> 00:57:58.070
że biblioteki są zalewane książkami,

833
00:57:58.090 --> 00:57:59.030
których nie potrzebują,

834
00:57:59.030 --> 00:58:02.570
dlatego, że ten dobór tej bibliotek na liście,

835
00:58:03.990 --> 00:58:08.930
która jest regulowana rozporządzeniem niezmienionym od bardzo, bardzo wielu lat,

836
00:58:09.050 --> 00:58:13.350
powoduje, że te książki są kompletnie nieadekwatne do profilu tych bibliotek

837
00:58:13.350 --> 00:58:16.390
i te biblioteki nie mają czego z nimi robić.

838
00:58:16.390 --> 00:58:18.030
Dochodzi nawet do takich sytuacji,

839
00:58:18.110 --> 00:58:21.310
że niektóre biblioteki mają dodatkowe etaty dla osób,

840
00:58:21.430 --> 00:58:24.390
które zajmują się sortowaniem niechcianych egzemplarzy publikacji,

841
00:58:25.210 --> 00:58:28.090
które dostają od wydawców i są uszczęśliwiane na siłę.

842
00:58:28.210 --> 00:58:30.330
Więc jest to z jednej strony problem wydawców,

843
00:58:30.470 --> 00:58:32.450
jest to również problem bibliotek,

844
00:58:32.770 --> 00:58:35.110
jest to również problem uzupełniania sobie przez biblioteki

845
00:58:35.110 --> 00:58:37.750
tymi egzemplarzami obowiązkowymi zasobów,

846
00:58:37.790 --> 00:58:39.450
które są następnie wypożyczane

847
00:58:39.450 --> 00:58:42.510
i nie raportowane ostatecznie do wydawców i twórców,

848
00:58:42.650 --> 00:58:45.450
bo cel egzemplarza obowiązkowego jest taki,

849
00:58:45.670 --> 00:58:49.510
że ma to, ma on budować zasób biblioteczny

850
00:58:49.510 --> 00:58:52.410
w celu jego zachowania, a nie udostępniania.

851
00:58:52.530 --> 00:58:55.010
Więc tutaj bardzo wiele się zbiega elementów,

852
00:58:55.030 --> 00:58:57.610
to tak tylko tytułem drobnego wyjaśnienia.

853
00:58:57.750 --> 00:58:58.650
Ale proszę, kontynuuj.

854
00:58:58.830 --> 00:59:02.090
To tyle, bo miałem trzeci wątek, ale już się zagadałam.

855
00:59:02.130 --> 00:59:05.390
Zdążyłem zapomnieć i lepiej przyspieszać dyskusję.

856
00:59:05.430 --> 00:59:07.870
Dobrze. Rafale, czy chciałbyś coś dodać do tej rozmowy?

857
00:59:08.630 --> 00:59:10.110
Jeśli chodzi o postulaty, tak?

858
00:59:10.310 --> 00:59:11.270
Czyli jakby rozwiązania.

859
00:59:11.590 --> 00:59:14.510
I też o to, co dla was jako,

860
00:59:14.610 --> 00:59:17.050
bo to też jest właściwie moje pytanie w tej części spotkania,

861
00:59:17.190 --> 00:59:19.230
co dla was jako twórców i twórczyń

862
00:59:19.230 --> 00:59:24.770
jest pierwszorzędną kwestią do uregulowania

863
00:59:24.770 --> 00:59:27.370
czy w ogóle do zaadresowania przez ministerstwo,

864
00:59:27.430 --> 00:59:29.330
mówiąc trochę tak nieładnie po polsku.

865
00:59:30.150 --> 00:59:32.690
No więc generalnie to, co już powiedziałem,

866
00:59:32.770 --> 00:59:36.590
to znaczy wiadomo, że w zasadzie w ogóle wszystkie prawie rozmowy

867
00:59:36.590 --> 00:59:39.490
my tutaj na tym kongresie sprowadzają się koniec końców do pieniędzy,

868
00:59:39.570 --> 00:59:40.790
bo do czegoś by innego.

869
00:59:41.430 --> 00:59:42.890
I tak jak powiedziałem, tak?

870
00:59:43.030 --> 00:59:46.110
Że myślę, że przy wsparciu absolutnie wszystkiego,

871
00:59:46.210 --> 00:59:47.730
co tutaj zostało przy tym stole powiedziane,

872
00:59:47.850 --> 00:59:48.830
bo to wszystko uważam,

873
00:59:48.890 --> 00:59:51.930
że wszystkie te postulaty są absolutnie słuszne,

874
00:59:54.630 --> 00:59:56.550
nas, naszym jak gdyby celem,

875
00:59:56.710 --> 01:00:01.490
czy tym, co dla nas by było ważne w tym całym procesie regulacji,

876
01:00:01.490 --> 01:00:03.650
skoro podejmujemy, mam nadzieję, prawda,

877
01:00:03.850 --> 01:00:07.350
że jakby solidarnie właśnie z ministerstwem,

878
01:00:07.410 --> 01:00:10.250
z decydentami podejmujemy ten krok,

879
01:00:10.290 --> 01:00:14.890
żeby znaleźć możliwości racjonalnego uregulowania rynku książki,

880
01:00:15.010 --> 01:00:17.950
żeby to obejmowało jak gdyby w jakiś sposób

881
01:00:17.950 --> 01:00:20.550
cały ten łańcuch, prawda,

882
01:00:20.710 --> 01:00:22.270
czyli jakby od góry do dołu,

883
01:00:22.470 --> 01:00:24.090
czyli to, co mówiłem wcześniej,

884
01:00:24.170 --> 01:00:26.650
żeby się nie powtarzać o sytuacji finansowej,

885
01:00:27.290 --> 01:00:30.350
sytuacji materialnej osób tworzących tę literaturę

886
01:00:30.350 --> 01:00:31.250
w języku polskim,

887
01:00:33.130 --> 01:00:35.390
żeby też miało jakieś odzwierciedlenie

888
01:00:35.390 --> 01:00:37.030
w tej regulacji w tym sensie,

889
01:00:38.490 --> 01:00:39.750
żeby też się nie okazało,

890
01:00:39.770 --> 01:00:40.610
nie chcę tutaj, nie chodzi o to,

891
01:00:40.650 --> 01:00:41.950
że ja tutaj będę sugerował,

892
01:00:42.030 --> 01:00:43.130
że no nie wiem, jakąś złą wolę,

893
01:00:43.130 --> 01:00:43.670
nie o to chodzi,

894
01:00:43.970 --> 01:00:45.630
tylko tak jak na przykład mówimy o tym,

895
01:00:45.690 --> 01:00:48.470
że bez jakichś bezpieczników,

896
01:00:48.730 --> 01:00:51.530
jeśli chodzi o tę regulację rynku wyżej,

897
01:00:51.710 --> 01:00:53.270
te pieniądze na przykład, nie wiem,

898
01:00:54.310 --> 01:00:56.150
z ceny jednolitej się rozpłyną,

899
01:00:56.230 --> 01:00:57.990
jeżeli nie będzie regulacji marsz, prawda,

900
01:00:58.470 --> 01:00:59.630
i tak dalej, i tak dalej,

901
01:00:59.630 --> 01:01:01.330
żeby też te pieniądze w takim razie

902
01:01:01.330 --> 01:01:02.570
również się nie rozpłynęły,

903
01:01:02.650 --> 01:01:06.890
jeśli chodzi o poprawę sytuacji materialnej

904
01:01:06.890 --> 01:01:09.650
osób tworzących literaturę w języku polskim.

905
01:01:11.310 --> 01:01:12.370
I to jest,

906
01:01:13.490 --> 01:01:14.570
no powiem tak,

907
01:01:14.730 --> 01:01:18.030
no nie mamy gotowych sugestii,

908
01:01:18.150 --> 01:01:19.270
co możemy, prawda,

909
01:01:19.310 --> 01:01:19.930
w tym momencie,

910
01:01:19.990 --> 01:01:21.430
co możemy konkretnie uregulować,

911
01:01:21.590 --> 01:01:23.190
bo wiadomo, że nie uregulujemy,

912
01:01:23.270 --> 01:01:25.610
oczywiście możemy patrzeć na inne kraje,

913
01:01:25.770 --> 01:01:27.070
możemy zawsze patrzeć na, nie wiem,

914
01:01:27.070 --> 01:01:28.550
raje skandynawskie,

915
01:01:28.690 --> 01:01:33.870
które mają umowy standardowe ustalone z rządem i tak dalej,

916
01:01:34.030 --> 01:01:34.170
ale wiadomo...

917
01:01:34.170 --> 01:01:35.470
Patrzeć w tą stronę tylko nam psuje nastrój.

918
01:01:35.890 --> 01:01:36.890
Wiem, wiem, ale to była...

919
01:01:36.890 --> 01:01:39.090
Właśnie możemy, ale miało być, prawda,

920
01:01:39.210 --> 01:01:41.490
ale wiadomo, że to bardziej psuje nastrój,

921
01:01:41.550 --> 01:01:42.370
natomiast możemy po prostu

922
01:01:43.570 --> 01:01:44.950
szukać inspiracji w tym sensie,

923
01:01:45.010 --> 01:01:46.010
że patrzeć, co jest możliwe

924
01:01:46.010 --> 01:01:48.430
i co koniec końców pozwoli nam

925
01:01:48.430 --> 01:01:50.370
osiągnąć to rozwiązanie,

926
01:01:50.490 --> 01:01:51.270
żeby rzeczywiście nie,

927
01:01:51.310 --> 01:01:53.570
żebyśmy nie znajdowali się jako twórcy,

928
01:01:53.570 --> 01:01:56.410
czy twórczynie literatury w języku polskim w tej sytuacji,

929
01:01:56.510 --> 01:01:58.850
że jakkolwiek nie będzie na rynku,

930
01:01:58.930 --> 01:02:02.430
to i tak będzie ta jakby nietransparentna odpowiedź,

931
01:02:02.450 --> 01:02:04.090
że no tyle możemy zapłacić,

932
01:02:04.150 --> 01:02:05.150
więcej nas niestety nie chce,

933
01:02:05.250 --> 01:02:06.530
nie stać, my byśmy chcieli

934
01:02:06.530 --> 01:02:08.790
i żeby rzeczywiście mieć poczucie tego partnerstwa

935
01:02:09.770 --> 01:02:12.750
w tym, w tym całym łańcuchu.

936
01:02:13.730 --> 01:02:16.510
No i myślę, że, myślę, że to jest ten postulat,

937
01:02:16.570 --> 01:02:18.330
w tym sensie to on nie jest konkretny w tym momencie,

938
01:02:18.330 --> 01:02:21.150
natomiast on się jak gdyby odnosi,

939
01:02:21.210 --> 01:02:21.810
w nim się odbija to,

940
01:02:21.810 --> 01:02:24.230
co mówiłem wcześniej o tej sytuacji

941
01:02:24.230 --> 01:02:25.950
i o tym, żebyśmy,

942
01:02:26.130 --> 01:02:28.230
wiadomo, to tego też pewnie dobrych praktyk

943
01:02:28.230 --> 01:02:30.330
nie uregulujemy, nie wiem, ustawą,

944
01:02:30.390 --> 01:02:31.770
my o dobrych praktykach rozmawiamy

945
01:02:31.770 --> 01:02:32.630
przecież wspólnie od lat

946
01:02:33.230 --> 01:02:35.490
i z jakimś efektem, że tak powiem,

947
01:02:35.570 --> 01:02:38.270
na poza państwowych,

948
01:02:38.410 --> 01:02:41.710
poza oficjalnych platformach,

949
01:02:41.810 --> 01:02:43.290
natomiast to jest ważne,

950
01:02:43.350 --> 01:02:44.210
żeby koniec końców,

951
01:02:44.310 --> 01:02:46.170
jeżeli my uregulujemy rzeczywiście ten rynek

952
01:02:46.170 --> 01:02:50.830
i stworzymy jakąś możliwość transparentności,

953
01:02:51.090 --> 01:02:52.670
żebyśmy wiedzieli, co jest okej,

954
01:02:52.730 --> 01:02:53.910
a co nie jest okej, tak?

955
01:02:54.010 --> 01:02:55.350
W tym sensie, żebyśmy rzeczywiście

956
01:02:55.350 --> 01:02:57.130
mieli tę świadomość,

957
01:02:57.950 --> 01:02:59.610
że pracujemy na tym rynku

958
01:02:59.610 --> 01:03:03.590
jako godni twórcy i twórczynie,

959
01:03:04.170 --> 01:03:07.510
jak gdyby uczestnicy tego sektora kreatywnego.

960
01:03:07.650 --> 01:03:09.150
No jeśli chodzi o dobre praktyki,

961
01:03:09.210 --> 01:03:12.170
to faktycznie te wysiłki

962
01:03:13.370 --> 01:03:17.350
jakiegoś dogadania się międzyśrodowiskowego,

963
01:03:17.490 --> 01:03:18.810
ale też wewnątrzśrodowiskowego,

964
01:03:19.030 --> 01:03:21.350
one były podejmowane na przestrzeni ostatnich lat.

965
01:03:22.070 --> 01:03:24.170
My jako Polska Izba Książki jeszcze,

966
01:03:25.470 --> 01:03:27.630
już dawno temu, jeszcze zanim ja w ogóle

967
01:03:27.630 --> 01:03:29.690
byłam zaangażowana w pracę Izby,

968
01:03:30.670 --> 01:03:33.650
podejmowała próby wprowadzenia

969
01:03:33.650 --> 01:03:35.670
pewnego kodeksu współpracy

970
01:03:35.670 --> 01:03:37.490
i takiego porozumienia

971
01:03:38.590 --> 01:03:40.630
między podmiotami rynku książki

972
01:03:40.630 --> 01:03:45.950
i to kompletnie się nie udało,

973
01:03:46.150 --> 01:03:48.850
nie dlatego, że wydawcy nie chcieli,

974
01:03:48.970 --> 01:03:51.310
tylko wydawcy się bali tego,

975
01:03:51.310 --> 01:03:52.930
jak do tego podejdzie UOKi,

976
01:03:53.010 --> 01:03:54.410
który podchodzi no właśnie tak,

977
01:03:54.610 --> 01:03:56.310
że mówi,

978
01:03:57.450 --> 01:03:58.790
to wy sobie to zróbcie,

979
01:03:58.870 --> 01:03:59.850
a my wam wtedy powiemy,

980
01:04:00.030 --> 01:04:01.030
czy to jest okej

981
01:04:01.030 --> 01:04:02.110
i najwyżej damy wam karę

982
01:04:02.110 --> 01:04:02.890
i wy zapłacicie,

983
01:04:02.990 --> 01:04:06.870
no to postawienie takiego diktum

984
01:04:06.870 --> 01:04:09.350
powoduje, że wszyscy się z tego wycofują.

985
01:04:10.910 --> 01:04:12.150
No a drugim obszarem,

986
01:04:12.270 --> 01:04:14.010
tym międzyśrodowiskowym...

987
01:04:14.010 --> 01:04:14.590
Mogę tylko uzupełnić?

988
01:04:14.690 --> 01:04:16.450
Ja myślę, że to nie byłoby też takie złe

989
01:04:16.450 --> 01:04:17.470
wrócić do tej próby,

990
01:04:17.530 --> 01:04:19.730
dlatego, że kodeks dobrych praktyk,

991
01:04:19.770 --> 01:04:22.030
jeśli on nie jest tylko przez was w branży,

992
01:04:22.170 --> 01:04:24.350
ale zostaje właśnie zgłoszony do UOKiK-u

993
01:04:24.350 --> 01:04:25.870
i przez niego podpisany,

994
01:04:26.050 --> 01:04:27.450
to wszystkie podmioty,

995
01:04:27.590 --> 01:04:29.390
które podpisały się pod tym kodeksem,

996
01:04:29.550 --> 01:04:30.970
są nim wtedy prawnie zobowiązane.

997
01:04:31.030 --> 01:04:34.970
I UOKiK od tej pory może wobec nich jest.

998
01:04:36.270 --> 01:04:37.370
Oczywiście, że jest.

999
01:04:39.470 --> 01:04:42.650
Na przykład proszę spojrzeć na kodeks dobrych praktyk,

1000
01:04:42.790 --> 01:04:44.850
jeśli chodzi o reklamy na rynku farmaceutycznym.

1001
01:04:45.150 --> 01:04:46.470
Jest to najlepszy przykład tego,

1002
01:04:46.610 --> 01:04:49.630
jak producenci, dystrybutorzy i tak dalej leków

1003
01:04:49.630 --> 01:04:50.630
zobowiązali się do tego,

1004
01:04:50.690 --> 01:04:53.930
że w reklamach nie wolno pokazywać lekarzy w kitlach,

1005
01:04:54.130 --> 01:04:55.350
żeby nie sugerować,

1006
01:04:55.490 --> 01:04:57.710
że jest konkretny lekarz,

1007
01:04:57.810 --> 01:04:58.810
który coś adwokuje.

1008
01:04:58.810 --> 01:05:00.270
Dlatego wszystkie reklamy leków,

1009
01:05:00.310 --> 01:05:01.470
które państwo dzisiaj widzicie,

1010
01:05:01.590 --> 01:05:02.930
zawierają sytuacje familijne,

1011
01:05:03.510 --> 01:05:04.150
że tak powiem,

1012
01:05:04.310 --> 01:05:05.930
siedzi rodzina i rozmawia,

1013
01:05:05.970 --> 01:05:08.270
jak to wzdęcia są po kolacji.

1014
01:05:08.850 --> 01:05:09.850
Albo ktoś zachorował

1015
01:05:10.350 --> 01:05:12.070
i teraz wokół niego jest taka banieczka

1016
01:05:12.070 --> 01:05:12.850
i on tam coś bierze.

1017
01:05:13.090 --> 01:05:13.790
Właśnie dlatego,

1018
01:05:13.890 --> 01:05:15.630
bo już nie może być lekarzy w tych reklamach

1019
01:05:15.630 --> 01:05:17.210
i ten kodeks jest stosowany

1020
01:05:17.210 --> 01:05:17.850
bardzo rygorystycznie.

1021
01:05:18.530 --> 01:05:19.570
Tylko oczywiście to znaczy,

1022
01:05:19.650 --> 01:05:20.950
że trzeba by przyprowadzić tą,

1023
01:05:21.030 --> 01:05:21.550
że tak powiem,

1024
01:05:22.070 --> 01:05:22.870
drugą stronę,

1025
01:05:22.970 --> 01:05:24.490
tą, która jest silniejsza do stołu,

1026
01:05:24.490 --> 01:05:28.550
ale może łatwiej będzie raz przyprowadzić ich do tego kodeksu,

1027
01:05:28.690 --> 01:05:32.790
niż negocjować ciągle pojedynczo różne małe, drobne rzeczy.

1028
01:05:32.970 --> 01:05:35.570
Tym bardziej jak w powietrzu będzie wisiał ten topór regulacji,

1029
01:05:35.730 --> 01:05:37.650
która jak rozumiem nadciąga.

1030
01:05:37.650 --> 01:05:38.550
On wisi.

1031
01:05:38.770 --> 01:05:39.850
Ja bym powiedziała, że on wisi.

1032
01:05:41.470 --> 01:05:41.850
Dzięki.

1033
01:05:41.970 --> 01:05:42.710
No to to jest też rzecz,

1034
01:05:42.710 --> 01:05:43.710
którą sobie zanotowałam

1035
01:05:43.710 --> 01:05:45.090
i też będziemy to oczywiście sprawdzać.

1036
01:05:45.250 --> 01:05:45.790
To jest też tak,

1037
01:05:45.830 --> 01:05:47.050
że ta rzeczywistość jest dynamiczna

1038
01:05:47.050 --> 01:05:49.150
i coś, co kiedyś było możliwe,

1039
01:05:49.210 --> 01:05:50.570
staje się niemożliwe i na odwrót.

1040
01:05:50.950 --> 01:05:51.990
Tutaj tylko jeszcze dokończę

1041
01:05:51.990 --> 01:05:53.470
i oddaję głos Tobie Grzegorzu,

1042
01:05:53.490 --> 01:05:57.650
że jeśli chodzi o te międzyśrodowiskowe kodeksy dobrych praktyk,

1043
01:05:57.730 --> 01:05:59.870
no to mamy konwencję krakowską,

1044
01:06:00.710 --> 01:06:02.930
która jest właśnie taką pierwszą próbą

1045
01:06:04.310 --> 01:06:07.770
ucywilizowania zasad współpracy między twórcami,

1046
01:06:07.850 --> 01:06:12.750
twórczyniami rozumianymi jako ta słabsza strona umowy

1047
01:06:12.750 --> 01:06:17.910
z wydawnictwami rozumianymi jako ten silniejszy gracz w tym stosunku.

1048
01:06:18.310 --> 01:06:21.290
Także to się dzieje na mniejszą, większą skalę,

1049
01:06:21.410 --> 01:06:25.250
mniej lub bardziej jest to trudna rozmowa,

1050
01:06:25.590 --> 01:06:28.390
ale staramy się też w ten sposób działać,

1051
01:06:28.390 --> 01:06:33.550
żeby jakoś ten rynek cywilizować,

1052
01:06:34.130 --> 01:06:36.590
przy czym oczywiście widzimy bardzo wyraźnie,

1053
01:06:36.710 --> 01:06:40.790
że te próby są, że jest to bardzo trudne na tyle,

1054
01:06:40.850 --> 01:06:44.370
że czas się kończy, czas się kończy w takim sensie,

1055
01:06:44.450 --> 01:06:48.130
w jakim tutaj o tym rozmawiamy dla nas w kontekście

1056
01:06:48.130 --> 01:06:49.530
i przemian technologicznych,

1057
01:06:49.610 --> 01:06:52.310
ale też wydolności organizmów,

1058
01:06:52.370 --> 01:06:56.270
jakimi są mikro i małe i średnie przedsiębiorstwa tego rynku

1059
01:06:56.270 --> 01:07:00.370
i w związku z tym nie możemy dłużej własnymi siłami podejmować

1060
01:07:00.370 --> 01:07:01.390
kolejnych, kolejnych prób,

1061
01:07:01.430 --> 01:07:03.710
tylko właśnie potrzebujemy tej interwencji państwowej.

1062
01:07:04.190 --> 01:07:04.830
Grzegorzu, do ciebie.

