WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.110
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.630 --> 00:00:10.630
Przy mikrofonie Martyna Matfiejuk. Słuchają Państwo audycji kulturalnych.

3
00:00:10.950 --> 00:00:16.190
Dziś w naszym podcaście będziemy rozmawiać o odpowiedzialnym designie.

4
00:00:16.970 --> 00:00:23.410
Łączymy się z autorem projektu nagrodzonego ostatnio dwiema nagrodami w ramach konkursu Projekt Roku.

5
00:00:23.550 --> 00:00:27.910
To jest konkurs organizowany przez Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej.

6
00:00:27.910 --> 00:00:37.970
Z nami jest Dawid Fik, który za swój projekt Zmiana odebrał niedawno nagrodę Świeża Krew oraz Nagrodę Specjalną Narodowego Centrum Kultury.

7
00:00:38.670 --> 00:00:39.650
Dzień dobry, cześć.

8
00:00:40.290 --> 00:00:41.190
Dzień dobry, cześć.

9
00:00:41.530 --> 00:00:49.370
Twój projekt Zmiana to dokładnie jest zestaw wyposażenia domu, który składa się z pięciu elementów.

10
00:00:49.370 --> 00:00:59.810
Krzesła, stołu, stołka, regału i świecznika. To są metalowe meble, które zostały wykonane z materiałów odzyskanych, znalezionych na złomowisku.

11
00:01:00.090 --> 00:01:10.480
I dodatkowo jest to projekt rodzinny, bo jego współautorem jest Twój tata Zygmunt, który podzielił się, jak piszesz o tym projekcie, swoją wiedzą i doświadczeniami.

12
00:01:11.160 --> 00:01:21.640
I jeśli pozwolisz, to zaczęłabym od tego międzypokoleniowego wymiaru zmiany. Czy to był dla Ciebie taki naturalny ruch, by do tego projektu zaangażować również tatę?

13
00:01:21.640 --> 00:01:29.140
Szczerze mówiąc nie. Musiłem trochę do tego dojrzeć. Były takie momenty u nas w domu, że tata wykonywał jakieś obiekty z tego, co miał pod ręką.

14
00:01:29.280 --> 00:01:37.040
I to były jakieś takie elementy właśnie wyposażenia domu. I to robił właśnie z jakichś takich elementów, które zostały w garażu i ktoś o nich zapomniał.

15
00:01:37.180 --> 00:01:44.900
I nagle z tego powstał super stół na przykład pod akwarium, który wyglądał bardzo elegancko i jakościowo był po prostu jak z fabryki.

16
00:01:45.300 --> 00:01:48.960
Za dzieciaka jakoś tego za bardzo nie rozumiałem. Ja, fajne rzeczy, fajne.

17
00:01:48.960 --> 00:01:55.920
Wszedł ten właśnie moment na studiach, gdzie jakby szukałem jakiejś takiej inspiracji, a bardzo mnie ciekawiła taka autonomia w projektowaniu.

18
00:01:56.320 --> 00:02:02.420
I nie musiałem daleko szukać, bo właśnie mój tata był tym właśnie autonomicznym jakby członkiem tego zespołu.

19
00:02:02.620 --> 00:02:06.420
Wykonywał takie właśnie elementy i on się stał jakby główną inspiracją tego projektu.

20
00:02:06.640 --> 00:02:09.620
Więc został zaproszony jako współautor i współwykonawca.

21
00:02:09.880 --> 00:02:18.720
No właśnie też zadałam to pytanie, ponieważ jesteś projektantem, który odebrał wykształcenie, który też ma na swoim koncie już autorskie projekty.

22
00:02:18.960 --> 00:02:25.220
Zastanawiam się, czego nauczył cię ten czas spędzony ostatnio właśnie wspólnie z tatą w warsztacie?

23
00:02:26.560 --> 00:02:27.120
Cierpliwości.

24
00:02:28.300 --> 00:02:30.780
Myślę sobie, że to była super przygoda.

25
00:02:31.040 --> 00:02:38.240
Tata przekazał mi dużą wiedzę odnośnie obróbki materiału, bo jakby z wykształcenia jest ślusarzem, co też o tym zapomniałem kompletnie.

