WEBVTT

1
00:00:01.170 --> 00:00:05.150
Audycje kulturalne w dobrym tonie.

2
00:00:06.800 --> 00:00:13.740
Dzień dobry, serdecznie witam wszystkich Państwa w ten jeszcze poranny moment, dość ponurego listopadowego dnia.

3
00:00:13.880 --> 00:00:22.700
Cieszę się, że Państwo dotarli na tę debatę, jedną z otwierających drugi dzień naszego współkongresu kultury.

4
00:00:23.440 --> 00:00:30.100
Ja się nazywam Iwona Kusz i w imieniu zespołu programowego mam przyjemność powitać Państwa i przede wszystkim powitać uczestników panelu,

5
00:00:30.100 --> 00:00:37.140
gdzie są pieniądze w sektorze kreatywnym. Myślę, że wszyscy chcemy się tego dowiedzieć, a może nawet znaleźć te pieniądze,

6
00:00:37.200 --> 00:00:40.700
nie tylko wskazać gdzie one są, tylko je wydobyć.

7
00:00:41.020 --> 00:00:47.980
Oczywiście żarty na bok. Mam takie wrażenie, że ta kwestia przemysłów kreatywnych jest w Polsce rzeczywiście bardzo zaniedbana

8
00:00:47.980 --> 00:00:55.200
i to na poziomie zarówno pewnego rozpoznania ich potencjału, jak i myślenia o nich właśnie w kontekście polityk kulturalnych,

9
00:00:55.200 --> 00:01:03.920
polityk finansowych, polityk społecznych. Tutaj rzeczywiście jest myślę sporo mitów do obalenia,

10
00:01:04.100 --> 00:01:09.560
a jednocześnie mówimy o sferze, która jest można powiedzieć bardzo tradycyjna, ponieważ dotyczy właśnie kreatywności,

11
00:01:09.980 --> 00:01:16.780
czwórczości, dotyczy autorów i ich pomysłów, ich dzieł.

12
00:01:16.780 --> 00:01:26.960
Także nie ukrywam, że bardzo dużo oczekiwania mamy w związku z tą debatą, związane z pewnym tyleż obaleniem mitów,

13
00:01:27.040 --> 00:01:32.800
co również wypracowaniem pewnych konkretnych pomysłów na to, jak możemy na nowo nie tylko zobaczyć,

14
00:01:32.840 --> 00:01:37.660
ale też wymyślić funkcjonowanie przemysłów kreatywnych w ekosystemie kultury.

15
00:01:38.080 --> 00:01:41.580
Nie zabieram więcej czasu, oddaję głos specjalistom.

16
00:01:42.960 --> 00:01:50.160
Dziękuję bardzo Pani Profesor. Proszę Państwa, mamy obalać mity, ale przy okazji zadać sobie pytanie,

17
00:01:50.180 --> 00:02:00.080
gdzie są pieniądze na rynku. To znaczy one są, naprawdę są, tylko trzeba się po nie schylić

18
00:02:01.120 --> 00:02:07.280
oraz prosić tych, którzy utrudniają schylanie, żeby przestali przeszkadzać.

19
00:02:07.280 --> 00:02:12.980
W dzisiejszym spotkaniu biorą udział Pani Profesor Dorota Ilczuk.

20
00:02:17.260 --> 00:02:26.880
Jak Państwo wiedzą, Pani Profesor jest nie tylko ekonomistką i teoretyczką zarządzania w kulturze

21
00:02:26.880 --> 00:02:29.920
i w przemysłach kreatywnych rzecz jasna.

22
00:02:29.920 --> 00:02:37.280
Jest prekursorką dyscypliny naukowej zwaną ekonomiką kultury

23
00:02:37.280 --> 00:02:44.380
i kierowniczką Centrum Badań nad Gospodarką Kreatywną Uniwersytetu SWPS.

24
00:02:46.200 --> 00:02:46.920
Widzimy.

25
00:02:47.740 --> 00:02:54.100
Pani Aleksandra Szymańska, menadżerka kultury, od bieżącego roku

26
00:02:54.100 --> 00:02:58.540
dyrektorka Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych.

27
00:02:58.540 --> 00:03:02.240
Przy okazji jeszcze dodam, że znawczyni dzieł Schopenhauera.

28
00:03:06.820 --> 00:03:11.300
Przypomnę Państwu, że Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych

29
00:03:11.840 --> 00:03:16.580
zajmuje się wspieraniem rozwoju polskich przemysłów kreatywnych,

30
00:03:16.660 --> 00:03:22.020
w szczególności sektora audiowizualnego, multimediów, branży gier,

31
00:03:22.400 --> 00:03:29.560
designu, mody, rzemiosła artystycznego, muzyki, a także technologii i innowacji,

32
00:03:29.560 --> 00:03:32.740
które wpływają na rozwój tych branż.

33
00:03:33.880 --> 00:03:44.110
Pan mecenas Maciej Janik jest prawnikiem w Wydziale Prawnym

34
00:03:44.110 --> 00:03:52.050
Stowarzyszenia Autorów ZAIX i działa w powołanej przez Stowarzyszenie ZAIX

35
00:03:52.050 --> 00:03:57.430
grupie pracującej nad problematyką sztucznej inteligencji.

36
00:03:57.430 --> 00:04:03.550
Ja się nazywam Michał Komar, jestem pisarzem, od czasu do czasu scenarzystą,

37
00:04:03.950 --> 00:04:09.050
jestem też wiceprzewodniczącym zarządu Stowarzyszenia Autorów ZAIX.

38
00:04:14.460 --> 00:04:21.160
Proszę Państwa, ja proponuję, żebyśmy na początku przypomnieli o wartości

39
00:04:22.440 --> 00:04:26.980
polskiego rynku kultury i przemysłów kreatywnych.

40
00:04:26.980 --> 00:04:33.540
Nie mamy sumarycznych danych, ale podam parę danych, które być może

41
00:04:34.580 --> 00:04:37.520
ukażą zakres naszej działalności.

42
00:04:39.300 --> 00:04:47.740
Dane pochodzą z przeszłości, Państwo wiedzą, że GUS interpretuje dane dosyć powoli,

43
00:04:47.740 --> 00:04:58.620
nie zawsze ma instrumentarium, któremu umożliwia dokonanie sumarycznych badań.

44
00:04:58.840 --> 00:05:07.100
W 2021 roku, a to jest rok bardzo znaczący, w Polsce w sektorach kreatywnych i kultury

45
00:05:07.100 --> 00:05:15.180
działało 143 tysiące przedsiębiorstw. Proszę zapamiętać, 143 tysiące.

46
00:05:15.180 --> 00:05:25.040
W tymże roku sektory wytworzyły 31,2 miliarda bezpośredniej wartości dodanej.

47
00:05:25.220 --> 00:05:34.480
A to był zły rok, proszę pamiętać, bo w 2019 to było około 50 miliardów złotych.

48
00:05:37.600 --> 00:05:42.780
Bezpośrednio. Pośrednio to było około 80 miliardów złotych.

49
00:05:44.950 --> 00:05:56.430
Sektory, o których mowa odpowiadały za 2,8% wartości dodanej w naszej gospodarce.

50
00:05:57.050 --> 00:06:02.650
To jest znacznie więcej niż górnictwo i energetyka.

51
00:06:08.250 --> 00:06:19.150
Zatrudnienie w sektorach, o których mowa wynosiło około 289 tysięcy osób.

52
00:06:20.870 --> 00:06:29.580
W górnictwie 73 tysiące. W energetyce 111 tysiące.

53
00:06:29.990 --> 00:06:38.750
Proszę pomyśleć o wielkości tego rynku. I to jest może pierwszy mit do obalenia.

54
00:06:38.750 --> 00:06:55.870
My jesteśmy potęgą. Teoretycznie potęgą. Co więcej, wyniki finansowe wskazują, są dodatnie, a nie deficytowe.

55
00:06:56.050 --> 00:07:00.930
Jak w przypadku, no nie chcę urażać górników. No ale tak jest.

56
00:07:03.080 --> 00:07:11.440
Parę danych cząstkowych, bo wspomniałem, że nie mamy dokładnych danych.

57
00:07:11.680 --> 00:07:21.100
Cząstkowych, które wskażą jak po okresie pandemii zaczęły następować szybkie wzrosty w niektórych dziedzinach.

58
00:07:21.320 --> 00:07:30.520
W pierwszym kwartale bieżącego roku łączna sprzedaż muzyki przekroczyła 392 miliony złotych.

59
00:07:30.520 --> 00:07:39.280
To jest o 100 milionów więcej niż w pierwszym półroczu ubiegłego roku.

60
00:07:39.920 --> 00:07:47.880
Proszę sobie pomyśleć o dynamice. O dynamice sprzedaża, więc też o dynamice produkcji rzecz jasna.

61
00:07:48.120 --> 00:08:00.540
W tym, że w tych 392 milionach złotych, 80% to była muzyka w cyfrze. Też znacząca sprawa.

62
00:08:01.920 --> 00:08:19.050
Jeżeli idzie o na przykład branżę gier wideo, to przyrosty w ciągu ostatnich czterech lat to jest 250% potęga.

63
00:08:19.050 --> 00:08:29.390
Czy coś z tego wynika dla środowisk twórczych, dla autorów, dla artystów?

64
00:08:30.470 --> 00:08:32.370
No, to jest pytanie.

65
00:08:34.130 --> 00:08:40.820
Ja chciałbym od razu zgłosić wniosek natury praktycznej.

66
00:08:41.220 --> 00:08:45.280
Mianowicie nie dysponujemy porządnymi danymi.

67
00:08:46.680 --> 00:08:57.500
Akurat tak się składa, że pracuję nad pewnym projektem, który mógłby być może sumować takie dane z rozmaitych źródeł.

68
00:08:57.500 --> 00:09:13.720
Bez porządnego źródła informacji nie będziemy w stanie rzeczywiście poważnie myśleć o strategii, o rozwoju, o usuwaniu błędów.

69
00:09:14.140 --> 00:09:15.320
O, przepraszam.

70
00:09:18.580 --> 00:09:19.240
No i tyle.

71
00:09:20.980 --> 00:09:29.460
Skoro jest tak dobrze, to dlaczego narzekamy, mówiąc, że jest tak sobie albo źle?

72
00:09:30.540 --> 00:09:39.200
No, wiadomo, że jest bardzo dobrze, bo każdy artysta, każdy twórca dysponuje super samochodem,

73
00:09:39.200 --> 00:09:43.340
nic nie robi i żyje w luksusie.

74
00:09:43.440 --> 00:09:46.460
To wiemy, prawda? Darmo zjady, to już słyszeliśmy.

75
00:09:47.120 --> 00:09:55.560
Jak to naprawdę wygląda, jeśli idzie o kompozytorów, pisarzy, scenarzystów, malarzy,

76
00:09:55.820 --> 00:10:03.980
ostatnio także i dziennikarzy, jak Państwo wiedzą, dziennikarze staną się, co w tej chwili,

77
00:10:05.200 --> 00:10:12.340
uczestnikami rynku praw autorskich, prawda? Wraz z wydawcami prasowymi i internetowymi.

78
00:10:12.640 --> 00:10:18.900
Jak rzeczywiście wyglądają wpływy do kieszeni twórców?

79
00:10:20.080 --> 00:10:25.700
Pani profesor Ilczuk przeprowadziła badania w tej sprawie i wydaje mi się,

80
00:10:25.760 --> 00:10:29.200
że powinniśmy się z nimi zapoznać. Bardzo proszę, pani profesor.

81
00:10:29.200 --> 00:10:41.030
Dziękuję bardzo i poproszę o swoją prezentację, ponieważ tutaj będzie sporo liczb i tak.

82
00:10:41.790 --> 00:10:48.610
Więc najpierw odpowiedź na to, jak w tym, no w sumie bardzo interesującym

83
00:10:49.210 --> 00:10:54.330
i dobrym obszarze odnajdują się artyści.

84
00:10:54.330 --> 00:11:00.870
I chciałam powiedzieć, że po pierwsze bardzo dziękuję za zaproszenie i organizatorom tego panelu

85
00:11:00.870 --> 00:11:06.390
i organizatorom całego kongresu, bo będę mogła się z Państwem podzielić wynikami badania,

86
00:11:06.970 --> 00:11:12.430
które jest bardzo unikalne z tego względu, że jest to badanie ilościowe.

87
00:11:12.690 --> 00:11:20.230
My bardzo często posługujemy się takimi danymi, które są takie bardzo przypadkowe.

88
00:11:20.230 --> 00:11:25.710
Mówimy o różnych kejsach, tak, a jeden to bardzo dużo zarabia, a drugi to mało zarabia,

89
00:11:25.910 --> 00:11:30.310
a nam się wydaje, że jednak może nie mają tak najgorzej.

90
00:11:30.510 --> 00:11:36.090
I żeby nam się nie wydawało, ale żebyśmy wiedzieli, po to się robi badania ilościowe,

91
00:11:36.250 --> 00:11:45.050
które odpowiadają ile. Ile osób na przykład zarabia tyle, a ile osób więcej, a ile osób mniej.

92
00:11:45.050 --> 00:11:54.990
Porównujemy to z różnymi programmi, ale też staramy się, no może troszeczkę właśnie

93
00:11:56.670 --> 00:12:04.650
dać argumenty tym wszystkim, którzy by chcieli obalać pewne mity, które nie do końca są prawdziwe.

94
00:12:04.650 --> 00:12:11.650
Ja będę teraz tutaj zmieniać slajdy. Myśmy zrobili badanie policzone i policzenie artyści,

95
00:12:12.270 --> 00:12:16.430
twórcy i wykonawcy w Polsce. To badanie zrobiliśmy w tym roku.

96
00:12:16.590 --> 00:12:23.290
Dane są świeżutkie. Badanie zostało zrobione na zamówienie ministra kultury

97
00:12:23.290 --> 00:12:31.090
i głównie w związku z szykowaną ustawą o uprawnieniach artysty zawodowego.

98
00:12:31.550 --> 00:12:38.030
Po to, żeby można było wyliczyć koszty wprowadzenia takiej ustawy,

99
00:12:38.310 --> 00:12:46.590
pokazać jaka liczba byłaby ewentualnie beneficjentami, jaka byłaby tutaj informacja

100
00:12:48.390 --> 00:12:55.110
dotycząca, no i kosztów, i tego, kto skorzysta na takich rozwiązaniach.

101
00:12:58.290 --> 00:13:03.170
Badanie socjoekonomiczne kultury było o tyle interesujące.

102
00:13:03.250 --> 00:13:07.210
Ja będę się starała szybko przewieźć te slajdy, bo pewnie mam niedużo czasu, prawda?

103
00:13:07.210 --> 00:13:09.230
Tak, tak, bardzo prosimy, Pani Przewodnicząca.

104
00:13:11.810 --> 00:13:18.550
Już, to bardzo raz cofnęłam zamiast. To nie są slajdy, które mówią tutaj o zarobkach.

105
00:13:18.770 --> 00:13:22.110
Ja tutaj pokazuję tylko, jakie były pierwsze wyniki tego badania,

106
00:13:22.170 --> 00:13:28.770
bo badanie miało dwa cele. Pierwsze obliczenie w ogóle, ilu mamy artystów,

107
00:13:28.890 --> 00:13:35.210
którzy zawodowo, artystyki artystów, którzy zawodowo wykonują swoją pracę artystyczną.

108
00:13:35.210 --> 00:13:43.850
To było dla nas bardzo istotne i w jaki sposób wykonują tę pracę artystyczną.

109
00:13:44.330 --> 00:13:55.850
I już mogę powiedzieć, że może nawet ten slajd trochę wprowadza w świat kwestii finansowych.

110
00:13:56.210 --> 00:14:03.070
Aczkolwiek jesteśmy bardzo dumni z wielkości i z zainteresowania tym badaniem,

111
00:14:03.070 --> 00:14:09.070
bo mieliśmy 16 tysięcy odpowiedzi. To jest po prostu liczba niesamowita dla tych wszystkich,

112
00:14:09.230 --> 00:14:15.930
którzy robią badania ilościowe. Pokazuje to, jak dużym zainteresowaniem się cieszyło badanie

113
00:14:15.930 --> 00:14:24.170
i jak bardzo zależało artystom na tym, żeby być wysłuchanymi i żeby informacja na temat ich sytuacji

114
00:14:24.170 --> 00:14:29.850
poszła w świat. To chciałam podkreślić, że pierwszy etap badania dotyczący liczenia

115
00:14:29.850 --> 00:14:35.770
nie był na zasadzie deklaratywnej. Sposoby liczenia środowisk odbywają się różnie.

116
00:14:35.950 --> 00:14:40.230
I na przykład na Malcie pytano po prostu, czy czujesz się artystą.

117
00:14:40.350 --> 00:14:43.850
Jeżeli ktoś mówił, że się czuje, to był liczony jako artysta.

118
00:14:44.270 --> 00:14:50.570
Myśmy korzystali z istniejących baz danych i z naszego doświadczenia pochodzącego z badania

119
00:14:52.110 --> 00:14:59.570
współtowarzyszącego, deklaratywnego, mówiącego o tym, jakie są informacje dotyczące

120
00:15:01.690 --> 00:15:08.850
wielozawodowości twórców. Te 62 tysiące, o których przed chwilą mówiłam, to jest suma,

121
00:15:08.990 --> 00:15:15.270
która z reguły budzi takie, o, pomyliliście się, to na pewno jest więcej osób.

122
00:15:15.270 --> 00:15:20.130
To jest niemożliwe. Ale my wiemy, dlaczego jest takie powszechne odczucie.

123
00:15:21.050 --> 00:15:26.710
Myśmy policzyli to i my wiemy to od artystów, że oni przeciętnie wykonują

124
00:15:26.710 --> 00:15:34.030
przynajmniej trzy profesje artystyczne. Z tego względu ta wielozawodowość, trzy,

125
00:15:34.390 --> 00:15:39.890
powoduje, że nam się wydaje, że jest ich trzy razy więcej niż te 60 tysięcy przynajmniej.

126
00:15:40.650 --> 00:15:45.250
Oczywiście też chciałabym, żebyście Państwo nie mylili wielozawodowości artystycznej,

127
00:15:45.250 --> 00:15:52.490
z wielozawodowością w ogóle, która również wskazuje na to, że sytuacja jest tak trudna

128
00:15:54.030 --> 00:15:59.170
artystów, że nie mogą się utrzymać z pracy artystycznej i muszą wykonywać inny zawód.

129
00:15:59.350 --> 00:16:07.610
I z naszych danych tutaj wynika, że jest takich osób aż 37%. Wykonuje zawód inny niż twórczy.

130
00:16:08.410 --> 00:16:15.030
No i już teraz będę trochę liczbami Państwa zasypywać. Będę mówiła, że z naszych badań wynika,

131
00:16:15.030 --> 00:16:22.110
że 18% osób utrzymywanych jest w części przez bliskich. Czyli te dowcipy, że

132
00:16:22.110 --> 00:16:26.610
jestem bogaty z domu, czyli mogę zostać artystą, no jednak trochę się tutaj

133
00:16:27.770 --> 00:16:39.870
sprawdzają niestety. Mamy też sytuację taką, w której widzimy, że 60% artystów i artystek z pokolenia Z,

134
00:16:39.870 --> 00:16:47.430
czyli tych najmłodszych, pracuje bez wynagrodzenia w ogóle, po to tylko, żeby sobie zbudować markę.

135
00:16:47.430 --> 00:16:54.270
Wiemy, że to jest inwestycja, ale to jest bardzo inwestycja obarczona dużą skalą

136
00:16:55.550 --> 00:17:01.510
nieprawdopodobieństwa. To jest duże zagrożenie, czy ta inwestycja się zwróci.

137
00:17:02.050 --> 00:17:09.590
To, jaka jest sytuacja oczywiście artystów, zależy od tego, w jakiej formie pracują,

138
00:17:09.590 --> 00:17:16.590
ale też ważny jest nasz wskaźnik, który jest unikalny, że nam się udało w ogóle go obliczyć,

139
00:17:17.490 --> 00:17:24.730
jaki procent artystów wykonuje pracę bezumowną, taką, która ani nie daje możliwości ubezpieczenia,

140
00:17:25.610 --> 00:17:33.830
tak zresztą jak umowy o dzieło. Widzicie Państwo, 37% osób pracuje na podstawie umowy o dzieło,

141
00:17:33.830 --> 00:17:41.790
ale również tych, którzy wykonują pracę bezumowną, czyli w pewnym stopniu nierejestrowaną.

142
00:17:41.950 --> 00:17:47.250
A teraz, jeśli chodzi o te luksusy. No to z tymi luksusami to jest tak.

143
00:17:47.370 --> 00:17:54.350
Średnia miesięczna w roku 2023, bo za ten rok, czyli zakończony rok budżetowy,

144
00:17:54.550 --> 00:18:02.150
ekonomiści liczą dochody. No to ona wynosiła w Polsce 7155.

145
00:18:02.150 --> 00:18:09.550
Średnia dla artystów w badaniu reprezentatywnym, błąd szacunkowy 1%,

146
00:18:09.550 --> 00:18:16.690
16 tysięcy osób objętych badaniem, 4053 zł. To jest średnia.

147
00:18:16.830 --> 00:18:23.750
A mediana, która zawsze bardziej odwzorowuje taki prawdziwy wskaźnik,

148
00:18:23.750 --> 00:18:33.490
bo pokazuje ile jest tak naprawdę osób zbliżonych do tej sumy, to jest 2730 zł.

149
00:18:33.490 --> 00:18:45.330
Rzeczy, które w sposób taki naprawdę poważny bulwersują, to jest ogromna liczba osób,

150
00:18:45.590 --> 00:18:53.330
które z pracy artystycznej osiągają przychody w ciągu roku poniżej progu ubóstwa.

151
00:18:53.530 --> 00:19:01.190
Ten próg ubóstwa to było 800 zł w zeszłym roku. I tych osób jest niespełna 30%.