1063
01:07:04.890 --> 01:07:06.370
No i właśnie, do tego chciałem wrócić,

1064
01:07:06.510 --> 01:07:08.450
bo to chyba jest sedno naszej rozmowy

1065
01:07:08.450 --> 01:07:12.270
i ty pytałaś, czego my byśmy sobie życzyli od rządu,

1066
01:07:13.230 --> 01:07:15.690
czy od państwa w tej kwestii

1067
01:07:15.690 --> 01:07:18.610
i chciałbym wrócić do tych dwóch podstawowych kwestii,

1068
01:07:18.670 --> 01:07:22.130
czyli regulacja ceny, z którą idzie regulacja marży,

1069
01:07:22.130 --> 01:07:29.590
bo w przeciwnym razie znowu pośrednicy zgarną większość,

1070
01:07:29.650 --> 01:07:31.590
jeśli uregulujemy tylko tę cenę detaliczną,

1071
01:07:31.730 --> 01:07:33.290
a nie uregulujemy marży,

1072
01:07:33.960 --> 01:07:37.210
bo nas zabija właśnie to przecenianie nowości

1073
01:07:37.210 --> 01:07:41.250
i to, że książka może mieć tak różną cenę

1074
01:07:41.250 --> 01:07:43.770
i tak zaniżaną cenę w dniu premiery

1075
01:07:43.770 --> 01:07:45.410
albo przed dniem premiery w przesprzedaży,

1076
01:07:46.280 --> 01:07:49.650
to, że przyzwyczailiśmy konsumentów, klientów,

1077
01:07:49.650 --> 01:07:52.270
czytelników, czytelniczki do tego, że można polować

1078
01:07:52.270 --> 01:07:56.650
na te absurdalnie nisko, absurdalnie przecenione książki

1079
01:07:56.650 --> 01:07:58.110
właśnie jeszcze przed dniem premiery,

1080
01:07:58.690 --> 01:08:01.350
co deprecjonuje naszą pracę i symbolicznie, i realnie.

1081
01:08:01.650 --> 01:08:03.790
Jesteśmy, zwykle mamy umowy podpisane,

1082
01:08:04.450 --> 01:08:07.790
nasze procenty od sprzedaży liczą się od ceny zbytu,

1083
01:08:07.910 --> 01:08:10.770
czyli tej właśnie ceny, po której wydawca puszcza książkę dalej,

1084
01:08:10.910 --> 01:08:11.970
a nie od ceny okładkowej,

1085
01:08:12.010 --> 01:08:13.950
co też jest normą w wielu krajach europejskich,

1086
01:08:14.110 --> 01:08:16.330
ale wydawcy po prostu nie chcą takich umów podpisywać

1087
01:08:16.330 --> 01:08:19.970
i już z nami, ale ciekawe jest na przykład,

1088
01:08:20.090 --> 01:08:21.810
że jeśli książka zagraniczna wchodzi,

1089
01:08:22.470 --> 01:08:25.510
kupuje wydawca Polski prawa od zagranicznego wydawcy,

1090
01:08:25.710 --> 01:08:28.890
czy od agenta, to rozlicza się z nim zwykle po okładkowej,

1091
01:08:28.970 --> 01:08:35.370
bo takie po prostu są w stanie agenci warunki narzucić.

1092
01:08:35.510 --> 01:08:36.430
Tak, no te prawa...

1093
01:08:36.430 --> 01:08:37.370
A my tego nie mamy.

1094
01:08:37.530 --> 01:08:40.390
I to jest też taka absolutna niesprawiedliwość i asymetria,

1095
01:08:40.470 --> 01:08:42.250
że autor zagraniczny na polskim rynku

1096
01:08:42.250 --> 01:08:43.910
może mieć zagraniczne warunki,

1097
01:08:44.370 --> 01:08:46.850
ale mamy warunki polskie, bo jesteśmy z Polski.

1098
01:08:47.170 --> 01:08:50.150
I te praktyki wynikają...

1099
01:08:51.690 --> 01:08:54.570
Przede wszystkim one nie są powszechne jeszcze na szczęście,

1100
01:08:55.530 --> 01:08:57.810
natomiast one wynikają właśnie z tego,

1101
01:08:58.090 --> 01:09:01.890
że na takim rynku, na którym wydawca wie,

1102
01:09:01.890 --> 01:09:06.370
wie, że musi co roku, że będzie zmuszony do renegocjowania,

1103
01:09:06.510 --> 01:09:10.150
czyli de facto dawania większego rabatu dystrybutorowi,

1104
01:09:10.270 --> 01:09:13.350
od ceny okładkowej i czyli w takim przypadku,

1105
01:09:13.570 --> 01:09:17.350
w takiej sytuacji, w której nie jest w stanie przewidzieć

1106
01:09:18.650 --> 01:09:25.190
w kompetentny sposób tego, jak książka będzie funkcjonowała na rynku,

1107
01:09:25.710 --> 01:09:30.930
to wydawcy optymalizując koszty wzmuszają polskich autorów

1108
01:09:30.930 --> 01:09:35.030
do tego, żeby te rozliczenia się odbywały od ceny zbytu,

1109
01:09:35.030 --> 01:09:40.370
jako jedynej, która tak naprawdę dla wydawcy jest pewna w miarę.

1110
01:09:40.610 --> 01:09:44.150
Bo cena okładkowa staje się po prostu pewnym punktem odniesienia

1111
01:09:44.150 --> 01:09:46.190
w obszarze abstrakcji, prawda?

1112
01:09:46.590 --> 01:09:47.790
Ja tutaj nikogo nie usprawiedliwiam,

1113
01:09:47.870 --> 01:09:50.650
tłumaczę tylko, że to są pewne mechanizmy,

1114
01:09:50.790 --> 01:09:52.030
które również wynikają z tego,

1115
01:09:53.630 --> 01:09:56.630
jak zdezorganizowany i zdemolowany jest ten rynek.

1116
01:09:56.790 --> 01:09:59.010
I właśnie o to chodzi, że ja nie chcę nikogo obwiniać tutaj,

1117
01:09:59.010 --> 01:10:01.930
czy wydawnić w tej sytuacji,

1118
01:10:01.990 --> 01:10:05.970
bo po prostu na takim, w tak chaotycznej rzeczywistości

1119
01:10:05.970 --> 01:10:07.350
się wszyscy poruszamy.

1120
01:10:08.130 --> 01:10:13.870
I ten, kto, ten wydawca, który by zaoferował cenę okładkową,

1121
01:10:14.010 --> 01:10:15.910
czy rozliczenie od ceny odkładkowej autorowi,

1122
01:10:15.970 --> 01:10:17.370
jest po prostu frajerem na tym rynku.

1123
01:10:17.730 --> 01:10:18.690
No dzięki.

1124
01:10:18.690 --> 01:10:21.110
To znaczy, przepraszam, nie no, ale wiesz,

1125
01:10:21.290 --> 01:10:22.990
stawia się, ale stawia się,

1126
01:10:23.770 --> 01:10:26.850
stawia się na przegranej pozycji względem konkurencji.

1127
01:10:29.050 --> 01:10:30.730
Także, także pierwsza rzecz to są,

1128
01:10:30.870 --> 01:10:32.750
to jest to, co mówiłem, regulacja ceny,

1129
01:10:33.050 --> 01:10:34.290
którą idzie regulacja marzy,

1130
01:10:34.510 --> 01:10:35.730
a drugie to jest to, co już,

1131
01:10:35.790 --> 01:10:37.230
już te życie, o czym wspomnieliśmy,

1132
01:10:37.290 --> 01:10:38.050
ale chciałem to podbić,

1133
01:10:38.110 --> 01:10:40.830
czyli przejrzystość, transparentność danych,

1134
01:10:41.190 --> 01:10:43.770
zbieranie danych w jakiś odgórny sposób,

1135
01:10:43.770 --> 01:10:46.550
albo przez jakąś organizację zawodową,

1136
01:10:46.670 --> 01:10:48.430
albo przez, czy branżową,

1137
01:10:48.650 --> 01:10:51.050
albo przez którąś z agent państwowych,

1138
01:10:51.190 --> 01:10:52.410
może to robić Biblioteka Narodowa,

1139
01:10:52.850 --> 01:10:54.050
może to robić Instytut Książki,

1140
01:10:54.090 --> 01:10:56.230
jeśli zostanie wyposażony w budżet i technologię.

1141
01:10:56.350 --> 01:10:57.450
Mógłby to robić GUS.

1142
01:10:57.730 --> 01:10:58.870
Mógłby to robić GUS,

1143
01:10:58.970 --> 01:11:00.590
który przecież nic innego nie robi,

1144
01:11:00.850 --> 01:11:01.710
tylko zbiera dane

1145
01:11:03.110 --> 01:11:05.970
i ma to przećwiczone.

1146
01:11:06.470 --> 01:11:07.850
Poczekaj, to od razu cię dopytam,

1147
01:11:07.970 --> 01:11:10.010
ale tam są też dane handlowe,

1148
01:11:10.430 --> 01:11:12.310
w sensie, które wydawnictwo

1149
01:11:12.310 --> 01:11:13.950
niekoniecznie chciałyby, żeby było publiczne.

1150
01:11:14.510 --> 01:11:17.250
No, tak, no, ale dlaczego jest tak,

1151
01:11:17.330 --> 01:11:18.250
że wydawcy prasy,

1152
01:11:18.790 --> 01:11:20.410
oczywiście nie wszyscy wydawcy prasy

1153
01:11:20.410 --> 01:11:21.250
w tym uczestniczą,

1154
01:11:21.350 --> 01:11:22.550
ale ci, którzy nie uczestniczą,

1155
01:11:22.610 --> 01:11:25.290
są automatycznie podejrzani o to,

1156
01:11:25.330 --> 01:11:26.350
że mają coś do ukrycia,

1157
01:11:27.450 --> 01:11:29.470
publikują dane o nakładach i sprzedaży,

1158
01:11:29.490 --> 01:11:31.290
po to, żeby reklamodawcy mieli

1159
01:11:33.070 --> 01:11:36.470
choćby przejrzyste dane i porównywalne.

1160
01:11:36.670 --> 01:11:38.330
Dlaczego też większość dystrybutorów

1161
01:11:38.330 --> 01:11:43.490
uczestniczy w statystykach sprzedaży biletów w kinach?

1162
01:11:43.590 --> 01:11:44.070
Jest chyba jeden,

1163
01:11:44.090 --> 01:11:46.290
chyba duży dystrybutor kinowy w Polsce,

1164
01:11:46.430 --> 01:11:47.530
który w tym nie uczestniczy.

1165
01:11:49.670 --> 01:11:51.650
Dlaczego takie rzeczy w innych branżach są możliwe,

1166
01:11:51.710 --> 01:11:52.330
a w naszej nie?

1167
01:11:52.610 --> 01:11:53.030
Spróbujmy.

1168
01:11:53.690 --> 01:11:55.630
Ja jestem w ogóle przekonany,

1169
01:11:55.710 --> 01:11:57.310
że my często mówimy,

1170
01:11:58.270 --> 01:11:59.630
zapędzamy się w takie myślenie,

1171
01:11:59.770 --> 01:12:01.690
czy dajemy się zbić takim argumentem,

1172
01:12:01.730 --> 01:12:02.510
że to jest niemożliwe,

1173
01:12:02.570 --> 01:12:04.170
bo tego nigdy nie było.

1174
01:12:04.170 --> 01:12:06.710
Ja już wystarczająco długo żyję w Polsce,

1175
01:12:06.730 --> 01:12:08.290
żeby usłyszeć o tym,

1176
01:12:08.350 --> 01:12:10.030
że zakaz palenia się w Polsce nie przyjmie,

1177
01:12:10.130 --> 01:12:10.990
w restauracjach,

1178
01:12:11.370 --> 01:12:13.630
że nie przyjmą się buspasy w miastach.

1179
01:12:14.310 --> 01:12:15.810
Wiele rzeczy się miało nie przyjąć

1180
01:12:15.810 --> 01:12:17.270
i się jakoś, kurczę, przyjęły,

1181
01:12:17.330 --> 01:12:18.710
bo szybko się zorientowaliśmy,

1182
01:12:18.830 --> 01:12:20.550
że a, to wszystkim służy,

1183
01:12:20.750 --> 01:12:24.170
b, te głosy krytyczne,

1184
01:12:24.230 --> 01:12:25.150
czy dekurażujące,

1185
01:12:25.310 --> 01:12:26.310
okazały się głosem,

1186
01:12:26.930 --> 01:12:29.650
no, jakoś napędzanym odgórnie,

1187
01:12:29.770 --> 01:12:31.250
czy przez określone środowiska,

1188
01:12:31.330 --> 01:12:32.090
którym to nie służy,

1189
01:12:32.090 --> 01:12:33.750
natomiast w większości to służy

1190
01:12:33.750 --> 01:12:34.330
i w ogóle uważam,

1191
01:12:34.410 --> 01:12:35.850
że rzeczywistość trzeba tak projektować,

1192
01:12:36.210 --> 01:12:38.390
trzeba ją projektować w każdej dziedzinie życia

1193
01:12:38.390 --> 01:12:39.370
z myślą o słabszych,

1194
01:12:39.950 --> 01:12:41.870
bo wtedy ona wszystkim służy,

1195
01:12:42.050 --> 01:12:43.910
a jeśli puszczamy tak jak dzisiaj,

1196
01:12:43.910 --> 01:12:46.230
choćby rynek książki wolno,

1197
01:12:46.490 --> 01:12:49.330
to ta neutralność jest pozorna,

1198
01:12:49.430 --> 01:12:50.410
ona służy tylko tym,

1199
01:12:50.510 --> 01:12:51.750
którzy i tak sobie poradzą.

1200
01:12:52.510 --> 01:12:53.350
Ja przepraszam,

1201
01:12:53.410 --> 01:12:54.650
tylko jedno zdanie chciałem uzupełnić.

1202
01:12:54.710 --> 01:12:55.090
To nie jest tak,

1203
01:12:55.110 --> 01:12:55.770
że ja zapytałem,

1204
01:12:55.850 --> 01:12:57.230
dlatego że uważam,

1205
01:12:57.250 --> 01:12:57.950
że to niemożliwe.

1206
01:12:58.410 --> 01:12:59.450
Wprost przeciwnie,

1207
01:12:59.450 --> 01:13:00.950
można równie dobrze zrobić tak,

1208
01:13:00.950 --> 01:13:03.650
że jeśli te dane mają być bardzo granularne,

1209
01:13:03.790 --> 01:13:05.850
czyli każdy wydawca będzie wiedział dokładnie,

1210
01:13:05.890 --> 01:13:07.550
o której godzinie i w którym punkcie,

1211
01:13:07.610 --> 01:13:09.170
na której kasie fiskalnej sprzedał,

1212
01:13:09.330 --> 01:13:10.490
to nie jest nierealne,

1213
01:13:10.570 --> 01:13:11.170
te dane są,

1214
01:13:11.730 --> 01:13:13.150
to można też takie zbierać,

1215
01:13:13.210 --> 01:13:14.310
one nie muszą być publiczne,

1216
01:13:14.430 --> 01:13:16.270
to znaczy mamy bardzo dużo badań,

1217
01:13:16.530 --> 01:13:18.010
to jest w ogóle działka,

1218
01:13:18.090 --> 01:13:19.530
którą się stricte naukowo zajmuje,

1219
01:13:19.610 --> 01:13:20.810
jak współdzielić dane,

1220
01:13:21.570 --> 01:13:23.610
dane, które nie mogą być publiczne,

1221
01:13:23.650 --> 01:13:24.210
ani otwarte,

1222
01:13:24.670 --> 01:13:25.810
na przykład dane zdrowotne,

1223
01:13:26.130 --> 01:13:26.910
dane handlowe,

1224
01:13:27.270 --> 01:13:27.930
tego typu dane,

1225
01:13:27.930 --> 01:13:29.790
które mogą być współdzielone

1226
01:13:29.790 --> 01:13:31.450
na różnych poziomach dostępu.

1227
01:13:31.930 --> 01:13:32.850
Konkretny wydawca

1228
01:13:32.850 --> 01:13:34.110
sprawdza sobie dla siebie

1229
01:13:34.110 --> 01:13:35.930
na poziomie bardzo granularnym

1230
01:13:35.930 --> 01:13:37.190
i już doskonale wie,

1231
01:13:37.190 --> 01:13:37.790
gdzie się czyta,

1232
01:13:37.870 --> 01:13:38.430
gdzie się nie czyta,

1233
01:13:38.730 --> 01:13:40.290
może zrobić akcję promocyjną,

1234
01:13:40.290 --> 01:13:41.250
na przykład do województwa,

1235
01:13:41.370 --> 01:13:41.730
gdzie widzi,

1236
01:13:41.790 --> 01:13:43.430
że jest niedoczytana ta książka,

1237
01:13:43.510 --> 01:13:44.030
że tak powiem,

1238
01:13:44.610 --> 01:13:45.050
no a,

1239
01:13:46.090 --> 01:13:48.570
a może być na większym poziomie agregacji

1240
01:13:48.570 --> 01:13:49.570
odbierane przez,

1241
01:13:49.630 --> 01:13:49.810
nie wiem,

1242
01:13:49.890 --> 01:13:50.730
analityków rynku,

1243
01:13:50.830 --> 01:13:50.910
tak,

1244
01:13:50.990 --> 01:13:52.210
to będzie z korzyścią dla wszystkich.

1245
01:13:52.210 --> 01:13:53.610
Albo może być top 20,

1246
01:13:53.670 --> 01:13:55.350
jak sprzedaż płyt w Polsce,

1247
01:13:55.510 --> 01:13:57.170
która jest puszczana publicznie do prasy,

1248
01:13:57.270 --> 01:13:57.970
a reszta jest,

1249
01:13:58.890 --> 01:14:00.170
reszta jest gdzieś tam głęboko

1250
01:14:00.170 --> 01:14:01.830
i nie wszyscy mają ten dostęp.

1251
01:14:02.930 --> 01:14:03.370
Kolejny,

1252
01:14:03.370 --> 01:14:05.070
kolejny przykład sprzedaż płyt,

1253
01:14:05.210 --> 01:14:05.270
prawda,

1254
01:14:05.350 --> 01:14:06.370
też mamy od,

1255
01:14:06.530 --> 01:14:06.670
nie wiem,

1256
01:14:06.770 --> 01:14:08.270
30 lat już chyba listę

1257
01:14:09.230 --> 01:14:09.670
OLIS,

1258
01:14:10.550 --> 01:14:12.370
która odnotowuje sprzedaż płyt w Polsce

1259
01:14:12.370 --> 01:14:13.030
na bieżąco

1260
01:14:13.030 --> 01:14:15.830
i złote płyty na tej podstawie się przyznaje.

1261
01:14:15.930 --> 01:14:17.010
My nie mamy swoich złotych płyt,

1262
01:14:17.110 --> 01:14:17.910
może to by było dobrze,

1263
01:14:18.110 --> 01:14:19.690
tylko każdy może sobie określić,

1264
01:14:19.910 --> 01:14:21.110
każdy może krzyknąć,

1265
01:14:21.110 --> 01:14:21.810
że ma bestseller.

1266
01:14:21.990 --> 01:14:23.830
To też jest dla klientów niekorzystne,

1267
01:14:23.950 --> 01:14:25.350
bo każdy wydawca

1268
01:14:25.350 --> 01:14:26.670
może powiedzieć,

1269
01:14:26.770 --> 01:14:27.430
że ma bestseller

1270
01:14:27.430 --> 01:14:29.150
i nakleić taką naklejkę na okładkę.

1271
01:14:29.370 --> 01:14:29.690
I mówi,

1272
01:14:29.970 --> 01:14:30.330
i mówi,

1273
01:14:30.350 --> 01:14:31.010
tylko dla każdego

1274
01:14:31.010 --> 01:14:31.710
znaczy to coś innego.

1275
01:14:31.710 --> 01:14:32.550
I nikt go nie sprawdzi,

1276
01:14:32.690 --> 01:14:33.750
i nikt go nie sprawdzi.

1277
01:14:33.910 --> 01:14:34.350
Dobrze,

1278
01:14:34.490 --> 01:14:35.390
szanowni Państwo,

1279
01:14:36.610 --> 01:14:38.510
zostało nam 40 minut

1280
01:14:38.510 --> 01:14:39.410
i myślę,

1281
01:14:39.490 --> 01:14:40.490
że czas otworzyć

1282
01:14:42.090 --> 01:14:42.950
sekcję pytań,

1283
01:14:43.030 --> 01:14:44.010
ponieważ jest tutaj,

1284
01:14:44.850 --> 01:14:45.450
powiem to,

1285
01:14:45.550 --> 01:14:46.130
las rąk.

1286
01:14:47.370 --> 01:14:48.570
Więc zaczynając tutaj

1287
01:14:48.570 --> 01:14:49.170
od Grzegorza,

1288
01:14:49.230 --> 01:14:49.930
który chyba pierwszy

1289
01:14:49.930 --> 01:14:50.990
tutaj się zgłaszał

1290
01:14:50.990 --> 01:14:52.390
i potem będę podawać dalej.

1291
01:14:52.530 --> 01:14:52.790
Dobrze?

1292
01:14:53.050 --> 01:14:53.990
Proszę bardzo.

1293
01:14:56.560 --> 01:14:57.540
Dziękuję bardzo.

1294
01:14:57.680 --> 01:14:58.340
Grzegorz Rzenkowicz,

1295
01:14:58.760 --> 01:14:59.560
Instytut Książki.

1296
01:14:59.640 --> 01:15:01.180
Niekoniecznie chciałem jako pierwszy,

1297
01:15:01.360 --> 01:15:01.920
ale chciałem.

1298
01:15:05.060 --> 01:15:06.760
Nie powiedzieliście Państwo,

1299
01:15:07.060 --> 01:15:08.240
nie mieliście żadnej diagnozy,

1300
01:15:08.280 --> 01:15:09.880
z którą bym się nie zgadzał

1301
01:15:09.880 --> 01:15:13.220
i nie wymieniliście też żadnego postulatu,

1302
01:15:13.540 --> 01:15:17.300
którego bym nie potraktował poważnie,

1303
01:15:17.360 --> 01:15:19.820
bo wydałby mi się on po prostu nierealistyczny.

1304
01:15:19.900 --> 01:15:20.380
To wszystko,

1305
01:15:20.640 --> 01:15:22.720
słuchałem tego z ogromną uwagą

1306
01:15:23.340 --> 01:15:27.100
i to wszystko wydaje się niezwykle sensowne.

1307
01:15:27.360 --> 01:15:30.640
Jeden komentarz tylko dotyczący tych danych handlowych.

1308
01:15:30.740 --> 01:15:32.120
Tak jak Jan słusznie powiedział,

1309
01:15:32.320 --> 01:15:34.740
z danymi handlowymi jest pewien problem.

1310
01:15:34.740 --> 01:15:37.980
Podczas Targów Książki we Frankfurcie,

1311
01:15:38.100 --> 01:15:42.600
zresztą z Magdą byliśmy na stoisku Nilsena

1312
01:15:42.600 --> 01:15:46.660
i rozmawialiśmy z szefem tej organizacji,

1313
01:15:46.780 --> 01:15:52.600
która zajmuje się po prostu profesjonalną agregacją danych handlowych

1314
01:15:52.600 --> 01:15:56.280
i działa również na rynku polskim.

1315
01:15:56.580 --> 01:15:58.180
I jakkolwiek uważam,

1316
01:15:58.260 --> 01:16:00.380
że to nie jest niemożliwe

1317
01:16:00.380 --> 01:16:02.500
i byłoby niezwykle ozdrowieńcze,

1318
01:16:02.580 --> 01:16:05.680
dlatego że ta transparentność umożliwiłaby podmiotom

1319
01:16:05.680 --> 01:16:07.620
i indywidualnym, i zbiorowym,

1320
01:16:07.800 --> 01:16:09.400
jednostkowym, i instytucjonalnym

1321
01:16:09.400 --> 01:16:10.440
po prostu działać lepiej,

1322
01:16:10.620 --> 01:16:13.040
to jednak bardzo jasno powiedzieli nam,

1323
01:16:13.140 --> 01:16:15.320
dlaczego to się nie udaje.

