WEBVTT

1
00:00:01.420 --> 00:00:05.080
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:06.100 --> 00:00:19.900
Rozpoczynamy audycje kulturalne. To jest podcast Narodowego Centrum Kultury, a przy mikrofonie Aleksandra Galant. Bardzo cieszę się, że się słyszymy i że dzisiaj będziemy rozmawiać o miejscach, w których od czasu do czasu się pojawiamy.

3
00:00:19.900 --> 00:00:30.440
To są miejsca wyjątkowe dlatego, że rzadko kiedy zdarza się, że są one dla nas domem. Mają w sobie taką łudę tymczasowości. One są rozlokowane w bardzo różnych miejscach.

4
00:00:30.580 --> 00:00:42.020
Inspirują nie bez powodu i autorów książek, i filmowych, i teatralnych reżyserów, bo też hotele, które będą głównymi bohaterami dzisiejszego spotkania, to są naprawdę wdzięczne obiekty.

5
00:00:42.020 --> 00:00:50.260
Splatają się w nich ludzkie losy, ale jak dzisiaj udowodnimy, skupiają też w sobie losy całych społeczności i całych miast.

6
00:00:50.440 --> 00:01:05.600
Oczywiście takim szczególnym miejscem jest Warszawa, między innymi dlatego, że ta historia jest pęknięta. Czy na pół, to nie wiem, czy nie byłoby za duże uproszczenie, no ale zdecydowanie losy Warszawy przecina II wojna światowa i powstanie warszawskie.

7
00:01:05.600 --> 00:01:17.780
Warszawskie hotele, również te przedwojenne, zostały w wielu miejscach i na kartach wielu publikacji uwiecznione. To są nie tylko archiwalne zdjęcia, ale też pamiętniki, książki, pocztówki.

8
00:01:18.100 --> 00:01:29.640
Słowem sposobów, by wyruszyć śladem warszawskich hoteli jest naprawdę sporo. One są też usystematyzowane, dlatego, że na rynku wydawniczym ukazały się książki.

9
00:01:29.640 --> 00:01:41.760
Dokładnie dwa tomy książki Historia warszawskich hoteli. A ja mam tu wielką przyjemność, że o pracy nad tymi publikacjami i o warszawskich hotelach w ogóle zgodził się opowiedzieć autor tych książek,

10
00:01:41.860 --> 00:01:47.340
przewodnik po Warszawie i warsawianista, pan Piotr Wierzbicki. Witam w audycjach kulturalnych.

11
00:01:47.480 --> 00:01:48.340
Dzień dobry, witam.

12
00:01:48.340 --> 00:02:02.800
Pozwoliłam sobie zacząć naszą rozmowę od pewnej refleksji nad wyjątkowością hoteli, nad tym, co sprawia, że one zajmują takie, wydaje mi się, szczególne miejsce w naszym myśleniu o mieszkaniu, nocowaniu, bywaniu w różnych miejscach.

13
00:02:02.800 --> 00:02:09.040
Ale odbiję to pytanie, zaproszę pana do rozmowy na ten temat. Dlaczego akurat hotele tak bardzo pana zafascynowały?

14
00:02:09.120 --> 00:02:19.160
Ja wiem, że oczywiście to nie jest jedyny kierunek pana warszawskich poszukiwań, no ale jednak dwa tomy książki, to takie potężne tomy, świadczą o tym, że ta fascynacja jest chyba całkiem spora.

15
00:02:19.160 --> 00:02:29.340
Fascynacja może nie była jakoś bardzo duża na początku, natomiast ona narastała niczym kula śniegowa w miarę pracy nad tą książką, która ostatecznie stała się dwiema książkami.

16
00:02:29.840 --> 00:02:39.160
Pomysł zasadniczo wyszedł od wydawnictwa, to znaczy ja dla wydawnictwa Skarpa Warszawska już napisałem książkę o historii warszawskiego obrowarnictwa, podchmielona historia Warszawy.

17
00:02:39.160 --> 00:02:49.040
To się okazało w 2018 roku, no i potem tak zastanawialiśmy się trochę, no może jakiś taki temat całościowy, który można by było ugryźć i przedstawić właśnie od początku do końca.

18
00:02:49.200 --> 00:03:01.960
No i rzeczywiście to akurat wydawnictwo mi poddało ten pomysł. Owszem, są monografie poszczególnych hoteli, ta baza noclegowa jest jakoś tam opisywana segmentami, czy też branżowo, bardzo fachowo,

19
00:03:01.960 --> 00:03:11.280
natomiast takiego całościowego ujęcia od początku do końca, prawda, jeszcze nie było. Trzeba było to zrobić i w pierwsze pół roku zbierałem materiały i stwierdziłem, że tego jest tyle.

20
00:03:11.740 --> 00:03:23.020
Znaczy to już w trakcie pisania wyszło, po prostu jak zacząłem pisać, pisać, pisać, pisać, no to wydawnictwo uznało wówczas, że no szkoda by było obcinać tą pasjonującą historię, że jest tyle ciekawostek zawartych,

21
00:03:23.080 --> 00:03:31.700
że zamiast, że tak powiem, dokonywać znaczących skrótów, po prostu wydadzą dwa tomy i tak też się stało, aczkolwiek niestety przez pandemię bardzo długo to trwało, no ale w końcu są.

22
00:03:31.960 --> 00:03:42.160
Pan zaprasza do tego, żeby trochę więcej uwagi poświęcić tym miejscom. Mam wrażenie, że tym co najbardziej rozpala naszą wyobraźnię, kiedy myślimy o warszawskich hotelach,

23
00:03:42.160 --> 00:03:54.060
jest ten moment dwudziestolecia międzywojennego, kiedy też te hotele miały w sobie najwięcej przepychu, kiedy wydawało się, że tam toczy się to takie trochę ryzykowne życie na szczycie,

24
00:03:54.060 --> 00:04:04.240
tak to powiem, ale historia bazy noclegowej sięga dużo, dużo, dużo dalej i dlatego chciałam zapytać pana o najstarszy warszawski hotel, nocleg, karczmę, zajazd,

25
00:04:04.320 --> 00:04:10.160
który pan znalazł i który zbadał i który czytelnicy mogą poznać lepiej na kartach pana książki.

26
00:04:10.160 --> 00:04:18.500
To jest sprawa skomplikowana, dlatego że jeżeli mówimy o hotelu, jako o hotelu takim nowoczesnym zakładzie bazy noclegowej, jak to się fachowo mówi,

27
00:04:18.640 --> 00:04:25.240
to jest to dopiero druga połowa XVIII wieku. Wtedy dopiero to pojęcie się narodziło, przeszło to oczywiście z Francji,

28
00:04:25.540 --> 00:04:34.500
która po rewolucji francuskiej po prostu wiele różnych obiektów arystokratycznych, pałaców przekształcono właśnie w takie eleganckie zajazdy,

29
00:04:34.500 --> 00:04:42.540
o berże, które były już czymś w stopień wyżej, nazwane właśnie hotelami i rozprzestrzeniło się to po całej Europie, dotarło do Polski.