152
00:19:01.190 --> 00:19:07.030
To jest zatrważające. Ja się bardzo cieszę z tego badania, bo ono było reprezentatywne,

153
00:19:07.090 --> 00:19:11.650
bo był taki odzew, ale wyniki jego są tak smutne i tak drastyczne,

154
00:19:11.850 --> 00:19:16.570
że aż głupio się radować, cieszyć i pokazywać, bo ja bardzo entuzjastycznie

155
00:19:16.570 --> 00:19:21.010
z reguły przedstawiam wyniki badań, ale te czuję jakiś dyskomfort,

156
00:19:21.090 --> 00:19:23.550
kiedy mówię o nich w taki entuzjastyczny sposób.

157
00:19:23.550 --> 00:19:31.910
30%. Poniżej średniej krajowej 58%. No i wreszcie idziemy do tych,

158
00:19:32.070 --> 00:19:37.990
którzy realizują system gwiazd. System gwiazd według naszego badania

159
00:19:37.990 --> 00:19:48.710
to są osoby, które przekraczają próg zamożności. I tych osób jest 1,9%.

160
00:19:50.350 --> 00:19:55.410
No, a próg zamożności jest na jakiej wysokości, jak Państwo myślicie?

161
00:19:56.860 --> 00:20:03.820
W Polsce ustalony. No słucham, brutto, brutto oczywiście. Ile?

162
00:20:04.320 --> 00:20:07.600
10 tysięcy. Nie, nie, aż tak źle to nie.

163
00:20:11.480 --> 00:20:18.120
No, 20 tysięcy złotych. To jest próg zamożności. Jeśli przekraczamy przychody

164
00:20:18.120 --> 00:20:24.320
w ciągu miesiąca przekraczające 20 tysięcy, jesteśmy zaliczani do osób,

165
00:20:24.480 --> 00:20:30.720
które przekraczają próg zamożności. No i ja nie wiem, czy ja dobrze,

166
00:20:30.720 --> 00:20:38.900
a nie, to źle zrobiłam, tak? A, cały czas w tył, czyli w dół muszę.

167
00:20:40.420 --> 00:20:47.540
Już ostatni slajd pokazuje, żeby zostawić tutaj Państwu możliwość

168
00:20:47.540 --> 00:20:50.780
dalszych dyskusji. Chciałam powiedzieć, że w naszej pracy zwracaliśmy

169
00:20:50.780 --> 00:20:56.260
bardzo uwagę na to, czy są to mężczyźni, czy kobiety, czy osoby niebinarne.

170
00:20:56.440 --> 00:21:01.460
I mamy tutaj wyraźny znowu gender pay gap, który kompletnie się nie koreluje

171
00:21:01.460 --> 00:21:07.360
z wykształceniem. Niestety na, to znaczy, nie wiem, czy niestety,

172
00:21:07.500 --> 00:21:13.340
no ale na korzyść mężczyzn. Kolejna grupa to są osoby niebinarne

173
00:21:13.340 --> 00:21:18.600
i potem duże, duża różnica od tych 6 tysięcy to są kobiety.

174
00:21:18.900 --> 00:21:24.760
No i pokoleniem Z z najniższą średnią przychodów z pracy artystycznej

175
00:21:25.560 --> 00:21:31.840
2 tysiące 516 złotych, to możemy powiedzieć, że no sytuacja nie jest dobra.

176
00:21:32.000 --> 00:21:35.880
Przypomnijmy sobie, że ja powiedziałam, że 60% z nich pracuje jeszcze w ogóle

177
00:21:35.880 --> 00:21:41.500
bez wynagrodzenia, bo buduje sobie markę i swój brand.

178
00:21:41.860 --> 00:21:48.850
Oczywiście patrzyliśmy też nie tylko na pokolenia, ale na grupy zawodowe,

179
00:21:48.850 --> 00:21:53.890
tam jako taką branżą, która ma przychód średni najwyższy,

180
00:21:54.070 --> 00:21:58.430
ale jednocześnie niższy niż średnia krajowa są filmowcy.

181
00:21:58.770 --> 00:22:01.630
To chyba bym na razie może tyle skończyła.

182
00:22:01.750 --> 00:22:05.510
Dziękuję bardzo, pani profesor. Proszę państwa, proszę zwrócić uwagę,

183
00:22:05.630 --> 00:22:12.070
że te zatrważające dane, które dotyczą w znacznej mierze osób,

184
00:22:12.230 --> 00:22:15.290
które nie są objęte ubezpieczeniami społecznymi.

185
00:22:17.910 --> 00:22:21.290
Wiadomo, że trwają prace nad ustawieniem.

186
00:22:21.290 --> 00:22:23.930
Przepraszam, ja chciałam tylko właśnie ten wskaźnik pokazać.

187
00:22:23.970 --> 00:22:24.610
Bardzo proszę.

188
00:22:24.770 --> 00:22:28.550
67% i 0,3 posiada ubezpieczenie w ZUS-u,

189
00:22:28.870 --> 00:22:33.250
10% w ogóle nie posiada żadnej formy ubezpieczenia,

190
00:22:33.590 --> 00:22:40.410
11% przy członku rodziny, 15% prywatnie, 8% i 4% opłaca je dobrowolnie,

191
00:22:40.950 --> 00:22:43.850
a 67% tylko i wyłącznie z pracy etatowej.

192
00:22:43.850 --> 00:22:53.570
Proszę państwa, 37% twórców inwestuje w kulturę narodową,

193
00:22:53.810 --> 00:22:56.970
bo te sumy, które nie są na nich wydatkowane,

194
00:22:57.310 --> 00:23:00.370
no są inwestycją, więc podziękujmy im.

195
00:23:01.050 --> 00:23:05.050
To jest wielki wkład finansowy, prawda?

196
00:23:05.930 --> 00:23:07.830
Tylko, że tym twórcom coś się należy.

197
00:23:09.630 --> 00:23:19.250
W związku z tym proponuję, żebyśmy zwrócili się do posłów, do senatorów

198
00:23:19.250 --> 00:23:29.470
o możliwie jak najszybsze przeprowadzenie procesu legislacyjnego

199
00:23:29.470 --> 00:23:36.890
związanego z ustawą o zabezpieczeniach społecznych twórców i artystów.

200
00:23:37.730 --> 00:23:45.190
Myślę, że ten wniosek, tego wniosku nikt z państwa nie zakwestionuje.

201
00:23:46.590 --> 00:23:53.130
Chciałbym się teraz dowiedzieć od pani dyrektor, jak wygląda sytuacja w przemysłach kreatywnych.

202
00:23:56.400 --> 00:24:02.260
Trudno odpowiedzieć krótko i pewnie na tym panelu nie udało nam odpowiedzieć na to pytanie.

203
00:24:02.460 --> 00:24:05.940
Zwłaszcza trudno w kontekście tej prezentacji, bo sytuacja przemysłów kreatywnych

204
00:24:05.940 --> 00:24:09.980
to jest i sytuacja przemysłu czy branż, które są częścią gospodarki,

205
00:24:10.040 --> 00:24:16.260
ale to jest również sytuacja twórców, którzy są DNA przemysłów kreatywnych,

206
00:24:16.260 --> 00:24:22.260
więc ta sytuacja jest bardzo złożona i nie umiałabym na to odpowiedzieć jednoznacznie.

207
00:24:22.360 --> 00:24:25.980
To znaczy odwołałabym się tutaj do tego, od czego pan zaczął, od tych danych.

208
00:24:26.160 --> 00:24:32.420
Jeżeli chodzi o tendencję, o rozwój branż kreatywnych, o to jaki stopień, jaki procent

209
00:24:32.420 --> 00:24:35.540
na przykład polskiego PKB, bo dzisiaj umiemy mówić liczbami,

210
00:24:35.620 --> 00:24:38.780
jesteśmy w stanie przytaczać dane mówiące o sytuacji przemysłów kreatywnych,

211
00:24:38.940 --> 00:24:40.620
to te dane wydają się bardzo dobre.

212
00:24:40.620 --> 00:24:47.180
Mówimy tutaj o wielkości sektora, jeżeli mówimy o tej wartości dodanej,

213
00:24:47.240 --> 00:24:52.740
mówimy o 84 miliardach, to jest 3,5%, mniej więcej PKB.

214
00:24:53.420 --> 00:24:56.120
Mówimy o tendencjach wzrostowych, oczywiście nie wszędzie,

215
00:24:56.220 --> 00:24:59.360
tak jak w przypadku branży gier, ten przykład jest przytoczony,

216
00:24:59.520 --> 00:25:04.900
te 250% na przełomie ostatnich czterech lat, to jest oczywiście taka dana,

217
00:25:04.980 --> 00:25:08.800
którą się wszyscy posługujemy, nie wszędzie i nie w każdym ten przyrost jest równy,

218
00:25:08.800 --> 00:25:12.440
ale też jeżeli myślimy o przemyśle audiowizualnym szerzej,

219
00:25:12.540 --> 00:25:16.460
czyli o filmie, jak mówimy o muzyce, to wszędzie możemy mówić o tym,

220
00:25:16.540 --> 00:25:23.280
że te sektory się rozwijają, także w tym kontekście widziałabym to pozytywnie.

221
00:25:23.800 --> 00:25:27.760
Natomiast myślę, że my musimy wrócić do takiego chyba kłopotu,

222
00:25:27.820 --> 00:25:32.300
który jest ciągle, że my w debacie polskiej o sektorze kultury i kreatywnym

223
00:25:32.300 --> 00:25:36.580
właściwie cały czas nie zdefiniowaliśmy do końca ani tego, co to znaczy,

224
00:25:36.580 --> 00:25:39.980
ani jak to liczymy. Wiemy dobrze, że jest kilka różnych typologii,

225
00:25:40.120 --> 00:25:44.940
wiemy, że Wielka Brytania od 20 lat posługuje się jedną, która też ewoluuje.

226
00:25:45.500 --> 00:25:50.800
Unia Europejska przyjmuje trochę inną niż i te badania, które są robione,

227
00:25:50.980 --> 00:25:54.540
czyli badania Eurostatu. Jednocześnie nasze badania GUS-owskie

228
00:25:54.540 --> 00:25:58.920
też są nie do końca kompatybilne z tym, w jaki sposób podawane są dane

229
00:25:58.920 --> 00:26:03.820
na poziomie europejskim. Także też do tych wyliczeń i do tego mówienia o stanie

230
00:26:03.820 --> 00:26:08.100
pewnie musimy jeszcze przyjmować jakiś margines błędu i chyba wrócić

231
00:26:08.100 --> 00:26:11.480
i skupić się trochę do tego, żeby widzieć w ogóle szeroko ten sektor,

232
00:26:12.060 --> 00:26:17.280
trochę oswoić język mówienia, bo mam wrażenie, że zresztą bardzo często

233
00:26:17.280 --> 00:26:19.760
odpowiadam na pytanie, co to są branże kreatywne.

234
00:26:20.380 --> 00:26:24.040
Myślę, że ciągle mówienie o przemysłach powoduje, że myślimy,

235
00:26:24.080 --> 00:26:27.620
że nie rozmawiamy też o kulturze, a jednak powinniśmy mówić o tym,

236
00:26:27.740 --> 00:26:30.640
jako o sektorze kultury i kreatywnym, wiedzieć, co nazywamy,

237
00:26:30.640 --> 00:26:34.480
jakie procesy, jakich twórców, jak mówimy o wynagrodzeniach,

238
00:26:34.580 --> 00:26:37.620
znowu tu mówimy o wynagrodzeniach twórców, to nie są wynagrodzenia,

239
00:26:37.700 --> 00:26:41.120
to nie są średnie, gdybyśmy zbadali to na poziomie branż kreatywnych.

240
00:26:41.260 --> 00:26:44.580
Tu byśmy pewnie widzieli jakieś różnice. Także na razie tyle,

241
00:26:44.760 --> 00:26:47.840
ale wydaje mi się, że tutaj jesteśmy naprawdę w takim momencie,

242
00:26:47.880 --> 00:26:52.080
żeby odpowiedzieć na to pytanie, to musimy wrócić i porozmawiać właśnie

243
00:26:52.080 --> 00:26:55.360
o tym, jakich danych nam brakuje i w ogóle jakim językiem rozmawiać,

244
00:26:55.400 --> 00:26:58.680
bo ja też jestem ostatnią osobą, która chciałabym o sektorze kreatywnym

245
00:26:58.680 --> 00:27:01.180
rozmawiać tylko przy pomocy danych ekonomicznych i liczb,

246
00:27:01.320 --> 00:27:05.520
bo jest mi zdecydowanie bliższe myślenie o tym, żeby patrzeć na wkład

247
00:27:05.520 --> 00:27:12.600
w kreatywności, w innowacje. Mówi się o przemysłach kreatywnych,

248
00:27:12.700 --> 00:27:16.100
jak o tym soft power właściwie każdego kraju.

249
00:27:16.300 --> 00:27:19.040
Zależy mi na tym, żebyśmy też nie ograniczyli tego domówienia

250
00:27:19.040 --> 00:27:23.300
o jakimś takim progresie gospodarczym i o tym, jak dużo przynosi to do budżetu.

251
00:27:23.300 --> 00:27:27.200
Aczkolwiek też chciałabym bardzo, żebyśmy w tych kategoriach też byli widziani.

252
00:27:27.680 --> 00:27:33.800
Oczywiście, dziękuję bardzo. Proszę państwa, zwracam uwagę na sytuację

253
00:27:33.800 --> 00:27:41.100
twórcy, artysty na rynku. Czy podlega on zasadom fair trade?

254
00:27:41.100 --> 00:27:46.980
Ja bym chciałabym państwu przypomnieć, czyli takiej gry rynkowej fair.

255
00:27:47.300 --> 00:27:56.260
Chciałbym państwu przypomnieć o ruchu fair trade, sprawiedliwy handel.

256
00:27:57.240 --> 00:28:03.960
To partnerstwo handlowe oparte na dialogu przejrzystości, wzajemnym szacunku,

257
00:28:04.550 --> 00:28:10.120
który dąży do większej równości w handlu. Mówi mu o handlu.

258
00:28:10.120 --> 00:28:13.380
To są wytworami kultury, nie ulega wątpliwości.

259
00:28:14.100 --> 00:28:20.060
Proszę państwa, ten ruch fair trade powstał w krajach południa,

260
00:28:20.440 --> 00:28:26.220
ubogiego południa i dotyczył bananów, kawy, herbaty i czekolady.

261
00:28:26.540 --> 00:28:33.660
No niestety dotyczy także w Polsce sytuacji dotyczącej produktów kultury.

262
00:28:33.660 --> 00:28:42.260
Czy jesteśmy w stanie zadbać o to, ażeby zasady fair trade były przestrzegane

263
00:28:42.260 --> 00:28:53.160
na rynkach, o których mówimy. Wiadomo o tym, że o wielkich kłopotach autorów książek

264
00:28:53.160 --> 00:29:00.420
na rynku wydawniczym. Rynek wydawniczy wymaga głębokiej zmiany.

265
00:29:00.880 --> 00:29:10.620
Wiadomo, że mamy problemy z reformą zachęt dla produkcji filmowej.

266
00:29:10.620 --> 00:29:19.860
No wiadomo, w jak dziwny niekiedy sposób są traktowani autorzy przymuszani do,

267
00:29:20.080 --> 00:29:25.580
niekiedy szantażowani, do sprzedaży swoich praw autorskich,

268
00:29:25.860 --> 00:29:32.060
a więc utraty owoców własnej pracy. Panie mecenasie.

269
00:29:33.420 --> 00:29:37.140
Dobrze. O bajotach powiem za chwileczkę, ale takim ciekawym przykładem,

270
00:29:37.240 --> 00:29:41.080
który pokazuje tego troszeczkę jak w soczewce, jak działa cały powiedzmy sobie

271
00:29:41.080 --> 00:29:46.280
ten sektor kultury, gdzie mamy to porównanie jak gdyby przychodów i zarobków

272
00:29:46.280 --> 00:29:50.340
całego sektora versus tego, ile dostają twórcy, to można, powiem o tym,

273
00:29:50.380 --> 00:29:54.260
na czym się znam, a nie o wszystkich sektorach kultury, które pewnie różnią się

274
00:29:54.260 --> 00:29:58.360
w różnych aspektach, ale streaming muzyki jest takim dobrym przykładem tego,

275
00:29:58.360 --> 00:30:02.180
że koncentracja tych wszystkich środków znajduje się w rękach bardzo niewielu.

276
00:30:02.280 --> 00:30:05.360
De facto w ramach badań i raportów prowadzonych przez RZESAK,

277
00:30:06.220 --> 00:30:10.820
to jest taka organizacja, która gromadzi europejskie OZZ,

278
00:30:12.260 --> 00:30:16.200
wynikało z tych badań to, że tak naprawdę na wszystkie piosenki,

279
00:30:16.240 --> 00:30:18.900
na wszystkich twórców, którzy są reprezentowani w Spotify'u,

280
00:30:19.040 --> 00:30:24.740
tylko 57 tysięcy dostaje 90% przychodów wynikających ze streamów,

281
00:30:24.740 --> 00:30:29.340
którzy z drugiej strony, a tego dla porównania, bo to trudno powiedzieć,

282
00:30:29.420 --> 00:30:33.060
ile ich jest, ostatnio sprawdzałem, wszystkich twórców na Spotify'u

283
00:30:33.060 --> 00:30:37.880
jest 11 milionów i oni dostają 10, czyli ci wszyscy pozostali dostają 10%.

284
00:30:37.880 --> 00:30:41.480
I de facto następuje ogromna koncentracja w rękach twórców,

285
00:30:41.520 --> 00:30:43.580
którzy są reprezentowani przez tak zwanych majorsów,

286
00:30:43.700 --> 00:30:47.920
czyli przez duże wytwórnie płytowe i dużych wydawców,

287
00:30:48.140 --> 00:30:52.520
których stać między innymi na to, żeby zrobić odpowiednią promocję

288
00:30:52.520 --> 00:31:00.440
i zwiększyć zainteresowanie słuchaczy tylko i wyłącznie tymi piosenkami.

289
00:31:00.940 --> 00:31:04.860
Duży problem polega też na tym, że w tym momencie,

290
00:31:05.140 --> 00:31:08.720
to później przejdziemy do AI-a, dużo z tych kwestii jest również,

291
00:31:08.940 --> 00:31:10.860
i to jest też powiązane z biotami za chwileczkę,

292
00:31:11.340 --> 00:31:14.720
że następują działania, które mają na celu przekierować zainteresowania

293
00:31:15.200 --> 00:31:21.360
w kierunku form i utworów, które generują mniejszą ilość dochodów

294
00:31:21.360 --> 00:31:23.740
dla twórców, tak zwane royalty-free.

295
00:31:24.020 --> 00:31:27.680
Były znane przypadki, gdzie serwisy streamingowe,

296
00:31:27.740 --> 00:31:32.980
gdzie były kierowane dopłaty za to, żeby podbijać wyniki tych utworów,

297
00:31:33.060 --> 00:31:34.700
gdzie prawa zostały przeniesione.

298
00:31:34.800 --> 00:31:38.680
I to są te tak zwane buy-outy, to już zahaczymy, skoro to zaznaczyłem.

299
00:31:39.100 --> 00:31:41.700
Jak gdyby można powiedzieć, że sektory kultury w dużej mierze

300
00:31:41.700 --> 00:31:43.920
opierają się na sprzedaży praw.

301
00:31:44.160 --> 00:31:46.560
Na sprzedaży praw, która w żaden sposób nie jest uzasadniona

302
00:31:46.560 --> 00:31:51.180
potrzebami nabywców praw, czego moim ulubionym przykładem,

303
00:31:51.240 --> 00:31:55.120
ulubionym, ale w negatywnym sensie są polskie instytucje kultury,

304
00:31:55.400 --> 00:31:59.620
które w ramach źle pojętej interpretacji takiego dobrego wydawania

305
00:31:59.620 --> 00:32:03.800
publicznych pieniędzy nabywają prawa do praktycznie wszystkich rzeczy,

306
00:32:04.020 --> 00:32:07.700
które współpomagają promować lub w jakikolwiek sposób,

307
00:32:07.900 --> 00:32:11.280
czyli teatry, które wystawiają sztuki, czyli publiczne radio,

308
00:32:11.320 --> 00:32:12.880
które tworzy słuchowiska i tak dalej.

309
00:32:13.420 --> 00:32:15.860
Dlatego tylko, żeby właśnie nie zostało stwierdzone,

310
00:32:15.900 --> 00:32:18.980
że te pieniądze są marnotrawione, nabywa od twórców,

311
00:32:19.100 --> 00:32:22.520
którzy zabierając im możliwość później, jak gdyby wykorzystywania

312
00:32:22.520 --> 00:32:24.300
tej twórczości, oprócz tego, że to jest niesprawiedliwe,

313
00:32:24.360 --> 00:32:27.440
jak gdyby na poziomie takim czysto, powiedzmy, sprawiedliwościowym i ludzkim.

314
00:32:27.600 --> 00:32:31.280
Bo dlaczego odbierać owoce pracy w sytuacji prekaryjnej,

315
00:32:31.360 --> 00:32:33.960
o których mówiła pani profesor, gdzie ludzie są zmuszeni do tego,

316
00:32:34.160 --> 00:32:38.840
żeby podpisać te umowy, dlatego że nawet najczęstszą odpowiedzią

317
00:32:38.840 --> 00:32:41.700
to była też taka odpowiedź na pytanie twórczyni, która napisała,

318
00:32:41.700 --> 00:32:44.820
bo my odpowiadamy również na pytania twórców w ramach Wydziału Prawnego.

319
00:32:45.120 --> 00:32:47.300
I ona stwierdziła, co ona może z tym zrobić, bo to jest nieuczciwe,

320
00:32:47.380 --> 00:32:48.680
jak powiedziałem, wie pani, no tak działa rynek.