1324
01:16:15.460 --> 01:16:19.540
Po prostu niektóre firmy, niektóre wydawnictwa

1325
01:16:19.540 --> 01:16:23.060
nie dzielą się tymi danymi handlowymi, sprzedażowymi.

1326
01:16:23.180 --> 01:16:25.520
No z powodów pewnie rozmaitych,

1327
01:16:25.540 --> 01:16:27.740
nie dysponuje listą,

1328
01:16:28.160 --> 01:16:30.240
która mogłaby tutaj zostać zaprezentowana.

1329
01:16:30.240 --> 01:16:32.720
To to jest taki komentarz tylko do tego,

1330
01:16:32.780 --> 01:16:33.720
co państwo powiedzieliście.

1331
01:16:34.380 --> 01:16:36.120
Chciałbym wrócić na chwilę do diagnozy,

1332
01:16:37.500 --> 01:16:39.900
bo tak, i jeszcze potem na końcu

1333
01:16:39.900 --> 01:16:41.520
jeden komentarz trochę smutny,

1334
01:16:41.880 --> 01:16:43.100
ale muszę go powiedzieć,

1335
01:16:43.160 --> 01:16:45.980
dlatego że to jest kwestia mojej odpowiedzialności.

1336
01:16:46.660 --> 01:16:47.940
Jeśli chodzi o diagnozę,

1337
01:16:48.000 --> 01:16:50.040
to chciałbym zapytać o to,

1338
01:16:50.740 --> 01:16:52.000
bo powiedziałaś Magda na początku,

1339
01:16:52.160 --> 01:16:54.700
że ten proces refleksji i pracy

1340
01:16:54.700 --> 01:16:56.540
nad regulacją rynku książki

1341
01:16:56.540 --> 01:16:57.480
trwa od bardzo dawna.

1342
01:16:57.620 --> 01:16:59.620
To nie jest tak, że teraz się wszyscy obudziliśmy,

1343
01:17:00.240 --> 01:17:01.540
widzimy problemy,

1344
01:17:01.680 --> 01:17:05.220
widzieliśmy problemy od już przeszłości

1345
01:17:05.220 --> 01:17:07.720
i podejmowane były próby

1346
01:17:07.720 --> 01:17:10.280
łącznie z przygotowaniem

1347
01:17:10.280 --> 01:17:12.600
konkretnych propozycji ustawowych.

1348
01:17:12.800 --> 01:17:13.920
Czy nie uważacie państwo,

1349
01:17:14.060 --> 01:17:16.180
że należałoby się także zastanowić nad tym,

1350
01:17:16.400 --> 01:17:19.560
dlaczego na poszczególnych etapach tego procesu

1351
01:17:19.560 --> 01:17:22.200
nie doszło do wprowadzenia ustawy?

1352
01:17:22.280 --> 01:17:23.500
Bo oczywiście wszystko można powiedzieć,

1353
01:17:23.600 --> 01:17:26.020
że nie było woli po stronie ustawodawcy,

1354
01:17:26.020 --> 01:17:28.680
nie było odpowiedniego klimatu,

1355
01:17:28.760 --> 01:17:30.700
ale myślę, że też warto byłoby przeanalizować

1356
01:17:30.700 --> 01:17:34.040
konkretne przypadki, tak żeby namierzyć przeszkody,

1357
01:17:34.840 --> 01:17:35.860
które są do pokonania,

1358
01:17:36.000 --> 01:17:38.520
które mogą być do pokonania w chwili obecnej.

1359
01:17:38.740 --> 01:17:41.200
A jeśli chodzi o ten komentarz trochę szmutny,

1360
01:17:41.280 --> 01:17:41.700
to jest tak,

1361
01:17:42.580 --> 01:17:46.880
regulacja rynku książki w obszarze cenowym

1362
01:17:47.600 --> 01:17:50.700
wydaje się sensowna o tyle,

1363
01:17:50.700 --> 01:17:52.520
o ile będą dodatkowe zabezpieczenia.

1364
01:17:52.620 --> 01:17:54.140
Zresztą wiele rozwiązań,

1365
01:17:54.240 --> 01:17:55.620
o których rozmawiamy,

1366
01:17:56.500 --> 01:17:58.480
wymaga takiego dodatkowego zabezpieczenia,

1367
01:17:58.720 --> 01:18:01.580
żebyśmy nie wprowadzili jakiegoś rozwiązania,

1368
01:18:01.720 --> 01:18:02.420
jakiejś regulacji,

1369
01:18:02.560 --> 01:18:05.300
ale potem ona nie rozpłynęła nam się w powietrzu,

1370
01:18:05.340 --> 01:18:08.840
dlatego że liczba zapośredniczeń

1371
01:18:08.840 --> 01:18:10.780
na samym rynku jest tak duża,

1372
01:18:10.780 --> 01:18:12.180
że po prostu ktoś w pewnym momencie

1373
01:18:12.180 --> 01:18:13.280
wykorzystując lukę,

1374
01:18:14.140 --> 01:18:15.980
przejmie, przechwyci korzyść,

1375
01:18:15.980 --> 01:18:18.500
jaka się otwiera ze względu na tę regulację.

1376
01:18:18.500 --> 01:18:22.880
No więc marże handlowe,

1377
01:18:23.360 --> 01:18:24.460
marże dystrybutorskie.

1378
01:18:25.840 --> 01:18:27.280
W związku z tym,

1379
01:18:27.380 --> 01:18:28.740
że prowadzimy teraz właśnie

1380
01:18:28.740 --> 01:18:32.540
z Polską Siecią Ekonomii badania rynku,

1381
01:18:34.060 --> 01:18:36.640
to poprosiłem o sprawdzenie też i tej kwestii.

1382
01:18:37.200 --> 01:18:38.560
Rozmawialiśmy o tym z Janem

1383
01:18:38.560 --> 01:18:40.360
parę tygodni temu już

1384
01:18:40.360 --> 01:18:44.980
i to w kontekście ustawodawstwa Unii Europejskiej

1385
01:18:44.980 --> 01:18:46.360
nie jest prosta sprawa.

1386
01:18:47.580 --> 01:18:49.880
Jest to możliwe w sytuacjach kryzysowych,

1387
01:18:50.000 --> 01:18:51.620
jest to możliwe w sytuacjach nadzwyczajnych,

1388
01:18:51.760 --> 01:18:53.240
takich jak na przykład pandemia.

1389
01:18:53.420 --> 01:18:56.040
Wówczas państwo unijne może skorzystać

1390
01:18:56.040 --> 01:18:57.440
z takiego rozwiązania,

1391
01:18:58.000 --> 01:19:01.740
jednak w zwykłych warunkach ekonomicznych,

1392
01:19:01.940 --> 01:19:04.280
społecznych nie jest to prosta sprawa.

1393
01:19:04.360 --> 01:19:05.080
Dlaczego o tym mówię?

1394
01:19:05.160 --> 01:19:05.880
Dlatego o tym mówię,

1395
01:19:05.920 --> 01:19:07.760
że nie po to, żeby państwa zniechęcić,

1396
01:19:08.040 --> 01:19:10.140
tylko po to, żeby państwa zachęcić.

1397
01:19:10.140 --> 01:19:13.180
Znaczy nasza kreatywność w rozmowach

1398
01:19:13.180 --> 01:19:17.580
dotyczących tego, co nazywamy regulacją rynku książki

1399
01:19:17.580 --> 01:19:21.020
i w związku z tym, że weszliśmy już w obszar sprawdzenia,

1400
01:19:21.080 --> 01:19:22.600
bo do tej pory rozmawialiśmy wielokrotnie,

1401
01:19:22.700 --> 01:19:25.640
spotykaliśmy się w Sopocie, w Gdyni,

1402
01:19:25.720 --> 01:19:26.980
w Gdańsku, w Krakowie.

1403
01:19:27.360 --> 01:19:28.760
Wiele razy rozmawialiśmy o tych kwestiach.

1404
01:19:28.840 --> 01:19:30.640
Teraz już przybliżamy się do takiego momentu,

1405
01:19:30.840 --> 01:19:34.000
w którym pewne rzeczy mamy sprawdzone,

1406
01:19:34.400 --> 01:19:36.560
dostajemy informacje, czy coś jest możliwe, czy nie.

1407
01:19:36.560 --> 01:19:41.060
I teraz ogromną odpowiedzialnością spadającą na nasze barki

1408
01:19:41.060 --> 01:19:43.640
jest poszukanie rozwiązań,

1409
01:19:43.720 --> 01:19:45.680
które będą również amortyzowały

1410
01:19:45.680 --> 01:19:49.040
ewentualne destrukcyjne skutki

1411
01:19:49.040 --> 01:19:51.760
wprowadzenia takiego, a nie innego rozwiązania.

1412
01:19:52.340 --> 01:19:53.800
Tyle chciałem państwu powiedzieć.

1413
01:19:53.980 --> 01:19:54.720
Dzięki Grzegorzu.

1414
01:19:54.800 --> 01:19:56.960
Ja tutaj tylko dodam jako przeciwwagę do tego,

1415
01:19:57.040 --> 01:19:58.260
że jest to niezwykle trudne,

1416
01:19:58.800 --> 01:20:01.380
co jest nam powtarzane właściwie od początku,

1417
01:20:01.480 --> 01:20:03.560
od kiedy zaczęliśmy w ogóle mówić o tym problemie,

1418
01:20:03.560 --> 01:20:13.680
że istnieją liczne wyroki Trybunału Najwyższego Polskiego,

1419
01:20:14.460 --> 01:20:17.840
mówiące o tym, że państwo jest zobowiązane

1420
01:20:17.840 --> 01:20:19.700
do korygowania stosunków rynkowych

1421
01:20:20.160 --> 01:20:21.860
w celu realizacji potrzeb społecznych.

1422
01:20:22.260 --> 01:20:24.280
Uważam, że to jest dokładnie ta sytuacja.

1423
01:20:28.360 --> 01:20:30.520
I jeśli mowa o kryzysach,

1424
01:20:30.660 --> 01:20:32.600
no to pytanie, jak te kryzysy definiujemy,

1425
01:20:32.940 --> 01:20:35.780
w moim odczuciu, w odczuciu wielu graczy tego rynku,

1426
01:20:35.940 --> 01:20:37.740
jesteśmy w sytuacji kryzysowej.

1427
01:20:38.200 --> 01:20:40.420
I w związku z tym ta interwencja

1428
01:20:40.420 --> 01:20:41.860
również w tym obszarze jest konieczna.

1429
01:20:42.000 --> 01:20:44.420
Być może ona powinna na przykład być ograniczona czasowo,

1430
01:20:44.500 --> 01:20:45.060
tego nie wiem.

1431
01:20:45.160 --> 01:20:48.080
Być może ona powinna służyć pewnemu uspokojeniu rynku potu,

1432
01:20:48.200 --> 01:20:49.700
aby potem go znowu uwolnić

1433
01:20:49.700 --> 01:20:52.500
i dać pewną większą swobodę podmiotom.

1434
01:20:52.960 --> 01:20:55.480
Natomiast zdecydowanie jest to sytuacja kryzysowa

1435
01:20:55.480 --> 01:20:58.580
w naszym rozumieniu tego słowa.

1436
01:20:58.760 --> 01:21:00.800
Ale odpowiadając na twoje pytanie o to,

1437
01:21:00.880 --> 01:21:03.120
dlaczego nie udały się poprzednie podejścia,

1438
01:21:03.200 --> 01:21:05.260
chciałabym tutaj oddać głos Włodzimierzowi Albinowi,

1439
01:21:05.420 --> 01:21:09.060
który przez parę kadencji pełnił funkcję

1440
01:21:09.060 --> 01:21:11.280
prezesa Polskiej Izby Książki,

1441
01:21:11.360 --> 01:21:13.980
jest prezesem wydawnictwa Wolters Kluwers

1442
01:21:13.980 --> 01:21:16.800
i dość dokładnie potrafi powiedzieć

1443
01:21:17.560 --> 01:21:19.820
wszystko o poprzednich naszych podejściach.

1444
01:21:19.960 --> 01:21:23.760
To są moje błędy, więc mogę jakby jasno się z Państwem podzielić.

1445
01:21:24.240 --> 01:21:25.780
To jest dosyć proste.

1446
01:21:25.940 --> 01:21:27.340
To znaczy ja może zacznę od tego,

1447
01:21:27.480 --> 01:21:30.280
że może Pan lektor nie może wymienić tej firmy,

1448
01:21:30.440 --> 01:21:32.440
która nie dzieli się danymi z Nielsenem,

1449
01:21:32.580 --> 01:21:35.320
ale ja mogę, to Empik się nie dzieli tymi danymi.

1450
01:21:35.320 --> 01:21:37.020
To jest jedno od tej informacji policjana,

1451
01:21:37.200 --> 01:21:39.780
że Empik nie muszę przystąpić.

1452
01:21:39.840 --> 01:21:43.320
Aha, no to ja ostatnio z Renkiem Mędżuniem,

1453
01:21:43.480 --> 01:21:46.040
który jest szefem tutaj od tego rozmawiałem,

1454
01:21:46.040 --> 01:21:47.300
to mówił, że raczej nie,

1455
01:21:48.100 --> 01:21:51.060
ale może to byłby dobra informacja.

1456
01:21:51.240 --> 01:21:53.180
Druga sprawa jest taka, że Nielsen jest drogi.

1457
01:21:53.300 --> 01:21:55.560
To znaczy dla nawet średnich wydawnictw,

1458
01:21:55.780 --> 01:21:57.960
to te dane kosztują

1459
01:21:57.960 --> 01:21:59.800
i też można by się zastanowić,

1460
01:21:59.880 --> 01:22:01.400
czy Państwo nie mogłoby w tym pomóc.

1461
01:22:01.960 --> 01:22:02.680
Ale chciałem powiedzieć,

1462
01:22:02.740 --> 01:22:05.460
że my zrobiliśmy dwa poważne błędy wtedy

1463
01:22:05.460 --> 01:22:07.260
i to nie tylko ja,

1464
01:22:07.400 --> 01:22:08.880
ale też potem moi następcy,

1465
01:22:09.020 --> 01:22:09.800
czyli Sonia Draga,

1466
01:22:10.620 --> 01:22:12.480
bo zarówno w przypadku,

1467
01:22:13.020 --> 01:22:15.640
kiedy ministrem kultury była Pani Omilanowska,

1468
01:22:15.640 --> 01:22:18.620
jak i potem, kiedy Pan Gliński,

1469
01:22:18.740 --> 01:22:19.860
to mieliśmy sytuację,

1470
01:22:19.940 --> 01:22:22.460
w której my przygotowywaliśmy ustawę

1471
01:22:22.460 --> 01:22:24.700
i lataliśmy do wszystkich z prośbą,

1472
01:22:24.720 --> 01:22:25.900
żeby może przyjęli,

1473
01:22:26.040 --> 01:22:27.240
może się zastanowili co.

1474
01:22:27.240 --> 01:22:29.560
W związku z tym wszyscy ją fajnie recenzowali.

1475
01:22:29.760 --> 01:22:31.300
To znaczy jak się komuś podobało,

1476
01:22:31.340 --> 01:22:31.960
to mówił tak,

1477
01:22:32.120 --> 01:22:33.160
jak się nie podobało nie,

1478
01:22:33.220 --> 01:22:35.100
a Ministerstwo Kultury,

1479
01:22:35.240 --> 01:22:36.780
które w sumie odpowiada za to,

1480
01:22:36.840 --> 01:22:38.800
żeby w tym kraju były te regulacje,

1481
01:22:38.940 --> 01:22:41.820
ustawiło się jako taki niby dobry wujek,

1482
01:22:41.820 --> 01:22:43.340
ale zapraszamy tak innych

1483
01:22:43.340 --> 01:22:44.140
i właściwie każdy,

1484
01:22:44.240 --> 01:22:45.560
kto przylazł do ministerstwa,

1485
01:22:45.660 --> 01:22:47.260
szczególnie za czasów Glińskiego,

1486
01:22:47.380 --> 01:22:47.840
mógł powiedzieć,

1487
01:22:47.860 --> 01:22:49.100
czy mu się to podoba, czy nie.

1488
01:22:49.220 --> 01:22:50.620
I kogokolwiek reprezentował,

1489
01:22:50.700 --> 01:22:52.240
to to było brane pod uwagę.

1490
01:22:52.340 --> 01:22:52.880
W związku z tym,

1491
01:22:53.280 --> 01:22:54.540
ponieważ się wszyscy boją

1492
01:22:54.540 --> 01:22:56.300
takich regulacji wprowadzać,

1493
01:22:56.420 --> 01:22:59.160
to przyjęli sobie fajną odpowiedzialność.

1494
01:22:59.260 --> 01:23:01.060
I w tej chwili uważam,

1495
01:23:01.100 --> 01:23:02.460
że to jest sprawa ministerstwa,

1496
01:23:02.480 --> 01:23:03.320
żeby to zrobiło,

1497
01:23:03.380 --> 01:23:05.360
a my moglibyśmy sobie trochę porecenzować,

1498
01:23:05.480 --> 01:23:05.640
prawda,

1499
01:23:05.700 --> 01:23:07.020
i to by nas ustawiło

1500
01:23:07.020 --> 01:23:08.060
w trochę innej pozycji.

1501
01:23:08.060 --> 01:23:09.580
A druga rzecz to jest,

1502
01:23:09.580 --> 01:23:10.200
proszę Państwa,

1503
01:23:10.340 --> 01:23:12.560
taka, że mamy przepisy prawne,

1504
01:23:12.600 --> 01:23:13.820
o których tu wszyscy mówili,

1505
01:23:13.980 --> 01:23:15.360
które nie działają

1506
01:23:15.360 --> 01:23:17.000
i w związku z tym ci duzi,

1507
01:23:17.160 --> 01:23:18.140
którzy jakby,

1508
01:23:19.000 --> 01:23:21.020
jeżeli wprowadzimy te wszystkie przepisy,

1509
01:23:21.120 --> 01:23:22.560
to one w nich powinny uderzyć,

1510
01:23:22.640 --> 01:23:23.540
oni się nie boją

1511
01:23:24.400 --> 01:23:26.140
jakby protestować przeciwko niemu.

1512
01:23:26.240 --> 01:23:27.820
Gdyby UOKiK działał dobrze,

1513
01:23:28.040 --> 01:23:29.840
to może nie trzeba by było

1514
01:23:29.840 --> 01:23:31.020
tych różnych rzeczy robić.

1515
01:23:31.280 --> 01:23:33.200
I teraz UOKiK będzie działał wtedy,

1516
01:23:33.360 --> 01:23:35.360
kiedy ktoś przyjdzie ze skargą

1517
01:23:35.360 --> 01:23:36.100
albo ktoś,

1518
01:23:36.240 --> 01:23:37.340
instytucja państwowa,

1519
01:23:37.340 --> 01:23:38.840
zwróci się do niego o to,

1520
01:23:38.920 --> 01:23:39.980
żeby zbadało rynek.

1521
01:23:40.360 --> 01:23:40.800
Państwo,

1522
01:23:40.860 --> 01:23:42.020
jako Instytut Książki

1523
01:23:42.020 --> 01:23:45.480
zwróciliście się do pana Jana Oleszczuka,

1524
01:23:45.640 --> 01:23:47.180
żeby jego organizacji,

1525
01:23:47.180 --> 01:23:48.020
żeby to zrobiło,

1526
01:23:48.160 --> 01:23:48.680
a ja wiem,

1527
01:23:48.700 --> 01:23:50.900
jaki będzie rezultat,

1528
01:23:51.020 --> 01:23:53.740
chociaż w 90% się z panem zgadzam,

1529
01:23:54.200 --> 01:23:55.360
oprócz współdzielni może.

1530
01:23:56.660 --> 01:23:58.400
To rezultat będzie taki,

1531
01:23:58.500 --> 01:23:59.360
że będą głosy,

1532
01:23:59.360 --> 01:24:01.940
że to była bardzo lewicowa organizacja,

1533
01:24:02.120 --> 01:24:03.340
która zbadała ten rynek

1534
01:24:03.340 --> 01:24:04.300
i proponuje rzeczy,

1535
01:24:04.320 --> 01:24:05.480
których nie powinno być.

1536
01:24:05.480 --> 01:24:10.400
Na 99% taka będzie odpowiedź przeciwników,

1537
01:24:10.580 --> 01:24:13.500
ale gdyby Instytut Książki zwrócił się do UOKiKu,

1538
01:24:13.540 --> 01:24:14.260
żeby zbadał,

1539
01:24:14.340 --> 01:24:15.440
jak to wygląda,

1540
01:24:15.540 --> 01:24:16.940
bo to jest jego obowiązek,

1541
01:24:17.100 --> 01:24:19.540
to może byłoby coś z tego bardziej ciekawego

1542
01:24:19.540 --> 01:24:21.460
i takiego twardego,

1543
01:24:21.660 --> 01:24:22.800
bo żaden wydawca,

1544
01:24:22.940 --> 01:24:23.500
proszę państwa,

1545
01:24:23.840 --> 01:24:24.140
nie wiem,

1546
01:24:24.220 --> 01:24:25.240
tu jest dużo wydawców,

1547
01:24:25.300 --> 01:24:26.200
czy ktokolwiek z was,

1548
01:24:26.220 --> 01:24:28.140
kiedykolwiek zwrócił się do UOKiKu

1549
01:24:28.140 --> 01:24:28.620
i powiedział,

1550
01:24:28.740 --> 01:24:29.880
że Empik,

1551
01:24:29.940 --> 01:24:33.660
czy ktoś działa w sposób sprzeczny

1552
01:24:33.660 --> 01:24:34.840
z zasadami konkurencji,

1553
01:24:34.920 --> 01:24:35.060
nie,

1554
01:24:35.260 --> 01:24:36.660
no bo natychmiast by wyleciał,

1555
01:24:36.740 --> 01:24:36.920
prawda,

1556
01:24:37.180 --> 01:24:38.920
no tutaj kiwają mi głowami,

1557
01:24:39.040 --> 01:24:40.240
nikt się na to nie ośmieli.

1558
01:24:40.480 --> 01:24:41.560
To musi zrobić ktoś,

1559
01:24:41.620 --> 01:24:42.420
kto jest neutralny,

1560
01:24:42.580 --> 01:24:44.340
kto nie straci na tym.

1561
01:24:44.700 --> 01:24:46.120
Więc ja tylko te dwie rzeczy

1562
01:24:46.120 --> 01:24:46.660
chciałem powiedzieć,

1563
01:24:46.800 --> 01:24:49.260
czyli ministerstwo przygotowuje ustawę

1564
01:24:49.260 --> 01:24:50.460
i sprawdzamy,

1565
01:24:50.560 --> 01:24:51.080
jak to działa.