30
00:04:42.860 --> 00:04:51.940
Natomiast wcześniej taką rolę pełniły gospody, karczmy, domy zajezdne, samo określenie zajazd to już troszeczkę późniejsze, bo dopiero w XIX wieku weszło w użycie.

31
00:04:52.540 --> 00:05:00.740
Wcześniej to był po prostu zajazd na Litwie, zajazd taki szlachecki, także to co innego. Natomiast dom zajezdny albo dom gościnny, to często pojęcie funkcjonowało.

32
00:05:00.740 --> 00:05:07.620
To nie były hotele w takim naszym rozumieniu, tak? No oczywiście te karczmy, w których czasami nocowano, no powiedzmy sobie szczerze,

33
00:05:07.660 --> 00:05:12.660
że nie spełniały zbytnio warunków ani higienicznych, ani jakiegoś komfortu dla gościa.

34
00:05:12.780 --> 00:05:19.780
Po prostu jedna wielka sala, na której nawet wiesz, prawda, opisywał, siedzą, piją, lulki, palą, tańce, hulanki i spawola.

35
00:05:19.840 --> 00:05:23.700
W związku z czym te warunki do samego wypoczynku spania były kiepskie.

36
00:05:24.220 --> 00:05:31.900
Ewentualnie tam dostawiano do tych karczm jakieś tak zwane alkierze, takie pokoje boczne, które z kolei były cichsze, ale za to nieogrzewane, więc zimne.

37
00:05:32.040 --> 00:05:35.260
Także to wszystko przez wieki się odbywało w ten sposób.

38
00:05:35.540 --> 00:05:40.560
Oczywiście w Warszawie i wokół Warszawy przede wszystkim takich karczm, gospód, zajazdów było bardzo dużo.

39
00:05:40.560 --> 00:05:49.500
W dawnych czasach taką, znaczy w dawnych czasach, no XVII wiek, to co opisuje nam Jarzębski w Gościńcu, czyli ten poeta, właściwie muzyką, był lepszym muzykiem niż poetą,

40
00:05:49.540 --> 00:05:54.400
ale pozostawił taki opis Warszawy wierszowany z lat czterdziestych XVII wieku.

41
00:05:54.580 --> 00:05:59.240
Jest to niezwykle cenne źródło, ponieważ opisuje Warszawę przed zniszczeniem w czasie potopu.

42
00:05:59.360 --> 00:06:05.800
No i między innymi pewną część tego dzieła poświęca właśnie takim obiektom bazy noclegowej, jakbyśmy je nazwali,

43
00:06:05.920 --> 00:06:08.840
których najwięcej w tamtych czasach było przy ulicy Długiej.

44
00:06:08.840 --> 00:06:14.100
On wymienia konkretne nazwy, mniej więcej można dojść, jakie były ich lokalizacje, przynajmniej niektórych.

45
00:06:14.220 --> 00:06:23.060
Także to są te czasy dawniejsze, natomiast jeśli chodzi o hotele, taki już hotel, hotel, żeby rzeczywiście naprawdę był pod tą nazwą, wymieniany w źródłach,

46
00:06:23.160 --> 00:06:29.960
to jest właśnie sprawa tajemnicza, ponieważ znamy jego nazwę, nazywał się Pod Trzema Liliami, ale nie znamy jego dokładnej lokalizacji.

47
00:06:30.340 --> 00:06:36.860
To znaczy goście, którzy w nim nocowali, pozostawiali swoje relacje, to byli cudzoziemcy, którzy opisywali to miejsce,

48
00:06:36.860 --> 00:06:39.080
ale żaden nie napisał dokładnie, gdzie to było.

49
00:06:39.380 --> 00:06:44.720
Przeprowadzałem jakieś śledztwo na ten temat i udało mi się ustalić tam takie mniej więcej cztery lokalizacje,

50
00:06:44.960 --> 00:06:50.340
których to już odsyłam do książki, jeżeli ktoś chciałby poznać, hipotetyczne, ale pewności nie mamy.

51
00:06:50.840 --> 00:06:58.320
Były lata 70-18 wieku i zaraz potem ten hotel zniknął i zaraz potem powstał już taki hotel, rzeczywiście, że wiemy gdzie był.

52
00:06:58.320 --> 00:07:04.000
To był hotel pod Orłem Białym i znajdował się na placu Tłumackie bądź Tłumackie.

53
00:07:04.080 --> 00:07:06.240
Te dwie nazwy są równo uprawnione, że tak powiem.

54
00:07:06.460 --> 00:07:13.460
Oczywiście to dzisiejsze Tłumackie, uliczka przy Placu Bankowym, ona nie ma nic wspólnego z przebiegiem dawnego Tłumackiego,

55
00:07:13.560 --> 00:07:17.140
to był po prostu placyk, który by się znajdował dzisiaj, no tak wokół Grubej Kaśki.

56
00:07:17.240 --> 00:07:19.000
Gruba Kaśka jest tym jedynym elementem.

57
00:07:19.120 --> 00:07:24.260
Zresztą, którzy goście tego hotelu właśnie pod Orłem Białym musieli widzieć z okien tegoż hotelu.

58
00:07:24.260 --> 00:07:28.780
On też tak długo nie istniał, ale to rzeczywiście był taki pierwszy, znaczy nie pierwszy, ale pierwszy opisany.

59
00:07:28.840 --> 00:07:30.720
Pierwszy opisany z wiadomą lokalizacją.

60
00:07:30.840 --> 00:07:38.700
Na początku naszej rozmowy wspomniałam, że opisów miejsc noclegowych, hoteli można szukać nie tylko w archiwach,

61
00:07:39.120 --> 00:07:40.900
ale też chociażby w literaturze.

62
00:07:40.980 --> 00:07:44.640
I tutaj chciałam odnieść się do dziekanki na krakowskim przedmieściu,

63
00:07:44.740 --> 00:07:49.200
dlatego że to miejsce wydaje mi się, że w sposób taki niezbyt przychylny

64
00:07:49.200 --> 00:07:52.380
opisał w swojej książce Emancypantki Bolesław Prus,

65
00:07:52.380 --> 00:07:56.700
bo to chyba on tam wspominał, jeżeli się nie mylę, że to był obiekt drugiej klasy.

66
00:07:56.840 --> 00:07:58.420
To jest właśnie sprawa skomplikowana.

67
00:07:58.560 --> 00:08:00.400
Dziekanka mi nastręczała sporo trudności.