321
00:32:48.800 --> 00:32:51.400
Niestety, jeżeli pani odpisze, że nie chce pani przenosić praw,

322
00:32:51.500 --> 00:32:53.180
to najprawdopodobniej wybiorą kogoś innego.

323
00:32:53.560 --> 00:32:54.640
I tak to wygląda.

324
00:32:55.000 --> 00:32:58.840
Więc te buyouty są pewną zmorą i plagą.

325
00:33:00.520 --> 00:33:04.700
Troszeczkę tu też z pomocą wchodzi zmiany w prawie autorskim.

326
00:33:04.800 --> 00:33:08.980
Ostatnia nowelizacja, jak gdyby, stara się rozszerzyć pewne instytucje prawne,

327
00:33:08.980 --> 00:33:11.320
które chronią twórców niezależnie od przeniesienia praw,

328
00:33:11.420 --> 00:33:15.440
żeby mieć odpowiedni, proporcjonalny udział w przychodach.

329
00:33:15.520 --> 00:33:18.620
Natomiast te wszystkie zmiany, które w tym kierunku idą,

330
00:33:18.800 --> 00:33:21.960
dotyczą tylko i wyłącznie internetu, który stał się w tym momencie takim

331
00:33:24.300 --> 00:33:26.860
szczególnie interesującym i takim wzbudzającym duże kontrowersje,

332
00:33:26.980 --> 00:33:28.720
powiedzmy, polem, gdzie następuje eksploatacja.

333
00:33:28.800 --> 00:33:29.700
Ale to też nic dziwnego.

334
00:33:29.760 --> 00:33:31.600
Do tego jest to wrócimy, panie mecenasie.

335
00:33:31.620 --> 00:33:31.800
Dobrze.

336
00:33:32.760 --> 00:33:36.820
Ale proszę sformułować wniosek dotyczący buyoutów.

337
00:33:39.240 --> 00:33:41.220
Wniosek jest taki, żeby ich nie podpisywać,

338
00:33:41.380 --> 00:33:44.400
ale wiadomo jest, że sytuacja ekonomiczna,

339
00:33:44.440 --> 00:33:48.000
która tutaj zresztą pięknie widać jak na ręce,

340
00:33:48.780 --> 00:33:52.960
jest jak na dłoni, jest to, że po prostu trudno jest odmówić podpisanie takiej umowy.

341
00:33:53.280 --> 00:33:56.740
Dlatego raczej, i to też widać na poziomie działań, na poziomie Unii,

342
00:33:56.740 --> 00:34:02.040
jest prowadzenie, jak gdyby możliwość zachowania systemu buyoutów z różnych powodów,

343
00:34:02.140 --> 00:34:05.460
jednocześnie zapewniając proporcjonalne wynagrodzenie niezależne od przeniesienia praw,

344
00:34:05.580 --> 00:34:08.000
czyli jakaś ochrona twórcy pomimo wszystko.

345
00:34:08.520 --> 00:34:11.340
No a drugą opcją jest oczywiście również, jak gdyby zrzeszanie się,

346
00:34:11.480 --> 00:34:15.100
czy jako zrzeszenia twórców, wykonawców,

347
00:34:15.180 --> 00:34:20.840
czy wreszcie zrzeszanie się w OZZ, które chronią i bronią praw w tym momencie twórców.

348
00:34:20.840 --> 00:34:24.440
Więc to jest jak gdyby drugi sposób, czego jak gdyby świetnie widzimy,

349
00:34:24.460 --> 00:34:27.540
przykłady tego, co zrobił bunt scenarzystów w Stanach Zjednoczonych,

350
00:34:27.560 --> 00:34:30.460
że jednak byli w stanie w jakiś sposób zawalczyć o swoje prawa.

351
00:34:30.480 --> 00:34:34.640
Jakoś trzeba walczyć z rynkiem pracodawcy, prawda, który narzucał.

352
00:34:36.200 --> 00:34:41.620
Proszę Państwa, są pieniądze, są pieniądze, jak Państwo zauważyli.

353
00:34:41.620 --> 00:34:51.320
Od 23 lat, to znaczy od ogłoszenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego

354
00:34:51.320 --> 00:35:00.540
i Rady Europy, dyrektywy numer 2001, łamane przez 29, łamane przez WE,

355
00:35:00.860 --> 00:35:05.100
w sprawie harmonizacji niektórych aspektów prawa autorskiego

356
00:35:05.100 --> 00:35:08.920
i praw pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym.

357
00:35:08.920 --> 00:35:20.860
No wiemy o tym, że od 23 lat sprawa w Polsce nie jest załatwiona tak,

358
00:35:20.860 --> 00:35:23.860
aby wspomagała środowiska twórcze.

359
00:35:24.610 --> 00:35:26.220
Miejmy nadzieję, że będzie.

360
00:35:26.780 --> 00:35:33.150
Przypomnę, że Polska, że na 28 krajów członków Unii Europejskiej,

361
00:35:33.150 --> 00:35:39.390
23 kraje wprowadziły tę dyrektywę w sposób korzystny,

362
00:35:39.690 --> 00:35:53.220
na przykład Małe Węgry, Mała Litwa, niewielka ludnościowo Belgia,

363
00:35:54.040 --> 00:36:00.060
zarabiają w tej dziedzinie, no niekiedy czterokrotnie, pięciokrotnie,

364
00:36:00.060 --> 00:36:07.880
sześciokrotnie więcej niż polscy twórcy, mieszkający w państwie liczącym

365
00:36:07.880 --> 00:36:10.400
około 38 milionów.

366
00:36:11.870 --> 00:36:19.510
No miejmy nadzieję, że to zostanie załatwione.

367
00:36:19.690 --> 00:36:27.650
Decyzja leży w rękach rządu, dokładnie ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

368
00:36:27.650 --> 00:36:32.910
No dobrze, ale ta sprawa się ciągnie, jak państwo widzą, od 23 lat,

369
00:36:33.310 --> 00:36:40.070
a tymczasem znaleźliśmy się w ciągu ostatnich, powiedzmy sobie,

370
00:36:40.190 --> 00:36:48.710
15 lat w kompletnie nowej sytuacji z uwagi na eksploatację utworów na rynku cyfrowym.

371
00:36:48.710 --> 00:37:06.680
To jest ogromny problem dotyczący relacji między właścicielami wielkimi operatorami,

372
00:37:07.460 --> 00:37:11.480
a twórcami, wykonawcami też.

373
00:37:12.260 --> 00:37:22.480
Jak państwo wiedzą, te przyrosty roczne w ciągu ostatnich 12-15 lat były gigantyczne.

374
00:37:22.480 --> 00:37:24.400
To jest ogromny rynek.

375
00:37:26.660 --> 00:37:34.460
W jaki sposób znajdują się na nim autorzy, pomijam, twórcy i wykonawcy,

376
00:37:34.600 --> 00:37:41.820
pomijam tych supergwiazdorów, tych wielkich miliarderów niekiedy,

377
00:37:43.120 --> 00:37:45.800
jak pani Taylor Swift, prawda?

378
00:37:45.800 --> 00:37:50.280
Ale mówią o średniej produkcji.

379
00:37:51.920 --> 00:38:01.020
Tutaj podziały z punktu widzenia dochodowości są żenujące, powiedzmy sobie.

380
00:38:01.020 --> 00:38:13.990
Mianowicie, do podziału między twórców pozostaje od 10-15% wpływów.

381
00:38:15.430 --> 00:38:18.270
Tych twórców z zasady jest dosyć dużo.

382
00:38:21.610 --> 00:38:36.890
Żeby uzyskać porządne wpływy, jedno kliknięcie, jedno wejście to jest niekiedy 7-8 miejsc po przecinku.

383
00:38:39.260 --> 00:38:52.980
Mity na temat gigantycznych zarobków autorów, piosenek, kompozytorów, tekściarzy, autorów scenariuszy, filmowych.

384
00:38:53.520 --> 00:38:54.680
To są mity.

385
00:38:55.780 --> 00:38:59.260
Te przychody są relatywnie niewielkie.

386
00:39:00.540 --> 00:39:06.860
Oprócz tego, proszę pamiętać o tym, że piosenki, ile można napisać piosenek dziennie.

387
00:39:08.160 --> 00:39:12.000
Ile można napisać scenariuszy w ciągu tygodnia.

388
00:39:14.160 --> 00:39:15.580
To się nie sumuje.

389
00:39:16.820 --> 00:39:18.420
To się po prostu nie sumuje.

390
00:39:18.720 --> 00:39:20.340
Co robić w tej sytuacji?

391
00:39:25.100 --> 00:39:26.100
Proszę bardzo.

392
00:39:30.620 --> 00:39:50.980
Ja wychodzę z założenia, że my bardzo dużo dyskutujemy ciągle, zresztą jak, nie wiem, czy dotkniemy tematu sztucznej inteligencji, czy zmian dotyczących dystrybucji dzieł sztuki, to my ciągle rozmawiamy o tym w kategoriach jakiegoś zjawiska, które jest niebezpieczne, coś zabiera, zamiast skupić się na rozwiązaniach i przyjęciu tego jako faktu.

393
00:39:51.300 --> 00:39:54.060
Rzeczywistość się zmieniła, zmieniły się systemy dystrybucji.

394
00:39:54.360 --> 00:39:58.200
Dystrybucja cyfrowa jest dzisiaj ogromną częścią dystrybucji dzieł sztuki.

395
00:39:58.400 --> 00:40:21.560
W przypadku muzyki ostatnie badania pokazują, że to jest 80% przychodów twórców także, a skupić się na tym, co jest zabezpieczaniem i właśnie wpływaniem po pierwsze na wiedzę, na świadomość, na świadomość autorów dotyczącą tego, jakie prawa oddają i jaki potem zwrot jest do tego, żeby właśnie działać na rzecz tego, żeby nie było standardem i normą te buyouty, czy forma odsprzedawania praw autorskich.

396
00:40:22.160 --> 00:40:30.920
Skupiać się na zabezpieczeniu i nadążaniu za rynkiem, a nie ciągłym dyskutowaniu o zagrożeniu, bo mam wrażenie, że my jesteśmy głównie na takim poziomie tej rozmowy.

397
00:40:30.920 --> 00:40:40.100
I też jedna rzecz, jak mówimy o tych branżach różnych czy sektorach, też pamiętajmy o tym i to jest bardzo ważne, że każdy z tych sektorów jednak ma zupełnie inną specyfikę.

398
00:40:40.100 --> 00:40:55.020
Jak mówimy o rynku filmowym, czy jak mówimy o książce i rynku książki, czy o rynku muzycznym, też jakby każdy z tych sektorów ma inną specyfikę, czy jak mówimy, nie wiem, o game devie, który jest w ogóle, nie wiem, czy mamy tego świadomość, rynkiem globalnym, to jest rynek, który nawet nie powstaje.

399
00:40:55.540 --> 00:41:04.420
Znaczy 97% tego rynku to jest w ogóle rynek, czy eksportu polskich gier to jest poza odbiorcę polskiego, tu mówimy o eksporcie.

400
00:41:04.420 --> 00:41:12.340
Natomiast skupmy się na tym, jak w prawie przede wszystkim naszym, bo mam wrażenie, że często regulacje w innych krajach są znacznie lepsze niż te, które mamy tutaj.

401
00:41:12.680 --> 00:41:22.780
Na początek dostosujmy przynajmniej do standardów, no dużo nam zajęło dostosowanie chociażby, prawda, i przyjęcie tej dyrektywy dotyczącej praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym.

402
00:41:23.200 --> 00:41:28.360
Ale chyba nad tym, nad tym bym się skupiła i już schodziła na poziom rozmowy o konkretnych rozwiązaniach.

403
00:41:30.440 --> 00:41:32.180
Bardzo proszę Pani Profesor.

404
00:41:32.180 --> 00:41:41.840
Ja to bym tak etapowo zrobiła. Ja bym po pierwsze zrobiła takie mocne monitorowanie i analizę stanu, który jest.

405
00:41:42.040 --> 00:41:54.840
Ja bym chciała, żeby raz na trzy lata był duży kongres, który mówi o sile i kulturowej, ale i ekonomicznej, i społecznej sektorów kreatywnych i kultury razem.

406
00:41:54.840 --> 00:42:01.400
Razem, bo siłą jest to, że myślimy razem o tym pojęciu kultura i przemysły.

407
00:42:01.760 --> 00:42:07.440
Chciałabym, żeby minister kultury razem z ministrem finansów stawali obok siebie i mówili,

408
00:42:07.440 --> 00:42:17.440
ten dział gospodarki ma takie duże znaczenie, a nie mamy takiej możliwości, bo nie liczymy tego w taki sposób całościowy, porównywalny.

409
00:42:17.660 --> 00:42:29.940
To jest super, że jest ten mit właśnie wielu raportów, a jednocześnie nie wiemy tak dobrze, jaka jest ta porównywalna wartość pomiędzy różnymi raportami.

410
00:42:29.940 --> 00:42:42.100
To bym po pierwsze zrobiła, po drugie chciałabym, żeby była bardzo duża edukacja na ten temat pokazująca, że rozkład, że kimś innym,

411
00:42:42.240 --> 00:42:48.220
myśmy zrobili takie badanie jakościowe analizujące łańcuchy produkcji w muzyce popularnej w Polsce.

412
00:42:48.660 --> 00:42:59.620
Tutaj są współautorzy na sali tego badania, cieszę się bardzo, bo wyszło nam wyraźnie, że tymi, którzy tworzą wartość dodaną,

413
00:42:59.620 --> 00:43:06.260
nie są tymi, którzy zarabiają, tylko tę wartość przechwytują właśnie duże platformy cyfrowe.

414
00:43:06.440 --> 00:43:17.720
No to jak już o tym wiemy, to mówmy o tym jasno i dawajmy przykłady do tego, żeby te regulacje, o których tak się świetnie mówi,

415
00:43:18.220 --> 00:43:24.240
które są w innych krajach już zaakceptowane, o nas dalej nie zaakceptowane, no wreszcie weszły w życie.

416
00:43:24.240 --> 00:43:33.360
No tak mocniej starajmy się, o to bym powiedziała. No i trzecia rzecz to jednak miejmy polityków mądrych, którzy...

417
00:43:33.360 --> 00:43:35.820
Bardzo dziękuję Pani Profesor.

418
00:43:37.420 --> 00:43:38.580
Panie Mecenasie.

419
00:43:38.620 --> 00:43:46.280
Dobrze, ja może powiem w ten sposób, że rynek cyfrowy jest o tyle specyficzny, dlatego że po raz pierwszy już w 2023 roku

420
00:43:46.280 --> 00:43:52.840
Sisa go publikował ostatnio w wydaniu dotyczące jak gdyby całkowitego inkaso światowego i po raz pierwszy w historii

421
00:43:52.840 --> 00:44:00.680
rynek cyfrowy wyprzedził wszystkie inne rynki, jeżeli chodzi o inkaso, osiągając na poziomie 4,2 miliarda dolarów.

422
00:44:01.120 --> 00:44:07.420
No nieznacznie więcej niż telewizja, ale jak gdyby do tej pory miejsce nadawców było jak gdyby niewzruszone w tym zakresie.

423
00:44:07.940 --> 00:44:12.160
Więc dlatego on wzbudza bardzo duże emocje, ale po drugie wydaje mi się, że najbardziej,

424
00:44:12.460 --> 00:44:16.800
to już jest to oczywiście trochę pieśń przyszłości, ale wydaje mi się, że powoli ta świadomość się zmienia,

425
00:44:17.000 --> 00:44:24.340
dlatego że przez bardzo długi czas rynek cyfrowy korzystał z ułatwień dla działalności różnego rodzaju podmiotów,

426
00:44:24.680 --> 00:44:30.160
którego celem było z jednej strony nadążanie za technologią, a konkretnie w Europie było stworzenie jednolitego rynku,

427
00:44:30.960 --> 00:44:33.920
bo to internet pozwalał jak gdyby pozbycie się granic.

428
00:44:33.920 --> 00:44:40.140
Więc w dużej mierze platformy, różni przedsiębiorcy cyfrowi korzystali z takiego troszeczkę dzikiego zachodu,

429
00:44:40.260 --> 00:44:42.440
jeżeli chodzi o prawo, czyli pewnego niedoregulowania.

430
00:44:42.720 --> 00:44:49.520
I razem z tym, i to było jak gdyby do pewnego momentu dobre, bo ten rynek cyfrowy powstał dzięki temu, dzięki temu wsparciu.

431
00:44:49.580 --> 00:44:57.280
Natomiast w którymś momencie zaczęto zauważać, że rynek cyfrowy generuje bardzo dużo różnego rodzaju patologii dotyczących właśnie tego podziału.

432
00:44:57.320 --> 00:45:01.940
A różni się tym, że o ile przedtem jak gdyby ten rynek zawsze był w rękach potężnych graczy,

433
00:45:01.940 --> 00:45:08.720
takich jak wytwórnie płytowe, czy właśnie wydawcy, ale to były podmioty, które w jakiś sposób kontynuowały wprost do tworzenia kultury.

434
00:45:09.240 --> 00:45:13.960
Wydawcy zajmowali się dystrybucją, tworzyli płyty, czy wytwórnie płytowe.

435
00:45:14.180 --> 00:45:20.240
Wydawcy promowali, szukali sposobu, żeby skontaktować twórców jak gdyby z rynkiem zbytu, z nabywcami.

436
00:45:20.320 --> 00:45:22.060
Natomiast platformy są tylko pośrednikami.

437
00:45:22.120 --> 00:45:25.680
Oczywiście oni twierdzą, stwarzamy platformę, promujemy, dajemy możliwość,

438
00:45:25.680 --> 00:45:28.560
ale de facto to zaangażowanie jest zupełnie innego rodzaju.

439
00:45:28.700 --> 00:45:33.680
I w tym momencie mamy takie poczucie, że te przychody, które osiągają platformy, które są gigantyczne,

440
00:45:33.860 --> 00:45:40.080
co innego oczywiście z kwestią dochodów, bo Spotify od dawna jakby wskazuje, że nie tak dużo zarabia na tym, co wkłada,

441
00:45:40.400 --> 00:45:46.060
ale jak gdyby one są tylko i wyłącznie tą platformą, czyli tym, co łączy jedną grupę odbiorców z drugą grupą odbiorców.

442
00:45:46.140 --> 00:45:52.140
Dlatego też mamy, a już jakby nie wspomnę o sztucznej inteligencji, która jest typowo produktem pasożytniczym.

443
00:45:52.140 --> 00:45:56.540
W tym sensie, że będzie osiągała, bo jeszcze nie osiąga, bardzo duże przychody,

444
00:45:56.980 --> 00:46:01.620
tak naprawdę nic nie zrobiwszy samemu, oprócz tego, że w jakiś sposób dokonała analizy

445
00:46:01.620 --> 00:46:05.160
i wytworzyła umiejętności w sposób jak gdyby bezprawny,

446
00:46:05.220 --> 00:46:08.960
przeglądając ogromne ilości utworów chronionych prawem autorskim.

447
00:46:09.060 --> 00:46:13.900
Dlatego właśnie wydaje mi się, że jest ciągle takie duże poczucie niesprawiedliwości

448
00:46:13.900 --> 00:46:18.020
związane z tym, jak funkcjonuje rynek cyfrowy oraz tym, że jak gdyby jego znaczenie

449
00:46:18.020 --> 00:46:22.400
systematycznie rośnie i nie spada kosztem tych innych pól eksploatacji,

450
00:46:22.500 --> 00:46:27.220
jak na przykład wykonania publiczne, gdzie możliwość przychodów stwórców jest dużo większa.

451
00:46:27.540 --> 00:46:30.220
No i stąd te regulacje, które są tak naprawdę jedynym wyjściem,

452
00:46:30.640 --> 00:46:34.960
bo problemem jest to, że tak jak mówią obie Pani, to są rynki globalne.

453
00:46:35.060 --> 00:46:39.180
I w tym momencie robienie tego na poziomie stricte pojedynczego kraju,

454
00:46:39.180 --> 00:46:44.180
będzie nieskuteczne, troszeczkę tak jak nieskuteczne jest tworzenie ochrony

455
00:46:44.760 --> 00:46:48.880
przed nadużyciami podatkowymi, przed optymalizacją podatkową i podobne rzeczy.

456
00:46:48.980 --> 00:46:54.040
Tutaj niestety wkupie siła i tylko prawo i właśnie działanie wspólne może nam pomóc.

457
00:46:54.720 --> 00:47:00.920
No właśnie, jaka jest w tej sytuacji, w sytuacji oczywiście nie możemy walczyć

458
00:47:00.920 --> 00:47:05.100
z faktem przejścia kultury do cyfry.

459
00:47:05.860 --> 00:47:07.840
Tego się nie da zrobić.

460
00:47:08.440 --> 00:47:09.080
No właśnie.

461
00:47:09.800 --> 00:47:16.680
Natomiast jest problem po pierwsze z ustaleniem sprawiedliwych fair trade,

462
00:47:17.020 --> 00:47:19.700
sprawiedliwych zasad podziału.

463
00:47:20.820 --> 00:47:24.900
Jeżeli nawet na gruncie jednego kraju nie da się tego zrobić,

464
00:47:25.040 --> 00:47:29.020
to da się to zrobić na gruncie Unii Europejskiej przynajmniej.

465
00:47:30.720 --> 00:47:38.540
To nie jest łatwy proces, ale wiemy w jaki sposób na przykład Unia Europejska

466
00:47:39.720 --> 00:47:43.880
procesowała się z wielkimi tego świata,

467
00:47:46.580 --> 00:47:50.240
zmuszając ich do płacenia stosownych kar i rekompensat.

468
00:47:51.440 --> 00:47:58.420
Ale nie idzie mi tutaj o stały konflikt, bo ten konflikt będzie trwał,

469
00:47:58.420 --> 00:48:02.760
konflikt między tym, kto ma pieniądze i inwestuje

470
00:48:02.760 --> 00:48:06.480
i wydaje mu się, że on jest twórcą tego wszystkiego,

471
00:48:06.620 --> 00:48:10.940
zapominając o fakcie, że jednak umysły twórcze

472
00:48:10.940 --> 00:48:15.180
to dzięki umysłom twórczym, dzięki talentom.