1566
01:24:51.240 --> 01:24:51.580
Jest nawet,

1567
01:24:51.720 --> 01:24:54.680
są przepisy związane z cenami transferowymi,

1568
01:24:54.780 --> 01:24:55.560
czyli jak firmy,

1569
01:24:55.700 --> 01:24:55.880
które,

1570
01:24:56.020 --> 01:25:00.860
firma matka przekazuje towar firmie córce,

1571
01:25:01.020 --> 01:25:01.880
która to sprzedaje,

1572
01:25:02.020 --> 01:25:03.080
jakiejś firmie wnuczce,

1573
01:25:03.340 --> 01:25:05.280
jak wyglądają między nimi relacje,

1574
01:25:05.380 --> 01:25:07.060
to wszystko jest sprawdzalne,

1575
01:25:07.280 --> 01:25:09.740
raportowane do ministerstwa finansów,

1576
01:25:10.240 --> 01:25:11.720
czy ktokolwiek zwraca uwagę,

1577
01:25:11.760 --> 01:25:13.040
jak to tak praktycznie działa,

1578
01:25:13.220 --> 01:25:13.520
wątpię.

1579
01:25:13.600 --> 01:25:13.860
Dziękuję,

1580
01:25:14.080 --> 01:25:16.240
to były te dwa podstawowe błędy.

1581
01:25:22.880 --> 01:25:24.440
Dzień dobry Państwu,

1582
01:25:24.520 --> 01:25:25.640
nazywam się Krzysztof Lewandowski,

1583
01:25:25.780 --> 01:25:26.680
jestem prawnikiem,

1584
01:25:26.760 --> 01:25:28.680
zajmuję się prawem autorskim

1585
01:25:28.680 --> 01:25:29.780
i prawem kultury.

1586
01:25:30.800 --> 01:25:33.640
Obserwuję rynek od dawna,

1587
01:25:33.660 --> 01:25:35.660
bo sam byłem jego uczestnikiem

1588
01:25:35.660 --> 01:25:37.240
i to w takim okresie przełomu

1589
01:25:37.240 --> 01:25:39.120
lat 80., 90.,

1590
01:25:39.120 --> 01:25:41.040
ale spotykam się być może

1591
01:25:41.040 --> 01:25:41.600
z kilkoma,

1592
01:25:41.600 --> 01:25:43.560
z Państwem także na targach książki,

1593
01:25:43.620 --> 01:25:45.120
bo regularnie mówię

1594
01:25:45.120 --> 01:25:47.060
o pewnych aspektach prawnych,

1595
01:25:47.140 --> 01:25:48.520
które mają wydawców wspomóc,

1596
01:25:48.780 --> 01:25:49.980
ale chciałbym,

1597
01:25:50.480 --> 01:25:51.960
być może wyda się to Państwu naiwne,

1598
01:25:52.580 --> 01:25:54.240
ale wydaje mi się,

1599
01:25:54.380 --> 01:26:01.400
że stała się z książką rzecz dziwna,

1600
01:26:01.480 --> 01:26:03.340
mianowicie z jednej strony mówimy

1601
01:26:03.340 --> 01:26:05.160
książka dobrem kultury,

1602
01:26:05.260 --> 01:26:07.200
czyli stawiamy ją jakoś niezwykle wysoko,

1603
01:26:07.280 --> 01:26:09.560
a z drugiej strony mówimy rynek książki.

1604
01:26:10.220 --> 01:26:12.100
Moim zdaniem to są dwie sprawy,

1605
01:26:12.120 --> 01:26:14.180
które są ciężkie do pogodzenia

1606
01:26:14.180 --> 01:26:18.240
i to, co działo się w tych minionych latach

1607
01:26:18.240 --> 01:26:19.360
jest dowodem na to,

1608
01:26:19.400 --> 01:26:20.040
że tak jest,

1609
01:26:20.340 --> 01:26:22.440
że pogodzenie tego jest niezwykle skomplikowane.

1610
01:26:23.040 --> 01:26:24.260
Z drugiej strony

1611
01:26:25.260 --> 01:26:27.120
ci wszyscy uczestnicy rynku,

1612
01:26:27.300 --> 01:26:29.500
kto jest najważniejszy na tym rynku

1613
01:26:29.500 --> 01:26:30.540
i w tworzeniu tego dobra?

1614
01:26:30.900 --> 01:26:33.060
To są wydawcy i autorzy,

1615
01:26:33.240 --> 01:26:35.720
czyli ci, którzy mają na rynku,

1616
01:26:35.740 --> 01:26:36.180
byśmy powiedzieli,

1617
01:26:36.360 --> 01:26:36.960
towar,

1618
01:26:38.020 --> 01:26:38.720
wydawcy i autorzy,

1619
01:26:38.820 --> 01:26:40.600
a z drugiej strony odbiorcy,

1620
01:26:40.600 --> 01:26:43.400
czyli czytelnicy i księgarze.

1621
01:26:44.300 --> 01:26:47.100
Kto do kogo powinien chodzić z prośbą,

1622
01:26:47.260 --> 01:26:48.520
żeby dać mu robotę?

1623
01:26:48.800 --> 01:26:50.440
Tymczasem w tej chwili jest tak,

1624
01:26:50.620 --> 01:26:53.140
że to i wydawcy i autorzy,

1625
01:26:53.260 --> 01:26:54.860
i księgarze chodzą do tych,

1626
01:26:54.920 --> 01:26:56.820
którzy są w środku między nimi,

1627
01:26:57.020 --> 01:26:58.340
do drukarzy,

1628
01:26:58.640 --> 01:27:01.280
do dystrybutorów.

1629
01:27:01.920 --> 01:27:04.280
Dlatego bardzo mi się spodobała ta idea,

1630
01:27:04.560 --> 01:27:07.340
bo ona kilkakrotnie w Polsce się sprawdziła,

1631
01:27:07.340 --> 01:27:09.020
już w XIX wieku.

1632
01:27:10.300 --> 01:27:13.420
Wtedy, kiedy te dwa najważniejsze podmioty na rynku

1633
01:27:13.420 --> 01:27:14.740
zaczynają to rozumieć

1634
01:27:14.740 --> 01:27:17.300
i zaczynają wspólnie tworzyć strukturę,

1635
01:27:17.420 --> 01:27:19.720
uświadamiając sobie, że jest rynek,

1636
01:27:20.460 --> 01:27:21.360
tworząc strukturę,

1637
01:27:21.440 --> 01:27:22.540
która obejdzie ten środek.

1638
01:27:22.800 --> 01:27:25.740
Ten środek musi zacząć przychodzić do nas

1639
01:27:25.740 --> 01:27:27.280
i prosić o robotę.

1640
01:27:27.540 --> 01:27:28.920
Ta spółdzielczość,

1641
01:27:29.440 --> 01:27:33.020
która została u nas zdezawuowana

1642
01:27:33.020 --> 01:27:34.320
przez socjalizm,

1643
01:27:34.420 --> 01:27:36.920
przez określonego rodzaju wpływ na to,

1644
01:27:36.920 --> 01:27:38.980
bo to nie spółdzielcy tak naprawdę

1645
01:27:38.980 --> 01:27:40.820
kreowali to, co tam się działo.

1646
01:27:41.140 --> 01:27:42.820
Teraz możecie wykreować.

1647
01:27:43.260 --> 01:27:46.040
Niektórzy wydawcy już to zrobili

1648
01:27:46.040 --> 01:27:48.680
i to zrobili na początku lat dwutysięcznych,

1649
01:27:48.820 --> 01:27:51.020
nawet na końcu dziewięćdziesiątych,

1650
01:27:51.180 --> 01:27:52.440
kiedy zorientowali się,

1651
01:27:52.580 --> 01:27:55.860
jak ciężko jest sprzedać książkę,

1652
01:27:56.240 --> 01:27:57.300
potem znowu było łatwo.

1653
01:27:58.380 --> 01:28:00.260
Nagle stworzył się rynek wydawnictw.

1654
01:28:00.520 --> 01:28:03.120
Z tego, co usłyszałem ostatnio na targach książki,

1655
01:28:03.120 --> 01:28:06.920
mamy czterdzieści tysięcy wydawców zarejestrowanych,

1656
01:28:07.240 --> 01:28:09.120
z czego siedemnastu jest dominujących.

1657
01:28:09.540 --> 01:28:13.780
Siódemka, ósemka to są wielkie koncerny,

1658
01:28:13.900 --> 01:28:17.400
które zarabiają ciężkie pieniądze.

1659
01:28:17.900 --> 01:28:20.120
To jest jedno, co zauważyłem.

1660
01:28:20.360 --> 01:28:21.700
Nie chcę mówić o prawie dzisiaj w ogóle.

1661
01:28:22.380 --> 01:28:27.340
Drugie, to jest wywołanie pewnego popytu,

1662
01:28:28.740 --> 01:28:29.460
zainteresowania.

1663
01:28:29.700 --> 01:28:33.540
Przypomniał mi się w trakcie słuchania Państwa wypowiedzi,

1664
01:28:33.680 --> 01:28:36.920
co stało się, to było bodaj na końcu kadencji

1665
01:28:36.920 --> 01:28:38.900
Billa Clintona,

1666
01:28:39.500 --> 01:28:41.680
który z uniwersytetów amerykańskich

1667
01:28:41.680 --> 01:28:42.820
na zlecenie rządu

1668
01:28:42.820 --> 01:28:46.980
wykonał takie badanie o przyswajalności wiedzy.

1669
01:28:48.200 --> 01:28:49.360
I wyszło z tego,

1670
01:28:49.580 --> 01:28:51.920
z jakich źródeł najlepiej jest przyswajalna wiedza.

1671
01:28:51.920 --> 01:28:53.560
I z tego badania wyszło,

1672
01:28:54.170 --> 01:28:59.110
że z druku przyswajamy o 30% więcej wiedzy

1673
01:28:59.880 --> 01:29:02.620
niż z mediów elektronicznych.

1674
01:29:03.850 --> 01:29:05.060
Co się wtedy stało?

1675
01:29:06.640 --> 01:29:08.920
Sekretarz do spraw edukacji

1676
01:29:10.400 --> 01:29:12.950
wysyła do wszystkich jednostek edukacyjnych,

1677
01:29:13.560 --> 01:29:14.880
wszystkich szczebli, pismo,

1678
01:29:15.180 --> 01:29:19.100
w którym informuje o takich badaniach

1679
01:29:19.100 --> 01:29:22.300
i o skutkach, jakie to może bywać.

1680
01:29:22.400 --> 01:29:25.800
Co się w następstwie tego działania stało?

1681
01:29:26.000 --> 01:29:27.680
I nie mówi kupujcie książki,

1682
01:29:27.740 --> 01:29:29.420
zamawiajcie, drukujcie,

1683
01:29:29.720 --> 01:29:31.180
polecajcie swoim uczniom.

1684
01:29:31.380 --> 01:29:32.960
Tylko w naturalny sposób

1685
01:29:34.000 --> 01:29:36.880
ja chcę mieć dobrego ucznia,

1686
01:29:37.060 --> 01:29:38.840
który dochrapie się

1687
01:29:38.840 --> 01:29:40.940
aż do Harvardu,

1688
01:29:41.000 --> 01:29:43.940
który znajdzie się w Massachusetts

1689
01:29:43.940 --> 01:29:46.820
w odpowiednim miejscu.

1690
01:29:48.040 --> 01:29:50.240
Spowodowało to niesamowity popyt,

1691
01:29:50.360 --> 01:29:52.260
ale spowodowało to również pewną reakcję

1692
01:29:52.260 --> 01:29:54.000
nauczycieli, wykładowców,

1693
01:29:54.180 --> 01:29:57.000
którzy zalecili czytanie książek,

1694
01:29:57.640 --> 01:29:58.880
polecali te książki.

1695
01:29:59.220 --> 01:30:00.880
Zalecili pisanie,

1696
01:30:00.900 --> 01:30:02.380
nie tylko na komputerze,

1697
01:30:02.720 --> 01:30:05.120
tylko zalecili pisanie ręczne,

1698
01:30:06.340 --> 01:30:07.120
wypracowań,

1699
01:30:07.240 --> 01:30:08.600
jakichś opracowań,

1700
01:30:08.740 --> 01:30:09.660
co czasami widać,

1701
01:30:09.820 --> 01:30:11.120
co czasami widać

1702
01:30:12.740 --> 01:30:14.160
w filmach.

1703
01:30:14.160 --> 01:30:16.200
Poza tym być może,

1704
01:30:16.400 --> 01:30:17.540
miałem nie mówić o prawie,

1705
01:30:17.980 --> 01:30:18.620
ale być może,

1706
01:30:18.760 --> 01:30:20.480
jeśli jest taka sytuacja,

1707
01:30:21.300 --> 01:30:23.300
gdzie można uregulować kwestie

1708
01:30:23.300 --> 01:30:26.580
związane z wykorzystaniem

1709
01:30:27.840 --> 01:30:30.680
wszelkich dziedzin twórczości w internecie,

1710
01:30:31.120 --> 01:30:32.080
to być może,

1711
01:30:32.900 --> 01:30:35.440
skoro książka jest dobrem kultury,

1712
01:30:36.100 --> 01:30:37.920
może można zrobić to,

1713
01:30:37.980 --> 01:30:39.820
co było w ustawach o prawie autorskim

1714
01:30:39.820 --> 01:30:41.140
w roku dwudziestym szóstym

1715
01:30:41.140 --> 01:30:42.940
i jeszcze w pięćdziesiątym drugim,

1716
01:30:43.680 --> 01:30:46.720
ale z dostosowaniem do naszych czasów.

1717
01:30:46.860 --> 01:30:48.480
Tam były odrębne przepisy,

1718
01:30:48.820 --> 01:30:50.980
które regulowały działalność wydawniczą.

1719
01:30:52.160 --> 01:30:53.300
Dziękuję bardzo.

1720
01:30:53.540 --> 01:30:54.420
Dziękujemy bardzo.

1721
01:30:54.540 --> 01:30:56.580
Jeśli chodzi o tę liczbę wydawnictw,

1722
01:30:56.680 --> 01:30:58.380
no to czterdzieści tysięcy podmiotów

1723
01:30:58.380 --> 01:30:59.920
ma zadeklarowane PKW

1724
01:30:59.920 --> 01:31:03.020
i D wydawanie książek,

1725
01:31:03.120 --> 01:31:04.840
natomiast faktycznie wydających

1726
01:31:04.840 --> 01:31:06.860
książki podmioty, proszę,

1727
01:31:06.860 --> 01:31:07.600
ty masz?

1728
01:31:08.020 --> 01:31:09.740
Nasza spółdzielnia nawet ma,

1729
01:31:09.940 --> 01:31:11.220
no jasne, jak można było sobie

1730
01:31:11.220 --> 01:31:12.460
zdefiniować ich pięćdziesiąt,

1731
01:31:12.980 --> 01:31:14.600
górne dziesięć się wpisuje do sądu.

1732
01:31:15.100 --> 01:31:16.740
Natomiast aktywnych faktycznie

1733
01:31:17.780 --> 01:31:18.800
wydawnictw na rynku

1734
01:31:18.800 --> 01:31:20.460
jest około dwóch tysięcy,

1735
01:31:20.700 --> 01:31:22.440
to tak woli uzupełnienia.

1736
01:31:22.840 --> 01:31:24.020
Pani Zofia Szpojankowska

1737
01:31:24.020 --> 01:31:24.780
chciała zabrać głos,

1738
01:31:24.900 --> 01:31:25.540
bardzo prosimy

1739
01:31:25.540 --> 01:31:27.180
i potem tutaj ta strona sali.

1740
01:31:30.470 --> 01:31:31.630
Dzień dobry Państwu,

1741
01:31:32.490 --> 01:31:33.830
nazywam się Zofia Szpojankowska,

1742
01:31:33.890 --> 01:31:34.590
jestem prezeską

1743
01:31:34.590 --> 01:31:36.330
Stowarzyszenia Księgarzy Polskich.

1744
01:31:37.890 --> 01:31:39.570
Bardzo się cieszę z tej debaty,

1745
01:31:40.230 --> 01:31:41.570
ale powiem od razu,

1746
01:31:41.810 --> 01:31:42.570
nie dowiedziałam się

1747
01:31:42.570 --> 01:31:43.490
i nie usłyszałam

1748
01:31:43.490 --> 01:31:45.310
praktycznie rzecz biorąc nic nowego.

1749
01:31:46.870 --> 01:31:48.270
Całe te rozmowy,

1750
01:31:48.530 --> 01:31:49.310
to wszystko,

1751
01:31:49.310 --> 01:31:51.330
co od dłuższego czasu mielimy,

1752
01:31:51.970 --> 01:31:53.110
jest właściwie tylko i wyłącznie

1753
01:31:53.110 --> 01:31:53.650
mieleniem.

1754
01:31:54.010 --> 01:31:54.310
I jest mi,

1755
01:31:54.930 --> 01:31:56.130
trochę jestem zawiedziona.

1756
01:31:57.230 --> 01:31:57.850
Myślałam,

1757
01:31:58.070 --> 01:32:00.230
że usłyszę wreszcie

1758
01:32:01.030 --> 01:32:02.900
jakąś bardziej konkretną propozycję.

1759
01:32:03.670 --> 01:32:04.630
Ja wiem, że te rozmowy

1760
01:32:04.630 --> 01:32:05.370
są bardzo trudne,

1761
01:32:05.510 --> 01:32:07.270
my prowadzimy je od bardzo dawna,

1762
01:32:07.310 --> 01:32:08.210
zresztą SKP było

1763
01:32:08.210 --> 01:32:09.830
tą organizacją,

1764
01:32:10.030 --> 01:32:11.370
która w lutym wysłała

1765
01:32:11.370 --> 01:32:12.650
ten list otwarty

1766
01:32:12.650 --> 01:32:13.550
i od tego wszystkiego

1767
01:32:13.550 --> 01:32:14.950
zaczęło się tak naprawdę

1768
01:32:14.950 --> 01:32:16.330
dużo szumu

1769
01:32:16.330 --> 01:32:17.430
w stosunku,

1770
01:32:17.550 --> 01:32:18.710
głównie na początku księgar,

1771
01:32:18.730 --> 01:32:19.470
w tej chwili zeszło to

1772
01:32:19.470 --> 01:32:20.690
na wszystkie podmioty,

1773
01:32:20.930 --> 01:32:22.670
które zajmują się książką.

1774
01:32:24.110 --> 01:32:25.130
Ale ja Wam powiem teraz,

1775
01:32:25.150 --> 01:32:26.290
jakie ja mam wyobrażenie

1776
01:32:26.290 --> 01:32:27.370
o przyszłości.

1777
01:32:27.810 --> 01:32:28.530
Księgarstwa oczywiście,

1778
01:32:28.770 --> 01:32:30.190
bo to jest ta tematyka,

1779
01:32:30.230 --> 01:32:31.070
na której ja się znam.

1780
01:32:31.970 --> 01:32:32.290
Ja nie wiem,

1781
01:32:32.310 --> 01:32:34.150
czy to jest optymistyczne,

1782
01:32:34.250 --> 01:32:35.270
czy to jest pesymistyczne,

1783
01:32:35.270 --> 01:32:35.790
co powiem.

1784
01:32:38.240 --> 01:32:39.380
Odnoszę wrażenie,

1785
01:32:39.480 --> 01:32:40.040
że w ciągu

1786
01:32:40.040 --> 01:32:41.300
najbliższych paru lat,

1787
01:32:41.460 --> 01:32:42.140
to znaczy to,

1788
01:32:42.240 --> 01:32:43.440
że większość księgarstwa

1789
01:32:43.440 --> 01:32:44.680
zdecydowanie padnie,

1790
01:32:44.860 --> 01:32:45.860
nie mam złudzeń.

1791
01:32:46.340 --> 01:32:48.240
Wczoraj jedna,

1792
01:32:48.400 --> 01:32:49.760
dzisiaj informacja z Krakowa,

1793
01:32:49.980 --> 01:32:50.620
następna,

1794
01:32:51.930 --> 01:32:52.700
w związku z czym

1795
01:32:52.700 --> 01:32:53.560
większość padnie.

1796
01:32:53.920 --> 01:32:54.540
Ale,

1797
01:32:54.900 --> 01:32:56.880
tak może będzie w ten sposób,

1798
01:32:58.320 --> 01:32:59.320
odrodził się

1799
01:32:59.320 --> 01:33:00.860
od dłuższego czasu

1800
01:33:00.860 --> 01:33:03.000
rynek płyt analogowych,

1801
01:33:03.160 --> 01:33:03.900
na przykład,

1802
01:33:04.140 --> 01:33:04.320
prawda?

1803
01:33:04.420 --> 01:33:05.520
W tej chwili jest to bardzo

1804
01:33:05.520 --> 01:33:06.740
modny trend,

1805
01:33:06.740 --> 01:33:07.920
wśród młodych ludzi,

1806
01:33:08.640 --> 01:33:11.100
kupują stare płyty analogowe,

1807
01:33:11.560 --> 01:33:12.260
nie, nie, nie,

1808
01:33:12.260 --> 01:33:13.080
nie korzystają,

1809
01:33:13.800 --> 01:33:14.560
przynajmniej nie tylko

1810
01:33:14.560 --> 01:33:16.280
korzystają ze współczesnych technik.

1811
01:33:17.580 --> 01:33:18.860
Odradza się na przykład,

1812
01:33:19.020 --> 01:33:20.220
czym byłam zaskoczona,

1813
01:33:20.280 --> 01:33:21.280
ale to dzięki mojemu synowie

1814
01:33:21.280 --> 01:33:21.920
się dowiedziałam,

1815
01:33:24.000 --> 01:33:25.980
rynek aparatów analogowych.

1816
01:33:26.180 --> 01:33:27.640
Coraz więcej ludzi zajmuje się

1817
01:33:27.640 --> 01:33:30.300
starymi technikami analogowymi.

1818
01:33:31.340 --> 01:33:32.820
Traktując książkę,

1819
01:33:33.970 --> 01:33:35.020
właściwie w ten sposób,

1820
01:33:35.160 --> 01:33:35.680
w tej chwili,

1821
01:33:35.840 --> 01:33:36.640
dochodzę do wniosku,

1822
01:33:36.680 --> 01:33:37.620
że w ciągu paru lat

1823
01:33:37.620 --> 01:33:39.320
większość księgar padnie,

1824
01:33:39.400 --> 01:33:40.460
utrzymają się oczywiście

1825
01:33:41.940 --> 01:33:43.080
wielkie sieci,

1826
01:33:43.180 --> 01:33:44.420
nie chcę używać konkretnych

1827
01:33:44.420 --> 01:33:45.700
nazw i tego,

1828
01:33:46.640 --> 01:33:49.380
ale zostanie rynek księgarski

1829
01:33:49.380 --> 01:33:50.420
sprowadzony do

1830
01:33:51.360 --> 01:33:53.280
analogowych form książki.