26
00:02:39.420 --> 00:02:53.440
Dobrze, że przypomniałem sobie w odpowiednim momencie, a też był takim jakby głosem rozsądku, bo jakby odebrałem wykształcenie i mam jakby pewien zawsze plan, pomysł na te obiekty, czy jak to wykonać, bo jak to ma wyglądać.

27
00:02:53.440 --> 00:03:01.000
Przy współpracy z tatą to wszystko miało lustrzane odbicie. On był tym głosem rozsądku i takim, no dobra, ale po co?

28
00:03:01.240 --> 00:03:12.000
Przeważnie, gdy pracujemy z klientem, mamy takie właśnie pytanie, gdzie musimy wytłumaczyć, a właśnie tutaj tata był tym takim klientem, a w sumie współautorem, który właśnie podważał, ale też doradzał.

29
00:03:12.720 --> 00:03:35.380
To myślę, że do tego po co właśnie tak, a nie inaczej jeszcze za chwilę dojdziemy. Zostanę na chwilę przy samym materiale. Stąd ten metal chyba z doświadczenia twojego taty, no bo wcześniej zajmowałeś się przede wszystkim ceramiką, grafiką użytkową, identyfikacją wizualną, więc metal w takim wydaniu jest pewną nowością.

30
00:03:35.380 --> 00:03:48.240
I wydaje mi się, że to jest w ogóle bardzo trudny i taki nieoczywisty też materiał, kiedy myślimy o przedmiotach nam najbliższych, takich codziennych, takich, które też służą wypoczynkowi, codziennemu spędzaniu czasu.

31
00:03:48.520 --> 00:03:58.280
No tak, jakby zaczynałem właśnie od komunikacji wizualnej, później była ceramika i szukałem jakiegoś takiego wyjścia ze strefy komfortu, spotkania się z czymś, z czym nie miałem wcześniej jakby do czynień.

32
00:03:58.280 --> 00:04:13.380
No i właśnie tutaj postawiliśmy na metal, bo też zwiedziliśmy kilka złomowisk i zobaczyliśmy, co tam się dzieje z tym surowcem i stwierdziliśmy, że domkniemy cały projekt właśnie w pięciu obiektach metalowych.

33
00:04:13.700 --> 00:04:17.100
Tak, jest to bardzo trudny materiał do obróbki, wymaga dużo cierpliwości.

34
00:04:17.360 --> 00:04:24.740
A jak wyglądały wasze poszukiwania na tych złomowiskach? Czy szybko udało się wam odnaleźć te pasujące elementy?

35
00:04:25.400 --> 00:04:32.580
Wypadów było osiem, gdzie w sumie spędziliśmy dużo czasu na tych złomowiskach. Jest to bardzo fajna forma relaksu i spędzania wolnego czasu, polecam.

36
00:04:33.280 --> 00:04:39.200
Polegało to na tym, że jechaliśmy na to złomowisko, ale też wybraliśmy takie większe złomowiska, gdzie tych elementów może być więcej.

37
00:04:39.440 --> 00:04:48.880
I to też jest super przygoda, bo jest to jakby cały rodzaj takiej mikrokultury na tych złomowiskach, gdzie dostaje się po prostu kamizelkę z napisem gość, jak na przykład w naszym przypadku.

38
00:04:49.340 --> 00:04:52.440
I w tym momencie już byliśmy uprawnieni do chodzenia po całym terenie.

39
00:04:52.440 --> 00:05:02.360
A co do samych poszukiwań, ilość elementów, które nagle się zauważy, złapie się je, uzbiera się je, a potem stoi się nad nim i się myśli, Jezu, co z tego zrobić?

40
00:05:02.780 --> 00:05:06.000
Albo jak mogę wykorzystać ten element, żeby wykonać kolejny?

41
00:05:06.160 --> 00:05:11.440
I tutaj dochodzimy do tego właśnie, po co ten projekt powstał.

42
00:05:11.900 --> 00:05:19.500
W ogóle taki kulturowy, społeczny, czy może nawet socjologiczny wymiar towarzyszy już twoim projektom od jakiegoś czasu.

43
00:05:19.500 --> 00:05:32.520
W przypadku zmiany chodziło o zwrócenie uwagi na kulturę nadmiaru, na łatwość i dostępność produktów, w tym między innymi mebli, no i również na nadprodukcję, nadzalew dóbr, który nas dziś otacza.