68
00:08:00.520 --> 00:08:02.540
Ja poświęciłem zresztą cały rozdział dziekance,

69
00:08:02.640 --> 00:08:06.020
dlatego że jest to przykład po tych straszliwych różnych pożogach, burzach dziejowych.

70
00:08:06.120 --> 00:08:08.860
Nie za wiele mamy tych obiektów takich historycznych z dawnych czasów.

71
00:08:08.940 --> 00:08:11.660
Natomiast rzeczywiście dziekanka jest odbudowana co prawda,

72
00:08:11.720 --> 00:08:17.760
no ale ona jest takim właśnie wizerunkiem takiego domu zajezdnego z początku XIX wieku.

73
00:08:18.040 --> 00:08:19.960
Można sobie mniej więcej wyobrazić, jak to wyglądało.

74
00:08:19.960 --> 00:08:24.040
Czyli przede wszystkim ta wielka, gigantyczna nisza, która była nie bez przyczyny,

75
00:08:24.120 --> 00:08:28.440
ponieważ wtedy, kiedy to powstawało, po prostu do dziekanki prowadziła taka bardzo wąska uliczka,

76
00:08:28.700 --> 00:08:30.960
jako że obecny skwer Hoovera był po prostu zabudowany.

77
00:08:31.040 --> 00:08:33.720
Także między krakowskim przedmieściem a dziekanką była zabudowa.

78
00:08:33.900 --> 00:08:38.120
Do samej dziekanki prowadziła wąska uliczka, którą po prostu, żeby manewrować powozami,

79
00:08:38.660 --> 00:08:43.380
no to trzeba było właśnie taką niszę zastosować, żeby można było wjeżdżać ówczesnymi pojazdami,

80
00:08:43.460 --> 00:08:46.380
które raczej były nieco dłuższe niż współczesne samochody osobowe.

81
00:08:46.380 --> 00:08:49.760
No i ten układ galeriowy też, który jest zachowany we wnętrzu,

82
00:08:49.840 --> 00:08:52.720
czyli po prostu bezpośrednio z galerii się wchodziło do pokojów.

83
00:08:52.840 --> 00:08:58.080
Natomiast kamienica należąca do Kapituły, ona prawdopodobnie nie powstała jako dom zajezny,

84
00:08:58.140 --> 00:09:00.400
po prostu powstała jako kamienica należąca do nich.

85
00:09:00.580 --> 00:09:06.080
Natomiast taki obiekt noclegowy zainstalował się tam prawdopodobnie dopiero w latach 30. XIX wieku.

86
00:09:06.240 --> 00:09:10.180
I rzeczywiście dotrwał prawie, że do końca wieku XIX, także kilkadziesiąt lat,

87
00:09:10.180 --> 00:09:15.440
ale no właśnie z nim jest taki problem, że czasami jest opisywany jako zajazd, dom zajezny,

88
00:09:15.600 --> 00:09:16.960
a czasami jako hotel.

89
00:09:17.120 --> 00:09:21.440
I to jest taka kategoria obiektów, które były nie na tyle eleganckie,

90
00:09:21.480 --> 00:09:23.960
żeby w pełni być cały czas nazywane hotelami,

91
00:09:24.260 --> 00:09:28.860
ale jednocześnie miały takie aspiracje, żeby nie być zwykłą gospodą, zwykłym zajazdem.

92
00:09:29.040 --> 00:09:33.280
Tu oczywiście dotykamy tego problemu, że w dawnych czasach nie było kategoryzacji,

93
00:09:33.480 --> 00:09:34.500
nie było żadnych gwiazdek.

94
00:09:34.560 --> 00:09:36.920
To co pani wspomniała tutaj właśnie, te kategorie.

95
00:09:36.920 --> 00:09:39.420
To jest tak, że w zasadzie było to czysto uznaniowe.

96
00:09:39.680 --> 00:09:43.700
O tym decydowali albo dziennikarze, albo głównie autorzy przewodników,

97
00:09:43.880 --> 00:09:47.880
których było całkiem sporo wydanych już od lat 20. XIX wieku, bardzo szczegółowych.

98
00:09:48.060 --> 00:09:51.060
I oni wymieniając hotele, wymieniali hotele pierwszorzędne,

99
00:09:51.340 --> 00:09:53.720
hotele drugorzędne, czasami hotele trzeciorzędne.

100
00:09:53.860 --> 00:09:57.680
Jeden taki przewodnik spotkałem, że były nawet hotele czwartorzędne.

101
00:09:58.020 --> 00:09:59.360
To już strach się bać chyba.

102
00:09:59.500 --> 00:10:02.020
To już tak, to już taka kategoria raczej, powiedzmy,

103
00:10:02.100 --> 00:10:05.360
do których współczesny człowiek raczej nie wszedł bez obawy.

104
00:10:05.360 --> 00:10:08.100
Ale faktycznie tak to było wyszczególnione.

105
00:10:08.160 --> 00:10:09.640
Na ogół było pierwszorzędne.

106
00:10:09.680 --> 00:10:11.160
Tak najczęściej tak było podobane.

107
00:10:11.580 --> 00:10:14.140
Wiadomo było, że europejski czy Bristol,

108
00:10:14.280 --> 00:10:16.740
no zawsze był w tej kategorii pierwszorzędnej.

109
00:10:16.880 --> 00:10:19.660
Ale była cała gama różnych innych obiektów,

110
00:10:19.780 --> 00:10:21.180
które czasami tak się przesuwały.

111
00:10:21.520 --> 00:10:23.940
Raz były w drugim rzędzie, raz w pierwszym.

112
00:10:24.000 --> 00:10:25.240
No zapewne to się wiązało z tym,

113
00:10:25.320 --> 00:10:27.460
że był tam na przykład przeprowadzany remont

114
00:10:27.460 --> 00:10:28.800
po jakimś okresie degradacji.

115
00:10:28.940 --> 00:10:30.640
I wtedy, że tak powiem, sytuacja się poprawiała.

116
00:10:30.660 --> 00:10:33.480
I kolejny autor, przewodnik, no dobra,

117
00:10:33.480 --> 00:10:34.960
to zaliczymy do pierwszego rzędu.

118
00:10:35.100 --> 00:10:36.660
A to była sprawa czysto uznaniowa.

119
00:10:36.780 --> 00:10:39.280
To po prostu nie było związane z żadną działalnością branży,

120
00:10:39.440 --> 00:10:40.500
ówczesnej branży hotelarskiej,

121
00:10:40.600 --> 00:10:42.940
tylko właśnie opinią, jaki dany obiekt miał.

122
00:10:50.140 --> 00:10:51.880
Wspomniał pan, mówiąc chociażby o dziekance,

123
00:10:52.040 --> 00:10:53.780
o tych walorach architektonicznych,

124
00:10:53.840 --> 00:10:55.520
czy o tym, co o wyjątkowości dziekanki

125
00:10:55.520 --> 00:10:56.780
w jakiś sposób stanowiło.