1831
01:33:53.780 --> 01:33:56.140
Czyli wrócimy do,

1832
01:33:56.140 --> 01:33:58.260
bo znajdzie się grupa ludzi,

1833
01:33:58.680 --> 01:33:59.720
mniejsza lub większa,

1834
01:33:59.800 --> 01:34:00.660
trudno mi w tej chwili

1835
01:34:00.660 --> 01:34:01.860
oczywiście to prorokować,

1836
01:34:02.760 --> 01:34:04.380
która zostanie zawsze

1837
01:34:04.380 --> 01:34:05.400
przy księgarniach

1838
01:34:05.400 --> 01:34:07.160
i będzie chciała mieć

1839
01:34:07.160 --> 01:34:08.740
kontakt z księgarnią,

1840
01:34:08.820 --> 01:34:10.040
ponieważ kontakt z księgarnią

1841
01:34:10.040 --> 01:34:11.340
to nie jest tylko

1842
01:34:11.340 --> 01:34:12.600
i wyłącznie książka,

1843
01:34:12.820 --> 01:34:14.140
to nie jest tylko

1844
01:34:14.140 --> 01:34:15.560
i wyłącznie księgarz,

1845
01:34:15.660 --> 01:34:17.240
który się zna na tym,

1846
01:34:17.260 --> 01:34:17.780
co robi,

1847
01:34:17.980 --> 01:34:19.060
to jest bardzo istotne

1848
01:34:19.060 --> 01:34:20.820
w tym kontakcie bezpośrednim

1849
01:34:20.820 --> 01:34:21.800
z kupującym,

1850
01:34:21.900 --> 01:34:22.540
z czytelnikiem,

1851
01:34:22.680 --> 01:34:24.760
tylko to jest ta atmosfera,

1852
01:34:24.760 --> 01:34:26.880
no której w internecie

1853
01:34:26.880 --> 01:34:28.700
no nie mamy, prawda,

1854
01:34:28.820 --> 01:34:30.060
nie obejrzymy książki,

1855
01:34:30.160 --> 01:34:30.780
nie dotkniemy,

1856
01:34:30.920 --> 01:34:31.780
nie powąchamy,

1857
01:34:32.600 --> 01:34:33.540
więc ja nie wiem,

1858
01:34:33.700 --> 01:34:35.280
może to jest przyszłość

1859
01:34:35.840 --> 01:34:36.360
księgarstwa,

1860
01:34:36.440 --> 01:34:36.700
ja nie wiem,

1861
01:34:36.740 --> 01:34:37.860
czy ona jest taka bardzo smutna,

1862
01:34:37.960 --> 01:34:38.740
bo ja dopuszczam,

1863
01:34:38.880 --> 01:34:40.800
że troszkę księgar zostaje.

1864
01:34:42.100 --> 01:34:43.140
To chyba wszystko,

1865
01:34:43.140 --> 01:34:43.860
co chciałam powiedzieć.

1866
01:34:44.040 --> 01:34:44.820
Dziękuję pięknie.

1867
01:34:44.820 --> 01:34:45.500
Dziękujemy.

1868
01:34:46.560 --> 01:34:47.980
Jeszcze tam na końcu widzę

1869
01:34:47.980 --> 01:34:48.820
Łukasz Zych

1870
01:34:48.820 --> 01:34:50.140
z najlepszej księgarni,

1871
01:34:50.200 --> 01:34:50.660
bardzo proszę,

1872
01:34:50.760 --> 01:34:51.540
a potem już na pewno

1873
01:34:51.540 --> 01:34:52.840
idziemy na tą stronę sali.

1874
01:34:52.960 --> 01:34:53.680
A jeszcze tutaj pan

1875
01:34:53.680 --> 01:34:54.780
w niebieskiej bluzie,

1876
01:34:54.880 --> 01:34:56.220
tak, to jeszcze te dwa głosy.

1877
01:35:00.120 --> 01:35:01.300
Ja też o księgarniach,

1878
01:35:01.400 --> 01:35:02.420
jako że jestem księgarzem,

1879
01:35:03.460 --> 01:35:05.100
tutaj padło takie stwierdzenie,

1880
01:35:05.200 --> 01:35:07.120
że księgarnie muszą zmienić

1881
01:35:07.120 --> 01:35:09.000
swoją formę funkcjonowania,

1882
01:35:09.020 --> 01:35:10.960
że może powinny zostać

1883
01:35:10.960 --> 01:35:12.020
księgarnią kawiarniami.

1884
01:35:13.740 --> 01:35:14.580
Wydaje mi się,

1885
01:35:14.780 --> 01:35:17.060
że księgarnie zmieniły

1886
01:35:17.060 --> 01:35:17.940
już swoją formę

1887
01:35:17.940 --> 01:35:18.900
w dużym stopniu.

1888
01:35:19.160 --> 01:35:20.760
Te, które nie zmieniają,

1889
01:35:20.820 --> 01:35:23.400
chyba przestają funkcjonować.

1890
01:35:23.720 --> 01:35:25.500
Na swój użytek nazywam to

1891
01:35:25.500 --> 01:35:27.020
czymś w rodzaju nowego księgarstwa,

1892
01:35:27.100 --> 01:35:27.600
czyli miejsc,

1893
01:35:27.700 --> 01:35:29.560
które są w jakiś sposób

1894
01:35:29.560 --> 01:35:30.540
wyjątkowe dla tych osób,

1895
01:35:30.620 --> 01:35:31.480
które do nich przychodzą.

1896
01:35:31.740 --> 01:35:34.280
Mają piękne wnętrze,

1897
01:35:34.460 --> 01:35:35.880
mają kompetentnych ludzi,

1898
01:35:36.000 --> 01:35:36.700
którzy tam są,

1899
01:35:37.300 --> 01:35:38.780
mają wyselekcjonowaną ofertę

1900
01:35:38.780 --> 01:35:39.740
w odpowiedni sposób,

1901
01:35:40.720 --> 01:35:41.760
są w jakiś sposób

1902
01:35:41.760 --> 01:35:43.200
specjalizowane czasem,

1903
01:35:44.040 --> 01:35:47.140
tylko, że w obecnych okolicznościach

1904
01:35:47.140 --> 01:35:47.840
to nie ma znaczenia,

1905
01:35:48.020 --> 01:35:50.720
bo różnica w cenie okładkowej

1906
01:35:50.720 --> 01:35:53.720
i cenie, po której musi sprzedawać księgarnia,

1907
01:35:53.880 --> 01:35:54.840
żeby się utrzymać

1908
01:35:54.840 --> 01:35:55.800
i po cenie,

1909
01:35:55.880 --> 01:35:57.780
i ceny, która jest w internecie

1910
01:35:57.780 --> 01:35:58.680
jest tak gigantyczna,

1911
01:35:59.080 --> 01:36:00.400
że wszystko, co zrobi księgarz,

1912
01:36:00.440 --> 01:36:02.400
jeżeli nie sprzedaje na Żoliborzu,

1913
01:36:02.460 --> 01:36:02.860
tak jak ja,

1914
01:36:03.040 --> 01:36:04.560
to nie ma na miśszego znaczenia,

1915
01:36:05.880 --> 01:36:07.000
ponieważ cena,

1916
01:36:07.180 --> 01:36:08.560
cena to jest zdecydowanie,

1917
01:36:08.740 --> 01:36:10.140
jest absolutnie decydująca

1918
01:36:10.140 --> 01:36:12.680
i cokolwiek by zrobił księgarz,

1919
01:36:12.800 --> 01:36:15.500
to raczej w większości miejsc w Polsce

1920
01:36:15.500 --> 01:36:16.820
nie będzie miało znaczenia,

1921
01:36:16.940 --> 01:36:20.080
więc jedynym sposobem jest ustawa

1922
01:36:20.080 --> 01:36:21.880
o jednolitej cenie książki.

1923
01:36:22.560 --> 01:36:24.040
A druga rzecz, o której chciałbym powiedzieć,

1924
01:36:25.080 --> 01:36:26.800
to w ogóle ustawa o książce,

1925
01:36:26.920 --> 01:36:27.080
oczywiście.

1926
01:36:27.820 --> 01:36:28.340
A druga rzecz,

1927
01:36:28.400 --> 01:36:29.360
którą chciałbym powiedzieć,

1928
01:36:30.240 --> 01:36:31.100
o której jestem bardzo ciekaw,

1929
01:36:31.100 --> 01:36:32.460
w zasadzie to byłoby konkretne pytanie,

1930
01:36:32.480 --> 01:36:33.180
chyba do Magdy,

1931
01:36:34.400 --> 01:36:36.080
ponieważ bardzo dużo mówimy tutaj

1932
01:36:36.080 --> 01:36:37.760
o tych najsilniejszych podmiotach,

1933
01:36:38.120 --> 01:36:39.080
o dystrybutorach,

1934
01:36:40.280 --> 01:36:41.600
natomiast tak naprawdę

1935
01:36:41.600 --> 01:36:43.240
nie bardzo znamy ich opinię,

1936
01:36:43.320 --> 01:36:44.240
nie ma ich głosu.

1937
01:36:44.360 --> 01:36:45.300
Ja bym bardzo chciał wiedzieć,

1938
01:36:45.900 --> 01:36:47.020
jaki jest ich głos,

1939
01:36:47.120 --> 01:36:48.280
jaka jest ich opinia,

1940
01:36:48.420 --> 01:36:49.800
kiedy z nimi porozmawiamy,

1941
01:36:49.840 --> 01:36:50.960
czy z nimi rozmawiamy,

1942
01:36:51.580 --> 01:36:52.700
bo wydaje mi się,

1943
01:36:52.800 --> 01:36:54.540
że taka rozmowa,

1944
01:36:54.580 --> 01:36:55.340
jak tutaj się toczy,

1945
01:36:55.420 --> 01:36:56.260
jest bardzo potrzebna,

1946
01:36:56.340 --> 01:36:59.540
aczkolwiek jest tylko częścią procesu,

1947
01:36:59.540 --> 01:37:00.580
który musi zajść,

1948
01:37:00.720 --> 01:37:01.800
żeby zaszły zmiany.

1949
01:37:03.680 --> 01:37:04.580
Ale my wiemy,

1950
01:37:04.600 --> 01:37:05.440
co oni uważają.

1951
01:37:10.100 --> 01:37:10.700
Jedna,

1952
01:37:11.400 --> 01:37:12.700
jedna z dużych firm,

1953
01:37:12.900 --> 01:37:13.140
które,

1954
01:37:13.820 --> 01:37:15.720
które na pewno musiałyby się

1955
01:37:15.720 --> 01:37:17.300
mocno dostosować

1956
01:37:17.300 --> 01:37:18.440
do zmian,

1957
01:37:18.540 --> 01:37:19.360
jakie postulujemy,

1958
01:37:20.020 --> 01:37:21.120
zabrała zabawki,

1959
01:37:21.200 --> 01:37:22.440
przestała z nami rozmawiać

1960
01:37:22.440 --> 01:37:24.040
i można przypuszczać,

1961
01:37:24.100 --> 01:37:24.760
że kolejne,

1962
01:37:24.920 --> 01:37:26.720
kiedy się wprost je zapyta,

1963
01:37:26.880 --> 01:37:27.940
zrobią dokładnie to samo.

1964
01:37:28.240 --> 01:37:29.680
To jest po prostu też,

1965
01:37:30.500 --> 01:37:31.920
to będzie opór

1966
01:37:31.920 --> 01:37:33.020
i o tym wiemy,

1967
01:37:33.180 --> 01:37:34.240
co nie znaczy,

1968
01:37:34.320 --> 01:37:34.900
że nie powinniśmy

1969
01:37:34.900 --> 01:37:36.040
tej próby podejmować

1970
01:37:36.040 --> 01:37:37.440
i no jakbyśmy,

1971
01:37:39.220 --> 01:37:41.520
jakbyśmy potrafili się dogadać

1972
01:37:41.520 --> 01:37:43.600
bez interwencji państwa,

1973
01:37:43.960 --> 01:37:45.840
no to byśmy się dogadali,

1974
01:37:46.080 --> 01:37:47.020
nie dogadujemy się

1975
01:37:47.020 --> 01:37:49.160
i są ku temu konkretne powody

1976
01:37:49.160 --> 01:37:50.840
i one są właśnie

1977
01:37:50.840 --> 01:37:51.840
w tych dużych firmach

1978
01:37:51.840 --> 01:37:53.020
w dużej mierze umiejscowione

1979
01:37:53.020 --> 01:37:54.920
i dlatego właśnie idziemy,

1980
01:37:55.600 --> 01:37:57.280
idziemy dalej i wyżej, prawda?

1981
01:37:59.460 --> 01:38:00.440
Tak, tyle.

1982
01:38:01.120 --> 01:38:01.380
Kropka.

1983
01:38:01.380 --> 01:38:02.800
Tutaj pan w niebieskim bluzie,

1984
01:38:02.900 --> 01:38:03.340
proszę bardzo.

1985
01:38:07.290 --> 01:38:07.870
Dzień dobry,

1986
01:38:07.990 --> 01:38:09.010
ja nazywam się Remigiusz Kadelski,

1987
01:38:09.070 --> 01:38:09.750
jestem dziennikarzem,

1988
01:38:09.770 --> 01:38:11.230
nie mam co prawda żadnej diagnozy,

1989
01:38:11.310 --> 01:38:12.550
za to mam pytanie do państwa,

1990
01:38:13.450 --> 01:38:14.490
bo tak się zastanawiam,

1991
01:38:14.490 --> 01:38:16.310
rozmawiamy tutaj o regulacjach,

1992
01:38:16.390 --> 01:38:17.550
które powinny objąć się rynek,

1993
01:38:17.790 --> 01:38:18.850
książki, same książki,

1994
01:38:18.890 --> 01:38:20.490
ale pewnie domyślnie myślimy

1995
01:38:20.490 --> 01:38:21.710
o tej książce analogowej,

1996
01:38:21.850 --> 01:38:23.050
tej fizycznej, wydrukowanej,

1997
01:38:23.090 --> 01:38:25.210
pachnącej, szerezczącej papierem,

1998
01:38:25.210 --> 01:38:26.370
a jestem ciekaw,

1999
01:38:26.430 --> 01:38:27.970
czy też państwo bierzecie pod uwagę

2000
01:38:29.030 --> 01:38:30.030
zmieniające się nawyki

2001
01:38:30.030 --> 01:38:31.210
czytelników i czytelniczek,

2002
01:38:31.310 --> 01:38:33.030
jakimi są audiobooki

2003
01:38:33.030 --> 01:38:35.590
i czy ten, ta część

2004
01:38:35.590 --> 01:38:37.190
wymaga jakiejś regulacji,

2005
01:38:37.270 --> 01:38:38.010
czy ona jakoś w ogóle

2006
01:38:38.010 --> 01:38:39.910
spędza państwu sens powiek,

2007
01:38:39.970 --> 01:38:40.450
bo ja na przykład

2008
01:38:40.450 --> 01:38:42.270
wśród swoich znajomych

2009
01:38:42.270 --> 01:38:43.110
obserwuję fakt,

2010
01:38:43.210 --> 01:38:43.770
że to są osoby,

2011
01:38:43.790 --> 01:38:45.130
które bardzo często podróżują,

2012
01:38:45.210 --> 01:38:46.470
to są osoby bardzo mobilne

2013
01:38:46.470 --> 01:38:48.130
i trochę ta fizyczna książka

2014
01:38:48.130 --> 01:38:49.010
wypada z obiegu

2015
01:38:49.010 --> 01:38:50.090
z różnych powodów

2016
01:38:50.090 --> 01:38:52.010
i dużo z tych osób,

2017
01:38:52.070 --> 01:38:52.830
które do niedawna

2018
01:38:52.830 --> 01:38:53.890
jeszcze czytały

2019
01:38:53.890 --> 01:38:54.770
fizyczną książkę,

2020
01:38:54.890 --> 01:38:56.110
przerzuca się na audiobooki

2021
01:38:56.110 --> 01:38:57.410
i też coraz częściej

2022
01:38:57.410 --> 01:38:58.990
widzę, że nawet na Instagramie

2023
01:38:58.990 --> 01:39:00.230
to nie książka fizyczna

2024
01:39:00.230 --> 01:39:00.790
jest promowana,

2025
01:39:00.850 --> 01:39:02.190
ale właśnie audiobook,

2026
01:39:02.410 --> 01:39:03.410
najlepiej, gdyby to był

2027
01:39:03.410 --> 01:39:05.490
czytany jeszcze głosem

2028
01:39:06.130 --> 01:39:07.430
autora lub autorki,

2029
01:39:07.470 --> 01:39:08.390
więc reasumując,

2030
01:39:08.490 --> 01:39:10.050
czy audiobook jest też

2031
01:39:10.050 --> 01:39:10.890
tą częścią,

2032
01:39:10.970 --> 01:39:12.310
która podlegałaby zmianom rynku

2033
01:39:12.310 --> 01:39:13.410
i czy to jest ta część,

2034
01:39:13.490 --> 01:39:14.870
która jakoś państwu

2035
01:39:14.870 --> 01:39:15.870
zapala czerwoną lampkę,

2036
01:39:15.930 --> 01:39:16.830
czy na razie jeszcze sobie

2037
01:39:16.830 --> 01:39:17.810
gdzieś tam funkcjonuje

2038
01:39:17.810 --> 01:39:20.070
obok tej fizycznej postaci

2039
01:39:20.090 --> 01:39:20.610
książki.

2040
01:39:20.950 --> 01:39:22.190
To ja odpowiem może,

2041
01:39:22.190 --> 01:39:23.830
bo my to badanie prowadzimy.

2042
01:39:24.050 --> 01:39:24.730
Tak, tak, tak.

2043
01:39:27.130 --> 01:39:27.670
Jasne.

2044
01:39:27.710 --> 01:39:28.730
Że nie ma kartek.

2045
01:39:37.590 --> 01:39:38.950
Ale już znaczenie ma

2046
01:39:38.950 --> 01:39:39.850
na przykład kontekście

2047
01:39:39.850 --> 01:39:40.430
audiobooki,

2048
01:39:40.570 --> 01:39:42.090
a obecność księgarń na przykład.

2049
01:39:42.270 --> 01:39:43.590
To znaczy powód,

2050
01:39:43.650 --> 01:39:44.190
dla którego

2051
01:39:44.190 --> 01:39:45.670
dawniej rozmawialiśmy

2052
01:39:45.670 --> 01:39:47.370
tylko o książce drukowanej.

2053
01:39:47.450 --> 01:39:49.530
Poprzednie wersje ustawy,

2054
01:39:49.670 --> 01:39:50.590
które tak jak tutaj mówił

2055
01:39:50.590 --> 01:39:52.050
pan Albin wcześniej,

2056
01:39:52.710 --> 01:39:54.670
które były projektami

2057
01:39:54.670 --> 01:39:55.350
oddolnymi,

2058
01:39:55.470 --> 01:39:56.430
naszymi branżowymi,

2059
01:39:56.530 --> 01:39:57.430
które zgłaszaliśmy

2060
01:39:57.430 --> 01:39:58.810
do ministerstwa,

2061
01:39:58.810 --> 01:40:00.270
one obejmowały

2062
01:40:00.270 --> 01:40:01.950
regulacje wyłącznie

2063
01:40:01.950 --> 01:40:02.790
ceny okładkowej,

2064
01:40:02.930 --> 01:40:03.670
wyłącznie książek

2065
01:40:03.670 --> 01:40:04.510
drukowanych,

2066
01:40:04.590 --> 01:40:05.450
dlatego, że miały być

2067
01:40:05.450 --> 01:40:06.610
odpowiedzią na problem

2068
01:40:06.610 --> 01:40:07.210
księgarstwa,

2069
01:40:07.270 --> 01:40:09.030
na zapaść księgarstwa.

2070
01:40:09.270 --> 01:40:10.090
Teraz mówimy

2071
01:40:10.090 --> 01:40:10.990
o kompleksowym,

2072
01:40:12.750 --> 01:40:14.130
kompleksowej reformie.

2073
01:40:15.750 --> 01:40:16.170
Powód,

2074
01:40:16.230 --> 01:40:16.710
dla którego

2075
01:40:16.710 --> 01:40:18.930
tak obszernie rozmawiamy

2076
01:40:18.930 --> 01:40:19.830
o książce drukowanej

2077
01:40:19.830 --> 01:40:21.090
jest po prostu taki,

2078
01:40:21.490 --> 01:40:22.230
że dalej

2079
01:40:22.230 --> 01:40:23.190
książka drukowana

2080
01:40:23.190 --> 01:40:23.790
stanowi,

2081
01:40:24.510 --> 01:40:25.230
decyduje

2082
01:40:25.230 --> 01:40:26.510
o około

2083
01:40:26.510 --> 01:40:27.370
80%

2084
01:40:27.370 --> 01:40:28.070
obrotu

2085
01:40:28.070 --> 01:40:28.750
na tym rynku,

2086
01:40:28.970 --> 01:40:29.610
więc to jest

2087
01:40:29.610 --> 01:40:30.690
najważniejszy

2088
01:40:30.690 --> 01:40:31.190
element.

2089
01:40:31.510 --> 01:40:32.170
Natomiast

2090
01:40:32.170 --> 01:40:33.610
tak jak też mówiłam

2091
01:40:33.610 --> 01:40:34.550
na początku,

2092
01:40:36.150 --> 01:40:36.870
widać,

2093
01:40:37.070 --> 01:40:37.850
że ten e-book

2094
01:40:37.850 --> 01:40:38.850
i audiobook

2095
01:40:39.730 --> 01:40:40.450
padają,

2096
01:40:41.130 --> 01:40:41.870
powiedziałabym,

2097
01:40:41.930 --> 01:40:42.390
ofiarą

2098
01:40:42.390 --> 01:40:43.150
zupełnie innych

2099
01:40:43.150 --> 01:40:43.830
zagrożeń

2100
01:40:43.830 --> 01:40:46.050
i na to

2101
01:40:46.050 --> 01:40:46.970
nie wyobrażam sobie,

2102
01:40:46.990 --> 01:40:47.750
żebyśmy nie mieli

2103
01:40:47.750 --> 01:40:48.570
też znaleźć

2104
01:40:48.570 --> 01:40:49.630
jakiegoś rozwiązania,

2105
01:40:49.770 --> 01:40:50.510
jakiegoś remedium

2106
01:40:50.510 --> 01:40:51.810
w momencie,

2107
01:40:52.230 --> 01:40:53.250
w którym się znajdujemy.

2108
01:40:53.470 --> 01:40:54.370
Przekazuję Jankowi,

2109
01:40:54.410 --> 01:40:55.050
który chciał tutaj.