44
00:05:32.820 --> 00:05:41.560
W wielu przypadkach dzisiaj jest trudniej postarać się o naprawę, czy przedłużenie życia przedmiotów, niż po prostu je wyrzucić i w zamian kupić coś nowego.

45
00:05:41.560 --> 00:05:54.680
No i rozumiem, że ty jako projektant, jako kreator i twórca też czujesz w pewnym sensie tę odpowiedzialność ciążącą na waszym zawodzie w obliczu właśnie tych problemów współczesności z nadmiarem.

46
00:05:55.360 --> 00:05:56.840
Stąd właśnie zmiana?

47
00:05:57.100 --> 00:05:58.540
Tak, stąd właśnie zmiana.

48
00:05:58.700 --> 00:06:07.200
Pomyślałem sobie, że to by było zbyt łatwe, gdy sobie narysuję coś na kartce, bądź wymodeluję na komputerze, a następnie zamówię gotowe elementy.

49
00:06:07.200 --> 00:06:11.480
I to nie byłoby żadne wyzwanie, ani żaden jakby taki proces badawczy.

50
00:06:11.800 --> 00:06:19.640
A tutaj właśnie to, co znajdowaliśmy na złomowiskach, często było produktami, znaczy elementami nowymi.

51
00:06:20.400 --> 00:06:27.500
Po prostu ktoś zakończył jakieś zlecenie, nie potrzebował tych na przykład jakichś metalowych elementów i wyłosił je na złom.

52
00:06:28.080 --> 00:06:33.200
Więc nasze znaleziska niekiedy były po prostu w tak dobrym stanie, jak przywiezione po prostu do sklepu.

53
00:06:33.200 --> 00:06:41.420
A sam fakt tego, co możemy znaleźć na złomowisku, koncercja polegała na walce z tym, że wyrzucamy, a nie staramy się nawet naprawiać.

54
00:06:41.720 --> 00:06:49.440
Albo nawet w jakikolwiek sposób przeobrazić to w nowy obiekt, bądź udoskonalić, albo zrobić z tego kolejną nową wersję.

55
00:06:49.440 --> 00:07:08.140
Powiedziałeś o tym, że uniknąłeś tego pójścia na skróty i też tak pomyślałam o twoim projekcie, że to nie może być łatwe dla twórcy, taki właśnie schemat działania, w którym dopiero to, co znajdziesz, wpłynie na ten projekt, produkt końcowy.

56
00:07:08.360 --> 00:07:17.340
Twoja praca jest od samego początku już mocno ograniczona, także na wielu poziomach ten projekt wymagał wyrzeczeń pewnie.

57
00:07:17.340 --> 00:07:23.980
Tak, na bardzo wielu poziomach. I też jak wspominałem wcześniej, to jest bardzo ciężki materiał do współpracy.

58
00:07:24.280 --> 00:07:27.020
Niekiedy nawet nie chcę się poddawać procesom tak, jak powinien.

59
00:07:27.560 --> 00:07:33.900
I tutaj właśnie wkoczał tata mówiąc i podpowiadając, jak coś zrobić dookoła, co zajmowało dużo więcej czasu.

60
00:07:34.360 --> 00:07:41.280
Jeżeli chodzi o sam projekt, to tutaj duża inspiracja właśnie była taką sztuką domową, możemy tak to nazwać,

61
00:07:41.280 --> 00:07:50.420
w okresu PRL-u, gdzie dużo osób tworzyło rzeczy z tego, co miał pod ręką i to na przykład zmiękczało jakby rzeczywistość.

62
00:07:50.660 --> 00:07:57.340
I tak samo pomyślałam sobie o tym projekcie, że warto może zrobić, wykonać obiekty z tego, co już ktoś nie potrzebuje

63
00:07:57.340 --> 00:08:02.180
i nadać im jakby nowego znaczenia, a finalnie mogą też nam służyć w domu.

64
00:08:02.180 --> 00:08:07.720
Tak, i to jest też niesamowite, jak ten problem się odwrócił na przestrzeni kilkudziesięciu lat.

65
00:08:08.340 --> 00:08:14.540
Kiedyś nie było z czego, dzisiaj nie wiemy jak wybierać, bo tych rzeczy jest tak wiele wokół nas.