126
00:10:56.860 --> 00:10:58.160
Ja nie wiem, czy to na pewno wybrzmiało

127
00:10:58.160 --> 00:10:59.340
w trakcie pana wypowiedzi,

128
00:10:59.400 --> 00:11:00.680
albo też, że w moim pytaniu,

129
00:11:00.760 --> 00:11:01.980
że dziekanka to jest miejsce,

130
00:11:02.120 --> 00:11:03.440
które nadal można odwiedzić.

131
00:11:03.520 --> 00:11:05.220
To jest właśnie przykład tego obiektu,

132
00:11:05.220 --> 00:11:07.300
który, no, mimo dosyć długiej historii

133
00:11:07.300 --> 00:11:08.920
na mapie Warszawy przetrwał.

134
00:11:09.040 --> 00:11:10.220
Ale zatrzymam się przy tej architekturze

135
00:11:10.840 --> 00:11:14.060
i detalach, które wiele z tych hoteli cechowało.

136
00:11:14.140 --> 00:11:15.360
To są elementy opisu,

137
00:11:15.600 --> 00:11:17.060
które można znaleźć w książce,

138
00:11:17.080 --> 00:11:19.380
że oczywiście to, co pewnie interesuje

139
00:11:19.380 --> 00:11:20.160
wielu z nas najbardziej,

140
00:11:20.300 --> 00:11:21.460
to są tak zwane ciekawostki,

141
00:11:21.600 --> 00:11:22.300
anegdoty, tajemnice.

142
00:11:22.960 --> 00:11:24.320
To hotelowe życie owiane tajemnicą.

143
00:11:25.180 --> 00:11:27.400
No, ale właśnie też taki bardzo mocny rys historyczny

144
00:11:27.860 --> 00:11:28.840
w książce znajdujemy.

145
00:11:28.880 --> 00:11:29.860
I to z wielu perspektyw,

146
00:11:29.960 --> 00:11:31.320
bo to jest czasem rozmowa

147
00:11:31.320 --> 00:11:32.600
o wyjątkowych, unikatowych

148
00:11:32.600 --> 00:11:34.080
dla danego miejsca zdobieniach.

149
00:11:34.080 --> 00:11:35.960
No, architektura poszczególnych obiektów

150
00:11:35.960 --> 00:11:37.520
była dostosowana do epoki,

151
00:11:37.660 --> 00:11:38.240
w których one powstawały,

152
00:11:38.840 --> 00:11:40.220
ale nie zawsze.

153
00:11:40.420 --> 00:11:42.380
Dlatego, że czasem hotele były,

154
00:11:42.400 --> 00:11:45.260
były instalowane po prostu w dawnych pałacach,

155
00:11:45.320 --> 00:11:45.960
czyli w obiektach,

156
00:11:46.020 --> 00:11:47.960
które były budowane w jakiejś tam epoce.

157
00:11:48.100 --> 00:11:49.940
Przechodziły jakąś tam swoje koleje losu.

158
00:11:50.120 --> 00:11:52.240
Dana rodzina sprzedawała taki pałac

159
00:11:52.240 --> 00:11:53.760
i on sobie potem istniał,

160
00:11:54.120 --> 00:11:56.040
będąc na przykład klasycystycznym,

161
00:11:56.060 --> 00:11:57.880
już istniał w Polsce późniejszym

162
00:11:57.880 --> 00:11:59.820
czy będąc barokowym, tak samo.

163
00:11:59.960 --> 00:12:00.720
Natomiast te hotele,

164
00:12:00.800 --> 00:12:02.560
które budowano planowo

165
00:12:02.560 --> 00:12:03.580
od początku do końca,

166
00:12:03.580 --> 00:12:05.280
te oczywiście, które mamy na myśli

167
00:12:05.280 --> 00:12:06.560
jako najbardziej okazałe,

168
00:12:06.640 --> 00:12:08.100
tak zwana warszawska Wielka Trójka,

169
00:12:08.180 --> 00:12:10.300
czyli Europejski Bristol i Polonia,

170
00:12:10.540 --> 00:12:11.980
no to one oczywiście miały swoją...

171
00:12:11.980 --> 00:12:13.000
To jest to jednoznaczne skojarzenie

172
00:12:13.000 --> 00:12:14.600
z luksusem i blichtrem, prawda?

173
00:12:14.820 --> 00:12:15.260
Dokładnie.

174
00:12:15.400 --> 00:12:16.040
No tak miało być.

175
00:12:16.180 --> 00:12:17.700
To były obiekty,

176
00:12:17.820 --> 00:12:19.580
które zawsze podnosiły

177
00:12:19.580 --> 00:12:20.580
warszawskie hotelarstwo

178
00:12:20.580 --> 00:12:21.840
na kolejny szczebel,

179
00:12:21.900 --> 00:12:22.340
że tak powiem.

180
00:12:22.440 --> 00:12:23.260
W związku z tym

181
00:12:23.260 --> 00:12:24.880
też projektowali te obiekty

182
00:12:24.880 --> 00:12:25.940
dobrze architekci,

183
00:12:26.060 --> 00:12:27.340
jak Markoni w przypadku

184
00:12:28.000 --> 00:12:28.480
Europejskiego,

185
00:12:28.600 --> 00:12:31.160
czy Bristol późniejszy o te 45 lat,

186
00:12:31.160 --> 00:12:32.740
który był taki bardziej eklektyczny,

187
00:12:32.900 --> 00:12:33.900
może, ale też ociekający

188
00:12:33.900 --> 00:12:34.620
od tych zdobień

189
00:12:34.620 --> 00:12:35.720
nawiązujących do stylów

190
00:12:35.720 --> 00:12:36.440
historycznych,

191
00:12:36.560 --> 00:12:37.080
czy Polonia,

192
00:12:37.180 --> 00:12:38.300
taka bardziej francuska

193
00:12:38.300 --> 00:12:40.360
może w swoim wyrazie.

194
00:12:40.580 --> 00:12:41.740
To wszystko po prostu

195
00:12:41.740 --> 00:12:42.900
miało też nadawać

196
00:12:42.900 --> 00:12:43.980
jakiś sens

197
00:12:43.980 --> 00:12:44.960
takiej działalności,

198
00:12:44.980 --> 00:12:45.440
które nie były

199
00:12:45.440 --> 00:12:45.860
takie sobie

200
00:12:46.880 --> 00:12:47.760
zwykłe hotele.

201
00:12:48.160 --> 00:12:49.020
Tak jak wspomniałem,

202
00:12:49.140 --> 00:12:50.080
one nigdy nie spadały

203
00:12:50.080 --> 00:12:51.020
do drugiego żenu.