2110
01:40:55.330 --> 01:40:56.110
Tak, chciałem powiedzieć,

2111
01:40:56.230 --> 01:40:56.810
że to badanie,

2112
01:40:56.850 --> 01:40:57.530
które robimy

2113
01:40:57.530 --> 01:40:58.530
oczywiście wychodzi

2114
01:40:58.530 --> 01:40:59.230
właśnie z tego

2115
01:40:59.230 --> 01:41:00.450
tradycyjnego rynku książki,

2116
01:41:00.550 --> 01:41:01.270
ale trudno jest

2117
01:41:01.270 --> 01:41:02.210
poruszając temat

2118
01:41:02.210 --> 01:41:03.450
chociażby asymetrii

2119
01:41:03.450 --> 01:41:04.110
informacji,

2120
01:41:04.250 --> 01:41:05.410
no nie zwrócić uwagi

2121
01:41:05.410 --> 01:41:06.610
na takie głośne sprawy

2122
01:41:06.610 --> 01:41:07.090
jak ostatnio

2123
01:41:07.090 --> 01:41:07.870
sprawa Legimi,

2124
01:41:07.970 --> 01:41:08.110
tak,

2125
01:41:08.290 --> 01:41:09.070
i właśnie

2126
01:41:09.070 --> 01:41:10.610
przekazywania informacji,

2127
01:41:11.150 --> 01:41:11.430
więc

2128
01:41:12.590 --> 01:41:13.470
są pewne

2129
01:41:13.470 --> 01:41:14.570
zjawiska rynkowe,

2130
01:41:14.710 --> 01:41:15.330
które są trochę

2131
01:41:15.330 --> 01:41:15.790
niezależne,

2132
01:41:15.870 --> 01:41:16.470
takie jak właśnie

2133
01:41:16.470 --> 01:41:17.630
asymetria informacji

2134
01:41:17.630 --> 01:41:18.450
czy brak dostępu

2135
01:41:18.450 --> 01:41:19.070
do informacji,

2136
01:41:19.230 --> 01:41:19.930
które w różnych

2137
01:41:19.930 --> 01:41:20.510
nośnikach

2138
01:41:20.510 --> 01:41:21.250
mogą przybierać

2139
01:41:21.250 --> 01:41:21.750
trochę niby

2140
01:41:21.750 --> 01:41:22.470
różne formy,

2141
01:41:22.590 --> 01:41:23.790
ale co do swojej istoty

2142
01:41:23.790 --> 01:41:25.070
mechanizmu rynkowego

2143
01:41:25.070 --> 01:41:26.250
są podobne

2144
01:41:26.250 --> 01:41:26.830
i w tym sensie

2145
01:41:26.830 --> 01:41:27.450
tu trzeba na to

2146
01:41:27.450 --> 01:41:27.950
odpowiedzieć.

2147
01:41:28.410 --> 01:41:29.050
Ja sądzę nawet,

2148
01:41:29.130 --> 01:41:29.990
że taka regulacja,

2149
01:41:30.030 --> 01:41:31.890
jeśli ma być

2150
01:41:31.890 --> 01:41:32.650
w pewien sposób

2151
01:41:32.650 --> 01:41:33.490
właśnie odporna

2152
01:41:33.490 --> 01:41:34.350
na przyszłość,

2153
01:41:35.190 --> 01:41:35.890
to powinna

2154
01:41:35.890 --> 01:41:36.610
odnosić się już

2155
01:41:36.610 --> 01:41:37.030
do treści

2156
01:41:37.030 --> 01:41:37.630
generowanych

2157
01:41:37.630 --> 01:41:38.150
przez sztuczną

2158
01:41:38.150 --> 01:41:38.790
inteligencję.

2159
01:41:39.070 --> 01:41:40.150
Mamy AI Act

2160
01:41:40.150 --> 01:41:41.390
obowiązujący w Unii,

2161
01:41:41.530 --> 01:41:42.650
więc teoretycznie

2162
01:41:42.650 --> 01:41:43.770
korzystając

2163
01:41:43.770 --> 01:41:44.930
z modeli językowych

2164
01:41:44.930 --> 01:41:46.210
należy informować

2165
01:41:46.990 --> 01:41:47.630
odbiorcę

2166
01:41:47.630 --> 01:41:49.210
zawsze o tym,

2167
01:41:49.290 --> 01:41:49.970
że ma do czynienia

2168
01:41:49.970 --> 01:41:51.090
z generowaną treścią.

2169
01:41:51.390 --> 01:41:52.410
Pamiętamy sprawę

2170
01:41:52.410 --> 01:41:53.030
przed chwilą

2171
01:41:53.030 --> 01:41:53.910
tego

2172
01:41:53.910 --> 01:41:55.590
off kraków

2173
01:41:55.590 --> 01:41:56.290
i tego,

2174
01:41:56.430 --> 01:41:57.330
jak w niedostateczny

2175
01:41:57.330 --> 01:41:58.390
sposób była

2176
01:41:58.390 --> 01:41:59.410
informacja o tym,

2177
01:41:59.530 --> 01:42:00.310
że audycja była

2178
01:42:00.310 --> 01:42:01.010
generowana.

2179
01:42:01.010 --> 01:42:02.090
Teoretycznie była

2180
01:42:02.090 --> 01:42:02.990
informacja,

2181
01:42:03.030 --> 01:42:03.670
że powstała

2182
01:42:03.670 --> 01:42:04.530
przy użyciu AI

2183
01:42:04.530 --> 01:42:05.470
przed audycją,

2184
01:42:05.630 --> 01:42:06.590
ale nikt nie wie,

2185
01:42:06.630 --> 01:42:07.390
bo jeszcze takich spraw

2186
01:42:07.390 --> 01:42:07.810
nie było,

2187
01:42:07.910 --> 01:42:08.430
czy przypadkiem

2188
01:42:08.430 --> 01:42:09.570
nie naruszyło to jednak

2189
01:42:11.170 --> 01:42:12.130
ustawy o sztucznej

2190
01:42:12.130 --> 01:42:12.750
inteligencji,

2191
01:42:12.990 --> 01:42:14.230
a ten akt

2192
01:42:14.230 --> 01:42:15.430
no tam wyznacza

2193
01:42:16.050 --> 01:42:16.930
sowite kary.

2194
01:42:17.130 --> 01:42:17.910
Więc myślę,

2195
01:42:17.970 --> 01:42:18.370
że w takiej

2196
01:42:18.370 --> 01:42:19.610
regulacji rynku książki

2197
01:42:19.610 --> 01:42:20.450
warto przy okazji

2198
01:42:20.450 --> 01:42:20.950
powiedzieć,

2199
01:42:21.550 --> 01:42:21.870
jak,

2200
01:42:22.030 --> 01:42:22.910
jeśli przy

2201
01:42:23.550 --> 01:42:24.630
powstawaniu książki

2202
01:42:24.630 --> 01:42:25.990
jakieś zdania

2203
01:42:25.990 --> 01:42:26.730
były poprawione,

2204
01:42:26.970 --> 01:42:27.650
redagowane,

2205
01:42:27.810 --> 01:42:28.610
fragmenty nawet

2206
01:42:28.610 --> 01:42:29.370
były pisane,

2207
01:42:29.490 --> 01:42:30.250
czy od razu

2208
01:42:30.250 --> 01:42:30.890
nie powinno być

2209
01:42:30.890 --> 01:42:31.550
informacji

2210
01:42:31.550 --> 01:42:32.890
w stopce redakcyjnej,

2211
01:42:32.990 --> 01:42:34.110
jaki model był

2212
01:42:34.110 --> 01:42:34.730
używany,

2213
01:42:34.990 --> 01:42:35.990
kiedy był używany,

2214
01:42:36.150 --> 01:42:36.950
żeby każdy był

2215
01:42:36.950 --> 01:42:37.590
w stanie do tego

2216
01:42:37.590 --> 01:42:38.010
dojść,

2217
01:42:38.170 --> 01:42:38.390
jakby,

2218
01:42:39.950 --> 01:42:40.870
jak powstał

2219
01:42:40.870 --> 01:42:41.330
ten utwór

2220
01:42:41.330 --> 01:42:41.790
naprawdę.

2221
01:42:43.250 --> 01:42:44.150
Tutaj widzę,

2222
01:42:44.210 --> 01:42:44.850
że pana

2223
01:42:44.850 --> 01:42:46.170
Wolters Kluvers

2224
01:42:46.170 --> 01:42:47.050
nie ma teraz,

2225
01:42:47.150 --> 01:42:47.850
gdzie się by wyszedł,

2226
01:42:47.910 --> 01:42:48.510
ale bym od razu

2227
01:42:48.510 --> 01:42:48.950
odpowiedział,

2228
01:42:49.010 --> 01:42:50.350
bo padło takie hasło

2229
01:42:50.350 --> 01:42:50.990
oczywiście o tym,

2230
01:42:51.110 --> 01:42:52.770
że jesteśmy

2231
01:42:52.770 --> 01:42:53.270
jakoś tam

2232
01:42:53.270 --> 01:42:54.150
niby

2233
01:42:54.150 --> 01:42:55.030
politycznie

2234
01:42:55.030 --> 01:42:55.950
zaangażowaną

2235
01:42:55.950 --> 01:42:56.550
organizacją,

2236
01:42:56.590 --> 01:42:57.030
to jest oczywiście

2237
01:42:57.030 --> 01:42:57.610
nieprawda,

2238
01:42:58.010 --> 01:42:58.910
jesteśmy z towarzyszeniem

2239
01:42:58.910 --> 01:42:59.430
branżowym,

2240
01:42:59.570 --> 01:43:00.030
ponad setki

2241
01:43:00.030 --> 01:43:00.610
ekonomistów

2242
01:43:00.610 --> 01:43:00.870
ze wszystkich

2243
01:43:00.890 --> 01:43:01.710
uczelni w kraju,

2244
01:43:02.430 --> 01:43:03.790
mamy w swoich szeregach

2245
01:43:03.790 --> 01:43:04.490
osoby zarówno

2246
01:43:04.490 --> 01:43:05.270
sympatyzujące

2247
01:43:05.270 --> 01:43:05.870
z prawicą,

2248
01:43:05.970 --> 01:43:06.450
z lewicą,

2249
01:43:06.510 --> 01:43:07.190
z liberałami,

2250
01:43:07.390 --> 01:43:08.190
jeszcze jakimi tam

2251
01:43:08.190 --> 01:43:09.210
sobie chcemy opcjami,

2252
01:43:09.410 --> 01:43:10.370
a badanie jest

2253
01:43:10.370 --> 01:43:10.770
przede wszystkim

2254
01:43:10.770 --> 01:43:11.510
nie badaniem tego,

2255
01:43:11.510 --> 01:43:13.750
co my uważamy,

2256
01:43:13.950 --> 01:43:14.730
bo to nie byłoby

2257
01:43:14.730 --> 01:43:15.210
badanie,

2258
01:43:15.370 --> 01:43:16.210
tylko jest

2259
01:43:16.210 --> 01:43:17.010
badaniem

2260
01:43:17.010 --> 01:43:17.990
opinii rynku.

2261
01:43:18.110 --> 01:43:18.930
W przyszłym tygodniu

2262
01:43:18.930 --> 01:43:19.790
zostanie uruchomiona

2263
01:43:19.790 --> 01:43:20.270
ankieta,

2264
01:43:20.390 --> 01:43:21.010
pewnie do państwa

2265
01:43:21.010 --> 01:43:21.630
ona trafi,

2266
01:43:22.150 --> 01:43:23.490
bardzo kompleksowa,

2267
01:43:23.670 --> 01:43:24.210
pierwszy raz

2268
01:43:24.210 --> 01:43:24.710
zadająca

2269
01:43:24.710 --> 01:43:25.590
takie pytania.

2270
01:43:26.410 --> 01:43:27.470
będziemy potem

2271
01:43:27.470 --> 01:43:28.450
robili warsztaty

2272
01:43:28.450 --> 01:43:30.250
w metodologii

2273
01:43:31.190 --> 01:43:31.830
delfickiej,

2274
01:43:31.950 --> 01:43:32.770
deliberatywnej

2275
01:43:32.770 --> 01:43:33.490
delfickiej,

2276
01:43:34.770 --> 01:43:35.390
czyli takiej

2277
01:43:35.390 --> 01:43:36.890
bardzo specjalnej,

2278
01:43:36.990 --> 01:43:37.970
można ją porównać

2279
01:43:37.970 --> 01:43:38.670
nawet do takich

2280
01:43:39.590 --> 01:43:40.590
warsztatów właściwie,

2281
01:43:40.910 --> 01:43:42.050
docierania do pewnego

2282
01:43:42.050 --> 01:43:42.810
konsensusu,

2283
01:43:43.090 --> 01:43:43.830
także to badanie

2284
01:43:43.830 --> 01:43:44.410
myślę, że nam

2285
01:43:44.410 --> 01:43:45.330
bardzo dużo powie

2286
01:43:45.330 --> 01:43:45.910
o tym,

2287
01:43:45.930 --> 01:43:46.530
jak naprawdę jest

2288
01:43:46.530 --> 01:43:46.950
na rynku.

2289
01:43:47.310 --> 01:43:47.690
Jeszcze sobie

2290
01:43:47.690 --> 01:43:48.590
zapisałem dwie rzeczy.

2291
01:43:49.190 --> 01:43:50.650
Jedna to książki

2292
01:43:50.650 --> 01:43:51.490
w szkole,

2293
01:43:51.770 --> 01:43:52.630
to co pan powiedział

2294
01:43:52.630 --> 01:43:53.690
o tym jakby

2295
01:43:53.690 --> 01:43:54.850
o tej presji,

2296
01:43:54.970 --> 01:43:55.470
która poszła

2297
01:43:55.470 --> 01:43:55.930
oddolnie.

2298
01:43:56.070 --> 01:43:56.690
Ja powiem szczerze

2299
01:43:56.690 --> 01:43:57.730
i bardzo to zalecam,

2300
01:43:58.270 --> 01:43:59.290
wczoraj rozpocząłem

2301
01:43:59.290 --> 01:44:00.290
nowy rok akademicki

2302
01:44:00.290 --> 01:44:01.510
u siebie na uczelni,

2303
01:44:01.690 --> 01:44:02.610
wykładam na zarządzaniu

2304
01:44:02.610 --> 01:44:03.770
i sztucznej inteligencji

2305
01:44:03.770 --> 01:44:05.530
i zakazałem

2306
01:44:05.530 --> 01:44:06.070
absolutnie

2307
01:44:06.070 --> 01:44:06.510
używania

2308
01:44:06.510 --> 01:44:07.330
wszelkich urządzeń

2309
01:44:07.330 --> 01:44:08.050
elektronicznych.

2310
01:44:08.230 --> 01:44:09.130
Więcej badania

2311
01:44:09.130 --> 01:44:09.630
pokazują,

2312
01:44:09.770 --> 01:44:11.190
że sama obecność

2313
01:44:11.190 --> 01:44:11.850
urządzenia

2314
01:44:11.850 --> 01:44:13.010
w zasięgu wzroku

2315
01:44:13.010 --> 01:44:14.310
prowadzi do spadku

2316
01:44:14.310 --> 01:44:15.430
zdolności kognitywnych,

2317
01:44:15.570 --> 01:44:16.910
więc wszystkie urządzenia

2318
01:44:16.910 --> 01:44:17.930
są schowane

2319
01:44:17.930 --> 01:44:18.530
również

2320
01:44:18.530 --> 01:44:19.870
i

2321
01:44:19.870 --> 01:44:21.470
mimo, że

2322
01:44:22.310 --> 01:44:23.030
uczymy

2323
01:44:23.030 --> 01:44:23.710
praktyków

2324
01:44:23.710 --> 01:44:24.750
rynku AI

2325
01:44:24.750 --> 01:44:25.430
i takiego

2326
01:44:25.430 --> 01:44:26.130
biznesowego,

2327
01:44:26.610 --> 01:44:27.890
teraz na zajęciach

2328
01:44:27.890 --> 01:44:28.930
drukujemy teksty

2329
01:44:28.930 --> 01:44:29.510
i je

2330
01:44:29.510 --> 01:44:30.330
omawiamy

2331
01:44:30.330 --> 01:44:31.310
niczym na

2332
01:44:31.310 --> 01:44:32.190
humanistycznych

2333
01:44:32.190 --> 01:44:32.710
zajęciach

2334
01:44:32.710 --> 01:44:34.210
i myślę, że w tą stronę

2335
01:44:34.210 --> 01:44:34.790
będziemy szli,

2336
01:44:35.050 --> 01:44:35.630
że wręcz

2337
01:44:35.630 --> 01:44:36.570
powinniśmy tworzyć

2338
01:44:36.570 --> 01:44:37.430
takie sanktuaria,

2339
01:44:37.530 --> 01:44:38.330
to Szoszana Zubow

2340
01:44:38.330 --> 01:44:38.950
w swojej książce

2341
01:44:38.950 --> 01:44:39.590
napisała właśnie

2342
01:44:39.590 --> 01:44:40.490
o przestrzeni

2343
01:44:40.490 --> 01:44:41.430
sanktuarium

2344
01:44:41.430 --> 01:44:42.610
od technologii

2345
01:44:42.610 --> 01:44:43.490
i ostatnia rzecz,

2346
01:44:43.590 --> 01:44:44.310
jeśli chodzi o przyszłość

2347
01:44:44.310 --> 01:44:44.870
księgarni,

2348
01:44:46.130 --> 01:44:47.130
no nie oszukujmy się,

2349
01:44:47.250 --> 01:44:47.990
Jeff Bezos

2350
01:44:47.990 --> 01:44:48.730
tworząc

2351
01:44:48.730 --> 01:44:49.410
Amazona

2352
01:44:49.410 --> 01:44:50.990
nie był zapalonym

2353
01:44:50.990 --> 01:44:51.910
księgarzem,

2354
01:44:52.230 --> 01:44:53.170
w ogóle go książka

2355
01:44:53.170 --> 01:44:54.130
nie interesowała,

2356
01:44:55.470 --> 01:44:57.010
miał niesamowitą zdolność

2357
01:44:57.010 --> 01:44:58.690
taką do operacjonalizacji

2358
01:44:58.690 --> 01:44:59.290
biznesu

2359
01:44:59.290 --> 01:45:00.750
i zrobił po prostu

2360
01:45:00.750 --> 01:45:01.690
bardzo pogłębioną

2361
01:45:01.690 --> 01:45:02.390
kwerendę,

2362
01:45:03.650 --> 01:45:05.250
na jakim rynku

2363
01:45:05.250 --> 01:45:06.330
cyfryzacja

2364
01:45:06.330 --> 01:45:07.250
może najbardziej

2365
01:45:07.250 --> 01:45:07.930
zmieść

2366
01:45:07.930 --> 01:45:08.790
dotychczasowy

2367
01:45:08.790 --> 01:45:09.250
biznes,

2368
01:45:09.570 --> 01:45:10.190
bo

2369
01:45:10.190 --> 01:45:11.450
towar

2370
01:45:11.450 --> 01:45:12.390
może być długo

2371
01:45:12.390 --> 01:45:12.990
przechowywany

2372
01:45:12.990 --> 01:45:13.690
w magazynie,

2373
01:45:13.850 --> 01:45:15.230
może obiec cały świat,

2374
01:45:15.570 --> 01:45:16.290
nie psuje się,

2375
01:45:16.430 --> 01:45:17.230
nie niszcze je,

2376
01:45:18.070 --> 01:45:18.710
właśnie

2377
01:45:18.710 --> 01:45:20.350
gdzie też

2378
01:45:20.350 --> 01:45:21.430
no

2379
01:45:22.210 --> 01:45:23.270
tradycyjna struktura

2380
01:45:23.270 --> 01:45:23.610
rynku

2381
01:45:23.610 --> 01:45:24.550
jest mało podatna

2382
01:45:24.550 --> 01:45:25.450
na tą cyfryzację,

2383
01:45:25.590 --> 01:45:25.870
ciężko,

2384
01:45:25.930 --> 01:45:26.670
no ostatecznie

2385
01:45:26.670 --> 01:45:27.650
jak księgarnia

2386
01:45:27.650 --> 01:45:28.330
będzie, nie będzie,

2387
01:45:28.470 --> 01:45:29.070
ciężko jest ją tam,

2388
01:45:29.170 --> 01:45:29.310
prawda,

2389
01:45:29.350 --> 01:45:30.470
jak sklepy e-obuwia,

2390
01:45:30.470 --> 01:45:31.610
nie, gdzie wchodzimy,

2391
01:45:31.730 --> 01:45:32.590
wybieramy sobie model,

2392
01:45:32.730 --> 01:45:33.610
ale ktoś go wtedy ściąga

2393
01:45:33.610 --> 01:45:34.710
z półki i go przymierzamy.

2394
01:45:35.210 --> 01:45:35.610
No tutaj

2395
01:45:35.610 --> 01:45:37.030
nie da się tego tak zrobić,

2396
01:45:37.270 --> 01:45:38.850
no i tak powstał Amazon,

2397
01:45:39.030 --> 01:45:39.610
tak, uznano,

2398
01:45:39.710 --> 01:45:41.030
że najszybciej jest właśnie

2399
01:45:42.210 --> 01:45:43.010
państwa zautomatyzować.

2400
01:45:44.490 --> 01:45:45.830
Jeśli mogę coś zasugerować,

2401
01:45:45.930 --> 01:45:46.930
myślę, że te małe księgarnie

2402
01:45:46.930 --> 01:45:47.770
muszą ze sobą,

2403
01:45:47.790 --> 01:45:48.890
ze sobą współpracować,

2404
01:45:49.510 --> 01:45:50.910
być może przez jakieś formy

2405
01:45:50.910 --> 01:45:51.470
wchodzenia,

2406
01:45:51.810 --> 01:45:52.850
tu może z branży,

2407
01:45:52.930 --> 01:45:53.870
którą bardziej się zajmuję,

2408
01:45:54.290 --> 01:45:55.010
ale na przykład

2409
01:45:55.010 --> 01:45:56.370
karty mieszkańca,

2410
01:45:56.550 --> 01:45:57.750
programy lojalnościowe,

2411
01:45:57.890 --> 01:45:58.630
tego typu rzeczy,

2412
01:45:58.810 --> 01:45:59.770
trochę dołączyć się,

2413
01:45:59.930 --> 01:46:00.190
sprawić,

2414
01:46:00.190 --> 01:46:01.310
żeby ten konsument,

2415
01:46:01.470 --> 01:46:03.770
który gdzieś tam wraca do nas,

2416
01:46:03.910 --> 01:46:05.010
korzystał z jakiejś

2417
01:46:05.010 --> 01:46:06.310
szerszej sieci wsparcia.

2418
01:46:07.030 --> 01:46:07.650
Jeśli ktoś chciałby

2419
01:46:07.650 --> 01:46:08.570
o tym ze mną porozmawiać

2420
01:46:08.570 --> 01:46:09.010
na OF-ie,

2421
01:46:09.170 --> 01:46:09.950
to mogę powiedzieć

2422
01:46:09.950 --> 01:46:10.810
coś więcej w detalu,

2423
01:46:10.890 --> 01:46:11.550
ale to by za bardzo

2424
01:46:11.550 --> 01:46:12.390
tą dyskusję wykoleiło.

2425
01:46:13.370 --> 01:46:14.110
Dzięki Anie.

2426
01:46:14.210 --> 01:46:14.490
Teraz tak,

2427
01:46:14.630 --> 01:46:15.750
pani już bardzo długo czeka,

2428
01:46:15.850 --> 01:46:16.530
już będziemy niedługo

2429
01:46:16.530 --> 01:46:17.150
musieli kończyć.

2430
01:46:17.250 --> 01:46:17.910
Proszę pani,

2431
01:46:18.470 --> 01:46:19.590
potem Ania tutaj z przodu

2432
01:46:19.590 --> 01:46:20.470
i jeszcze Grzegorz,

2433
01:46:20.570 --> 01:46:20.710
tak?