473
00:48:17.420 --> 00:48:25.400
Wielki finansista może sobie poskakać na scenie w czasie jakichś tam imprez,

474
00:48:25.560 --> 00:48:30.680
natomiast nie on tworzy, nie on tworzy przecież, wiemy,

475
00:48:31.000 --> 00:48:36.060
te piękne piosenki w rytm, których ten finansista skacza.

476
00:48:36.060 --> 00:48:40.320
No, ten sygnał nie jest objęty prawami zdaje się.

477
00:48:45.900 --> 00:48:48.280
Ponieważ słuchamy utworu, mogę dopowiedzieć jedną rzecz,

478
00:48:48.540 --> 00:48:50.460
bo mi się właśnie wydaje, że niezwykle ważne jest,

479
00:48:50.500 --> 00:48:52.540
żeby w tym kontekście też myśleć o takiej,

480
00:48:53.840 --> 00:48:57.720
o solidarności czasami trochę wyprzedzać rozwiązania prawne.

481
00:48:58.260 --> 00:49:00.600
Akurat ten przykład, który tutaj pan mecenas przytoczył,

482
00:49:00.660 --> 00:49:03.520
ten przykład gildii scenarzystów amerykańskich jest bardzo dobry.

483
00:49:04.580 --> 00:49:07.380
Oni zestrajkowali, ale doprowadzili do podpisania,

484
00:49:07.380 --> 00:49:10.140
podpisania, prawda, jakiejś regulacji, jakiegoś rozwiązania

485
00:49:10.140 --> 00:49:13.320
i to nie jest rozwiązanie, nie wiem, jakie ono ma miejsce

486
00:49:13.320 --> 00:49:14.920
w systemie prawnym Stanów Zjednoczonych.

487
00:49:15.280 --> 00:49:18.320
Natomiast, no, jest to na swój sposób pionierska regulacja,

488
00:49:18.440 --> 00:49:22.540
która jednak ujmuje to wykorzystywanie sztucznej inteligencji,

489
00:49:22.640 --> 00:49:25.720
przestaje udawać, że ona nie ma wpływu na to, jak zmienia się

490
00:49:25.720 --> 00:49:29.240
i jak będzie się zmieniała nadal sytuacja scenarzystów

491
00:49:29.240 --> 00:49:31.780
i to, że częściowo będą zawody kreatywne,

492
00:49:31.920 --> 00:49:36.540
takie, które dotyczą pisania, będą wybierane

493
00:49:36.540 --> 00:49:39.660
przez sztuczną inteligencję i ona proponuje jakieś rozwiązanie,

494
00:49:39.720 --> 00:49:43.340
prawda, też takie dotyczące tego, jaki jest ten dopuszczony poziom

495
00:49:43.340 --> 00:49:45.220
i przez kogo wykorzystywania.

496
00:49:46.080 --> 00:49:49.600
No, to samo, jeżeli, nie wiem, teraz myślę o takiej sytuacji ostatniej,

497
00:49:49.840 --> 00:49:53.820
ta sytuacja z Legimi, która miała miejsce na polskim rynku ostatnio,

498
00:49:54.000 --> 00:49:56.900
to wycofanie się wydawnictw, które uznały,

499
00:49:56.940 --> 00:49:59.720
że ten system dystrybucji jest nieprzejrzysty i niejasny

500
00:49:59.720 --> 00:50:04.120
i to, że ta kwestia stała się głośna i tak szybko gdzieś zajęliśmy się nią

501
00:50:04.120 --> 00:50:07.840
na poziomie przynajmniej dyskusji właśnie takich ruchów konkretnych wydawnictw,

502
00:50:07.880 --> 00:50:14.220
które uznały, że nie jest to sposób właściwej dystrybucji środków

503
00:50:14.220 --> 00:50:16.920
z powrotem do wydawnictw, czytaj, do autorów,

504
00:50:17.040 --> 00:50:21.540
też zrobili ruch, który polegał na wycofaniu swoich katalogów z Legimi.

505
00:50:22.060 --> 00:50:23.980
No, wydaje mi się, że nawet jeżeli mówimy jedno,

506
00:50:24.060 --> 00:50:26.560
to są rozwiązania prawne, ale dwa, mówmy też o takich działaniach,

507
00:50:26.640 --> 00:50:30.340
które jesteśmy w stanie robić na poziomie naszych własnych środowisk.

508
00:50:30.340 --> 00:50:33.320
Niewątpliwie tak, choć ja bałbym się,

509
00:50:33.520 --> 00:50:36.740
że wolałbym, żebyśmy odeszli od sytuacji,

510
00:50:36.900 --> 00:50:41.860
w której tego typu zdarzenia są wykrywane przez dziennikarzy śledczych.

511
00:50:42.140 --> 00:50:42.900
Prawda?

512
00:50:44.280 --> 00:50:47.580
Chodzi jednak o pełną wiedzę o rynku,

513
00:50:48.100 --> 00:50:52.700
a dziennikarze śledczy to chyba nie powinni się w ogóle pokazywać.

514
00:50:53.220 --> 00:50:58.300
Taka powinna być sytuacja, że nie mieliby tam nic do roboty.

515
00:50:58.300 --> 00:51:09.980
Natomiast jest problem z sytuacją autora w związku z sztuczną inteligencją.

516
00:51:10.260 --> 00:51:17.480
W jakiej mierze możemy świadomi, przynajmniej części zagrożeń,

517
00:51:17.480 --> 00:51:24.280
wyprzedzić, co się rzadko zdarza, bo prawo rzadko wyprzedza faktyczność?

518
00:51:24.280 --> 00:51:24.580
Nigdy.

519
00:51:24.960 --> 00:51:26.000
No nigdy.

520
00:51:26.100 --> 00:51:28.880
No spróbujmy się zastanowić, czy możemy,

521
00:51:29.740 --> 00:51:33.540
znając niektóre niebezpieczeństwa, nie wszystkie rzecz jasna,

522
00:51:33.900 --> 00:51:38.280
czy możemy zaproponować stworzenie jakichś podstaw legislacyjnych,

523
00:51:39.180 --> 00:51:45.200
ażeby uchronić się przed bezprawnym korzystaniem z ludzkiego dorobku

524
00:51:45.200 --> 00:51:48.340
przez właścicieli maszyn.

525
00:51:50.400 --> 00:51:53.260
Dobrze, ja może zacznę od tego, że podjęto próby,

526
00:51:53.340 --> 00:51:55.640
bo to jest w ogóle rynek, który jest najmniej badany,

527
00:51:55.700 --> 00:51:58.160
bo w tym momencie mówimy tak naprawdę o ranku przyszłym.

528
00:51:58.380 --> 00:52:00.460
W dużej mierze oparty jest na estymacjach,

529
00:52:00.640 --> 00:52:02.360
na badaniach dotyczących tego,

530
00:52:02.640 --> 00:52:05.440
ile ten rynek będzie warty za jakiś czas.

531
00:52:05.540 --> 00:52:07.660
W tym momencie to jest około 300 milionów dolarów,

532
00:52:07.680 --> 00:52:11.460
jeżeli chodzi konkretnie o sztuczną inteligencję generującą muzykę.

533
00:52:11.460 --> 00:52:17.160
Natomiast podejrzewa się, że w 2032 roku albo w 2033

534
00:52:17.160 --> 00:52:21.460
on osiągnie wartość około 3 miliardów dolarów.

535
00:52:22.460 --> 00:52:24.780
Też estymowane jest w tym momencie,

536
00:52:25.360 --> 00:52:27.820
poprzez dokonanie takiej diagnozy,

537
00:52:28.040 --> 00:52:30.740
które konkretnie sektory w obrębie sektora muzyki

538
00:52:30.740 --> 00:52:32.800
są najbardziej zagrożone przez sztuczną inteligencję.

539
00:52:33.000 --> 00:52:34.680
I to jest przede wszystkim muzyka produkcyjna,

540
00:52:35.080 --> 00:52:36.540
czyli różnego rodzaju muzyka tła,

541
00:52:36.900 --> 00:52:39.860
która nie wymaga aż tak dużego komponenty kreatywnej.

542
00:52:39.860 --> 00:52:43.040
Tak zwana muzyka lo-fi, którą często słyszymy na Spotify,

543
00:52:43.460 --> 00:52:45.340
jako muzyka do koncentracji,

544
00:52:45.500 --> 00:52:47.300
albo muzyka, która pomaga w zaśnięciu,

545
00:52:47.420 --> 00:52:48.520
tak, muzyka do wind.

546
00:52:48.920 --> 00:52:50.960
Różnego rodzaju muzyka marketingowa.

547
00:52:51.260 --> 00:52:53.080
I jest takie pionierskie badanie,

548
00:52:53.280 --> 00:52:55.060
ono na początku zostało przeprowadzone

549
00:52:55.060 --> 00:52:57.480
przez francuską i niemiecką organizację,

550
00:52:57.640 --> 00:52:59.460
organizację zbiorowego zarządzania,

551
00:52:59.540 --> 00:53:00.560
czyli SAS-em i GEM-em,

552
00:53:00.960 --> 00:53:03.860
które wylicza tą utratę na poziomie

553
00:53:03.860 --> 00:53:07.120
między 2023 rokiem, kiedy było wykonywane badanie,

554
00:53:07.120 --> 00:53:11.620
a w 2028 na około 27% przychodów.

555
00:53:11.780 --> 00:53:14.920
To jest estymacja, wiadomo, wszystko zobaczymy,

556
00:53:15.040 --> 00:53:18.080
ale jak gdyby najpierw zdiagnozowano te sektory,

557
00:53:18.160 --> 00:53:19.260
które są najbardziej podatne,

558
00:53:19.380 --> 00:53:21.380
na bycie zastąpionym w jakimś zakresie,

559
00:53:21.540 --> 00:53:24.640
a później wyestymowano, ile one stracą.

560
00:53:25.000 --> 00:53:26.540
I teraz to są estymacje,

561
00:53:26.600 --> 00:53:27.680
teraz przejdźmy do realiów.

562
00:53:27.860 --> 00:53:28.460
Znowu Spotify.

563
00:53:28.880 --> 00:53:31.420
Tam był taki skandal również wykryty,

564
00:53:31.520 --> 00:53:34.200
dotyczący tego, jak duża część utworów tam znajdujących się

565
00:53:34.200 --> 00:53:36.160
została stworzona całkowicie przez AI.

566
00:53:36.740 --> 00:53:39.180
Jest taki serwis, który nazywa się Bumi,

567
00:53:39.300 --> 00:53:42.700
który pozwala każdemu na tworzenie utworów,

568
00:53:42.840 --> 00:53:44.340
znaczy wytworów sztucznej inteligencji,

569
00:53:44.380 --> 00:53:46.140
a potem wrzucanie tego na Spotify.

570
00:53:46.480 --> 00:53:48.020
De facto stwierdzono,

571
00:53:48.220 --> 00:53:49.380
Spotify chyba w zeszłym roku

572
00:53:49.380 --> 00:53:53.240
usunął dziesiątki tysięcy wytworów,

573
00:53:53.300 --> 00:53:54.960
które nie były tworzone przez nikogo,

574
00:53:55.320 --> 00:53:56.360
które istnieją po to,

575
00:53:56.460 --> 00:53:58.360
żeby odciągać uwagę poniekąd

576
00:53:58.720 --> 00:54:00.660
od prawdziwej twórczości ludzkiej.

577
00:54:01.040 --> 00:54:02.200
To przedstawia,

578
00:54:02.200 --> 00:54:03.520
te dziesiątki tysięcy utworów,

579
00:54:03.580 --> 00:54:06.320
to jest około między 1 a 3% streamów.

580
00:54:06.500 --> 00:54:09.080
To jest potencjalnie bardzo dużo,

581
00:54:09.140 --> 00:54:11.540
zwłaszcza, że możliwość generacji z tego wynikająca

582
00:54:11.540 --> 00:54:13.220
jest również bardzo duża.

583
00:54:13.500 --> 00:54:14.400
I teraz myślę, że,

584
00:54:14.500 --> 00:54:16.180
teraz wracając, co możemy z tym zrobić?

585
00:54:16.740 --> 00:54:18.980
Myślę, że jak gdyby w tym przypadku warto

586
00:54:18.980 --> 00:54:20.820
i też w tym kierunku idą OZZ,

587
00:54:21.080 --> 00:54:23.420
żeby nie koncentrować się na tym,

588
00:54:23.500 --> 00:54:24.960
jakie mogą być przyszłe rozwiązania,

589
00:54:25.020 --> 00:54:26.160
bo musimy pamiętać,

590
00:54:26.240 --> 00:54:27.680
że wprowadzenie tej dyrektywy

591
00:54:27.680 --> 00:54:29.920
o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym

592
00:54:29.920 --> 00:54:30.980
zajęło bardzo dużo czasu.

593
00:54:30.980 --> 00:54:33.080
Ona wyszła w życie w 2019 roku,

594
00:54:34.060 --> 00:54:36.320
implementacja w Polsce zajęła 5 lat,

595
00:54:36.720 --> 00:54:37.760
20 września,

596
00:54:37.780 --> 00:54:38.720
o dwa za dużo.

597
00:54:39.320 --> 00:54:40.420
Więc jak gdyby wprowadzenie

598
00:54:40.420 --> 00:54:41.980
jakiegokolwiek rozwiązania,

599
00:54:42.100 --> 00:54:43.380
które siłą rzeczy będzie musiało być

600
00:54:43.380 --> 00:54:44.460
rozwiązaniem globalnym,

601
00:54:44.520 --> 00:54:45.800
albo przynajmniej paneuropejskim,

602
00:54:45.880 --> 00:54:47.040
to jest bardzo wiele lat.

603
00:54:47.140 --> 00:54:48.260
Więc musimy się skoncentrować

604
00:54:48.260 --> 00:54:49.260
na tych instrumentach,

605
00:54:49.340 --> 00:54:50.060
które mamy w tej chwili,

606
00:54:50.140 --> 00:54:51.660
które są niedoskonałe.

607
00:54:51.920 --> 00:54:52.820
Problem polega na tym,

608
00:54:52.900 --> 00:54:54.460
że AI jest też takim zjawiskiem

609
00:54:54.460 --> 00:54:55.540
i fenomenem prawnym,

610
00:54:55.880 --> 00:54:56.880
które jest,

611
00:54:57.420 --> 00:54:58.360
ciągle się rozwija,

612
00:54:58.360 --> 00:54:59.860
jesteśmy jak gdyby w takim momencie

613
00:54:59.860 --> 00:55:01.220
tego instatu na scenie,

614
00:55:01.760 --> 00:55:02.960
tworzenia się zarówno tego,

615
00:55:03.120 --> 00:55:03.440
co ona,

616
00:55:04.300 --> 00:55:05.620
zrozumienia na czym ona polega,

617
00:55:05.880 --> 00:55:06.680
co jest problematyczne,

618
00:55:06.740 --> 00:55:07.200
bo nikt nie wie,

619
00:55:07.260 --> 00:55:08.140
co się dzieje w środku,

620
00:55:08.280 --> 00:55:10.560
a z drugiej strony szukania rozwiązania na to.

621
00:55:10.740 --> 00:55:11.860
Więc w tym momencie

622
00:55:11.860 --> 00:55:12.390
mamy możliwość

623
00:55:13.180 --> 00:55:14.800
przede wszystkim licencjonowania,

624
00:55:14.940 --> 00:55:16.260
wykorzystania twórczości

625
00:55:17.260 --> 00:55:18.740
na potrzeby trenowania.

626
00:55:19.000 --> 00:55:20.260
I jak gdyby w tym kierunku

627
00:55:20.260 --> 00:55:21.080
to wszystko zmierza.

628
00:55:21.140 --> 00:55:22.760
Tutaj oczywiście znowu mamy spór,

629
00:55:23.040 --> 00:55:24.200
mamy tą samą troszeczkę sytuację,

630
00:55:24.200 --> 00:55:25.760
jaką mieliśmy ze streamingami kiedyś.

631
00:55:25.760 --> 00:55:27.960
Celem gospodarczym Europy

632
00:55:27.960 --> 00:55:29.740
jest promowanie sztucznej inteligencji,

633
00:55:29.820 --> 00:55:30.620
żeby nie zostać w tyle

634
00:55:30.620 --> 00:55:31.780
z różnych powodów.

635
00:55:31.980 --> 00:55:34.480
I troszeczkę ofiarą tego wszystkiego

636
00:55:34.480 --> 00:55:35.380
są twórcy,

637
00:55:35.480 --> 00:55:38.020
jako ta dosyć słaba grupa.

638
00:55:38.120 --> 00:55:40.280
Natomiast nasze regulacje,

639
00:55:40.360 --> 00:55:41.200
czyli ten AI Act,

640
00:55:41.500 --> 00:55:41.940
wprowadzają,

641
00:55:42.340 --> 00:55:44.040
na ostatnim jakby rzucie

642
00:55:44.900 --> 00:55:46.040
procesu legislacyjnego

643
00:55:46.360 --> 00:55:47.440
została wprowadzona

644
00:55:47.440 --> 00:55:48.840
i wzmocniona ochrona,

645
00:55:48.980 --> 00:55:50.260
albo w ogóle w jakikolwiek sposób

646
00:55:50.260 --> 00:55:53.160
zaznaczona w tym rozporządzeniu,

647
00:55:53.260 --> 00:55:54.760
ochrona twórców jako takich.

648
00:55:54.760 --> 00:55:55.880
I teraz wszystkie OZZ,

649
00:55:56.100 --> 00:55:57.900
zamiast myśleć o przyszłych rozwiązaniach,

650
00:55:58.240 --> 00:55:58.780
bo tak naprawdę

651
00:55:58.780 --> 00:56:00.200
idealnym rozwiązaniem byłoby

652
00:56:00.200 --> 00:56:01.180
po prostu stworzenie

653
00:56:01.180 --> 00:56:02.160
jakiejś regulacji prawnej,

654
00:56:02.260 --> 00:56:03.580
która wiąże się nie tyle

655
00:56:03.580 --> 00:56:04.660
z trenowaniem danych,

656
00:56:04.820 --> 00:56:06.120
co po prostu z przyjęciem,

657
00:56:06.200 --> 00:56:07.760
że wszystkie dane,

658
00:56:08.000 --> 00:56:08.640
wszystkie utwory

659
00:56:08.640 --> 00:56:09.560
zostały już przejrzane,

660
00:56:09.800 --> 00:56:11.660
zostały włączone w te instrumenty,

661
00:56:12.120 --> 00:56:13.500
w te aplikacje AI,

662
00:56:14.060 --> 00:56:15.560
żeby dać im te możliwości.

663
00:56:15.820 --> 00:56:16.820
Więc w związku z tym

664
00:56:16.820 --> 00:56:18.120
musicie płacić swego rodzaju

665
00:56:18.120 --> 00:56:18.840
tak zwane odszkodowanie,

666
00:56:19.660 --> 00:56:20.880
albo wynagrodzenie

667
00:56:20.880 --> 00:56:22.200
za to, co one mogą,

668
00:56:22.200 --> 00:56:23.120
bo się na tym nauczyliśmy.

669
00:56:23.180 --> 00:56:24.820
Tylko, że to jest pieśń przyszłości,

670
00:56:24.920 --> 00:56:26.240
być może nawet bardzo dalekiej.

671
00:56:26.520 --> 00:56:27.500
Dlatego w tym momencie

672
00:56:27.500 --> 00:56:28.720
powinniśmy się skupić

673
00:56:28.720 --> 00:56:29.480
na tych instrumentach,

674
00:56:29.540 --> 00:56:30.420
które mamy w tej chwili

675
00:56:30.760 --> 00:56:31.300
i które,

676
00:56:32.280 --> 00:56:33.120
i to jest ważne,

677
00:56:33.240 --> 00:56:33.440
jak gdyby,

678
00:56:33.640 --> 00:56:35.340
bo mówimy o tych regulacjach prawnych

679
00:56:35.340 --> 00:56:35.740
i mówimy,

680
00:56:35.780 --> 00:56:36.740
że to jest takie trochę

681
00:56:36.740 --> 00:56:37.220
albo, albo,

682
00:56:37.240 --> 00:56:38.160
albo regulacje prawne,

683
00:56:38.260 --> 00:56:39.440
albo działanie wspólnie.

684
00:56:40.180 --> 00:56:40.740
Wydaje mi się,

685
00:56:40.840 --> 00:56:42.800
że ustalenie tego fair trade'u

686
00:56:42.800 --> 00:56:43.500
nie jest możliwe

687
00:56:43.500 --> 00:56:44.200
bez właśnie dialogu,

688
00:56:45.120 --> 00:56:45.760
bez dopuszczenia

689
00:56:45.760 --> 00:56:46.900
środowisk twórczych,

690
00:56:46.960 --> 00:56:47.640
które mogą mówić

691
00:56:47.640 --> 00:56:48.980
o swoich obawach

692
00:56:48.980 --> 00:56:50.220
związanych z różnego rodzaju

693
00:56:50.220 --> 00:56:51.660
rozwiązaniami technologicznymi,

694
00:56:51.840 --> 00:56:53.500
żeby mówić to do decydentów

695
00:56:53.500 --> 00:56:54.300
i zwracać uwagę,

696
00:56:54.740 --> 00:56:55.940
żeby nawet tak jak w przypadku

697
00:56:55.940 --> 00:56:56.280
OJJ,

698
00:56:56.360 --> 00:56:58.080
nawet na ostatnim etapie

699
00:56:58.080 --> 00:56:59.420
wrzucić jednak coś,

700
00:56:59.500 --> 00:57:00.480
co by nie zapewniało

701
00:57:00.480 --> 00:57:02.220
jakiekolwiek bezpieczeństwo.