204
00:12:51.100 --> 00:12:51.860
W PRL-u było,

205
00:12:52.080 --> 00:12:53.220
rzeczywiście się zdarzyło

206
00:12:53.220 --> 00:12:54.100
tak z Bristolem,

207
00:12:54.260 --> 00:12:55.460
no ale to już zupełnie inna historia.

208
00:12:55.620 --> 00:12:56.500
Przez wiele lat

209
00:12:56.500 --> 00:12:57.460
po prostu te hotele

210
00:12:57.460 --> 00:12:58.360
wyznaczały

211
00:12:58.360 --> 00:12:58.980
taki naprawdę

212
00:12:58.980 --> 00:12:59.780
wysoki standard,

213
00:13:00.080 --> 00:13:00.680
zarówno jeśli chodzi

214
00:13:00.680 --> 00:13:01.180
o usługi,

215
00:13:01.420 --> 00:13:02.600
ale też jeśli chodzi

216
00:13:02.600 --> 00:13:03.620
właśnie o wygląd,

217
00:13:03.740 --> 00:13:04.920
czyli właśnie fasada,

218
00:13:05.180 --> 00:13:05.880
sam obiekt,

219
00:13:06.000 --> 00:13:06.760
budynek i tak dalej.

220
00:13:06.900 --> 00:13:07.880
Niestety to są te,

221
00:13:07.980 --> 00:13:08.700
które przetrwały,

222
00:13:08.760 --> 00:13:09.640
te najbardziej okazałe.

223
00:13:09.820 --> 00:13:10.680
Na przykład dzisiaj

224
00:13:10.680 --> 00:13:12.280
nikt już nie kojarzy

225
00:13:12.280 --> 00:13:13.280
hotelu Brilowskiego,

226
00:13:13.560 --> 00:13:14.280
który był też

227
00:13:14.280 --> 00:13:15.460
niezwykle okazałym,

228
00:13:15.660 --> 00:13:16.080
pięknym,

229
00:13:16.180 --> 00:13:17.320
neorenesansowym budynkiem.

230
00:13:17.500 --> 00:13:19.880
Powstał w 1880 roku.

231
00:13:20.580 --> 00:13:21.240
Znajdował się tuż

232
00:13:21.240 --> 00:13:22.120
przy ogrodzie saskim,

233
00:13:22.180 --> 00:13:23.040
tam gdzie jest ta sadzawka.

234
00:13:23.380 --> 00:13:23.860
No i niestety

235
00:13:23.860 --> 00:13:24.680
padł pod bombami

236
00:13:24.680 --> 00:13:25.700
w 1939 roku.

237
00:13:25.820 --> 00:13:26.640
No i nie ma.

238
00:13:26.640 --> 00:13:27.800
Wymazany został

239
00:13:27.800 --> 00:13:29.180
niejako z pamięci

240
00:13:29.180 --> 00:13:29.920
warszawskiej,

241
00:13:30.060 --> 00:13:31.300
a gdyby przetrwał,

242
00:13:31.400 --> 00:13:32.100
no to mielibyśmy

243
00:13:32.100 --> 00:13:32.960
nie wielką trójkę,

244
00:13:33.040 --> 00:13:33.900
ale wielką czwórkę.

245
00:13:34.060 --> 00:13:34.600
W książce

246
00:13:34.600 --> 00:13:35.960
wspomina pan też,

247
00:13:36.160 --> 00:13:37.500
można znaleźć informacje

248
00:13:37.500 --> 00:13:38.300
o hotelach,

249
00:13:38.420 --> 00:13:39.760
które nie zaistniały,

250
00:13:39.860 --> 00:13:40.760
to znaczy o miejscach,

251
00:13:40.900 --> 00:13:42.060
które były w planach,

252
00:13:42.180 --> 00:13:43.080
które miały zostać

253
00:13:43.080 --> 00:13:44.000
wybudowane jako

254
00:13:44.000 --> 00:13:45.900
kolejne najnowocześniejsze

255
00:13:45.900 --> 00:13:47.360
obiekty w swojej kategorii

256
00:13:47.360 --> 00:13:47.960
czy w mieście.

257
00:13:48.440 --> 00:13:49.680
Natomiast tych planów

258
00:13:49.680 --> 00:13:50.940
nie udało się zrealizować,

259
00:13:50.960 --> 00:13:52.460
chociażby z powodu

260
00:13:52.460 --> 00:13:53.240
wybuchu wojny.

261
00:13:53.340 --> 00:13:54.540
Pani też wspomniała

262
00:13:54.540 --> 00:13:55.620
już o tym dwudziestoleciu

263
00:13:55.620 --> 00:13:56.260
międzywojennym,

264
00:13:56.260 --> 00:13:57.520
które było rzeczywiście

265
00:13:57.520 --> 00:13:58.820
takim niezwykle obfitym

266
00:13:58.820 --> 00:13:59.580
okresem,

267
00:13:59.660 --> 00:14:00.640
jeśli chodzi o hotelarstwo,

268
00:14:00.700 --> 00:14:01.680
ale też zresztą w ogóle

269
00:14:01.680 --> 00:14:02.660
różne aspekty życia,

270
00:14:03.120 --> 00:14:03.540
ale które to

271
00:14:03.540 --> 00:14:04.980
równocześnie kryje

272
00:14:04.980 --> 00:14:06.800
bardzo duży paradoks,

273
00:14:06.840 --> 00:14:07.620
jeśli chodzi właśnie

274
00:14:07.620 --> 00:14:08.500
o historię

275
00:14:08.500 --> 00:14:09.580
hotelarstwa warszawskiego.

276
00:14:09.840 --> 00:14:10.520
Mianowicie hoteli

277
00:14:10.520 --> 00:14:10.920
było rzeczywiście

278
00:14:10.920 --> 00:14:11.700
bardzo dużo wtedy.

279
00:14:11.860 --> 00:14:12.440
One powstawały

280
00:14:12.440 --> 00:14:13.380
jak grzyby po deszczu

281
00:14:13.380 --> 00:14:13.780
czasami,

282
00:14:14.220 --> 00:14:14.620
z tym, że

283
00:14:14.620 --> 00:14:15.440
w większości

284
00:14:15.440 --> 00:14:17.020
to były obiekty,

285
00:14:17.140 --> 00:14:18.540
które były zakładane

286
00:14:18.540 --> 00:14:19.460
w obiektach adoptowanych,

287
00:14:19.860 --> 00:14:20.440
czyli na przykład

288
00:14:20.440 --> 00:14:21.400
piętro kamienicy,

289
00:14:21.480 --> 00:14:22.400
dwa piętra w kamienicy,

290
00:14:22.640 --> 00:14:23.360
jakiś tam dworek,

291
00:14:23.440 --> 00:14:24.160
coś takiego, prawda?