2434
01:46:21.190 --> 01:46:21.510
A potem?

2435
01:46:22.850 --> 01:46:23.710
Barbara Grobler

2436
01:46:23.710 --> 01:46:24.770
ze spół Dzielnia Ogniwo

2437
01:46:24.770 --> 01:46:25.370
w Krakowie.

2438
01:46:25.610 --> 01:46:26.450
Ja chciałam

2439
01:46:27.470 --> 01:46:28.690
zacząć od podziękowań

2440
01:46:28.690 --> 01:46:30.290
za tą wieloletnią pracę

2441
01:46:30.290 --> 01:46:31.330
w celu

2442
01:46:31.330 --> 01:46:33.030
doprowadzenia do uchwalenia

2443
01:46:33.030 --> 01:46:34.130
ustawy o książce

2444
01:46:34.130 --> 01:46:35.910
i chciałam zadać takie pytanie

2445
01:46:35.910 --> 01:46:38.470
z moich jakby dwóch działek,

2446
01:46:38.610 --> 01:46:38.950
które łączę,

2447
01:46:38.990 --> 01:46:39.610
no bo jestem

2448
01:46:39.610 --> 01:46:40.990
spółdzielczynią spółdzielni

2449
01:46:40.990 --> 01:46:41.870
i ta spółdzielnia

2450
01:46:41.870 --> 01:46:43.990
prowadzi księgarnię

2451
01:46:43.990 --> 01:46:45.530
i więc chciałam dopytać,

2452
01:46:45.610 --> 01:46:46.490
to jest chyba naturalne

2453
01:46:46.490 --> 01:46:47.230
o ten pomysł

2454
01:46:48.050 --> 01:46:48.650
spółdzielcy,

2455
01:46:49.010 --> 01:46:50.410
dystrybutora spółdzielczego,

2456
01:46:50.610 --> 01:46:52.050
bo chciałabym zrozumieć

2457
01:46:52.050 --> 01:46:52.950
w jaki sposób

2458
01:46:52.950 --> 01:46:54.110
to ma zabezpieczać

2459
01:46:54.110 --> 01:46:55.670
tą książkę

2460
01:46:55.670 --> 01:46:55.950
jako,

2461
01:46:55.950 --> 01:46:57.630
jako dobro kultury,

2462
01:46:57.750 --> 01:46:58.290
w jaki sposób

2463
01:46:58.290 --> 01:46:58.750
to ma

2464
01:47:00.130 --> 01:47:01.330
nam zagwarantować,

2465
01:47:01.470 --> 01:47:02.630
że ten dystrybutor

2466
01:47:02.630 --> 01:47:03.370
spółdzielczy

2467
01:47:03.370 --> 01:47:04.170
będzie właśnie

2468
01:47:04.170 --> 01:47:05.390
w tym społecznym interesie

2469
01:47:05.390 --> 01:47:05.930
działał,

2470
01:47:06.070 --> 01:47:06.890
czy to ma być

2471
01:47:06.890 --> 01:47:08.270
spółdzielnia osób fizycznych,

2472
01:47:08.410 --> 01:47:09.370
czy to ma być jakaś

2473
01:47:10.550 --> 01:47:11.150
właśnie,

2474
01:47:11.210 --> 01:47:11.830
jaki ma być

2475
01:47:11.830 --> 01:47:13.050
demokratyczny model

2476
01:47:13.050 --> 01:47:13.850
zarządzania

2477
01:47:14.630 --> 01:47:15.070
tą,

2478
01:47:15.350 --> 01:47:16.070
tą spółdziel,

2479
01:47:16.190 --> 01:47:17.030
tym spółdzielczym

2480
01:47:17.030 --> 01:47:17.810
dystrybutorem?

2481
01:47:20.000 --> 01:47:21.460
To jest model,

2482
01:47:21.640 --> 01:47:22.920
który opracowaliśmy

2483
01:47:22.920 --> 01:47:23.420
na potrzeby

2484
01:47:23.420 --> 01:47:24.620
bardziej rozwoju miast

2485
01:47:24.620 --> 01:47:25.600
i rozwoju lokalnego,

2486
01:47:25.680 --> 01:47:26.160
nazywamy go

2487
01:47:26.160 --> 01:47:27.200
spółdzielnią rozwojową,

2488
01:47:27.300 --> 01:47:28.040
czyli taka hybryda,

2489
01:47:28.140 --> 01:47:28.900
to znaczy możemy mieć

2490
01:47:28.900 --> 01:47:29.800
w niej osoby prawne

2491
01:47:29.800 --> 01:47:30.620
i fizyczne,

2492
01:47:31.460 --> 01:47:32.240
każdy ma jeden głos,

2493
01:47:32.360 --> 01:47:33.260
niezależnie czy jest prawny,

2494
01:47:33.260 --> 01:47:33.800
czy fizyczny,

2495
01:47:34.200 --> 01:47:35.320
no i tutaj w tym przypadku

2496
01:47:35.320 --> 01:47:36.300
pewnie byśmy postawili

2497
01:47:36.300 --> 01:47:37.440
bardziej na te osoby prawne,

2498
01:47:37.520 --> 01:47:38.260
znaczy wyobrażam sobie,

2499
01:47:38.320 --> 01:47:38.960
że wydawcy

2500
01:47:39.900 --> 01:47:40.340
przystępują

2501
01:47:40.340 --> 01:47:41.300
do tej spółdzielni,

2502
01:47:41.420 --> 01:47:42.680
czyli posiadają w niej głosy,

2503
01:47:42.800 --> 01:47:43.260
raz do roku

2504
01:47:43.260 --> 01:47:44.280
jest walne zgromadzenie

2505
01:47:44.280 --> 01:47:45.400
spółdzielców,

2506
01:47:45.540 --> 01:47:46.800
jeżeli zarząd będzie

2507
01:47:46.800 --> 01:47:47.580
za bardzo,

2508
01:47:47.840 --> 01:47:49.080
mówiąc już bardzo kolokwialnie,

2509
01:47:49.180 --> 01:47:50.280
fikał z podwyżkami

2510
01:47:50.280 --> 01:47:51.620
po prostu swoich opłat,

2511
01:47:51.760 --> 01:47:52.860
to można go zmienić,

2512
01:47:53.300 --> 01:47:55.080
więc celem tego,

2513
01:47:55.100 --> 01:47:56.180
takiego dystrybutora

2514
01:47:56.180 --> 01:47:56.800
nie byłoby to,

2515
01:47:56.880 --> 01:47:57.660
żeby całkowicie

2516
01:47:57.660 --> 01:47:58.660
poukładać

2517
01:47:58.660 --> 01:47:59.800
cały rynek dystrybucji

2518
01:47:59.800 --> 01:48:00.200
i tak dalej,

2519
01:48:00.300 --> 01:48:01.260
no bo ci z Państwa,

2520
01:48:01.340 --> 01:48:02.240
którzy są wydawcami,

2521
01:48:02.420 --> 01:48:03.520
to robicie to też pewnie

2522
01:48:03.520 --> 01:48:04.720
z pasji, prawda,

2523
01:48:04.840 --> 01:48:06.040
nie z przyczyn

2524
01:48:06.040 --> 01:48:06.980
wielkiego zysku,

2525
01:48:07.660 --> 01:48:09.000
więc pewnie chcecie

2526
01:48:09.000 --> 01:48:10.620
tym się właśnie zajmować,

2527
01:48:10.620 --> 01:48:11.960
ale chodzi o to,

2528
01:48:12.100 --> 01:48:13.660
żeby można było

2529
01:48:13.660 --> 01:48:14.520
usłyszeć

2530
01:48:14.520 --> 01:48:16.440
to waszych książek

2531
01:48:16.440 --> 01:48:17.220
nie wystawiamy

2532
01:48:17.220 --> 01:48:18.140
przez trzy miesiące

2533
01:48:18.140 --> 01:48:18.420
na przykład

2534
01:48:18.420 --> 01:48:19.460
u nas w sklepach,

2535
01:48:19.720 --> 01:48:21.000
ale taki dystrybutor

2536
01:48:21.000 --> 01:48:22.080
jest wtedy alternatywą,

2537
01:48:22.120 --> 01:48:23.840
do którego się idzie

2538
01:48:23.840 --> 01:48:24.980
i on może

2539
01:48:24.980 --> 01:48:25.860
tą dystrybucję

2540
01:48:25.860 --> 01:48:26.380
prowadzić

2541
01:48:26.380 --> 01:48:27.660
niezależnie od tamtego

2542
01:48:27.660 --> 01:48:28.420
dystrybutora,

2543
01:48:28.540 --> 01:48:28.720
prawda,

2544
01:48:29.140 --> 01:48:29.880
czyli jest jakaś

2545
01:48:29.880 --> 01:48:30.500
przestrzeń

2546
01:48:30.500 --> 01:48:31.500
dla tej konkurencji,

2547
01:48:32.160 --> 01:48:33.060
nawet jeśli ona

2548
01:48:33.060 --> 01:48:34.200
jest niewielkim elementem,

2549
01:48:34.300 --> 01:48:35.020
to zawsze pomaga,

2550
01:48:35.080 --> 01:48:35.600
no i druga rzecz,

2551
01:48:35.720 --> 01:48:36.520
że taki dystrybutor

2552
01:48:36.520 --> 01:48:36.880
może

2553
01:48:37.880 --> 01:48:38.900
w pewnym sensie

2554
01:48:38.900 --> 01:48:39.920
prowadzić taki fundusz

2555
01:48:39.920 --> 01:48:40.760
stabilizacyjny,

2556
01:48:40.860 --> 01:48:41.660
to znaczy jeśli ktoś

2557
01:48:41.660 --> 01:48:43.260
właśnie dostał

2558
01:48:43.260 --> 01:48:44.340
w takiej wojnie

2559
01:48:44.340 --> 01:48:45.260
z Empikiem na przykład

2560
01:48:45.260 --> 01:48:45.940
i jego książki

2561
01:48:45.940 --> 01:48:46.620
są wycofane,

2562
01:48:46.800 --> 01:48:47.820
musi ten miesiąc,

2563
01:48:47.880 --> 01:48:48.580
dwa wytrzymać,

2564
01:48:48.740 --> 01:48:49.420
oni najczęściej

2565
01:48:49.420 --> 01:48:50.480
wracają ostatecznie,

2566
01:48:50.560 --> 01:48:51.440
znam takie przypadki,

2567
01:48:51.540 --> 01:48:52.800
gdzie po trzech miesiącach

2568
01:48:52.800 --> 01:48:53.240
wrócili,

2569
01:48:53.320 --> 01:48:53.680
powiedzieli,

2570
01:48:53.760 --> 01:48:54.100
no dobra,

2571
01:48:54.480 --> 01:48:55.340
jak ktoś te trzy miesiące

2572
01:48:55.340 --> 01:48:55.780
wytrzymał,

2573
01:48:55.820 --> 01:48:56.880
to pewnie wytrzymaj dłużej,

2574
01:48:56.980 --> 01:48:57.740
więc już lepiej jest go

2575
01:48:57.740 --> 01:48:58.560
wrócić do sklepu,

2576
01:48:58.780 --> 01:49:00.020
to taka technika

2577
01:49:00.020 --> 01:49:00.740
negocjacyjna,

2578
01:49:01.120 --> 01:49:02.020
no to wtedy taki,

2579
01:49:02.020 --> 01:49:03.580
taki spółdzielczy dystrybutor

2580
01:49:03.580 --> 01:49:04.540
może mieć nadwyżki,

2581
01:49:04.540 --> 01:49:06.380
z których ubezpiecza,

2582
01:49:06.480 --> 01:49:07.080
że tak powiem,

2583
01:49:07.180 --> 01:49:08.160
czy stabilizuje

2584
01:49:08.740 --> 01:49:09.900
tych, którzy właśnie

2585
01:49:09.900 --> 01:49:11.220
są w trudnej sytuacji,

2586
01:49:11.280 --> 01:49:11.800
ale nie trudnej,

2587
01:49:11.840 --> 01:49:12.720
dlatego że sobie właśnie

2588
01:49:12.720 --> 01:49:14.140
na przykład nie radzą biznesowo,

2589
01:49:14.240 --> 01:49:16.360
no bo to by było niekorzystne,

2590
01:49:16.440 --> 01:49:17.180
w sensie taki dystrybutor

2591
01:49:17.180 --> 01:49:18.000
by w końcu upadł,

2592
01:49:18.340 --> 01:49:19.840
tylko właśnie posiadać

2593
01:49:19.840 --> 01:49:20.620
taki fundusz,

2594
01:49:20.840 --> 01:49:21.800
taki skarbiec

2595
01:49:21.800 --> 01:49:22.500
na czasy,

2596
01:49:22.540 --> 01:49:23.040
że tak powiem,

2597
01:49:23.180 --> 01:49:24.040
prowadzenia konfliktu,

2598
01:49:24.140 --> 01:49:24.620
czy prowadzenia

2599
01:49:24.620 --> 01:49:25.680
pewnej wojny cenowej.

2600
01:49:26.860 --> 01:49:28.080
To może być podmiot,

2601
01:49:28.180 --> 01:49:29.120
który tylko częściowo

2602
01:49:29.120 --> 01:49:30.200
będzie na rynku obecny,

2603
01:49:30.420 --> 01:49:31.720
ale wyobrażam sobie,

2604
01:49:31.780 --> 01:49:32.300
że przy okazji

2605
01:49:32.300 --> 01:49:33.180
Narodowego Programu

2606
01:49:33.180 --> 01:49:34.260
Rozwoju Czytelnictwa

2607
01:49:34.260 --> 01:49:35.360
taki podmiot

2608
01:49:35.360 --> 01:49:36.140
mógłby właśnie

2609
01:49:36.140 --> 01:49:36.580
teraz

2610
01:49:36.580 --> 01:49:37.860
wejść na rynek

2611
01:49:37.860 --> 01:49:39.280
i bardzo aktywnie

2612
01:49:39.280 --> 01:49:40.100
stać się partnerem

2613
01:49:40.100 --> 01:49:40.820
dla Państwa

2614
01:49:40.820 --> 01:49:42.140
przy Narodowym Programie

2615
01:49:42.140 --> 01:49:43.200
Rozwoju Czytelnictwa,

2616
01:49:43.360 --> 01:49:44.220
czyli mielibyśmy

2617
01:49:44.220 --> 01:49:45.380
taki swego rodzaju

2618
01:49:46.880 --> 01:49:47.680
PPS,

2619
01:49:48.020 --> 01:49:50.460
Program Publiczno-Spółdzielczy,

2620
01:49:50.560 --> 01:49:52.300
Partnerstwo Publiczno-Spółdzielcze

2621
01:49:52.300 --> 01:49:53.040
i taki PPS

2622
01:49:53.040 --> 01:49:54.140
myślę wiele by zmienił.

2623
01:49:54.660 --> 01:49:55.460
Dzięki.

2624
01:49:55.600 --> 01:49:55.860
Aniu,

2625
01:49:56.000 --> 01:49:56.880
Ty jeszcze masz pytanie?

2626
01:50:00.780 --> 01:50:01.500
Drodzy Państwo,

2627
01:50:01.660 --> 01:50:02.660
Anna Nowacka-DeWilach,

2628
01:50:02.780 --> 01:50:03.780
jestem wydawczynią

2629
01:50:04.480 --> 01:50:05.600
Wydawnictwa Widnokrąg,

2630
01:50:05.680 --> 01:50:06.460
Wydawnictwo dla Dzieci,

2631
01:50:06.500 --> 01:50:07.020
ale jestem też

2632
01:50:07.020 --> 01:50:08.200
przewodniczącą sekcji

2633
01:50:08.200 --> 01:50:09.040
Wydawnictwa Dziecięcych

2634
01:50:09.040 --> 01:50:09.620
i Młodzieżowych

2635
01:50:09.620 --> 01:50:10.720
Polskiej Izby Książki.

2636
01:50:11.220 --> 01:50:13.420
I oczywiście to jest prawda,

2637
01:50:13.420 --> 01:50:16.220
że jeżeli czytamy tekst

2638
01:50:16.220 --> 01:50:17.040
na papierze,

2639
01:50:17.360 --> 01:50:18.520
piszemy odręcznie,

2640
01:50:18.720 --> 01:50:19.780
to jest sprawa zbadana.

2641
01:50:19.860 --> 01:50:20.740
Ja tutaj nawiązuję właśnie

2642
01:50:20.740 --> 01:50:21.720
do dzieci,

2643
01:50:21.780 --> 01:50:23.240
dlatego że mam wrażenie,

2644
01:50:23.280 --> 01:50:24.100
że to jest trochę element

2645
01:50:24.100 --> 01:50:24.920
zapomniany,

2646
01:50:25.040 --> 01:50:26.320
a proszę sobie wyobrazić,

2647
01:50:26.320 --> 01:50:27.600
czy książka dla dzieci

2648
01:50:27.600 --> 01:50:29.040
to jest pierwszy,

2649
01:50:29.080 --> 01:50:30.340
pierwszy kontakt dziecka

2650
01:50:30.340 --> 01:50:31.600
nie tylko z literaturą,

2651
01:50:31.740 --> 01:50:32.740
ale również ze sztuką,

2652
01:50:32.820 --> 01:50:33.880
bo tam jest oczywiście

2653
01:50:35.080 --> 01:50:35.560
ilustracja.

2654
01:50:35.880 --> 01:50:36.560
Zanim dziecko pójdzie

2655
01:50:36.560 --> 01:50:37.740
do teatru, do kina,

2656
01:50:37.760 --> 01:50:38.860
właśnie z tą książką

2657
01:50:38.860 --> 01:50:39.780
pierwszą się zetknie,

2658
01:50:39.840 --> 01:50:41.020
więc myślę, że nad tym

2659
01:50:41.020 --> 01:50:42.500
też trzeba się pochylić.

2660
01:50:42.920 --> 01:50:43.680
Trochę mi jest żal,

2661
01:50:43.680 --> 01:50:44.620
że w ogóle ja mówię teraz

2662
01:50:44.620 --> 01:50:45.220
już ogólnie

2663
01:50:45.220 --> 01:50:47.320
o współkongresie kultury,

2664
01:50:47.400 --> 01:50:49.680
że kultura dziecka

2665
01:50:49.680 --> 01:50:51.120
i kultura dla dziecka

2666
01:50:51.120 --> 01:50:52.240
w ogóle nie wybrzmiewa

2667
01:50:52.240 --> 01:50:53.880
albo bardzo słabo wybrzmiewa,

2668
01:50:54.000 --> 01:50:55.320
bo pamiętajmy Państwo,

2669
01:50:55.320 --> 01:50:56.880
że bez książki

2670
01:50:56.880 --> 01:50:57.240
i dla dzieci,

2671
01:50:57.340 --> 01:50:58.420
bez czytających dzieci

2672
01:50:58.420 --> 01:50:59.560
to my naprawdę nawet

2673
01:50:59.560 --> 01:51:00.080
nie będziemy mieli

2674
01:51:00.080 --> 01:51:01.180
tych czytających dorosłych,

2675
01:51:01.480 --> 01:51:02.280
nieważne z czego,

2676
01:51:02.400 --> 01:51:02.920
z czytnika

2677
01:51:02.920 --> 01:51:04.200
czy z czegokolwiek innego.

2678
01:51:04.400 --> 01:51:05.640
Poza tym dziecko,

2679
01:51:05.640 --> 01:51:06.500
też to wiemy,

2680
01:51:06.580 --> 01:51:07.800
nie będzie czytać

2681
01:51:07.800 --> 01:51:08.520
z monitora,

2682
01:51:08.860 --> 01:51:09.880
chyba wszyscy mamy

2683
01:51:09.880 --> 01:51:10.780
już tę świadomość,

2684
01:51:10.860 --> 01:51:12.260
że to jest,

2685
01:51:12.800 --> 01:51:13.940
im dalej odsuniemy

2686
01:51:13.940 --> 01:51:14.380
ten moment,

2687
01:51:14.540 --> 01:51:15.660
ten kontakt z monitorem,

2688
01:51:15.840 --> 01:51:17.360
tym lepiej dla rozwoju

2689
01:51:17.360 --> 01:51:18.660
takiej młodej osoby,

2690
01:51:19.200 --> 01:51:20.260
więc ja nie wyobrażam

2691
01:51:20.260 --> 01:51:21.080
sobie świata

2692
01:51:21.080 --> 01:51:23.320
bez księgarni stacjonarnych,

2693
01:51:23.620 --> 01:51:24.580
tych analogowych

2694
01:51:24.580 --> 01:51:25.580
i że to jest tylko

2695
01:51:25.580 --> 01:51:26.080
jakaś tam

2696
01:51:27.060 --> 01:51:27.540
zarezerwowana,

2697
01:51:27.540 --> 01:51:28.120
prawda,

2698
01:51:28.300 --> 01:51:28.580
pula.

2699
01:51:28.880 --> 01:51:29.740
Musimy jednak

2700
01:51:29.740 --> 01:51:30.900
zawalczyć o to,

2701
01:51:31.040 --> 01:51:32.260
żeby ta dostępność była,

2702
01:51:32.260 --> 01:51:33.860
bo oczywiście

2703
01:51:33.860 --> 01:51:35.160
to w idealnym świecie

2704
01:51:35.160 --> 01:51:36.340
można by sobie tak wyobrazić,

2705
01:51:36.360 --> 01:51:37.740
że są pasjonaci,

2706
01:51:37.840 --> 01:51:38.700
ale nie zapominajmy

2707
01:51:38.700 --> 01:51:39.760
właśnie o tych najmłodszych,

2708
01:51:39.860 --> 01:51:40.920
oni muszą mieć kontakt

2709
01:51:40.920 --> 01:51:41.500
z książką,

2710
01:51:41.640 --> 01:51:42.100
po prostu.

2711
01:51:42.900 --> 01:51:43.280
dziękuję.

2712
01:51:43.680 --> 01:51:44.000
Dzięki Aniu.

2713
01:51:45.340 --> 01:51:46.100
Grzegorzu?

2714
01:51:49.010 --> 01:51:50.130
Na minutę.

2715
01:51:50.690 --> 01:51:51.190
Chcesz?

2716
01:52:01.610 --> 01:52:02.810
Miałem, no bo również

2717
01:52:02.810 --> 01:52:03.650
jestem tą osobą,

2718
01:52:03.750 --> 01:52:05.210
która uczestniczyła

2719
01:52:05.210 --> 01:52:06.310
w takich debatach,

2720
01:52:06.390 --> 01:52:06.950
jak dzisiejsze,

2721
01:52:07.010 --> 01:52:08.190
od kilkudziesięciu

2722
01:52:08.190 --> 01:52:09.090
niestety już lat

2723
01:52:09.090 --> 01:52:11.810
i mam takie jedno...

2724
01:52:11.810 --> 01:52:12.830
Pierwsze, co nas

2725
01:52:13.590 --> 01:52:14.290
pogrążyło

2726
01:52:14.290 --> 01:52:15.050
tak naprawdę,

2727
01:52:15.780 --> 01:52:17.250
to kompletny brak

2728
01:52:17.250 --> 01:52:18.350
jedności środowiska.