66
00:08:14.960 --> 00:08:22.360
A sam tytuł zmiana, on ma się odnosić do zmiany myślenia o projektowaniu? Jak go odkodować?

67
00:08:22.900 --> 00:08:28.280
Tak, nazwa zmiana polega na tym, że gdy pracowaliśmy właśnie z promotorami nad nazwą,

68
00:08:29.100 --> 00:08:33.780
myśliśmy o tym właśnie, czym ten projekt może być, czy będzie właśnie zmianą pokoleniową,

69
00:08:33.960 --> 00:08:39.260
zmianą ekonomiczną, zmianą projektową i jakby właśnie ten sam człon zmiana

70
00:08:39.260 --> 00:08:43.360
wszedł jako ten jakby główny tytuł tej pracy.

71
00:08:43.620 --> 00:08:50.680
To jeszcze o jeden aspekt chciałam cię zapytać, również związany poniekąd z twoimi poprzednimi projektami.

72
00:08:50.960 --> 00:08:57.560
Jak ważna w świecie tej dostępności, tej nadprodukcji, o której już mówiliśmy,

73
00:08:57.560 --> 00:09:04.000
w świecie, który walczy o każdą sekundę naszej uwagi, jak ważna jest identyfikacja wizualna produktu?

74
00:09:04.280 --> 00:09:09.760
Bardzo ważna. W tym momencie im bardziej przyciągające oko szata graficzna,

75
00:09:09.920 --> 00:09:12.620
tym większe podobieństwo, że produkt będzie taniej kupiony.

76
00:09:12.940 --> 00:09:17.200
I tu właśnie liczą się te sekundy powiedzmy jakby doświadczenia produktu na półce.

77
00:09:18.060 --> 00:09:24.960
A do projektu zmiana też dołączona jest taka publikacja zawierająca specyfikację techniczną.

78
00:09:24.960 --> 00:09:30.480
Publikacja stworzona na kształt próbnika ze specjalnym logotypem projektu,

79
00:09:30.560 --> 00:09:34.520
a więc to jest rzeczywiście projekt dopracowany na wielu poziomach.

80
00:09:35.140 --> 00:09:39.460
Wrócę jeszcze do tych wyzwań współczesności, o których trochę już powiedzieliśmy.

81
00:09:39.860 --> 00:09:44.560
Pewnie o tych wszystkich problemach, przed jakimi stajecie jako projektanci,

82
00:09:44.700 --> 00:09:47.640
moglibyśmy długo rozmawiać, długo je wymieniać.

83
00:09:47.640 --> 00:09:54.060
Ale może zapytam cię, jak układa się dzisiaj twoja hierarchia wartości w designie,

84
00:09:54.120 --> 00:09:55.820
w ogóle w podejściu do projektowania?

85
00:09:56.040 --> 00:09:58.460
Myślę, że na przestrzeni nad bardzo się zmieniło.

86
00:09:59.240 --> 00:10:03.940
I mogę powiedzieć, że teraz bardzo dużo poszukuję inspiracji z przeszłości

87
00:10:03.940 --> 00:10:06.840
i staram się jakoś przełożyć na przyszłość.

88
00:10:06.840 --> 00:10:13.620
Bo często się okazuje, że szukamy rozwiązań tak bardzo, nazwę to, kosmicznych,

89
00:10:13.760 --> 00:10:17.540
a podobne działania już miały na przykład kilka lat temu swoje miejsce

90
00:10:17.540 --> 00:10:23.540
i działały na bardzo prostych procesach i ułatwiały wszystko

91
00:10:23.540 --> 00:10:27.700
bez skomplikowanego sprzętu i oprogramowania.

92
00:10:27.700 --> 00:10:33.200
I z pewnością takim łącznikiem między przeszłością a teraźniejszością

93
00:10:33.200 --> 00:10:36.240
może być twój projekt Zmiana.

94
00:10:36.920 --> 00:10:39.720
Dawid Fik był gościem dzisiejszego podcastu.

95
00:10:40.000 --> 00:10:44.560
Bardzo ci dziękuję za tę rozmowę i jeszcze raz gratulujemy nagród,

96
00:10:44.740 --> 00:10:47.220
jakie zmiana otrzymała w ostatnim czasie.

97
00:10:47.520 --> 00:10:47.900
Dziękuję.

98
00:10:49.950 --> 00:10:53.870
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