702
00:57:02.580 --> 00:57:04.320
I teraz bardzo dużym wyzwaniem,

703
00:57:04.440 --> 00:57:05.980
i tu już skończę swoją wypowiedź,

704
00:57:06.180 --> 00:57:07.900
bo licencjonowanie jest możliwe,

705
00:57:08.440 --> 00:57:09.600
ale bardzo dużym wyzwaniem

706
00:57:09.600 --> 00:57:12.140
jest ta pojawiająca się non-stop wątek

707
00:57:12.140 --> 00:57:13.640
dotyczący braku transparentności.

708
00:57:13.860 --> 00:57:15.440
Czy właśnie w Spotify'u

709
00:57:15.440 --> 00:57:16.660
na zasadzie ile tych utworów

710
00:57:16.660 --> 00:57:17.560
to są w rzeczywistości

711
00:57:17.560 --> 00:57:18.660
wytwory, a nie utwory,

712
00:57:18.820 --> 00:57:20.060
a tutaj przede wszystkim

713
00:57:20.060 --> 00:57:21.060
transparentność

714
00:57:21.060 --> 00:57:21.840
na podstawie tego,

715
00:57:22.320 --> 00:57:23.540
które dokładnie utwory

716
00:57:23.540 --> 00:57:24.640
zostały wykorzystane

717
00:57:24.640 --> 00:57:26.620
w procesie trenowania,

718
00:57:26.640 --> 00:57:28.000
żeby można było pójść

719
00:57:28.000 --> 00:57:29.600
i jak gdyby z takim,

720
00:57:29.980 --> 00:57:31.580
z działaniem licencyjnym,

721
00:57:31.660 --> 00:57:33.060
żeby jak gdyby zapłacić za to,

722
00:57:33.520 --> 00:57:36.360
na czym te instrumenty,

723
00:57:36.640 --> 00:57:37.220
te aplikacje,

724
00:57:37.300 --> 00:57:37.780
te programy

725
00:57:37.780 --> 00:57:38.860
uzyskały swoje możliwości.

726
00:57:39.400 --> 00:57:40.560
Tak, oczywiście,

727
00:57:40.780 --> 00:57:41.820
panie mecenasie,

728
00:57:41.820 --> 00:57:44.560
ale niekiedy dochodzi do sytuacji,

729
00:57:44.640 --> 00:57:47.900
w której zasysanie treści

730
00:57:47.900 --> 00:57:49.380
już się dokonało

731
00:57:49.380 --> 00:57:51.080
przed zgodą autorów

732
00:57:51.080 --> 00:57:55.130
i to jest dosyć niebezpieczne

733
00:57:55.130 --> 00:57:57.450
i należy o tym myśleć.

734
00:57:57.550 --> 00:58:01.390
To stworzy nam kolejne problemy zresztą,

735
00:58:02.850 --> 00:58:07.310
bo będą narastały konflikty

736
00:58:07.310 --> 00:58:08.230
w związku z tym.

737
00:58:08.450 --> 00:58:11.450
Ale śpiewajmy pieśń przeszłości,

738
00:58:11.450 --> 00:58:12.170
co się proponuje.

739
00:58:12.870 --> 00:58:14.890
To znaczy, patrzmy na tę rzeczywistość

740
00:58:14.890 --> 00:58:15.830
w taki sposób,

741
00:58:16.150 --> 00:58:18.930
w którym my jesteśmy świadomi

742
00:58:18.930 --> 00:58:22.550
i sukcesów na tym rynku,

743
00:58:22.610 --> 00:58:24.410
ale też za zagrożeń.

744
00:58:24.470 --> 00:58:25.610
Tutaj szczególną rolę,

745
00:58:25.610 --> 00:58:26.310
moim zdaniem,

746
00:58:26.870 --> 00:58:27.670
powinny odgrywać

747
00:58:27.670 --> 00:58:29.730
organizacje zbiorowego zarządzania,

748
00:58:29.910 --> 00:58:31.770
które są najbliżej rynku

749
00:58:31.770 --> 00:58:33.930
i które rzeczywiście starają się,

750
00:58:33.930 --> 00:58:37.430
to mogę powiedzieć o zaiksie,

751
00:58:37.570 --> 00:58:39.590
którego prezes tutaj się znajduje

752
00:58:39.590 --> 00:58:41.090
na sali,

753
00:58:41.170 --> 00:58:48.010
że rzeczywiście dba o autorów.

754
00:58:48.190 --> 00:58:54.710
Ale co będzie z artystami, wykonawcami?

755
00:58:55.190 --> 00:58:58.330
Co będzie z niektórymi kategoriami zawodowymi

756
00:58:58.330 --> 00:59:01.550
i twórców, którzy nie podlegają

757
00:59:01.550 --> 00:59:03.850
zbiorowemu zarządowi?

758
00:59:04.130 --> 00:59:06.210
W jaki sposób ich uchronić?

759
00:59:07.750 --> 00:59:09.670
To są wszystko sprawy,

760
00:59:09.770 --> 00:59:13.190
które wiążą się bezpośrednio z pieniędzmi.

761
00:59:15.400 --> 00:59:18.140
A powtarzam, pieniądze są na rynku.

762
00:59:19.960 --> 00:59:21.500
Należy się po nie schylać,

763
00:59:21.600 --> 00:59:23.080
to nie ulega wątpliwości.

764
00:59:24.680 --> 00:59:25.660
Bardzo proszę.

765
00:59:26.740 --> 00:59:27.600
Proszę bardzo.

766
00:59:29.840 --> 00:59:31.280
Może pan podejdzie tu do mnie?

767
00:59:36.940 --> 00:59:38.940
Ale potem odniesiemy się do tych pieniędzy,

768
00:59:38.980 --> 00:59:40.020
co są na rynku jeszcze.

769
00:59:40.440 --> 00:59:40.960
Dzień dobry.

770
00:59:41.080 --> 00:59:42.380
Artur Celiński, architektura, murator.

771
00:59:42.900 --> 00:59:44.540
Ja chciałem się odnieść do tej sytuacji

772
00:59:44.540 --> 00:59:45.560
związanej z tym,

773
00:59:45.640 --> 00:59:47.660
gdzie są pieniądze przy sektorze kreatywnym.

774
00:59:48.020 --> 00:59:49.000
Architektura niewątpliwie

775
00:59:49.000 --> 00:59:50.320
do sektora kreatywnego należy.

776
00:59:50.740 --> 00:59:51.920
Dzisiaj się właśnie dowiedzieliśmy,

777
00:59:52.040 --> 00:59:54.100
że dworzec metropolitalny w Lubinie

778
00:59:54.100 --> 00:59:57.320
dostał międzynarodowego Oscara architektonicznego.

779
00:59:58.080 --> 00:59:59.220
Mamy Galerię Plato,

780
00:59:59.220 --> 01:00:00.300
która była w piące,

781
01:00:00.640 --> 01:00:01.320
Misa van der Rohe,

782
01:00:01.860 --> 01:00:03.680
kopiec do Stania Warszawskiego

783
01:00:03.680 --> 01:00:04.880
jest najlepszą przestrzenią

784
01:00:06.860 --> 01:00:08.040
publiczną w Europie.

785
01:00:08.220 --> 01:00:10.100
Mamy niewątpliwe sukcesy w tej dziedzinie.

786
01:00:10.220 --> 01:00:11.120
Jednocześnie studenci,

787
01:00:11.440 --> 01:00:12.600
absolwenci architektury

788
01:00:12.600 --> 01:00:14.060
w swojej pierwszej pracy

789
01:00:14.060 --> 01:00:17.020
zarabiają około 4,5 tysiąca na rękę.

790
01:00:17.280 --> 01:00:19.140
1000 zł mniej niż przedstawiciele

791
01:00:19.140 --> 01:00:21.040
mniej kreatywnych,

792
01:00:21.060 --> 01:00:24.580
ale technicznych zawodów.

793
01:00:24.760 --> 01:00:27.460
No i jakby gdzie są te pieniądze,

794
01:00:27.460 --> 01:00:30.020
jeśli chodzi o architekturę,

795
01:00:30.120 --> 01:00:31.960
w sensie one na pewno gdzieś w sektorze są,

796
01:00:32.300 --> 01:00:34.180
ale czy my znamy kwestie dystrybucji?

797
01:00:34.280 --> 01:00:34.960
Zbawam dwa pytania.

798
01:00:35.700 --> 01:00:38.100
Co takiego środowisko zaniedbało,

799
01:00:38.660 --> 01:00:40.460
że ta dystrybucja nie odbywa się

800
01:00:40.460 --> 01:00:41.480
na właściwym poziomie?

801
01:00:41.760 --> 01:00:42.800
I druga rzecz,

802
01:00:43.000 --> 01:00:44.680
czemu my się tak bardzo martwimy o to,

803
01:00:44.740 --> 01:00:45.940
czy nam zabierze pieniądze

804
01:00:45.940 --> 01:00:47.180
sztuczna inteligencja?

805
01:00:47.400 --> 01:00:49.040
Gdy dzisiaj mamy problem z tym,

806
01:00:49.200 --> 01:00:51.700
że środowiska i pracodawcy

807
01:00:51.700 --> 01:00:54.160
nie dzielą się z tymi pieniędzmi

808
01:00:54.160 --> 01:00:56.060
w odpowiedni sposób ze swoimi pracownikami.

809
01:00:56.600 --> 01:00:56.820
Tak.

810
01:00:57.080 --> 01:00:58.300
Już odpowiadam.

811
01:00:59.060 --> 01:01:00.100
Już odpowiadam.

812
01:01:00.840 --> 01:01:02.540
Akurat sprawa architektury

813
01:01:02.540 --> 01:01:03.700
jest mi dosyć bliska,

814
01:01:03.720 --> 01:01:05.220
choć nie jestem architektem,

815
01:01:05.720 --> 01:01:08.440
ale kiedy jeżdżę dosyć dużo po kraju

816
01:01:08.440 --> 01:01:10.220
i widzę, co architekci, powiatowi,

817
01:01:10.240 --> 01:01:11.820
jakie zgody wydawać.

818
01:01:11.820 --> 01:01:14.500
Oglądam też niektóre świątynie,

819
01:01:14.840 --> 01:01:19.140
które są z zaprzeczeniem miłości do Pana Boga.

820
01:01:19.400 --> 01:01:19.820
No dobrze.

821
01:01:22.440 --> 01:01:24.380
Co się takiego dzieje?

822
01:01:24.720 --> 01:01:26.380
Są przecież przepisy,

823
01:01:26.700 --> 01:01:29.620
na mocy których architekci

824
01:01:29.620 --> 01:01:31.520
mają swoje prawa.

825
01:01:31.800 --> 01:01:33.940
W zaiksie jest sekcja architektoniczna.

826
01:01:34.540 --> 01:01:35.760
Proszę zwrócić uwagę.

827
01:01:37.540 --> 01:01:41.560
Są przepisy dotyczące budownictwa,

828
01:01:41.820 --> 01:01:43.820
ja w tej chwili nie pamiętam,

829
01:01:43.900 --> 01:01:48.460
nie pamiętam w jakich aktach prawnych,

830
01:01:48.580 --> 01:01:52.180
które zapewniają architektom

831
01:01:53.180 --> 01:01:55.250
tantiemizację ich projektów.

832
01:01:57.080 --> 01:01:58.000
Dlaczego?

833
01:01:58.640 --> 01:01:59.580
Dlaczego?

834
01:02:00.690 --> 01:02:03.020
To są przepisy sprzed wielu lat.

835
01:02:03.200 --> 01:02:03.680
To prawda.

836
01:02:05.240 --> 01:02:08.360
Dlaczego nie są respektowane?

837
01:02:08.360 --> 01:02:12.340
Choć powinny być z uwagi na fakt,

838
01:02:12.850 --> 01:02:15.940
że architektura jest taką sztuką,

839
01:02:16.360 --> 01:02:20.200
która kształtuje elementaria naszej przestrzeni.

840
01:02:22.780 --> 01:02:27.140
A więc kształtuje nasze myślenie o kulturze.

841
01:02:28.610 --> 01:02:31.240
To jest przecież jedna z najważniejszych sztuk.

842
01:02:32.880 --> 01:02:34.280
Dlaczego to nie działa?

843
01:02:35.460 --> 01:02:40.380
Ponieważ nie ma w Polsce organizacji architektonicznych,

844
01:02:42.340 --> 01:02:42.760
architektów,

845
01:02:44.580 --> 01:02:46.240
która by zechciała podnieść.

846
01:02:46.340 --> 01:02:47.640
Nie, nie, niech Pan mi nie mówi,

847
01:02:48.100 --> 01:02:50.680
przepraszam, niech Pan mi nie mówi o SARP-ie,

848
01:02:51.460 --> 01:02:53.420
proszę mi nie mówić o Izbie

849
01:02:53.420 --> 01:02:56.860
i innych organizacjach.

850
01:02:57.360 --> 01:02:59.000
Musi się odezwać głos,

851
01:02:59.300 --> 01:03:02.800
zbiorowy głos wszystkich architektów.

852
01:03:03.740 --> 01:03:06.200
Zbiorowy głos, który wskaże,

853
01:03:06.420 --> 01:03:09.860
jak niekiedy ich prawa autorskie

854
01:03:09.860 --> 01:03:11.980
do oryginalnych dzieł są niszczone.

855
01:03:13.520 --> 01:03:15.200
Jak są zawłaszczane.

856
01:03:15.780 --> 01:03:19.040
Jak piękne projekty nagle są przebudowywane

857
01:03:19.040 --> 01:03:21.700
w związku z wymogami biznesplanu,

858
01:03:23.180 --> 01:03:24.180
dewelopera.

859
01:03:26.170 --> 01:03:28.590
To wszystko jest do zrobienia,

860
01:03:28.770 --> 01:03:31.270
ale to trzeba się schylić.

861
01:03:31.490 --> 01:03:33.010
Przepraszam, bo Pani...

862
01:03:37.720 --> 01:03:38.760
Tak, dziękuję.

863
01:03:38.880 --> 01:03:39.240
Ja chciałam,

864
01:03:39.660 --> 01:03:42.100
ja zajmuję się programowaniem i produkcją

865
01:03:42.100 --> 01:03:43.480
wydarzeń muzycznych,

866
01:03:43.760 --> 01:03:44.820
głównie muzycznych.

867
01:03:45.720 --> 01:03:46.440
Przepraszam,

868
01:03:47.640 --> 01:03:49.140
tak, ja dzień dobry zajmuję się

869
01:03:49.140 --> 01:03:51.420
produkowaniem i programowaniem wydarzeń,

870
01:03:52.040 --> 01:03:52.900
głównie muzycznych.

871
01:03:53.720 --> 01:03:55.000
I chciałabym właśnie powiedzieć,

872
01:03:55.040 --> 01:03:56.860
mam taką refleksję jeszcze

873
01:03:56.860 --> 01:03:58.800
po wczorajszym panelu

874
01:03:58.800 --> 01:04:02.360
o polityce kulturalnej,

875
01:04:02.520 --> 01:04:05.440
gdzie zauważam bardzo dużo frustracji,

876
01:04:05.840 --> 01:04:08.080
które gdzieś się pojawiają wśród osób.

877
01:04:09.160 --> 01:04:11.260
Widzę też te frustracje wśród artystów,

878
01:04:11.320 --> 01:04:13.200
z którymi współpracuję.

879
01:04:13.660 --> 01:04:14.780
Widzę dużo frustracji,

880
01:04:14.920 --> 01:04:16.300
ale nie widzę takiego pomysłu,

881
01:04:16.860 --> 01:04:18.220
jak się połączyć.

882
01:04:18.340 --> 01:04:19.120
Jak się połączyć,

883
01:04:19.240 --> 01:04:21.240
by skutecznie ten nacisk

884
01:04:23.740 --> 01:04:24.720
tworzyć, tak?

885
01:04:31.190 --> 01:04:32.230
Bardzo dziękuję.

886
01:04:32.590 --> 01:04:34.910
To ja chciałabym

887
01:04:35.790 --> 01:04:37.530
podłączyć się pod to pytanie

888
01:04:37.530 --> 01:04:38.770
i je kontynuować,

889
01:04:38.990 --> 01:04:41.170
a szczególnie chciałabym

890
01:04:41.970 --> 01:04:43.390
nawiązać do tego,

891
01:04:43.410 --> 01:04:44.610
co powiedziała pani profesor,

892
01:04:44.610 --> 01:04:48.970
że należałoby stworzyć

893
01:04:48.970 --> 01:04:52.210
takie triennale

894
01:04:55.910 --> 01:04:58.310
sektora kreatywnego w Polsce.

895
01:04:58.770 --> 01:05:00.950
Tylko, że wszystkie firmy,

896
01:05:01.110 --> 01:05:04.030
które tworzą kulturę,

897
01:05:04.110 --> 01:05:05.170
na przykład CD Projekt,

898
01:05:05.510 --> 01:05:06.750
który tworzy kulturę,

899
01:05:06.890 --> 01:05:07.630
tworzy muzykę,

900
01:05:08.830 --> 01:05:10.530
jak je zachęcić,

901
01:05:10.610 --> 01:05:11.690
żeby one w ogóle przyszły,

902
01:05:11.690 --> 01:05:12.670
ponieważ one nie muszą.

903
01:05:12.890 --> 01:05:14.670
One nie muszą do tego dołączać.

904
01:05:14.810 --> 01:05:16.210
Właśnie jakby to tworzy

905
01:05:16.210 --> 01:05:17.670
tą sytuację,

906
01:05:17.850 --> 01:05:20.130
że tą niesprawiedliwość

907
01:05:20.130 --> 01:05:21.550
również w stosunku do pracowników

908
01:05:21.550 --> 01:05:22.410
ja absolutnie nie mówię,

909
01:05:22.430 --> 01:05:23.170
że akurat CD Projekt

910
01:05:23.170 --> 01:05:24.470
źle traktuje swoich pracowników,

911
01:05:24.550 --> 01:05:25.270
bo tego nie wiem.

912
01:05:25.390 --> 01:05:26.270
Nie wiem, czy się źle traktuje,

913
01:05:26.330 --> 01:05:26.610
czy dobrze,

914
01:05:26.990 --> 01:05:31.830
ale jakie efekty zachęty tworzyć,

915
01:05:31.990 --> 01:05:33.690
co oni by wynieśli z tego,

916
01:05:33.890 --> 01:05:35.250
z tego spotkania,

917
01:05:35.650 --> 01:05:37.010
z tego połączenia się,

918
01:05:38.130 --> 01:05:39.590
jak mają, nie wiem,

919
01:05:39.790 --> 01:05:40.750
czy mają dzięki temu

920
01:05:40.750 --> 01:05:42.870
konkurować na rynku europejskim,

921
01:05:43.030 --> 01:05:43.990
czy mają konkurować

922
01:05:43.990 --> 01:05:45.570
na rynku międzynarodowym

923
01:05:45.570 --> 01:05:46.750
ze Stanami Zjednoczonymi,

924
01:05:46.950 --> 01:05:49.710
z Chinami, z Japonią, z Koreą.

925
01:05:50.970 --> 01:05:53.630
Właśnie co one z tego będą miały?

926
01:05:58.340 --> 01:05:59.700
Jeśli można,

927
01:05:59.860 --> 01:06:01.260
ja odpowiem,

928
01:06:01.300 --> 01:06:02.400
jak sobie wyobrażałam

929
01:06:02.400 --> 01:06:06.460
taki kongres raz na trzy lata

930
01:06:06.460 --> 01:06:07.260
i dlaczego.

931
01:06:07.600 --> 01:06:09.900
Myślę, że firmy,

932
01:06:10.720 --> 01:06:13.140
które działają w obszarach

933
01:06:13.140 --> 01:06:14.540
przemysłów kultury

934
01:06:14.540 --> 01:06:15.840
przez ostatnie lata

935
01:06:15.840 --> 01:06:17.280
zostały przyzwyczajone do tego,

936
01:06:17.360 --> 01:06:19.040
że one są poza kulturą,

937
01:06:19.140 --> 01:06:20.820
że one nie są związane z kulturą.

938
01:06:21.160 --> 01:06:22.280
Kultura jest tam sobie,

939
01:06:22.380 --> 01:06:23.940
jest sobie Ministerstwo Kultury

940
01:06:23.940 --> 01:06:25.660
i polityka kulturalna,

941
01:06:25.820 --> 01:06:27.360
a te wszystkie inne firmy,

942
01:06:27.500 --> 01:06:28.360
przemysły, kultury,

943
01:06:28.380 --> 01:06:30.020
są one gdzieś tam dalej

944
01:06:30.020 --> 01:06:32.400
i one nie czują takiej tożsamości.

945
01:06:32.520 --> 01:06:33.320
Dlatego mówiłam

946
01:06:33.320 --> 01:06:35.140
o takim spotkaniu,

947
01:06:35.780 --> 01:06:37.400
na którym razem

948
01:06:37.400 --> 01:06:38.600
można było powiedzieć

949
01:06:38.600 --> 01:06:41.640
o tym znaczeniu finansowym

950
01:06:41.640 --> 01:06:43.200
i znaczeniu społecznym

951
01:06:43.200 --> 01:06:44.140
i kulturowym,

952
01:06:44.280 --> 01:06:46.360
żeby podkreślić jedność.

953
01:06:46.600 --> 01:06:47.620
Wydaje mi się,

954
01:06:48.040 --> 01:06:49.080
że formuła,

955
01:06:49.240 --> 01:06:50.980
taka dosyć komercyjna nawet

956
01:06:50.980 --> 01:06:52.260
i taka formuła,

957
01:06:52.360 --> 01:06:56.040
która byłaby dosyć spektakularnym

958
01:06:57.180 --> 01:06:59.620
momentem ogłoszenia raportu,

959
01:06:59.660 --> 01:07:02.020
w którym nawet zaistnieje

960
01:07:02.020 --> 01:07:03.720
ta pewna konkurencyjność

961
01:07:03.720 --> 01:07:05.440
pomiędzy tymi sektorami,

962
01:07:05.440 --> 01:07:08.580
byłaby bardzo pozytywna

963
01:07:08.580 --> 01:07:12.000
dla takiego wzajemnego napędzania

964
01:07:12.000 --> 01:07:16.500
tego znaczenia przemysłów kultury

965
01:07:16.500 --> 01:07:20.160
dla percepcji Polaków.