2729
01:52:18.510 --> 01:52:19.150
Absolutnie.

2730
01:52:19.830 --> 01:52:21.030
Jeżeli my sobie

2731
01:52:21.030 --> 01:52:22.350
wreszcie nie wbijemy

2732
01:52:22.350 --> 01:52:22.990
do głów,

2733
01:52:23.150 --> 01:52:24.570
że rynek książki,

2734
01:52:24.690 --> 01:52:25.530
szerokim tego słowa

2735
01:52:25.530 --> 01:52:25.950
znaczony,

2736
01:52:26.010 --> 01:52:27.390
jest naszym wspólnym dobrem,

2737
01:52:28.330 --> 01:52:29.030
wspólnym

2738
01:52:29.030 --> 01:52:29.470
wszystkich,

2739
01:52:29.890 --> 01:52:31.230
to nic z tego nie będzie.

2740
01:52:31.850 --> 01:52:32.770
Poza tym jeszcze

2741
01:52:32.770 --> 01:52:33.490
chciałem jedną rzecz

2742
01:52:33.490 --> 01:52:34.110
zwrócić uwagę

2743
01:52:34.110 --> 01:52:34.710
do Panów,

2744
01:52:34.750 --> 01:52:35.570
którzy tutaj siedzą,

2745
01:52:35.650 --> 01:52:36.070
czy Państwa,

2746
01:52:36.110 --> 01:52:36.910
którzy siedzą za stolu.

2747
01:52:37.030 --> 01:52:38.290
Otóż macie do czynienia

2748
01:52:38.290 --> 01:52:38.670
z rynkiem,

2749
01:52:38.690 --> 01:52:39.490
który jest najlepiej

2750
01:52:39.490 --> 01:52:40.430
zdiagnozowany

2751
01:52:40.430 --> 01:52:41.950
i najmocniejszy

2752
01:52:41.950 --> 01:52:42.750
intelektualnie,

2753
01:52:42.830 --> 01:52:43.870
jaki w ogóle istnieje.

2754
01:52:43.950 --> 01:52:44.990
Natomiast z drugiej strony

2755
01:52:44.990 --> 01:52:45.610
jest to rynek

2756
01:52:45.610 --> 01:52:46.210
najbardziej,

2757
01:52:47.410 --> 01:52:48.370
najmniej skuteczny.

2758
01:52:48.870 --> 01:52:49.650
I tu się kłaniam

2759
01:52:49.650 --> 01:52:50.870
Instytutowi Książki,

2760
01:52:50.970 --> 01:52:51.910
Ministerstwom wszystkim

2761
01:52:51.910 --> 01:52:52.890
naokoło itd.

2762
01:52:53.550 --> 01:52:54.690
Jeżeli będziecie Państwo

2763
01:52:54.690 --> 01:52:55.970
myśleli kategoriami

2764
01:52:56.470 --> 01:52:56.950
kadencyjności

2765
01:52:56.950 --> 01:52:58.510
i dyskontynuacji,

2766
01:52:58.650 --> 01:53:00.230
która jest powszechna

2767
01:53:00.230 --> 01:53:00.850
i jest po prostu

2768
01:53:00.850 --> 01:53:01.850
u nas tutaj stosowana,

2769
01:53:01.890 --> 01:53:02.410
to nigdy,

2770
01:53:02.430 --> 01:53:03.710
nigdy do niczego

2771
01:53:03.710 --> 01:53:05.290
nie dojdziemy.

2772
01:53:05.850 --> 01:53:07.110
Narodowy Program Rozwoju

2773
01:53:07.110 --> 01:53:07.770
Czytelnictwa,

2774
01:53:07.810 --> 01:53:08.810
o którym tutaj mówimy,

2775
01:53:09.030 --> 01:53:09.810
jest programem,

2776
01:53:09.890 --> 01:53:11.150
który jest absolutnie

2777
01:53:11.150 --> 01:53:12.170
przeciwskuteczny.

2778
01:53:12.530 --> 01:53:13.670
Nic się nie dało,

2779
01:53:13.670 --> 01:53:15.150
dlatego, że przez okres

2780
01:53:15.770 --> 01:53:17.270
funkcjonowania tego programu

2781
01:53:17.270 --> 01:53:19.010
i przez 30 lat,

2782
01:53:19.210 --> 01:53:20.570
Pan tutaj pytał,

2783
01:53:20.610 --> 01:53:21.570
jaki jest rynek.

2784
01:53:21.730 --> 01:53:23.530
Otóż rynek 30 lat temu

2785
01:53:23.530 --> 01:53:24.470
miał 3 miliardy,

2786
01:53:24.550 --> 01:53:25.210
a teraz ma 4.

2787
01:53:25.630 --> 01:53:26.510
No to znaczy,

2788
01:53:26.570 --> 01:53:27.170
że ten rynek

2789
01:53:27.170 --> 01:53:28.530
w ogóle się kurczy.

2790
01:53:29.570 --> 01:53:30.590
I w związku z tym

2791
01:53:30.590 --> 01:53:31.690
Narodowy Program Rozwoju

2792
01:53:31.690 --> 01:53:32.090
Czytelnictwa

2793
01:53:32.090 --> 01:53:33.070
jest tak samo skuteczny,

2794
01:53:33.070 --> 01:53:34.030
jak 800+.

2795
01:53:34.030 --> 01:53:35.090
Jeżeli chce się

2796
01:53:35.090 --> 01:53:36.130
statystyki urodzeń,

2797
01:53:36.250 --> 01:53:36.590
no to myślę,

2798
01:53:36.650 --> 01:53:37.470
że to nie jest problem,

2799
01:53:37.550 --> 01:53:38.950
żeby się z nimi dostosować.

2800
01:53:39.610 --> 01:53:40.190
Dlatego też,

2801
01:53:41.150 --> 01:53:42.070
a wolny czas,

2802
01:53:42.170 --> 01:53:42.710
o którym Pan,

2803
01:53:42.710 --> 01:53:43.530
o którym Pan tak,

2804
01:53:43.690 --> 01:53:44.870
to wolny czas jest potrzebny,

2805
01:53:44.950 --> 01:53:45.570
tylko zobaczmy,

2806
01:53:45.610 --> 01:53:46.450
ile czasu spędzamy

2807
01:53:46.450 --> 01:53:47.050
na TikToku,

2808
01:53:47.190 --> 01:53:47.830
to będziemy widzieli,

2809
01:53:47.850 --> 01:53:48.730
gdzie ten wolny czas

2810
01:53:48.730 --> 01:53:49.850
się zagubił.

2811
01:53:50.450 --> 01:53:51.590
Ja tylko jeszcze jedna rzecz,

2812
01:53:52.210 --> 01:53:53.010
absolutna jedność,

2813
01:53:53.210 --> 01:53:54.050
jeżeli wszyscy,

2814
01:53:54.270 --> 01:53:55.090
jak tu siedzimy,

2815
01:53:55.230 --> 01:53:56.810
wydawcy od początku

2816
01:53:56.810 --> 01:53:57.410
będziemy mówili

2817
01:53:57.410 --> 01:53:58.050
jednym głosem,

2818
01:53:58.050 --> 01:54:01.830
to może coś nam się uda.

2819
01:54:02.170 --> 01:54:03.450
I na koniec,

2820
01:54:04.990 --> 01:54:06.490
choćby przykład taki,

2821
01:54:06.550 --> 01:54:07.070
że my jesteśmy

2822
01:54:07.070 --> 01:54:08.550
kompletnie nieskuteczni.

2823
01:54:09.090 --> 01:54:09.810
Kompletnie to jest

2824
01:54:09.810 --> 01:54:11.490
na przykład ten egzemplarz obowiązkowy,

2825
01:54:11.610 --> 01:54:12.830
który wystarczy zmienić tak,

2826
01:54:12.990 --> 01:54:13.630
palcem,

2827
01:54:13.710 --> 01:54:14.490
to jest rozporządzenie

2828
01:54:14.490 --> 01:54:15.410
ministra kultury.

2829
01:54:16.310 --> 01:54:16.950
Nic więcej.

2830
01:54:17.290 --> 01:54:18.270
A dlaczego to jest,

2831
01:54:18.470 --> 01:54:19.630
to ja Panu powiem dlaczego.

2832
01:54:19.790 --> 01:54:20.490
Otóż my,

2833
01:54:20.670 --> 01:54:21.930
jako wydawcy,

2834
01:54:22.810 --> 01:54:23.690
przeznaczamy na to,

2835
01:54:23.730 --> 01:54:25.070
dajemy para podatek,

2836
01:54:25.070 --> 01:54:28.330
rzędu między 20 a 30 milionów złotych rocznie,

2837
01:54:28.670 --> 01:54:30.350
a Ministerstwo Kultury

2838
01:54:30.350 --> 01:54:31.990
na zakupy do bibliotek

2839
01:54:31.990 --> 01:54:35.050
wydaje 20 lub 30 milionów rocznie,

2840
01:54:35.370 --> 01:54:36.750
czyli prawie, że to samo.

2841
01:54:37.670 --> 01:54:39.110
Tu jeszcze proszę odpamiętnia,

2842
01:54:39.130 --> 01:54:40.510
to oczywiście są większe środki,

2843
01:54:40.570 --> 01:54:41.990
bo jeszcze są środki samorządowe

2844
01:54:41.990 --> 01:54:42.710
i tak dalej, i tak dalej.

2845
01:54:42.790 --> 01:54:43.950
Ja tylko mówię o tych takich,

2846
01:54:44.030 --> 01:54:45.930
takich prostych, punktowych rzeczy.

2847
01:54:46.430 --> 01:54:47.530
Krótko mówiąc,

2848
01:54:47.950 --> 01:54:49.470
to jest para podatek

2849
01:54:49.470 --> 01:54:50.750
i to nie chodzi o to,

2850
01:54:50.830 --> 01:54:52.130
że my jesteśmy,

2851
01:54:52.830 --> 01:54:53.970
nie możemy sobie na to podać.

2852
01:54:53.970 --> 01:54:55.710
Jest to po prostu nielegalne,

2853
01:54:56.050 --> 01:54:57.930
jest to po prostu złamanie ustawy

2854
01:54:57.930 --> 01:54:58.590
o bibliotekach,

2855
01:54:58.690 --> 01:55:00.650
złamanie ustawy o ochronie,

2856
01:55:00.770 --> 01:55:02.090
ochronie rynku,

2857
01:55:02.170 --> 01:55:03.330
egzemplarzy obowiązkowych

2858
01:55:03.330 --> 01:55:05.650
i działamy w warunkach nielegalnych.

2859
01:55:05.990 --> 01:55:08.710
Jeżeli będziemy tak dalej postępować,

2860
01:55:08.790 --> 01:55:09.690
to nic z tego nie będzie.

2861
01:55:09.890 --> 01:55:11.270
Nie stosujemy przepisów

2862
01:55:11.270 --> 01:55:12.290
o ochronie konkurencji,

2863
01:55:12.390 --> 01:55:13.590
nie stosujemy przepisów

2864
01:55:13.590 --> 01:55:15.070
o swobodzie działalności gospodarczej,

2865
01:55:15.370 --> 01:55:16.590
nie stosujemy przepisów

2866
01:55:16.590 --> 01:55:18.910
o egzemplarzy obowiązkowych,

2867
01:55:19.230 --> 01:55:20.450
nie stosujemy przepisów

2868
01:55:20.450 --> 01:55:22.030
i dlatego jesteśmy w Malinach.

2869
01:55:22.150 --> 01:55:23.010
No i tyle. Dziękuję.

2870
01:55:23.970 --> 01:55:24.690
Dzięki Grzegorzu

2871
01:55:24.690 --> 01:55:26.210
za to optymistyczne podsumowanie.

2872
01:55:27.690 --> 01:55:29.330
Chciałam jeszcze powiedzieć na koniec,

2873
01:55:29.390 --> 01:55:30.590
że nie mówimy tutaj

2874
01:55:30.590 --> 01:55:33.270
nic kontrowersyjnego ani nowego.

2875
01:55:33.410 --> 01:55:34.790
Chciałam zwrócić Państwa uwagę

2876
01:55:34.790 --> 01:55:37.270
na rezolucję Unii Europej,

2877
01:55:37.330 --> 01:55:38.470
Parlamentu Europejskiego,

2878
01:55:38.610 --> 01:55:40.610
która została ogłoszona

2879
01:55:40.610 --> 01:55:42.870
w czerwcu 2023 roku.

2880
01:55:43.010 --> 01:55:43.810
Jest to rezolucja

2881
01:55:43.810 --> 01:55:44.910
na temat przyszłości

2882
01:55:44.910 --> 01:55:46.590
europejskiej branży księgarskiej.

2883
01:55:46.590 --> 01:55:48.430
W tej rezolucji jest wszystko to,

2884
01:55:48.450 --> 01:55:49.290
o czym my mówimy.

2885
01:55:49.470 --> 01:55:50.830
Jest nasza diagnoza,

2886
01:55:51.050 --> 01:55:52.130
która dotyczy nie tylko

2887
01:55:52.750 --> 01:55:53.810
polskiego rynku książki,

2888
01:55:53.930 --> 01:55:56.490
ona dotyczy europejskiego rynku książki,

2889
01:55:56.590 --> 01:55:58.110
a więc ta diagnoza,

2890
01:55:58.170 --> 01:55:59.330
którą tutaj dzisiaj stawiamy,

2891
01:55:59.410 --> 01:56:01.970
ona jest wspólna z innymi krajami.

2892
01:56:02.050 --> 01:56:03.090
To są pewne prawidła,

2893
01:56:03.630 --> 01:56:04.510
pewne mechanizmy,

2894
01:56:04.590 --> 01:56:06.090
które się dzieją na różnych rynkach,

2895
01:56:06.730 --> 01:56:08.130
stąd one są podobne,

2896
01:56:08.210 --> 01:56:10.250
a więc i rozwiązania możemy czerpać

2897
01:56:10.250 --> 01:56:10.850
z tych rynków

2898
01:56:10.850 --> 01:56:11.810
i się nimi inspirować.

2899
01:56:11.990 --> 01:56:13.090
W tej rezolucji,

2900
01:56:13.170 --> 01:56:13.850
nie będę jej czytać,

2901
01:56:13.910 --> 01:56:14.670
bo ona ma siedem stron,

2902
01:56:14.670 --> 01:56:15.990
jest dostępna w internecie.

2903
01:56:16.750 --> 01:56:19.070
Natomiast ważne jest to,

2904
01:56:19.110 --> 01:56:20.190
że ta rezolucja wzywa

2905
01:56:20.190 --> 01:56:21.150
państwa członkowskie

2906
01:56:21.150 --> 01:56:22.730
do wspierania lokalnych księgarni

2907
01:56:22.730 --> 01:56:23.810
i ochrony zdolności

2908
01:56:23.810 --> 01:56:25.810
inwestycyjnej wydawców.

2909
01:56:26.430 --> 01:56:28.950
Wzywa do wprowadzenia bonów na kulturę.

2910
01:56:30.270 --> 01:56:32.910
Dalej, wzywa państwa członkowskie

2911
01:56:32.910 --> 01:56:34.570
do zapewnienia godnych warunków pracy

2912
01:56:34.570 --> 01:56:36.330
pracownikom branży księgarskiej,

2913
01:56:36.750 --> 01:56:38.170
w tym sprawiedliwego wynagrodzenia

2914
01:56:38.170 --> 01:56:39.930
dla tłumaczy i autorów książek.

2915
01:56:40.110 --> 01:56:41.710
Apeluję do państw członkowskich

2916
01:56:41.710 --> 01:56:43.410
o stosowanie zerowej stawki VAT

2917
01:56:43.410 --> 01:56:44.030
na książki,

2918
01:56:44.030 --> 01:56:45.290
niezależnie od ich formatu

2919
01:56:45.290 --> 01:56:46.710
i sposobu dostępu do nich.

2920
01:56:47.210 --> 01:56:48.810
Podkreśla, że należy zapewnić

2921
01:56:48.810 --> 01:56:49.850
uczciwą konkurencję

2922
01:56:49.850 --> 01:56:50.530
i przejrzystość

2923
01:56:50.530 --> 01:56:51.650
w odniesieniu do własności

2924
01:56:51.650 --> 01:56:53.110
wydawnictw na rynku książek,

2925
01:56:53.450 --> 01:56:55.010
aby zagwarantować konsumentom

2926
01:56:55.010 --> 01:56:56.990
wybór i różnorodność kulturową.

2927
01:56:57.190 --> 01:56:58.510
I podkreśla rolę,

2928
01:56:58.530 --> 01:56:59.150
jaką odgrywają

2929
01:56:59.150 --> 01:57:00.170
bezpłatna dostawa,

2930
01:57:00.290 --> 01:57:01.510
niskie opłaty za dostawę

2931
01:57:01.510 --> 01:57:02.730
oferowane przez niektóre

2932
01:57:02.730 --> 01:57:04.650
dominujące platformy internetowe

2933
01:57:04.650 --> 01:57:06.250
w celu przeciągnięcia konsumentów.

2934
01:57:06.350 --> 01:57:07.330
Wszystko, o czym mówimy,

2935
01:57:07.370 --> 01:57:08.270
jest w tej rezolucji.

2936
01:57:08.270 --> 01:57:09.730
Powinniśmy tym bardziej,

2937
01:57:09.930 --> 01:57:11.530
mając to jako oręże w ręku,

2938
01:57:12.930 --> 01:57:13.490
lobbować,

2939
01:57:13.630 --> 01:57:16.210
nieustannie wymuszać

2940
01:57:16.210 --> 01:57:18.670
na naszych władzach,

2941
01:57:18.810 --> 01:57:20.190
aby po prostu wypełniały

2942
01:57:20.190 --> 01:57:21.290
zobowiązania,

2943
01:57:21.390 --> 01:57:21.950
które wynikają

2944
01:57:21.950 --> 01:57:23.250
chociażby z tej rezolucji.

2945
01:57:24.090 --> 01:57:24.650
Bardzo,

2946
01:57:24.810 --> 01:57:25.950
to jest rezolucja,

2947
01:57:26.130 --> 01:57:27.030
gdzie mam pierwszą stronę,

2948
01:57:27.110 --> 01:57:29.070
przyszłość europejskiej branży księgarskiej.

2949
01:57:29.650 --> 01:57:32.870
Bardzo państwu dziękuję za to...

2950
01:57:32.870 --> 01:57:34.250
Tak, proszę, proszę.

2951
01:57:34.290 --> 01:57:34.990
Odbijając się od tego,

2952
01:57:34.990 --> 01:57:35.730
co powiedziałeś.

2953
01:57:35.810 --> 01:57:36.570
Ja myślę, że...

2954
01:57:36.570 --> 01:57:37.270
Ja oczywiście wiem,

2955
01:57:37.350 --> 01:57:38.830
że wszyscy jesteśmy bardzo...

2956
01:57:38.830 --> 01:57:40.150
Mamy prawo być bardzo

2957
01:57:42.070 --> 01:57:42.730
zdekorażowani tym,

2958
01:57:42.830 --> 01:57:43.430
że już któryś raz

2959
01:57:43.430 --> 01:57:44.870
ten temat ustawy o książce

2960
01:57:44.870 --> 01:57:45.330
wypływa,

2961
01:57:45.370 --> 01:57:46.630
że nic się nie wydarzyło od lat

2962
01:57:46.630 --> 01:57:47.430
i że w mniej więcej

2963
01:57:47.430 --> 01:57:48.750
tym samym gronie się spotykamy.

2964
01:57:49.570 --> 01:57:51.890
Ale ja mam pewną nadzieję

2965
01:57:51.890 --> 01:57:54.410
i dla państwa też taką zachętę.

2966
01:57:54.490 --> 01:57:54.670
To znaczy,

2967
01:57:54.670 --> 01:57:56.890
jesteśmy jednak na współkongresie kultury,

2968
01:57:57.250 --> 01:57:58.650
nie jesteśmy na festiwalu literackim,

2969
01:57:58.710 --> 01:57:59.710
gdzie mówimy sami do siebie.

2970
01:58:00.590 --> 01:58:01.530
Jesteśmy na imprezie

2971
01:58:01.530 --> 01:58:03.430
zainicjowanej przez Ministerstwo Kultury

2972
01:58:03.430 --> 01:58:05.410
i ministerstwo mówi,

2973
01:58:05.610 --> 01:58:06.750
że ona jest po to,

2974
01:58:06.870 --> 01:58:09.110
żeby dać wytyczne i sugestie

2975
01:58:09.110 --> 01:58:11.510
do kształtowania legislacji,

2976
01:58:11.790 --> 01:58:13.150
polityki państwa i tak dalej.

2977
01:58:13.410 --> 01:58:15.050
Jeśli to zostało powiedziane

2978
01:58:15.050 --> 01:58:17.110
przez ministerstwo,

2979
01:58:17.250 --> 01:58:19.090
to trzymajmy za słowo.

2980
01:58:19.810 --> 01:58:20.350
Dokładnie tak.

2981
01:58:20.350 --> 01:58:21.750
I myślę, że tym też ta dyskusja

2982
01:58:21.750 --> 01:58:22.810
być może się różniła

2983
01:58:22.810 --> 01:58:23.490
od wielu innych,

2984
01:58:23.590 --> 01:58:24.790
w których uczestniczyliśmy do tej pory.

2985
01:58:24.950 --> 01:58:26.870
Że jest zainicjowana przez państwo,

2986
01:58:27.090 --> 01:58:28.350
nie jest też za zamkniętymi drzwiami,

2987
01:58:28.550 --> 01:58:30.530
nie jest jakimś spotkaniem w ministerstwie,

2988
01:58:30.530 --> 01:58:32.070
które sobie wyprosiliśmy,

2989
01:58:32.490 --> 01:58:33.770
który jest publicznym spotkaniem,

2990
01:58:33.870 --> 01:58:35.290
z którego coś miało wyniknąć.

2991
01:58:35.290 --> 01:58:37.190
Tak. I rekomendacje z tej rozmowy

2992
01:58:37.190 --> 01:58:39.470
zostaną przesłane dzisiaj po południu

2993
01:58:39.470 --> 01:58:42.210
do Agaty Diduszko-Zyglewskiej,

2994
01:58:42.370 --> 01:58:44.360
która m.in. o rekomendacjach

2995
01:58:44.970 --> 01:58:47.330
z tych wszystkich rozmów panelowych,

2996
01:58:47.390 --> 01:58:48.150
które się dzieją,

2997
01:58:49.470 --> 01:58:50.670
będzie te rekomendacje

2998
01:58:50.670 --> 01:58:52.570
poddawała pod dyskusję jutro

2999
01:58:52.570 --> 01:58:54.450
podczas debaty ministrów,

3000
01:58:54.490 --> 01:58:55.590
która będzie zamykać

3001
01:58:55.590 --> 01:58:56.750
Kongres Kultury.

3002
01:58:57.190 --> 01:58:59.150
Bardzo Państwu dziękuję za udział.

3003
01:58:59.470 --> 01:59:00.710
Do zobaczenia, do usłyszenia.

3004
01:59:02.860 --> 01:59:07.080
Audycje kulturalne w dobrym tonie.