292
00:14:24.160 --> 00:14:27.020
Natomiast mimo tej obfitości,

293
00:14:27.260 --> 00:14:28.020
która panowała,

294
00:14:28.100 --> 00:14:29.000
bo hoteli,

295
00:14:29.000 --> 00:14:29.840
tak panie wspomniała,

296
00:14:29.940 --> 00:14:31.200
o tej bardziej eleganckiej stronie,

297
00:14:31.320 --> 00:14:31.860
ale oczywiście

298
00:14:31.860 --> 00:14:33.240
to hotelarstwo międzywojenne,

299
00:14:33.280 --> 00:14:33.720
no to jest

300
00:14:34.400 --> 00:14:35.440
gigantyczna rozpiętość

301
00:14:35.440 --> 00:14:37.000
od tych eleganckich obiektów

302
00:14:37.000 --> 00:14:37.660
uprzez obiekty

303
00:14:37.660 --> 00:14:38.320
klasy średniej,

304
00:14:38.400 --> 00:14:38.900
pośredniej,

305
00:14:39.360 --> 00:14:40.120
mniej średniej,

306
00:14:40.140 --> 00:14:40.740
aż do takich,

307
00:14:40.920 --> 00:14:41.980
które, że tak powiem,

308
00:14:42.160 --> 00:14:42.500
gdzieś tam

309
00:14:42.500 --> 00:14:44.320
w zakamarkach dzielnicy północnej

310
00:14:44.960 --> 00:14:45.480
funkcjonowały,

311
00:14:45.680 --> 00:14:46.480
jakichś tak zwanych

312
00:14:46.480 --> 00:14:47.040
meblaków,

313
00:14:47.140 --> 00:14:48.300
tych pokoi umeblowanych,

314
00:14:48.560 --> 00:14:49.020
pokątnych,

315
00:14:49.120 --> 00:14:50.080
w szarej strefie zupełnie.

316
00:14:50.300 --> 00:14:51.180
Także to były obiekty

317
00:14:51.180 --> 00:14:52.600
bardzo różnej klasy,

318
00:14:52.820 --> 00:14:53.240
wymiarów,

319
00:14:53.300 --> 00:14:54.120
rozmiarów i tak dalej.

320
00:14:54.780 --> 00:14:56.340
Natomiast nie było,

321
00:14:56.580 --> 00:14:57.660
po prostu nie udało się

322
00:14:57.660 --> 00:14:58.540
w okresie dwudziestolecia

323
00:14:58.540 --> 00:14:59.200
międzywojennego

324
00:14:59.200 --> 00:14:59.860
wybudować

325
00:14:59.860 --> 00:15:01.400
takiego naprawdę hotelu

326
00:15:01.400 --> 00:15:03.400
z prawdziwego zdarzenia

327
00:15:03.400 --> 00:15:04.660
od początku do końca.

328
00:15:04.660 --> 00:15:06.240
Oprócz hotelarstwa branżowego,

329
00:15:06.380 --> 00:15:07.260
tak, bo to jest

330
00:15:07.260 --> 00:15:08.240
troszeczkę inna sprawa,

331
00:15:08.360 --> 00:15:08.940
ta tak zwana

332
00:15:08.940 --> 00:15:10.100
zamknięta baza noclegowa,

333
00:15:10.160 --> 00:15:10.720
czyli na przykład

334
00:15:10.720 --> 00:15:11.760
hotel sejmowy.

335
00:15:11.920 --> 00:15:12.860
Okej, powstał.

336
00:15:12.940 --> 00:15:13.860
Przełom lat dwudziestych

337
00:15:13.860 --> 00:15:14.400
i trzydziestych,

338
00:15:14.500 --> 00:15:14.900
jak najbardziej.

339
00:15:15.380 --> 00:15:16.520
Zresztą świadczył usługi

340
00:15:16.520 --> 00:15:17.120
też wtedy,

341
00:15:17.160 --> 00:15:18.400
kiedy Sejm nie obradował

342
00:15:18.400 --> 00:15:18.920
i Senat,

343
00:15:18.940 --> 00:15:19.940
też on przyjmował

344
00:15:19.940 --> 00:15:21.080
tak samo gości z miasta.

345
00:15:21.240 --> 00:15:21.800
Ale to nie był

346
00:15:21.800 --> 00:15:22.560
taki normalny,

347
00:15:23.040 --> 00:15:23.640
prywatny hotel,

348
00:15:23.760 --> 00:15:24.820
że przyszedł inwestor,

349
00:15:24.940 --> 00:15:25.060
prawda,

350
00:15:25.120 --> 00:15:26.000
i wybudował hotel.

351
00:15:26.220 --> 00:15:27.000
Jedyna taka próba

352
00:15:27.000 --> 00:15:27.940
to była próba

353
00:15:27.940 --> 00:15:29.420
budowa hotelu Helvetia

354
00:15:29.420 --> 00:15:30.540
przy ulicy Kopernika

355
00:15:30.540 --> 00:15:31.800
w latach dwudziestych,

356
00:15:31.880 --> 00:15:32.840
w co zaangażowany

357
00:15:32.840 --> 00:15:33.980
był kapitał szwajcarski

358
00:15:33.980 --> 00:15:34.720
i stąd ta nazwa.

359
00:15:34.960 --> 00:15:35.540
No ale niestety,

360
00:15:35.680 --> 00:15:37.340
ta spółka się jakoś wyłożyła,

361
00:15:37.480 --> 00:15:38.320
nastąpił krach.

362
00:15:38.500 --> 00:15:39.500
Nawet nie było związane

363
00:15:39.500 --> 00:15:40.540
z wielkim kryzysem,

364
00:15:40.640 --> 00:15:41.020
bo to było jeszcze

365
00:15:41.020 --> 00:15:41.780
wcześniej troszeczkę.

366
00:15:41.940 --> 00:15:42.920
Obiekt został po prostu

367
00:15:42.920 --> 00:15:44.320
przejęty przez inną instytucję,

368
00:15:44.560 --> 00:15:45.300
został dokończony,

369
00:15:45.460 --> 00:15:46.920
ale nigdy tam hotel

370
00:15:46.920 --> 00:15:47.880
nie zafunkcjonował.

371
00:15:48.060 --> 00:15:48.840
No obiekt stoi do dzisiaj

372
00:15:48.840 --> 00:15:50.140
tam trochę po przebudowach

373
00:15:50.140 --> 00:15:50.720
powojennych.

374
00:15:50.860 --> 00:15:51.480
To jest tam

375
00:15:51.480 --> 00:15:52.840
są jak związki zawodowe

376
00:15:52.840 --> 00:15:53.540
bodajże.