966
01:07:20.260 --> 01:07:20.820
Wydaje mi się,

967
01:07:20.900 --> 01:07:23.260
że dalej jest to kompletnie niezrozumiałe.

968
01:07:23.300 --> 01:07:24.840
Ja bardzo często rozmawiam

969
01:07:24.840 --> 01:07:26.240
z panią dyrektor tutaj,

970
01:07:26.800 --> 01:07:30.340
panią dyrektor Centrum Przemysłów Kreatywnych,

971
01:07:30.460 --> 01:07:33.120
że ten koncept jest dalej niezrozumiany.

972
01:07:33.120 --> 01:07:35.460
Ta gospodarka kreatywna nie jest zrozumiana.

973
01:07:35.960 --> 01:07:37.940
No właśnie nadajmy jej znaczenie.

974
01:07:38.200 --> 01:07:41.780
Niech artyści jasno i twardo mówią o tym,

975
01:07:41.900 --> 01:07:45.040
że te pieniądze, które zarabiają,

976
01:07:45.140 --> 01:07:46.780
zarabiają nie tylko dzięki

977
01:07:46.780 --> 01:07:48.500
instytucjom publicznym kultury,

978
01:07:48.560 --> 01:07:49.580
bo jest w tej chwili

979
01:07:49.580 --> 01:07:51.200
jakieś dziwne przekonanie,

980
01:07:51.260 --> 01:07:53.340
że jeżeli nie mam kontraktu z instytucją

981
01:07:53.340 --> 01:07:55.120
i nie kupują mnie na rynku

982
01:07:55.120 --> 01:07:57.140
po prostu indywidualni odbiorcy,

983
01:07:58.020 --> 01:08:00.540
to jakoś to się nie łączy razem

984
01:08:00.540 --> 01:08:04.280
i nie ma takiego prestiżu i znaczenia.

985
01:08:04.500 --> 01:08:05.740
Ja chciałam jeszcze powiedzieć,

986
01:08:05.960 --> 01:08:10.260
że cała ta dyskusja jest o tyle dla mnie ważna

987
01:08:10.260 --> 01:08:15.000
i włączenie tego elementu sztucznej inteligencji

988
01:08:15.000 --> 01:08:16.760
jest dlatego takie ważne,

989
01:08:16.820 --> 01:08:19.100
że jak ja obserwuję łańcuchy produkcji

990
01:08:19.100 --> 01:08:21.360
w sektorach kreatywnych,

991
01:08:21.520 --> 01:08:22.940
no to zawsze widzimy,

992
01:08:23.120 --> 01:08:25.460
że pieniądze są zawsze tam,

993
01:08:25.600 --> 01:08:27.760
gdzie jest ta krzywa uśmiechu,

994
01:08:27.760 --> 01:08:30.480
czyli kąciki ust tam, gdzie jest produkcja,

995
01:08:31.200 --> 01:08:33.280
kreacja, przepraszam, kreacja,

996
01:08:33.600 --> 01:08:35.420
właśnie nie tam, gdzie jest produkcja,

997
01:08:35.620 --> 01:08:37.820
tylko tam, gdzie jest już

998
01:08:38.600 --> 01:08:40.260
dystrybucja i wymiana.

999
01:08:40.640 --> 01:08:42.280
Czyli to, co my mówimy tutaj,

1000
01:08:42.640 --> 01:08:44.580
kto przechwytuje tę wartość,

1001
01:08:44.720 --> 01:08:46.380
to jest zupełnie normalne.

1002
01:08:47.500 --> 01:08:49.800
Tylko, że zaczynam się obawiać

1003
01:08:49.800 --> 01:08:50.500
o jedną rzecz.

1004
01:08:50.620 --> 01:08:51.380
Chodzi mi o to,

1005
01:08:51.540 --> 01:08:53.440
że w przypadku sztucznej

1006
01:08:53.440 --> 01:08:57.180
zaczyna być znacznie większy obszar

1007
01:08:57.180 --> 01:08:59.960
tego niewidzialnego komponentu,

1008
01:09:00.080 --> 01:09:01.160
tych, którzy do tej pory

1009
01:09:01.160 --> 01:09:03.000
tym niewidzialnym komponentem

1010
01:09:03.000 --> 01:09:04.540
byli głównie ci, którzy są

1011
01:09:04.540 --> 01:09:06.480
związani z produkcją,

1012
01:09:06.600 --> 01:09:08.440
już tam są na backstage'u,

1013
01:09:08.600 --> 01:09:09.920
są pracownikami tak zwanymi

1014
01:09:09.920 --> 01:09:10.760
niekreatywnymi,

1015
01:09:10.800 --> 01:09:12.300
ale bez nich kreatywni

1016
01:09:12.300 --> 01:09:13.560
po prostu nie daliby rady

1017
01:09:13.560 --> 01:09:14.760
w ogóle zaistnieć.

1018
01:09:14.900 --> 01:09:16.420
A nagle w tej chwili

1019
01:09:16.420 --> 01:09:17.740
widzę, że przez sztuczną

1020
01:09:17.740 --> 01:09:19.560
zaczyna troszeczkę zanikać

1021
01:09:19.560 --> 01:09:21.120
również artysta.

1022
01:09:21.120 --> 01:09:24.300
Ja bym chciała, żeby taka narracja

1023
01:09:24.300 --> 01:09:26.120
była narracją powszechną.

1024
01:09:26.980 --> 01:09:29.680
Ja myślę, że to nie jest prawda,

1025
01:09:29.720 --> 01:09:31.400
że CD Projekt nie będzie

1026
01:09:31.400 --> 01:09:32.320
zainteresowany.

1027
01:09:32.360 --> 01:09:33.740
On konkuruje światowo,

1028
01:09:33.800 --> 01:09:35.260
bo jest biznesem światowym.

1029
01:09:35.380 --> 01:09:36.540
To jest rewelacja.

1030
01:09:36.640 --> 01:09:37.980
Jesteśmy zdumni w ogóle.

1031
01:09:38.060 --> 01:09:39.540
Jak mówimy o grach,

1032
01:09:39.640 --> 01:09:40.580
gdziekolwiek mówię

1033
01:09:40.580 --> 01:09:42.180
w projektach międzynarodowych

1034
01:09:42.180 --> 01:09:43.300
o tym, że jestem z Polski,

1035
01:09:43.380 --> 01:09:43.940
to wszyscy mówią,

1036
01:09:43.940 --> 01:09:47.380
super, tutaj jesteście takim w ogóle

1037
01:09:47.380 --> 01:09:49.360
powerem, jeśli chodzi o gry.

1038
01:09:49.360 --> 01:09:50.860
Świetnie, że mamy tutaj

1039
01:09:50.860 --> 01:09:51.940
kogoś z Polski.

1040
01:09:52.820 --> 01:09:54.280
Jednocześnie wydaje mi się,

1041
01:09:54.460 --> 01:09:56.980
że nie ma tej nawet konkurencji

1042
01:09:56.980 --> 01:09:57.840
pomiędzy tymi,

1043
01:09:58.020 --> 01:09:59.540
takiej zdrowej konkurencji.

1044
01:09:59.680 --> 01:10:01.740
Kto z nas najlepszy nawet, tak?

1045
01:10:01.880 --> 01:10:03.040
Nie za wszelką cenę.

1046
01:10:03.500 --> 01:10:04.560
A, jeszcze tylko jedna rzecz,

1047
01:10:04.560 --> 01:10:05.580
nie za wszelką cenę.

1048
01:10:05.740 --> 01:10:06.580
Proszę Państwa,

1049
01:10:07.180 --> 01:10:09.060
my mówimy o PKB,

1050
01:10:09.320 --> 01:10:11.180
my porównujemy się do PKB,

1051
01:10:11.340 --> 01:10:14.160
ale ten czas tego ciągłego porównywania się

1052
01:10:14.160 --> 01:10:15.800
do PKB trochę się kończy.

1053
01:10:15.800 --> 01:10:17.120
Zaczyna być coś takiego,

1054
01:10:17.700 --> 01:10:19.580
jak ekonomia umiaru,

1055
01:10:19.780 --> 01:10:21.860
a nie koniecznie ekonomia

1056
01:10:21.860 --> 01:10:23.840
takiego maksymalnego wzrostu.

1057
01:10:23.920 --> 01:10:25.940
Mówię to jako totalna ekonomistka,

1058
01:10:26.640 --> 01:10:28.840
więc naprawdę nie jest to tak,

1059
01:10:28.940 --> 01:10:31.180
że jestem za tym,

1060
01:10:31.240 --> 01:10:32.920
żeby odsunąć czynnik ekonomiczny,

1061
01:10:33.480 --> 01:10:34.980
ale trochę jest inny.

1062
01:10:35.160 --> 01:10:36.940
Jest to słowo takie zaczarowane

1063
01:10:36.940 --> 01:10:38.340
w tej chwili, jak sustainability.

1064
01:10:38.980 --> 01:10:40.940
I jeśli UNESCO zamawia u mnie raport

1065
01:10:40.940 --> 01:10:43.220
na temat systemu finansowego,

1066
01:10:44.180 --> 01:10:46.760
który jest w kulturze na całym świecie,

1067
01:10:46.860 --> 01:10:48.420
bo to jest światowy raport global,

1068
01:10:49.300 --> 01:10:51.020
taki raport globalny UNESCO

1069
01:10:51.020 --> 01:10:52.620
na temat polityki kulturalnej,

1070
01:10:52.780 --> 01:10:54.100
to to sustainability,

1071
01:10:54.640 --> 01:10:56.240
czyli zrównoważony rozwój,

1072
01:10:56.400 --> 01:10:58.580
który wymaga również umiaru

1073
01:10:58.580 --> 01:11:00.760
w rozwoju ekonomicznym,

1074
01:11:00.880 --> 01:11:03.420
wszędzie dominuje

1075
01:11:03.420 --> 01:11:05.240
i wszędzie tam dominuje

1076
01:11:06.920 --> 01:11:08.120
aktywność środowiskowa

1077
01:11:08.120 --> 01:11:09.900
i aktywność zawodowa.

1078
01:11:10.180 --> 01:11:11.920
Za mało ubranżowione są

1079
01:11:11.920 --> 01:11:13.180
i przemysły kultury,

1080
01:11:13.480 --> 01:11:14.700
i kultura w Polsce.

1081
01:11:14.920 --> 01:11:16.000
Już więcej nie będę mówił.

1082
01:11:16.880 --> 01:11:19.080
Ja może odpowiadając na to pierwsze pytanie,

1083
01:11:19.100 --> 01:11:20.940
powiem, że w ramach,

1084
01:11:21.120 --> 01:11:22.200
żeby nie zapominać

1085
01:11:22.200 --> 01:11:23.800
o organizacjach zbiorowego zarządzania,

1086
01:11:23.840 --> 01:11:24.580
jako o tych miejscach,

1087
01:11:24.680 --> 01:11:25.680
gdzie można się zrzeszać,

1088
01:11:26.160 --> 01:11:28.840
gdzie można pokazać siłę

1089
01:11:28.840 --> 01:11:30.200
jako pewna grupa.

1090
01:11:30.380 --> 01:11:32.280
Dlatego, że w ramach takiego projektu,

1091
01:11:32.280 --> 01:11:33.340
bo ich jest dużo, oprócz tego,

1092
01:11:33.440 --> 01:11:34.180
którymi się zajmujesz

1093
01:11:34.180 --> 01:11:34.900
tłuszczą inteligencją,

1094
01:11:34.980 --> 01:11:36.020
prowadzimy również taki projekt,

1095
01:11:36.080 --> 01:11:37.340
który nazywa się Akademia Zajx

1096
01:11:37.340 --> 01:11:38.380
bądź Zajx Akademia,

1097
01:11:38.840 --> 01:11:40.180
w ramach którego przeprowadzone są

1098
01:11:40.180 --> 01:11:41.480
m.in. rozmowami z twórców

1099
01:11:41.480 --> 01:11:42.300
w ramach podcastów.

1100
01:11:42.400 --> 01:11:43.900
I taką rzeczą, która się przewija non-stop

1101
01:11:43.900 --> 01:11:45.420
jest to, że zwłaszcza młodzi twórcy

1102
01:11:45.420 --> 01:11:47.240
nie wiedzą, po co to jest ten Zajx

1103
01:11:47.240 --> 01:11:48.180
i po co jest ten Zajx.

1104
01:11:48.240 --> 01:11:49.540
Albo zapominają też o tym,

1105
01:11:49.620 --> 01:11:50.880
że to nie jest tylko maszyna,

1106
01:11:51.000 --> 01:11:52.640
która ma na celu inkasować,

1107
01:11:52.860 --> 01:11:54.100
wyliczać i wypłacać,

1108
01:11:54.160 --> 01:11:56.040
ale ma również ten aspekt stowarzyszeniowy.

1109
01:11:56.040 --> 01:11:57.600
Proszę pamiętać, że jak gdyby

1110
01:11:57.600 --> 01:11:59.040
jest to też organizacja,

1111
01:11:59.820 --> 01:12:00.700
która się może po prostu

1112
01:12:00.700 --> 01:12:02.560
powiedzmy kojarzy z inną epoką,

1113
01:12:02.620 --> 01:12:04.220
ale de facto przystępując

1114
01:12:04.220 --> 01:12:05.080
do tej organizacji,

1115
01:12:05.160 --> 01:12:06.440
przedstawiając nowe interesy,

1116
01:12:06.560 --> 01:12:09.220
nowe zapotrzebowania,

1117
01:12:09.420 --> 01:12:10.680
w ten sposób kształtuje się

1118
01:12:10.680 --> 01:12:11.360
tę politykę,

1119
01:12:11.400 --> 01:12:12.480
żeby zwracać na uwagę

1120
01:12:12.480 --> 01:12:14.780
również szersze i szerszej grupy

1121
01:12:14.780 --> 01:12:15.800
twórców, która dołącza.

1122
01:12:15.840 --> 01:12:16.620
Proszę pamiętać, że

1123
01:12:16.620 --> 01:12:17.600
Stowarzyszenie Autorów Zajx

1124
01:12:17.600 --> 01:12:18.480
oraz inne OZZ-y

1125
01:12:18.480 --> 01:12:20.060
biorą udział w działaniach lobbyingowych.

1126
01:12:20.200 --> 01:12:21.600
To m.in. dzięki pracy

1127
01:12:21.600 --> 01:12:23.500
organizacji zbiorowego zarządzania

1128
01:12:23.500 --> 01:12:25.740
ten kształt, jaki przyjęła implementacja

1129
01:12:25.740 --> 01:12:26.580
dyrektywy DSM

1130
01:12:26.580 --> 01:12:27.720
jest tak korzystny,

1131
01:12:27.800 --> 01:12:28.980
jaki jest w tej chwili.

1132
01:12:29.380 --> 01:12:30.420
My jesteśmy również,

1133
01:12:30.500 --> 01:12:31.440
jako ta grupa,

1134
01:12:31.500 --> 01:12:33.280
która tworzy, działa na zasadzie

1135
01:12:33.280 --> 01:12:34.380
tego tak zwanego advocacy,

1136
01:12:34.940 --> 01:12:36.260
przygotowuje te raporty,

1137
01:12:36.320 --> 01:12:37.060
które sprawdzają

1138
01:12:37.060 --> 01:12:38.140
i próbują wymierzyć,

1139
01:12:38.260 --> 01:12:39.840
jaka jest strata wynikająca

1140
01:12:39.840 --> 01:12:40.920
chociażby z powodu

1141
01:12:40.920 --> 01:12:41.780
sztucznej inteligencji.

1142
01:12:41.880 --> 01:12:43.140
Więc jak gdyby to jest też

1143
01:12:43.140 --> 01:12:44.340
odpowiedź na to pytanie,

1144
01:12:44.600 --> 01:12:46.080
gdzie się, że tak powiem,

1145
01:12:46.140 --> 01:12:47.460
łączyć, gdzie się zrzeszać,

1146
01:12:47.600 --> 01:12:48.320
gdzie się przyłączać.

1147
01:12:48.620 --> 01:12:49.520
Nie jestem obiektywny,

1148
01:12:49.580 --> 01:12:50.360
nie znam wszystkich rzeczy,

1149
01:12:50.440 --> 01:12:51.580
ale jako osoba, która współpracuje

1150
01:12:52.260 --> 01:12:53.300
ze Stowarzyszeniem,

1151
01:12:53.300 --> 01:12:54.060
wiem, że na pewno

1152
01:12:54.060 --> 01:12:56.020
to jest miejsce, które pomoże.

1153
01:12:58.180 --> 01:12:59.280
Ja tylko dwa zdania,

1154
01:12:59.380 --> 01:13:00.220
bo też chciałam trochę,

1155
01:13:00.260 --> 01:13:01.880
trochę może kontynuując

1156
01:13:01.880 --> 01:13:03.560
dodać coś o tej reprezentacji.

1157
01:13:04.060 --> 01:13:04.760
Tu akurat mówimy

1158
01:13:04.760 --> 01:13:05.420
o organizacjach

1159
01:13:05.420 --> 01:13:06.400
zbiorowego zarządzania,

1160
01:13:06.540 --> 01:13:07.660
ale ja się nie zgodzę z tym,

1161
01:13:07.740 --> 01:13:08.640
że nie ma organizacji

1162
01:13:08.640 --> 01:13:09.500
reprezentujących,

1163
01:13:09.740 --> 01:13:10.520
bo są.

1164
01:13:10.680 --> 01:13:11.200
Pytanie jest,

1165
01:13:11.220 --> 01:13:12.120
jak są skuteczne

1166
01:13:12.120 --> 01:13:13.540
i jak definiują to,

1167
01:13:13.680 --> 01:13:14.160
po co są

1168
01:13:14.160 --> 01:13:15.580
i tak naprawdę o co walczą.

1169
01:13:15.680 --> 01:13:17.040
W przypadku architektury

1170
01:13:17.040 --> 01:13:18.240
z jednej strony mamy

1171
01:13:18.240 --> 01:13:19.000
oczywiście SARP,

1172
01:13:19.080 --> 01:13:19.600
który jest,

1173
01:13:20.180 --> 01:13:20.920
ale mamy na przykład

1174
01:13:20.920 --> 01:13:22.440
Narodowy Instytut Architektury

1175
01:13:22.440 --> 01:13:23.160
i Urbanistyki,

1176
01:13:23.280 --> 01:13:24.400
który też ma swoją misję

1177
01:13:24.400 --> 01:13:25.020
i swoje cele.

1178
01:13:25.280 --> 01:13:25.680
Pytanie,

1179
01:13:25.760 --> 01:13:27.060
czy reprezentuje środowisko,

1180
01:13:27.200 --> 01:13:28.740
czy reprezentuje interesy środowiska,

1181
01:13:28.820 --> 01:13:30.340
to już są jakby odrębne pytania,

1182
01:13:30.420 --> 01:13:31.140
natomiast nie jest tak,

1183
01:13:31.140 --> 01:13:31.520
że nie ma.

1184
01:13:31.760 --> 01:13:32.700
Wzmacniajmy te struktury,

1185
01:13:32.800 --> 01:13:33.200
które są,

1186
01:13:33.700 --> 01:13:34.800
ale też zobaczmy,

1187
01:13:34.820 --> 01:13:35.400
gdzie są luki.

1188
01:13:35.820 --> 01:13:36.480
My w tej chwili,

1189
01:13:36.560 --> 01:13:37.060
jeżeli chodzi o

1190
01:13:37.060 --> 01:13:38.480
Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych,

1191
01:13:38.520 --> 01:13:40.000
ja jestem bardzo świeżą dyrektorką

1192
01:13:40.000 --> 01:13:40.560
tego miejsca,

1193
01:13:40.660 --> 01:13:41.420
czwarty miesiąc,

1194
01:13:41.420 --> 01:13:43.460
ale podstawą było takie

1195
01:13:43.460 --> 01:13:44.680
zmapowanie właśnie tego,

1196
01:13:44.740 --> 01:13:46.020
jakie sektory kreatywne

1197
01:13:46.020 --> 01:13:47.520
i gdzie są reprezentowane,

1198
01:13:47.620 --> 01:13:48.100
a które nie

1199
01:13:48.100 --> 01:13:49.460
i są takie jak

1200
01:13:49.460 --> 01:13:50.620
Przemysł Filmowy,

1201
01:13:50.960 --> 01:13:52.600
który ma swoje organizacje,

1202
01:13:52.700 --> 01:13:54.000
jest świetnie reprezentowany,

1203
01:13:54.540 --> 01:13:55.380
ma co najmniej dwie

1204
01:13:55.380 --> 01:13:56.420
narodowe instytucje,

1205
01:13:56.560 --> 01:13:57.360
które ma cały system

1206
01:13:57.360 --> 01:13:58.500
finansowania w Polsce,

1207
01:13:59.040 --> 01:14:00.320
ale jak już spojrzymy

1208
01:14:00.320 --> 01:14:01.400
obok na system,

1209
01:14:01.580 --> 01:14:02.540
no chociażby mody,

1210
01:14:02.780 --> 01:14:03.660
czy designu

1211
01:14:03.660 --> 01:14:04.520
i porozmawiamy

1212
01:14:04.520 --> 01:14:05.400
z tymi środowiskami,

1213
01:14:05.420 --> 01:14:06.400
oni w ogóle się nie czują

1214
01:14:06.400 --> 01:14:07.200
reprezentowani,

1215
01:14:07.400 --> 01:14:08.360
nie czują nawet

1216
01:14:08.360 --> 01:14:09.820
takich definicji

1217
01:14:09.820 --> 01:14:11.780
w ogóle dotyczących tego,

1218
01:14:11.780 --> 01:14:13.000
czym jest wzornictwo,

1219
01:14:13.060 --> 01:14:13.640
znaczy nawet na tym

1220
01:14:13.640 --> 01:14:14.760
poziomie definicyjnym,

1221
01:14:14.880 --> 01:14:15.980
czy określenia zawodu,

1222
01:14:16.160 --> 01:14:18.200
czy już nie wspomnę

1223
01:14:18.200 --> 01:14:19.180
o grupach pracowniczych,

1224
01:14:19.260 --> 01:14:20.240
nazwaniu tych zawodów,

1225
01:14:20.420 --> 01:14:21.720
tej reprezentacji nie czują

1226
01:14:21.720 --> 01:14:23.160
i też dlatego,

1227
01:14:23.260 --> 01:14:25.120
zresztą na tym budujemy

1228
01:14:25.120 --> 01:14:26.960
akurat naszą strategię

1229
01:14:26.960 --> 01:14:27.800
i nasz pomysł na to,

1230
01:14:27.880 --> 01:14:28.520
jak ma funkcjonować

1231
01:14:28.520 --> 01:14:30.240
Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych.