377
00:15:53.660 --> 00:15:54.520
Przy ulicy Kopernika

378
00:15:54.520 --> 00:15:55.280
sobie stoi taki

379
00:15:55.280 --> 00:15:56.240
budynek w gmach

380
00:15:56.240 --> 00:15:57.320
z rozwartymi skrzydłami,

381
00:15:57.400 --> 00:15:58.480
a to właśnie miał być

382
00:15:58.480 --> 00:16:00.160
przedwojenny hotel Helvetia,

383
00:16:00.360 --> 00:16:01.880
ale niestety nie zaistniał.

384
00:16:02.220 --> 00:16:02.960
Rozmawialiśmy już

385
00:16:02.960 --> 00:16:04.800
o historii, architekturze,

386
00:16:05.160 --> 00:16:06.520
o tym, co stanowi trzon

387
00:16:06.520 --> 00:16:07.060
budynków,

388
00:16:07.080 --> 00:16:08.360
jakimi są hotele.

389
00:16:08.520 --> 00:16:09.520
Natomiast mam wrażenie,

390
00:16:09.580 --> 00:16:10.020
że wątek,

391
00:16:10.160 --> 00:16:11.040
który już kilkukrotnie

392
00:16:11.040 --> 00:16:12.460
pojawił się w naszej rozmowie,

393
00:16:12.600 --> 00:16:13.700
ale nie został przez nas

394
00:16:13.700 --> 00:16:14.500
rozwinięty,

395
00:16:14.640 --> 00:16:16.640
są właśnie te anegdoty,

396
00:16:16.840 --> 00:16:17.460
tak jak hotel,

397
00:16:17.600 --> 00:16:18.800
który nie zaistniał.

398
00:16:19.120 --> 00:16:19.880
Pan na pewno

399
00:16:19.880 --> 00:16:21.380
opisując te hotele,

400
00:16:21.680 --> 00:16:23.220
czytając różne zapiski,

401
00:16:23.340 --> 00:16:24.480
książki, pamiętniki

402
00:16:24.480 --> 00:16:25.020
i kroniki,

403
00:16:25.020 --> 00:16:26.100
takich anegdot

404
00:16:26.100 --> 00:16:26.760
i ciekawostek

405
00:16:26.760 --> 00:16:27.980
znalazło całe mnóstwo.

406
00:16:28.080 --> 00:16:29.100
Stąd moje pytanie.

407
00:16:29.220 --> 00:16:30.100
Chciałam zapytać o to,

408
00:16:30.120 --> 00:16:32.040
co pana najbardziej zaskoczyło,

409
00:16:32.120 --> 00:16:32.940
czy być może jest

410
00:16:32.940 --> 00:16:33.720
jakaś historia,

411
00:16:33.900 --> 00:16:34.540
która panu

412
00:16:34.540 --> 00:16:35.980
najbardziej zapadła w pamięć?

413
00:16:36.040 --> 00:16:36.960
Tych historii było

414
00:16:36.960 --> 00:16:38.440
bardzo dużo,

415
00:16:38.780 --> 00:16:40.040
aczkolwiek powiedziałbym,

416
00:16:40.120 --> 00:16:41.940
że niektóre są nawet

417
00:16:41.940 --> 00:16:43.500
dość mocno pikantne

418
00:16:43.500 --> 00:16:44.900
albo zahaczające

419
00:16:44.900 --> 00:16:46.080
o kroniki kryminalne,

420
00:16:46.300 --> 00:16:47.080
dlatego, że

421
00:16:47.080 --> 00:16:48.340
fakty są, jakie są.

422
00:16:48.480 --> 00:16:48.920
No po prostu

423
00:16:48.920 --> 00:16:50.000
hotelarstwo

424
00:16:50.000 --> 00:16:51.300
i to w zasadzie

425
00:16:51.300 --> 00:16:52.140
od samego początku,

426
00:16:52.260 --> 00:16:52.980
zanim jeszcze hotele

427
00:16:52.980 --> 00:16:54.080
jako hotele powstały,

428
00:16:54.080 --> 00:16:55.300
wiązało się czasem

429
00:16:55.300 --> 00:16:56.420
z nieco mroczniejszymi

430
00:16:56.420 --> 00:16:57.700
aspektami życia

431
00:16:57.700 --> 00:16:59.040
i, że tak powiem,

432
00:16:59.140 --> 00:17:00.440
tak to sobie trwało.

433
00:17:00.500 --> 00:17:01.500
Między innymi w dwudziestoleciu

434
00:17:01.500 --> 00:17:02.660
międzywojennym też,

435
00:17:02.680 --> 00:17:03.320
jeżeli sobie

436
00:17:03.320 --> 00:17:04.720
zerkniemy do twórczości

437
00:17:04.720 --> 00:17:05.840
do Łęgi Mostowicza.

438
00:17:06.020 --> 00:17:07.120
On pisze wyraźnie, prawda,

439
00:17:07.140 --> 00:17:07.660
co się działo

440
00:17:07.660 --> 00:17:08.540
przy ulicy Chmielnej

441
00:17:08.540 --> 00:17:10.120
w karierze Nikodema Dyzmy.

442
00:17:10.280 --> 00:17:11.220
Też to jest poruszone

443
00:17:11.220 --> 00:17:11.580
na przykład,

444
00:17:11.800 --> 00:17:12.820
do jakiego tam obiektu

445
00:17:12.820 --> 00:17:13.640
idzie Dyzma

446
00:17:13.640 --> 00:17:15.440
właśnie przy ulicy Chmielnej,

447
00:17:15.560 --> 00:17:16.460
która słynęła właśnie

448
00:17:16.460 --> 00:17:17.760
z największej ilości hoteli

449
00:17:17.760 --> 00:17:18.420
oraz najbardziej

450
00:17:18.420 --> 00:17:19.920
natężonej działalności

451
00:17:19.920 --> 00:17:21.320
pani lekkich obyczajów.

452
00:17:21.460 --> 00:17:21.900
Także to było

453
00:17:21.900 --> 00:17:23.640
dość mocno związane.

454
00:17:23.800 --> 00:17:24.560
Czy też na przykład,

455
00:17:24.880 --> 00:17:25.460
chyba nie pytała,

456
00:17:25.520 --> 00:17:26.400
to co mnie zaskoczyło.

457
00:17:26.560 --> 00:17:27.880
No właśnie sięgając na przykład

458
00:17:27.880 --> 00:17:28.860
do wspomnień

459
00:17:28.860 --> 00:17:30.140
tak szacownych postaci,

460
00:17:30.260 --> 00:17:31.400
jak Artur Rubinstein,

461
00:17:31.600 --> 00:17:32.460
na przykład specjalnie

462
00:17:32.460 --> 00:17:33.860
się nim nie interesowałem,

463
00:17:33.940 --> 00:17:35.060
ale była to dla mnie

464
00:17:35.060 --> 00:17:37.120
taka dosyć pomnikowa postać.

465
00:17:37.300 --> 00:17:37.900
Natomiast on

466
00:17:37.900 --> 00:17:38.980
w swoich wspomnieniach

467
00:17:38.980 --> 00:17:39.780
to, co on opisuje,

468
00:17:39.940 --> 00:17:41.360
to, co on przeżywał w Bristolu

469
00:17:41.360 --> 00:17:42.420
i, że tak powiem,

470
00:17:43.460 --> 00:17:45.180
jakie przygody go tam spotykały

471
00:17:45.180 --> 00:17:45.620
takie bardziej

472
00:17:45.620 --> 00:17:46.800
o charakterze erotycznym,

473
00:17:46.940 --> 00:17:47.840
no to powiedzmy,

474
00:17:47.920 --> 00:17:48.580
że trochę jakby

475
00:17:49.100 --> 00:17:50.720
zszedł z tego piedestału

476
00:17:50.720 --> 00:17:51.380
i stał się taką

477
00:17:51.380 --> 00:17:52.840
bardziej, można powiedzieć,

478
00:17:53.000 --> 00:17:53.580
nieprzyziemną,

479
00:17:53.680 --> 00:17:54.680
ale jakąś taką bardziej

480
00:17:55.500 --> 00:17:56.300
życiową postacią

481
00:17:56.300 --> 00:17:57.760
właśnie dzięki tym swoim opisom.

482
00:17:57.860 --> 00:17:58.620
To nie były absolutnie

483
00:17:58.620 --> 00:17:59.540
żadne przechwałki.

484
00:17:59.660 --> 00:18:00.800
Po prostu był już wtedy

485
00:18:00.800 --> 00:18:02.220
bardzo znanym muzykiem

486
00:18:02.220 --> 00:18:03.500
opisywał to trochę

487
00:18:03.500 --> 00:18:05.480
z takiego punktu widzenia

488
00:18:05.480 --> 00:18:06.160
jak dzisiejsza

489
00:18:06.160 --> 00:18:07.040
Gwiazda Roka może,

490
00:18:07.140 --> 00:18:07.780
ale również

491
00:18:07.780 --> 00:18:08.900
anegdoty związane

492
00:18:08.900 --> 00:18:09.320
na przykład

493
00:18:09.320 --> 00:18:10.720
z innymi gośćmi

494
00:18:10.720 --> 00:18:12.120
opisywa taką historię,

495
00:18:12.240 --> 00:18:12.860
jak pewna pani

496
00:18:12.860 --> 00:18:13.520
tam urządziła

497
00:18:13.520 --> 00:18:14.360
prawdziwe polowanie

498
00:18:14.360 --> 00:18:14.980
na pewnego

499
00:18:14.980 --> 00:18:16.020
szejka arabskiego,

500
00:18:16.280 --> 00:18:16.760
który właśnie

501
00:18:16.760 --> 00:18:17.280
nocował

502
00:18:17.280 --> 00:18:18.600
w Bristolu.

503
00:18:18.700 --> 00:18:19.340
Jego wspomnienia

504
00:18:19.340 --> 00:18:19.920
rzeczywiście były

505
00:18:19.920 --> 00:18:20.820
bardzo soczyste

506
00:18:20.820 --> 00:18:21.380
pod tym względem,

507
00:18:21.480 --> 00:18:21.960
można powiedzieć.

508
00:18:22.160 --> 00:18:22.860
W takim razie

509
00:18:22.860 --> 00:18:23.880
bardzo się cieszę,

510
00:18:24.160 --> 00:18:24.860
że mogę

511
00:18:24.860 --> 00:18:25.780
zachęcić was

512
00:18:25.780 --> 00:18:26.620
do lektury

513
00:18:26.620 --> 00:18:27.460
obu tomów

514
00:18:27.460 --> 00:18:28.040
książki

515
00:18:28.040 --> 00:18:30.100
historia warszawskich hoteli.

516
00:18:30.200 --> 00:18:31.420
Myślę, że to

517
00:18:31.420 --> 00:18:31.820
nie tylko

518
00:18:31.820 --> 00:18:32.820
zainspiruje

519
00:18:32.820 --> 00:18:34.140
do nowych

520
00:18:34.140 --> 00:18:35.020
tras spacerowych

521
00:18:35.020 --> 00:18:35.760
i odkrywania

522
00:18:35.760 --> 00:18:36.280
Warszawy

523
00:18:36.280 --> 00:18:36.880
z trochę innej

524
00:18:36.880 --> 00:18:37.500
perspektywy,

525
00:18:37.640 --> 00:18:38.280
ale też w ogóle

526
00:18:38.280 --> 00:18:38.860
do pewnej

527
00:18:38.860 --> 00:18:40.060
większej uważności

528
00:18:40.060 --> 00:18:41.320
związanej z hotelami,

529
00:18:41.420 --> 00:18:42.600
z miejscami noclegowymi,

530
00:18:42.720 --> 00:18:43.520
tymi jakie kryją się

531
00:18:43.520 --> 00:18:44.420
za nim historie,

532
00:18:44.520 --> 00:18:45.040
w jaki sposób

533
00:18:45.040 --> 00:18:46.400
one zostały zbudowane,

534
00:18:46.540 --> 00:18:47.200
no i kiedy

535
00:18:47.200 --> 00:18:48.760
to wszystko się działo.

536
00:18:48.760 --> 00:18:49.860
historię tych obiektów,

537
00:18:50.000 --> 00:18:50.680
które znajdują

538
00:18:50.680 --> 00:18:51.520
lub znajdowały się

539
00:18:51.520 --> 00:18:52.140
w stolicy

540
00:18:52.140 --> 00:18:53.800
opisał Piotr Wierzbicki,

541
00:18:54.000 --> 00:18:55.000
przewodnik po Warszawie

542
00:18:55.000 --> 00:18:55.820
i warsawianista,

543
00:18:56.000 --> 00:18:56.460
który dzisiaj

544
00:18:56.460 --> 00:18:57.320
swoją wiedzą

545
00:18:57.320 --> 00:18:58.160
i doświadczeniem

546
00:18:58.160 --> 00:18:58.880
w tym zakresie

547
00:18:58.880 --> 00:18:59.840
zgodził się

548
00:18:59.840 --> 00:19:00.560
z wami

549
00:19:00.560 --> 00:19:01.620
i ze mną podzielić.

550
00:19:01.720 --> 00:19:02.320
Bardzo dziękuję

551
00:19:02.320 --> 00:19:03.220
za tę rozmowę

552
00:19:03.220 --> 00:19:04.080
i za to spotkanie.

553
00:19:04.300 --> 00:19:04.840
Dziękuję bardzo.

554
00:19:06.980 --> 00:19:08.300
Audycje kulturalne

555
00:19:08.300 --> 00:19:10.260
w dobrym tonie.