1232
01:14:31.360 --> 01:14:32.100
Przyjrzyjmy się

1233
01:14:32.100 --> 01:14:33.080
wszystkim obszarom.

1234
01:14:39.130 --> 01:14:39.770
Jeszcze.

1235
01:14:41.190 --> 01:14:42.150
Dzień dobry,

1236
01:14:42.350 --> 01:14:44.270
Związek Polskich Artystów Plastyków.

1237
01:14:45.790 --> 01:14:46.430
Stowarzyszenie.

1238
01:14:46.890 --> 01:14:48.490
113 lat na rynku.

1239
01:14:49.210 --> 01:14:50.430
Mówicie o nas,

1240
01:14:51.770 --> 01:14:52.410
geriatria,

1241
01:14:52.730 --> 01:14:54.070
tak to się sprowadza.

1242
01:14:54.390 --> 01:14:55.930
Nie chcecie wchodzić,

1243
01:14:55.990 --> 01:14:57.770
bo tworzycie nowe prezesury,

1244
01:14:57.930 --> 01:14:59.390
nowe fundacje,

1245
01:14:59.530 --> 01:15:00.710
stowarzyszenia i tak dalej.

1246
01:15:00.910 --> 01:15:01.470
Po co?

1247
01:15:01.930 --> 01:15:03.650
Jesteśmy ciągle otwarci.

1248
01:15:04.210 --> 01:15:05.770
Uczestniczymy w spotkaniach

1249
01:15:05.770 --> 01:15:07.590
branż kreatywnych u pani Oli.

1250
01:15:08.110 --> 01:15:08.750
Jesteśmy,

1251
01:15:08.890 --> 01:15:10.350
chcemy was reprezentować.

1252
01:15:10.830 --> 01:15:12.170
Jednoczymy się z ZAX-em,

1253
01:15:12.270 --> 01:15:13.870
jednoczymy się z filmowcami,

1254
01:15:14.030 --> 01:15:15.110
z fotografikami,

1255
01:15:15.270 --> 01:15:16.410
z fotoreporterami.

1256
01:15:17.150 --> 01:15:17.830
Jesteśmy.

1257
01:15:18.030 --> 01:15:19.930
Jesteśmy naprawdę otwarci

1258
01:15:19.930 --> 01:15:21.090
i zachęcamy,

1259
01:15:21.250 --> 01:15:22.630
żeby nie szukać,

1260
01:15:22.790 --> 01:15:25.990
nie wymyślać na nowo

1261
01:15:25.990 --> 01:15:26.930
koła i struktur.

1262
01:15:27.070 --> 01:15:27.710
One są.

1263
01:15:27.930 --> 01:15:29.890
Tylko trzeba się czasem zainteresować.

1264
01:15:29.890 --> 01:15:31.710
Jesteśmy w każdym większym

1265
01:15:31.710 --> 01:15:32.650
mieście w Polsce.

1266
01:15:33.510 --> 01:15:35.070
Do was należy wybór.

1267
01:15:35.390 --> 01:15:37.270
Po prostu przychodźcie i róbcie,

1268
01:15:37.470 --> 01:15:39.090
a nie twórzcie coś od nowa,

1269
01:15:39.130 --> 01:15:41.030
bo naprawdę od nowa jest trudniej.

1270
01:15:41.130 --> 01:15:42.370
Było porozumienie łazienki,

1271
01:15:42.410 --> 01:15:43.150
ile lat temu.

1272
01:15:43.350 --> 01:15:44.910
To jest pani wiceprezes,

1273
01:15:45.230 --> 01:15:45.630
Kraków,

1274
01:15:45.770 --> 01:15:46.590
ja Warszawa.

1275
01:15:46.930 --> 01:15:48.630
Jesteśmy cały czas,

1276
01:15:48.930 --> 01:15:51.630
więc spróbujmy się dogadać,

1277
01:15:51.730 --> 01:15:53.390
tak jak my dogadujemy się

1278
01:15:53.390 --> 01:15:54.610
z ZAX-em,

1279
01:15:54.750 --> 01:15:55.750
z filmowcami

1280
01:15:55.750 --> 01:15:58.490
i z resztą fotograficznego świata,

1281
01:15:58.490 --> 01:16:00.190
który wypadł z ustawy.

1282
01:16:00.770 --> 01:16:02.730
Teraz ZAX o nas walczy, tak?

1283
01:16:03.290 --> 01:16:05.730
Bo nas nie ma nawet w ustawie,

1284
01:16:06.650 --> 01:16:08.890
mimo, że przetrwaliśmy 113 lat

1285
01:16:08.890 --> 01:16:10.930
i nigdy nie było dla artystów

1286
01:16:10.930 --> 01:16:12.230
miejsca w żadnej ustawie.

1287
01:16:12.650 --> 01:16:13.590
Dziękuję bardzo.

1288
01:16:14.890 --> 01:16:16.310
Mogę? Mogę zadać pytanie?

1289
01:16:26.590 --> 01:16:28.110
Dzień dobry, Andrzej Błażewicz,

1290
01:16:28.250 --> 01:16:29.270
Teat Polski w Poznaniu.

1291
01:16:29.870 --> 01:16:32.550
Ja mam taką jakąś bardzo dużą potrzebę

1292
01:16:32.550 --> 01:16:34.650
wrócić do początku

1293
01:16:34.650 --> 01:16:36.070
i punktu wyjścia i tematu

1294
01:16:36.070 --> 01:16:38.410
i spróbować znaleźć odpowiedź,

1295
01:16:38.430 --> 01:16:39.390
gdzie są te pieniądze,

1296
01:16:39.510 --> 01:16:40.310
bo mam poczucie,

1297
01:16:40.370 --> 01:16:42.450
że troszeczkę odchodzimy od tego,

1298
01:16:43.490 --> 01:16:45.010
a mam takie poczucie,

1299
01:16:45.150 --> 01:16:47.650
że mało w tej dyskusji,

1300
01:16:47.770 --> 01:16:48.830
porozmawialiśmy jeszcze

1301
01:16:48.830 --> 01:16:50.630
o publicznych pieniądzach,

1302
01:16:50.710 --> 01:16:52.830
to znaczy te pieniądze są w budżecie,

1303
01:16:53.230 --> 01:16:54.830
tak bym powiedział bardzo ogólnie,

1304
01:16:54.990 --> 01:16:56.410
no i chciałbym zadać

1305
01:16:56.410 --> 01:16:57.150
jakieś takie pytanie,

1306
01:16:57.450 --> 01:17:00.150
gdzie tutaj widzą Państwo przestrzenie,

1307
01:17:00.290 --> 01:17:02.810
żeby te pieniądze rzeczywiście

1308
01:17:02.810 --> 01:17:04.030
przepływały tam,

1309
01:17:04.030 --> 01:17:05.230
tam, gdzie są potrzebne.

1310
01:17:05.350 --> 01:17:06.670
Pani ministra wczoraj mówiła,

1311
01:17:06.730 --> 01:17:09.410
że sukcesywnie wydatki na kulturę

1312
01:17:09.410 --> 01:17:10.210
się zwiększają,

1313
01:17:10.510 --> 01:17:11.190
wszystko fajnie,

1314
01:17:11.270 --> 01:17:13.330
no tylko to jest trochę iluzja,

1315
01:17:13.330 --> 01:17:15.270
kiedy zobaczymy w relacji do czego,

1316
01:17:15.390 --> 01:17:17.110
bo tak naprawdę relatywnie

1317
01:17:17.110 --> 01:17:19.450
do wydatków w instytucji takich stałych,

1318
01:17:20.100 --> 01:17:22.150
no musimy zaświecić światło,

1319
01:17:22.350 --> 01:17:23.010
ogrzać budynki,

1320
01:17:23.090 --> 01:17:23.790
wypłacić pensje,

1321
01:17:23.870 --> 01:17:25.070
no to te dotacje maleją.

1322
01:17:26.170 --> 01:17:27.450
No i nie wiem,

1323
01:17:27.570 --> 01:17:29.930
zadam kilka pytań takich z tezą,

1324
01:17:30.030 --> 01:17:33.850
no ale może jakieś inne zupełnie myślenie

1325
01:17:33.850 --> 01:17:35.970
o przepływu tych pieniędzy do instytucji,

1326
01:17:36.930 --> 01:17:38.850
duże zwiększenie tych budżetów

1327
01:17:38.850 --> 01:17:43.250
i na przykład wtedy przekazanie programów ministerialnych

1328
01:17:43.250 --> 01:17:44.930
tylko do dyspozycji NGO-sów,

1329
01:17:44.990 --> 01:17:45.370
nie wiem.

1330
01:17:46.230 --> 01:17:49.750
Może tak jak mamy wydatki na zbrojenia 4,7%,

1331
01:17:49.750 --> 01:17:53.030
dzisiaj słuchałem ministra Kosiniaka-Kamysza,

1332
01:17:53.090 --> 01:17:54.690
to może jakiś chociażby promil,

1333
01:17:55.170 --> 01:17:57.410
który z tego budżetu będzie wydatkowany.

1334
01:17:57.970 --> 01:18:00.670
No i wreszcie to już nawet nie pytanie,

1335
01:18:00.830 --> 01:18:02.990
znaczy to już takie bardzo szerokie pytanie,

1336
01:18:03.210 --> 01:18:06.050
ale jak zmusić naszych polityków,

1337
01:18:06.190 --> 01:18:07.690
polityczki, żeby się wzięli do roboty,

1338
01:18:07.770 --> 01:18:10.990
no bo często gęsto mam wrażenie,

1339
01:18:11.030 --> 01:18:11.770
że przestrzeń,

1340
01:18:11.830 --> 01:18:13.750
szczególnie właśnie w Unii Europejskiej jest,

1341
01:18:13.750 --> 01:18:15.490
tam powstają dyrektywy,

1342
01:18:16.370 --> 01:18:17.930
my mamy je wdrażać,

1343
01:18:18.070 --> 01:18:20.270
implementować na naszym krajowym polu,

1344
01:18:20.330 --> 01:18:21.470
no ale pytanie,

1345
01:18:21.630 --> 01:18:23.790
czy klasa polityczna nie jest po prostu na to

1346
01:18:23.790 --> 01:18:25.350
trochę zbyt leniwa?

1347
01:18:25.710 --> 01:18:26.090
Dziękuję.

1348
01:18:27.010 --> 01:18:28.290
Dziękuję Panu bardzo,

1349
01:18:28.310 --> 01:18:29.150
jeśli Pan pozwoli,

1350
01:18:29.210 --> 01:18:32.130
ja wyłącznie we własnym imieniu będę odpowiadał.

1351
01:18:33.050 --> 01:18:33.930
Otóż proszę Pana,

1352
01:18:34.010 --> 01:18:39.770
ja uważam, że nakłady budżetowe na kulturę

1353
01:18:41.310 --> 01:18:43.110
pozostawmy tymczasem na boku.

1354
01:18:43.750 --> 01:18:44.850
Idzie o to,

1355
01:18:44.950 --> 01:18:46.710
ażeby znaleźć pieniądze na rynku,

1356
01:18:46.990 --> 01:18:49.070
tam, gdzie one rzeczywiście istnieją.

1357
01:18:51.080 --> 01:18:55.300
Myślę, że nawyk wyciągania pieniędzy po pieniądze budżetowe,

1358
01:18:55.300 --> 01:18:59.520
wyciągania rąk po pieniądze budżetowe,

1359
01:18:59.700 --> 01:19:03.480
o tym nawyku powinniśmy troszeczkę zapomnieć.

1360
01:19:03.520 --> 01:19:04.740
Ja nie mówię, że całkowicie,

1361
01:19:04.880 --> 01:19:05.720
ponieważ uważam,

1362
01:19:05.860 --> 01:19:11.860
że oczywiście istnieją przemysły kreatywne,

1363
01:19:11.860 --> 01:19:16.340
w których działanie państwa na rzecz popularyzacji marki,

1364
01:19:16.400 --> 01:19:17.660
wspomagania marki,

1365
01:19:17.720 --> 01:19:19.420
to jest rzecz oczywista.

1366
01:19:19.900 --> 01:19:23.120
Rzecz oczywista, dzieje się to na całym świecie.

1367
01:19:23.400 --> 01:19:25.880
Ale szukajmy pieniędzy przede wszystkim tam,

1368
01:19:26.100 --> 01:19:27.820
gdzie one są na rynku.

1369
01:19:29.850 --> 01:19:30.790
Proszę Pani,

1370
01:19:31.030 --> 01:19:35.050
no są na przykład w sferze cyfry.

1371
01:19:35.630 --> 01:19:36.690
Mówiliśmy o tym.

1372
01:19:36.690 --> 01:19:39.630
W streamingu są pieniądze.

1373
01:19:40.470 --> 01:19:43.630
Są pieniądze na rynku deweloperskim,

1374
01:19:44.190 --> 01:19:46.390
ale są w budownictwie.

1375
01:19:46.890 --> 01:19:48.150
Oczywiście, że są.

1376
01:19:48.730 --> 01:19:52.790
Tylko niech architekci podejmą wspólne działanie,

1377
01:19:53.030 --> 01:19:54.510
ażeby to wywalczyć.

1378
01:19:55.190 --> 01:19:56.970
No a Boga, przestańmy wyciągać rękę

1379
01:19:56.970 --> 01:19:59.690
po pieniądze podatników przez cały czas.

1380
01:20:00.250 --> 01:20:02.690
To jest moje prywatne zdanie, przepraszam.

1381
01:20:04.970 --> 01:20:05.330
Można?

1382
01:20:05.330 --> 01:20:09.730
Bo ja bym tutaj nie do końca się zgodziła,

1383
01:20:09.810 --> 01:20:11.630
to znaczy inaczej, nie tym językiem,

1384
01:20:11.710 --> 01:20:12.690
bo jestem bardzo za tym,

1385
01:20:12.770 --> 01:20:15.890
żebyśmy myśleli w ogóle w politykach kulturalnych

1386
01:20:15.890 --> 01:20:18.390
od uwolnienia się od takiej zależności

1387
01:20:18.390 --> 01:20:19.410
od pieniędzy publicznych,

1388
01:20:19.490 --> 01:20:20.690
bo ta zależność jest ogromna.

1389
01:20:20.990 --> 01:20:23.390
Naprawdę większość naszych branż kulturalnych

1390
01:20:23.390 --> 01:20:26.930
jest uzależniona od środków publicznych

1391
01:20:26.930 --> 01:20:28.530
i w tym sensie się absolutnie zgadzam,

1392
01:20:28.590 --> 01:20:30.190
że powinniśmy szukać innych mechanizmów.

1393
01:20:30.350 --> 01:20:33.090
Ale też z drugiej strony szukajmy mechanizmów,

1394
01:20:33.150 --> 01:20:34.710
które na przykład znowu możemy mówić

1395
01:20:34.710 --> 01:20:36.330
o filmie, o branży filmowej,

1396
01:20:36.790 --> 01:20:38.050
która wypracowała taki system,

1397
01:20:38.210 --> 01:20:39.330
który uwzględnia obydwa.

1398
01:20:39.530 --> 01:20:41.450
Nie możemy dzisiaj też mówić o rozwoju kultury

1399
01:20:41.450 --> 01:20:42.270
bez środków publicznych

1400
01:20:42.630 --> 01:20:45.830
i to też jakby począwszy od pierwszych badań

1401
01:20:45.830 --> 01:20:46.890
nad ekonomiką kultury,

1402
01:20:47.010 --> 01:20:49.210
wiemy, że jest to nierealne.

1403
01:20:50.190 --> 01:20:51.110
Łączmy te systemy,

1404
01:20:51.270 --> 01:20:52.810
akurat system filmowy wydaje mi się

1405
01:20:52.810 --> 01:20:54.670
był przełomowym w latach,

1406
01:20:54.750 --> 01:20:55.590
kiedy był wprowadzany.

1407
01:20:55.590 --> 01:20:58.150
W tej chwili też oczywiście podlega zmianom.

1408
01:20:58.230 --> 01:20:59.730
Dyskutujemy, czy on jest wystarczający,

1409
01:20:59.810 --> 01:21:02.590
czy system zachęt, czy system podatków

1410
01:21:02.590 --> 01:21:03.950
i dyskutujmy o tym.

1411
01:21:04.070 --> 01:21:06.110
Znowu mamy mnóstwo przykładów dookoła,

1412
01:21:06.210 --> 01:21:07.310
możemy patrzeć na inne kraje,

1413
01:21:07.350 --> 01:21:08.170
jak to rozwiązują.

1414
01:21:08.790 --> 01:21:10.810
Jest teraz środowisko domaga się takich badań,

1415
01:21:10.950 --> 01:21:12.610
korzystania ze środków publicznych

1416
01:21:12.610 --> 01:21:14.050
w sektorze filmowym

1417
01:21:14.050 --> 01:21:15.630
i w sposób zasadny przytacza dane

1418
01:21:15.630 --> 01:21:16.950
z innych rynków, z innych krajów,

1419
01:21:17.030 --> 01:21:19.090
pokazując, że zarówno wsparcie,

1420
01:21:19.190 --> 01:21:20.630
jak i przychody mogą być wyższe.

1421
01:21:20.630 --> 01:21:22.610
I to jest rzecz, którą oczywiście trzeba robić.

1422
01:21:22.710 --> 01:21:24.150
Szukałabym tego rozciągnięcia też

1423
01:21:24.150 --> 01:21:25.130
na branżę muzyczną,

1424
01:21:25.510 --> 01:21:26.530
na branżę gamingową,

1425
01:21:26.810 --> 01:21:28.190
bo każda ma tą samą sytuację.

1426
01:21:28.350 --> 01:21:29.270
Każda w jakimś momencie

1427
01:21:29.270 --> 01:21:30.690
może bardzo dużo zyskać

1428
01:21:30.690 --> 01:21:31.710
na wsparciu publicznym,

1429
01:21:31.990 --> 01:21:33.270
tylko znajdźmy takie mechanizmy,

1430
01:21:33.350 --> 01:21:34.050
które nie powodują,

1431
01:21:34.090 --> 01:21:36.130
że ona jest w stu procentach zależna.

1432
01:21:36.650 --> 01:21:37.770
Co za tym dalej idzie też,

1433
01:21:38.110 --> 01:21:39.410
staje się upolityczniona

1434
01:21:39.410 --> 01:21:40.890
i zależna od tego,

1435
01:21:40.890 --> 01:21:42.910
kto i jak pieniądze rozdaje.

1436
01:21:43.190 --> 01:21:44.170
Ale w ogóle jest to mój temat,

1437
01:21:44.230 --> 01:21:45.370
jest to temat na kolejna,

1438
01:21:45.490 --> 01:21:46.970
na jakby odrębną debatę,

1439
01:21:47.030 --> 01:21:48.610
ale bardzo zasadne pytania

1440
01:21:48.610 --> 01:21:50.030
i szukanie jakby rozmowy

1441
01:21:50.030 --> 01:21:50.830
o tych mechanizmach.

1442
01:21:50.990 --> 01:21:52.030
Czy ja mogę trochę?

1443
01:21:52.230 --> 01:21:54.770
Aha, dobrze.

1444
01:21:58.970 --> 01:22:02.390
Ja chciałabym jeszcze do pani profesor,

1445
01:22:02.750 --> 01:22:04.870
ponieważ ja jestem wielką fanką

1446
01:22:04.870 --> 01:22:06.710
cyberpunka, futuryzmu

1447
01:22:07.550 --> 01:22:10.070
i teraz chciałabym teraz troszeczkę tak...

1448
01:22:10.070 --> 01:22:11.310
I to, co powiem,

1449
01:22:11.330 --> 01:22:13.410
nie jest zupełnie odklejone od rzeczywistości,

1450
01:22:13.470 --> 01:22:14.570
bo to jest rzeczywistość.

1451
01:22:14.890 --> 01:22:16.290
Ja tutaj nie widzę nikogo

1452
01:22:16.290 --> 01:22:17.710
poniżej osiemnastego roku życia,

1453
01:22:17.870 --> 01:22:18.550
chyba że koleżanka.

1454
01:22:18.910 --> 01:22:19.870
Przepraszam, no offense.

1455
01:22:20.470 --> 01:22:21.770
Bardzo bym się cieszyła,

1456
01:22:21.770 --> 01:22:23.310
ponieważ ja swoją wiedzę

1457
01:22:23.310 --> 01:22:25.730
na temat sektorów kreatywnych

1458
01:22:25.730 --> 01:22:27.570
również czerpię od moich dzieci.

1459
01:22:28.130 --> 01:22:30.790
I proszę sobie wyobrazić taką sytuację,

1460
01:22:30.950 --> 01:22:33.270
że dziewięciolatka usiądzie

1461
01:22:33.270 --> 01:22:34.830
i na podstawie komend,

1462
01:22:34.870 --> 01:22:37.270
komend do,

1463
01:22:37.490 --> 01:22:38.650
kierowanych w stosunku

1464
01:22:38.650 --> 01:22:39.950
do sztucznej inteligencji,

1465
01:22:40.150 --> 01:22:42.990
proszę, stwórz utwór taki jak

1466
01:22:42.990 --> 01:22:45.290
ten z dodatkiem tego i tego i tego

1467
01:22:45.290 --> 01:22:47.230
i chce, żeby harmonia była taka i taka,

1468
01:22:47.370 --> 01:22:48.610
a rytm taki i taki, tak?

1469
01:22:48.850 --> 01:22:51.330
I w tym momencie korzysta ze wszystkich

1470
01:22:52.090 --> 01:22:53.510
dostępnych dóbr kultury.

1471
01:22:53.950 --> 01:22:56.770
Ona to opublikuje w strefie,

1472
01:22:56.850 --> 01:22:57.330
której nawet,

1473
01:22:57.430 --> 01:22:58.990
my nawet być może jeszcze nie wiemy,

1474
01:22:59.150 --> 01:23:01.130
że ja może nie mam takiej świadomości,

1475
01:23:01.150 --> 01:23:01.670
że taka jest,

1476
01:23:01.790 --> 01:23:03.130
po czym sprzeda za bitcoiny.

1477
01:23:03.350 --> 01:23:05.770
I w tym momencie mamy wielką szarą strefę

1478
01:23:05.770 --> 01:23:07.790
w finansach, tak?

1479
01:23:09.550 --> 01:23:11.850
I ja też chciałabym tutaj powiedzieć

1480
01:23:11.850 --> 01:23:12.710
o tych finansach,

1481
01:23:12.790 --> 01:23:13.530
która jest,

1482
01:23:13.790 --> 01:23:15.190
finansach dla kultury,

1483
01:23:15.390 --> 01:23:16.490
które, które są,

1484
01:23:16.650 --> 01:23:17.970
które nie są tylko i wyłącznie

1485
01:23:17.970 --> 01:23:20.270
takimi finansami wprost.

1486
01:23:20.370 --> 01:23:22.810
Wydaje mi się, że rozmawiamy

1487
01:23:22.810 --> 01:23:24.830
o definicjach,

1488
01:23:25.790 --> 01:23:27.470
które już przebrzmiały,

1489
01:23:27.750 --> 01:23:28.670
o strukturach,

1490
01:23:28.790 --> 01:23:29.750
które już przebrzmiały

1491
01:23:29.750 --> 01:23:32.030
i za 10 lat nie będą miały

1492
01:23:32.030 --> 01:23:32.570
zupełnie,

1493
01:23:34.230 --> 01:23:35.650
zupełnie nie będą miały

1494
01:23:35.650 --> 01:23:37.770
swojego odzwierciedlenia

1495
01:23:37.770 --> 01:23:38.450
i o kołach,

1496
01:23:38.570 --> 01:23:39.010
i związkach,

1497
01:23:39.130 --> 01:23:40.130
które też nie będą miały

1498
01:23:40.130 --> 01:23:41.490
swojego odzwierciedlenia.

1499
01:23:41.730 --> 01:23:43.070
Jestem wielką fanką

1500
01:23:43.070 --> 01:23:44.590
Instytutu Kreatywnego

1501
01:23:44.590 --> 01:23:45.250
i mam nadzieję,

1502
01:23:45.550 --> 01:23:47.610
że w tym Instytucie Kreatywnym,

1503
01:23:47.670 --> 01:23:49.430
dzięki temu Instytutowi Kreatywnemu

1504
01:23:49.430 --> 01:23:51.130
będą mogły dojść,

1505
01:23:51.570 --> 01:23:53.030
będą mogły też mieć

1506
01:23:53.030 --> 01:23:54.610
swoją reprezentację,

1507
01:23:54.990 --> 01:23:56.150
wszystkie szalone pomysły,

1508
01:23:56.270 --> 01:23:56.490
wszystkie,

1509
01:23:56.710 --> 01:23:57.890
cała przyszłość,

1510
01:23:58.230 --> 01:23:59.730
która za 10 lat się będzie działała,

1511
01:23:59.770 --> 01:24:01.710
żeby ona nas nie zaskoczyła,

1512
01:24:01.830 --> 01:24:03.530
właśnie sprzedaż tej muzyki

1513
01:24:03.530 --> 01:24:04.830
dziewięciolatków

1514
01:24:04.830 --> 01:24:06.010
za bitcoiny

1515
01:24:06.010 --> 01:24:09.890
albo za walutę,

1516
01:24:10.030 --> 01:24:11.290
która być może już istnieje,

1517
01:24:11.430 --> 01:24:12.710
a ja jeszcze o niej nie wiem,

1518
01:24:12.810 --> 01:24:13.970
tak samo jak o wielu rzeczach

1519
01:24:13.970 --> 01:24:15.290
i też chciałabym tutaj

1520
01:24:16.430 --> 01:24:17.630
zgłosić akces

1521
01:24:17.630 --> 01:24:18.630
do pani dyrektor

1522
01:24:19.290 --> 01:24:21.230
Instytutu Przemysłów Kreatywnych.

1523
01:24:21.270 --> 01:24:22.110
Nie myślała pani,

1524
01:24:22.530 --> 01:24:23.890
żeby w związku z tym

1525
01:24:23.890 --> 01:24:24.890
przy Instytucie

1526
01:24:24.890 --> 01:24:25.470
stworzyć

1527
01:24:26.650 --> 01:24:28.650
Młodzieżową Radę Futurystów,

1528
01:24:28.790 --> 01:24:30.250
która po prostu będzie też

1529
01:24:30.870 --> 01:24:32.310
no na bieżąco

1530
01:24:32.310 --> 01:24:34.390
update'ować wiedzę osób dorosłych,

1531
01:24:34.530 --> 01:24:35.390
wiedzę naszą,

1532
01:24:35.530 --> 01:24:37.350
co się tak naprawdę dzieje.

1533
01:24:37.530 --> 01:24:38.690
Wspaniały pomysł, dziękuję.

1534
01:24:38.950 --> 01:24:39.910
Tak, bomba pomysł,

1535
01:24:39.990 --> 01:24:41.250
ale nie tylko Młodzieżową,

1536
01:24:41.510 --> 01:24:42.450
my też chcemy.

1537
01:24:43.810 --> 01:24:44.850
Ja przepraszam,

1538
01:24:44.930 --> 01:24:45.970
tylko odniosę się

1539
01:24:45.970 --> 01:24:46.750
do tego stwierdzenia,

1540
01:24:46.870 --> 01:24:48.350
że być może

1541
01:24:48.350 --> 01:24:49.250
rozmawiamy o instytucjach,

1542
01:24:49.310 --> 01:24:50.490
których już nie będzie niedługo.

1543
01:24:50.490 --> 01:24:51.610
Ja się z tym troszeczkę

1544
01:24:51.610 --> 01:24:52.250
nie zgadzam,

1545
01:24:52.410 --> 01:24:53.750
bo można dać przykład

1546
01:24:53.750 --> 01:24:55.150
właśnie tej nieszczęsnej

1547
01:24:55.150 --> 01:24:56.110
sztucznej inteligencji,

1548
01:24:56.310 --> 01:24:57.550
że wiele osób mówi,

1549
01:24:57.650 --> 01:24:58.750
że sztuczna inteligencja

1550
01:24:58.750 --> 01:24:59.830
uczyniła prawa autorskie

1551
01:24:59.830 --> 01:25:00.790
znowu istotnym.

1552
01:25:00.930 --> 01:25:02.470
Dlatego, że właśnie

1553
01:25:02.470 --> 01:25:04.170
prawo i jakieś regulacje

1554
01:25:04.170 --> 01:25:05.010
i nie zapomnijmy,

1555
01:25:05.030 --> 01:25:06.250
że jak gdyby podstawą działania

1556
01:25:06.250 --> 01:25:07.470
tych wszystkich technologii

1557
01:25:07.470 --> 01:25:08.670
w sektorach kreatywnych,

1558
01:25:08.950 --> 01:25:10.190
niezależnie jakie by były

1559
01:25:10.190 --> 01:25:11.190
i jaką by przyjęły

1560
01:25:11.190 --> 01:25:12.070
formę technologiczną,

1561
01:25:12.130 --> 01:25:12.870
dlatego, że technologia

1562
01:25:12.870 --> 01:25:13.710
jest właśnie sposobem

1563
01:25:13.710 --> 01:25:14.990
na tworzenie innych sieci,

1564
01:25:15.350 --> 01:25:16.010
dystrybucji,

1565
01:25:16.130 --> 01:25:17.410
dostawy, omijania starych,

1566
01:25:17.430 --> 01:25:18.290
to jest jak gdyby świetne,

1567
01:25:18.370 --> 01:25:19.610
bo pozwala na bardziej

1568
01:25:19.610 --> 01:25:21.150
bezpośrednią działalność,

1569
01:25:21.330 --> 01:25:22.250
pozwala na przykład twórcom

1570
01:25:22.250 --> 01:25:23.770
na możliwość zrezygnowania

1571
01:25:23.770 --> 01:25:24.770
z wytwórni płytowych

1572
01:25:24.770 --> 01:25:25.730
i jak gdyby takiego

1573
01:25:25.730 --> 01:25:26.590
self-publishingu,

1574
01:25:26.630 --> 01:25:27.150
ale nieważne.

1575
01:25:27.710 --> 01:25:28.950
Ale niezależnie od wszystkiego,

1576
01:25:29.970 --> 01:25:31.290
u podstawy tych wszystkich

1577
01:25:31.290 --> 01:25:32.290
przemysłów kreatywnych

1578
01:25:32.290 --> 01:25:33.750
jest i zawsze będzie człowiek,

1579
01:25:33.790 --> 01:25:34.390
chociażby po to,

1580
01:25:34.470 --> 01:25:35.410
że sztuczna inteligencja

1581
01:25:35.410 --> 01:25:36.010
nie będzie w stanie

1582
01:25:36.010 --> 01:25:36.830
w nieskończoność

1583
01:25:36.830 --> 01:25:38.570
generować nowych treści

1584
01:25:38.570 --> 01:25:40.330
bez wkładu ludzkiego.

1585
01:25:40.430 --> 01:25:41.270
Dlatego to prawo

1586
01:25:41.270 --> 01:25:42.330
i ta regulacja,

1587
01:25:42.770 --> 01:25:43.650
która jak gdyby

1588
01:25:43.650 --> 01:25:45.010
prawa autorskiego pokazuje,

1589
01:25:45.110 --> 01:25:46.310
że to nie jest jak gdyby

1590
01:25:46.310 --> 01:25:47.110
jakaś zamknięta,

1591
01:25:47.290 --> 01:25:47.950
stara instytucja,

1592
01:25:48.030 --> 01:25:49.110
która się nie przyda i tak dalej.

1593
01:25:49.110 --> 01:25:50.150
Ona ewoluuje

1594
01:25:50.150 --> 01:25:51.030
wraz z tym,

1595
01:25:51.070 --> 01:25:52.090
jak zmienia się technologia

1596
01:25:52.090 --> 01:25:52.990
i musi ewoluować

1597
01:25:52.990 --> 01:25:53.490
i wydaje mi się,

1598
01:25:53.570 --> 01:25:54.650
że nigdy jak gdyby

1599
01:25:54.650 --> 01:25:55.870
aż tak nie wyskoczymy

1600
01:25:55.870 --> 01:25:56.450
z tych ram,

1601
01:25:57.130 --> 01:25:58.230
one się będą zmieniać,

1602
01:25:58.290 --> 01:25:59.410
ale jak gdyby gdzieś tam

1603
01:25:59.410 --> 01:26:00.630
i ciągle jest mówione

1604
01:26:00.630 --> 01:26:01.030
w tym wszystkim,

1605
01:26:01.110 --> 01:26:02.370
żeby zapamiętać o człowieku,

1606
01:26:02.470 --> 01:26:03.310
który jest w centrum

1607
01:26:03.310 --> 01:26:05.210
tego całego dyskursu kreatywnego,

1608
01:26:05.330 --> 01:26:06.030
niezależnie od tego,

1609
01:26:06.030 --> 01:26:07.330
co umożliwia technologia

1610
01:26:07.330 --> 01:26:08.890
i no prawa autorskie

1611
01:26:08.890 --> 01:26:09.910
w tym momencie nadąża

1612
01:26:09.910 --> 01:26:10.410
i wydaje mi się,

1613
01:26:10.410 --> 01:26:11.290
że stworzy te ramy,

1614
01:26:11.590 --> 01:26:12.490
w których będzie możliwość

1615
01:26:12.490 --> 01:26:13.810
zarówno rozwoju technologicznego,

1616
01:26:13.870 --> 01:26:14.730
bo my tego chcemy,

1617
01:26:15.270 --> 01:26:17.930
ale również i za odpowiednie

1618
01:26:17.930 --> 01:26:19.010
wynagrodzenie dla tych,

1619
01:26:19.110 --> 01:26:19.930
którzy jak gdyby

1620
01:26:19.930 --> 01:26:20.530
w tym przypadku

1621
01:26:20.530 --> 01:26:22.270
te technologie umożliwili,

1622
01:26:22.570 --> 01:26:23.810
że każdy może stworzyć

1623
01:26:23.810 --> 01:26:24.990
i każdy może być twórcą,

1624
01:26:25.150 --> 01:26:26.130
ale to na pracy

1625
01:26:26.130 --> 01:26:27.790
i na plecach innych twórców,

1626
01:26:27.890 --> 01:26:28.310
poniekąd.

1627
01:26:28.950 --> 01:26:30.150
Ja tak bardzo krótko,

1628
01:26:30.230 --> 01:26:31.730
bo mnie się bardzo podobało

1629
01:26:31.730 --> 01:26:32.410
to pytanie

1630
01:26:32.410 --> 01:26:33.850
pana z Poznania,

1631
01:26:34.150 --> 01:26:34.930
który powiedział,

1632
01:26:35.590 --> 01:26:36.750
dlaczego my nie mówimy

1633
01:26:36.750 --> 01:26:38.350
o środkach publicznych,

1634
01:26:38.370 --> 01:26:38.930
tylko rozmawiamy

1635
01:26:39.790 --> 01:26:41.190
o tych środkach

1636
01:26:41.190 --> 01:26:42.310
prywatnych, rynkowych.

1637
01:26:42.310 --> 01:26:42.930
Ja uważam,

1638
01:26:42.990 --> 01:26:44.570
że powinniśmy razem

1639
01:26:44.570 --> 01:26:46.470
rozmawiać o jednych i drugich,

1640
01:26:46.630 --> 01:26:49.090
ale jak pomyślimy o tym,

1641
01:26:49.250 --> 01:26:50.870
że środków publicznych

1642
01:26:50.870 --> 01:26:52.590
rocznie na rynku

1643
01:26:52.590 --> 01:26:54.690
jest 14 miliardów

1644
01:26:54.690 --> 01:26:56.310
i to jest poziom razem,

1645
01:26:56.530 --> 01:26:58.650
centrum i samorządów

1646
01:26:58.650 --> 01:26:59.970
i porównamy to

1647
01:26:59.970 --> 01:27:02.290
z jednym przykładowym

1648
01:27:02.290 --> 01:27:03.290
przemysłem kultury,

1649
01:27:03.410 --> 01:27:04.090
to się okazuje,

1650
01:27:04.230 --> 01:27:05.690
że ten przemysł kultury

1651
01:27:05.690 --> 01:27:08.170
generuje dwa, trzy razy więcej.

1652
01:27:08.470 --> 01:27:10.650
Dlatego właśnie rozmawiamy

1653
01:27:10.650 --> 01:27:12.650
o takiej tutaj perspektywie,

1654
01:27:13.330 --> 01:27:14.370
bo wydaje nam się,

1655
01:27:14.490 --> 01:27:15.250
że ona była taka

1656
01:27:15.890 --> 01:27:16.490
niedorozmawiana,

1657
01:27:16.630 --> 01:27:17.490
że wszyscy tylko

1658
01:27:17.490 --> 01:27:19.550
o środkach publicznych mówili.

1659
01:27:19.730 --> 01:27:20.450
Natomiast to,

1660
01:27:20.490 --> 01:27:23.010
co pan wspomniał na końcu,

1661
01:27:23.130 --> 01:27:24.250
to jest poszukiwanie

1662
01:27:24.250 --> 01:27:25.770
nowych źródeł finansowania.

1663
01:27:26.090 --> 01:27:27.410
Ja jestem bardzo za tym,

1664
01:27:27.450 --> 01:27:29.990
żebyśmy dalej zrobili lobby

1665
01:27:29.990 --> 01:27:31.650
na rzecz LOTTO,

1666
01:27:32.730 --> 01:27:33.670
dlatego, że uważam,

1667
01:27:33.730 --> 01:27:35.410
że te 5% dopłaty

1668
01:27:35.410 --> 01:27:37.290
to jest drastycznie za mało

1669
01:27:37.290 --> 01:27:38.590
w stosunku do sportu

1670
01:27:38.590 --> 01:27:39.730
i niesprawiedliwe,

1671
01:27:39.770 --> 01:27:41.150
że oni mają 20%,

1672
01:27:41.150 --> 01:27:43.090
a my tylko 5%.

1673
01:27:43.090 --> 01:27:44.230
Zróbmy to.

1674
01:27:44.570 --> 01:27:45.510
Zróbmy to.

1675
01:27:45.870 --> 01:27:47.290
Pani profesor,

1676
01:27:50.850 --> 01:27:51.650
pani profesor,

1677
01:27:51.730 --> 01:27:52.850
ja ciągle przegrywam

1678
01:27:52.850 --> 01:27:53.870
w totulotkach.

1679
01:27:55.910 --> 01:27:56.630
Kończymy.

1680
01:27:57.170 --> 01:27:57.890
Przepraszam.

1681
01:27:58.810 --> 01:27:59.950
Proszę państwa,

1682
01:28:00.230 --> 01:28:01.050
na zakończenie,

1683
01:28:01.150 --> 01:28:02.170
nie wiem, czy działa jeszcze.

1684
01:28:02.470 --> 01:28:02.570
Działa?

1685
01:28:03.730 --> 01:28:06.350
Ja przypominam dane wyjściowe.

1686
01:28:06.350 --> 01:28:10.510
Sektory, o których rozmawialiśmy,

1687
01:28:12.090 --> 01:28:16.690
wytwarzają 2,8% produkcji

1688
01:28:16.690 --> 01:28:18.890
dodanej w Polsce.

1689
01:28:19.270 --> 01:28:21.310
2,8%.

1690
01:28:21.310 --> 01:28:24.170
Więcej niż górnictwo,

1691
01:28:25.130 --> 01:28:26.790
więcej niż hutnictwo

1692
01:28:26.790 --> 01:28:31.390
i więcej niż dostawy prądu elektrycznego.

1693
01:28:34.910 --> 01:28:37.410
Sektory, o których rozmawialiśmy,

1694
01:28:37.630 --> 01:28:38.510
zatrudniają

1695
01:28:38.510 --> 01:28:41.790
3 razy więcej niż energetyka

1696
01:28:41.790 --> 01:28:44.590
i 4 razy więcej

1697
01:28:44.590 --> 01:28:46.630
niż górnictwo.

1698
01:28:47.690 --> 01:28:49.910
I to trzeba uświadamiać

1699
01:28:49.910 --> 01:28:50.910
przez cały czas.

1700
01:28:52.370 --> 01:28:54.090
To trzeba uświadamiać

1701
01:28:54.090 --> 01:28:55.770
naszym rozmówcom,

1702
01:28:56.350 --> 01:28:57.770
politykom, dziennikarzom,

1703
01:28:58.450 --> 01:29:01.450
którzy dopiero teraz się dowiedzieli,

1704
01:29:01.590 --> 01:29:02.310
proszę państwa,

1705
01:29:02.770 --> 01:29:05.030
że są częścią rynku kulturalnego.

1706
01:29:05.330 --> 01:29:06.610
Kiedy się dowiedzieli?

1707
01:29:06.790 --> 01:29:08.990
W związku z prowadzeniem

1708
01:29:08.990 --> 01:29:10.950
dyrektywy DSM i DSP

1709
01:29:10.950 --> 01:29:13.010
w latem tego roku.

1710
01:29:13.590 --> 01:29:15.890
Oni przedtem o tym nie wiedzieli.

1711
01:29:17.970 --> 01:29:20.570
Przedtem uprawiali propagandę

1712
01:29:20.570 --> 01:29:22.710
przeciwko prawu autorskiem.

1713
01:29:24.230 --> 01:29:25.210
Teraz już wiedzą.

1714
01:29:26.250 --> 01:29:27.930
No ja liczę na takie przełomy,

1715
01:29:28.030 --> 01:29:30.110
to się kiedyś za moich czasów

1716
01:29:30.110 --> 01:29:32.450
nazywało przełom w bulwie.

1717
01:29:32.590 --> 01:29:33.230
Wiecie państwo.

1718
01:29:33.590 --> 01:29:34.190
Tu.

1719
01:29:34.910 --> 01:29:35.970
Mam nadzieję,

1720
01:29:36.130 --> 01:29:37.870
że takie przełomy w bulwie

1721
01:29:37.870 --> 01:29:40.890
będą następowały możliwie szybko

1722
01:29:40.890 --> 01:29:43.990
wraz z rozwojem sztucznej inteligencji.

1723
01:29:44.070 --> 01:29:45.550
Dziękuję państwu za spotkanie.

1724
01:29:46.050 --> 01:29:47.010
Dziękujemy.

1725
01:29:51.490 --> 01:29:54.010
Audycje kulturalne

1726
01:29:54.010 --> 01:29:55.950
w dobrym tonie.

1727
01:29:55.950 --> 01:29:56.030
Dziękujemy.

1728
01:29:56.030 --> 01:29:56.050
Dziękujemy.

1729
01:29:56.050 --> 01:29:56.070
Dziękujemy.

1730
01:29:56.690 --> 01:29:56.810
Dziękujemy.